موسیقی ایرانی و اینترنت

ورود موسیقی ایران به اینترنت و گرایش های پریودیک
از ۱۰ سال پیش، فعالیت سایتهای ایرانی موسیقی در اینترنت آغاز شده و بیش از ۵ سال است که این فعالیت جدی و فراگیر شده است. البته همواره، استقبال علاقمندان موسیقی از این محیط مجازی، با فراز و فرودهایی مواجه بوده است به صورتی که در هر دوره دو یا سه ساله گرایش خاصی پدید می آید، مثلا در دوره اول میتوان گرایش اصلی ایرانیان در اینترنت را به گروپهای یاهو مشاهده کرد، در دوره دوم گرایش به وبلاگها و وبلاگ سازی شکل گرفت (که عمدتاً بر روی محیط پرشین بلاگ و بلاگ اسکای رواج داشت.) بعد از این دوره فعالیت سایتها آغاز شد و همزمان وبلاگها کم کم غیرفعال شدند.

در دوره بعد که هم اکنون در آن قرار داریم، گرایش به فرومها، سایتها و وبلاگها زیاد شده است و تقریبا حالت طبیعی استفاده از سرویس های مختلف در حال شکل گیری است.

استفاده طبیعی و غیر طبیعی از سرویس ها
شاید برای کسانی که با محیط اینترنت سر و کار زیادی ندارند، “استفاده طبیعی” داشتن یا نداشتن از سرویس خاصی چندان روشن نباشد. برای توضیح این گفته باید متذکر شوم که در فضای اینترنت، محیطهای مختلفی وجود دارد که هر کدام کا بری خاص خود را دارند، مثلا گروههای یاهو (yahoogroup) یا گوگل (googlegroup) امکاناتی را در اختیار مخاطبان خود قرار میدهند که آنها بتوانند با کمک ایمیل، در موارد مختلف به تبادل اطلاعات بپردازند؛ به این صورت که همگی اعضا وارد گروپ مورد نظر شده و با وارد کردن ایمیل خود، در بحث ها شرکت میکنند؛ مهم ترین امکاناتی که گروپ ها دارند این است که شما با یک ایمیل به گروه، پیام خود را میتوانید به تمام اعضا برسانید و مانند یک کنفرانس دیگران هم میتوانند در بحث شرکت کنند.

یا مثلا وبلاگها مکانی هستند برای نوشتن روز نوشتهای اشخاص که میتوان در این فضا، افکار و پیشنهادهای شخصی را مانند یک دفتر یادداشت، در نظر عموم گذاشت. حال که به استفاده اصلی این دو سرویس پرداختیم، کمی هم به استفاده غیر طبیعی از این سرویسها میپردازیم؛ معمول ترین خلاف در فضای اینترنت، کپی کردن نوشته های سایتهای گوناگون بدون کسب اجازه از نویسنده آن مطلب یا لینک ندادن به منبع اصلی است. وبلاگها و همینطور گروپها و گاه سایتهای بسیاری در فضای اینترنت ایران دیده می شوند که مطالبشان به جز کپی نوشته های سایتهای دیگر نیست! یکی دیگر از استفاده های نادرست از فضای گروپها نیز، استفاده صرف از این گروپها توسط افرادی است که جهت تبلیغات، دوستیابی و… وارد گروپ ها می شوند.

خوشبختانه در یک سال اخیر، روند استفاده مخاطبان ایرانی اینترنت به سمت استفاده صحیح از این سرویس ها رفته است و در پیمودن این رویه از جانب دوستداران موسیقی ، قطعا شکل گیری فهرست www.Sol.ir و همینطور برگزاری نشست های سایتها و وبلاگهای موسیقی، نقش مهمی را ایفا کرده است.

رشد کمی یا رشد کیفی
تا دو سال پیش، شاهد تاسیس و به سرعت متوقف شدن سایتهای موازی زیادی بودیم که با کارکرد مشابه تنها به قصد رقابت آنهم برای خودنمایی وارد عرصه اینترنت می شدند. اینگونه سایتها و وبلاگها نه تنها به جمع آوری مقالات لطمه می زدند، بلکه با آغاز کردن سرفصل هایی مشابه در عمل به افزایش آنترپی کمک می کردند!

برای شناختن رشد واقعی پایگاه های نوشتاری در فضای اینترنت، باید توجه داشت که تا چه اندازه، افزایش تعداد سایتها و گروپها، منطبق با نیازهای واقعی بوده و تا چه حد موازی کاری.

نکاتی برای افرادی که می خواهند در اینترنت فعالیت کنند
بارها برای شخص نگارنده (که سالهاست در محیط اینترنت به فعالیت مشغول هستم) پیش آمده که افرادی تماس میگیرند و خواستار کمک و راهنمایی برای طراحی سایت موسیقی هستند. اکثرا در برخوردهای اولیه متوجه می شوم که این افراد اطلاع زیادی از محیط اینترنت فارسی در زمینه موسیقی ندارند و در بیشتر مواقع تمایل به فعالیتهایی دارند که پیشتر انجام شده؛ مثلا تاسیس سایتی برای آموزش تئوری موسیقی، آموزش هارمونی و…

کسانیکه وارد این عرصه میشود دو دسته هستند؛ هدف دسته اول راهنمایی، اطلاع رسانی و آموزش است ولی دسته دوم تنها با هدف خودنمایی و داشتن پایگاه هایی برای جذب نظر مخاطبان و در بعضی مواقع (اگر معلم موسیقی باشند) جذب شاگرد به کلاسهایشان، قدم در این عرصه می گذارند.

دسته اول به خاطر اینکه به کیفیت می اندیشند و هدفی جز فعالیت فرهنگی ندارند یا همکاریشان را با سایتهایی که هم رای هستند شروع میکنند یا اگر چنین سایتی را نیافتند خود اقدام به تاسیس سایت می کنند.

ولی دسته دوم بدون توجه به اینکه سایتی موازی وجود دارد یا خیر اقدام به تاسیس سایت میکنند و گاه حتی با کپی کردن مطالب سایتهای دیگر خوراک سایت خود را تامین میکنند! این نوع سایتها غیر از اینکه حق کپی رایت را زیر پا میگذارند، باعث سردرگمی افرادی می شوند که قصد دارند بوسیله موتورهای جستجویی مانند گوگل به مطلب مورد نظرشان برسند.

یکی از مشکلات امروز جستجو در اینترنت به زبان فارسی همین مورد است که ذکر شد؛ اطلاعات مشابه در سایتهای بسیار زیاد که مشخص نیست سرچشمه اصلی کلام بوده و برای یافتن ادامه آن مطلب یا مطالب مشابه باید به کدام سایت رجوع کرد.

اولین پیشنهاد من به افرادی که قصد دارند در محیط وب در زمینه موسیقی فعالیت کنند این است که اول به سراغ سایتی مرجع بروند و فهرست سایتهای فعال موسیقی را ببینند، چنین سایتی در زمینه موسیقی فهرست Sol.ir است. Sol.ir غیر از اینکه لینک تمامی سایتهای موسیقی (موسیقی هنری و نه تجاری) را در بر دارد، هر روز با گذاشتن لینکهای مطالب و اخبار موسیقی به روز می شود، این سایت هیچ مطلبی مربوط به خود ندارد و بصورت گروهی به روز میشود. شما از طریق لینکهای روزانه این سایت می توانید با سایتهایی که فعالیت های کمتری دارند (و جزء لینکهای ثابت سایت نیستند) نیز آشنا شود.

راه دیگری که بعد از این مورد پیشنهاد میکنم، همان موتور جستجوی معروف گوگل است (فعلا ماشین جستجویی بهتر از گوگل برای جستجوی مطالب فارسی نمی شناسم). گوگل بوسیله آمارگیری های مختلف مثل لینکها و کلیک های مخاطبان و … نتیجه جستجو تغییر میدهد. مثلا اگر شما در گوگل این نوشته را جستجو کنید “مجله هنر و موسیقی” اولین سایتی که در نتیجه جستجو می بینید، سایت مجله هنر و موسیقی است.

در ادامه باید اشاره کرد که در صورتی که سایتی موازی فعالیت شما وجود نداشت و یا اگر هم وجود داشت مطابق با نظرات شما نبود و شما دیگر مُصر به تاسیس سایت شدید این تذکر را جدی بگیرید که: اگر امکانات مالی مناسبی ندارید و کسی را که برایتان طراحی سایت را انجام دهد، یا در به روز کردن سایت به هر دلیلی چه نداشتن امکان دسترسی مداوم به اینترنت چه نداشتن مطالب کافی برای تاسیس سایتتان شک دارید، هیچ وقت به طراحی سایت اقدام نکنید، چراکه تاسیس سایت نیمه کاره غیر از اینکه به اعتبار شما لطمه می زند، فضای اینترنت را به گورستان سایتهای نیمه کاره و مخروبه تبدیل می کند.

مجله هنر و موسیقی

5 دیدگاه

  • fatemeh-s
    ارسال شده در تیر ۲۴, ۱۳۸۸ در ۷:۰۵ ب.ظ

    آقای پورقناد،چرا تالار گفتگو باز نمیشه؟خیلی وقته که چنین مشکلی به وجود اومده و شما کاری نکردید.

  • ارسال شده در تیر ۲۶, ۱۳۸۸ در ۱۲:۱۵ ق.ظ

    سلام یک نوع سپم روی تالار گفتگو فعال شده بود که باعث شد تا رفع ایراد چند روزی فعالیت تالار را متوقف کنیم.

  • bahar
    ارسال شده در شهریور ۵, ۱۳۸۸ در ۵:۵۲ ب.ظ

    برای دریافت نت سعی کردم اما موفق نشدم لطفا در قسمت نت موسیقی جستجو کنید .

  • Marjan
    ارسال شده در فروردین ۱, ۱۳۹۰ در ۴:۲۲ ق.ظ

    من فکر می کنم قبل از انتشار یک مطلب بد نباشد آن را ویرایش کنید و حداقل به جای کلمات انگلیسی مانند گروپ از گروه و … استفاده کنید.
    در ضمن به نظر می رسد مطلب مطرح شده خیلی پریشان و بیشتر براساس تجربیات شخصی نگارنده نوشته شده تابراساس اطلاعات تخصصی. شاید بد نباشد برای نوشتن چنین مطالبی با یک متخصص مشورت شود.

  • ارسال شده در فروردین ۱, ۱۳۹۰ در ۷:۳۳ ب.ظ

    دوست عزیز خانم مرجان، اگر شما به فضای موسیقی در اینترنت آشنایی داشته باشید میتوانید به خوبی با این مطلب رابطه برقرار کنید. وقتی گفته میشود گروپ (نه گروه) به این خاطر است که افرادی که در این گروه ها فعالیت میکنند با این نام آن فضا را به خاطر می آورند، ضمنا اگر تیترهای مختلف و موضوعات مختلف در این متن وجود دارد به خاطر درخواست سفارش دهندگان این مطلب بوده است.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

نقد تاریخ نگاری موسیقی ایرانی (XIII)

مشکل بی نامی منطقه و بلا تکلیفی در این مورد در همه تحقیقات و نوشته های تاریخی به چشم می خورد که به چند مورد آن به عنوان نمونه می پردازیم:‌

«توانایی یا دانایی»

از روزگار سرودن مولانا تا امروز این مصرع از دفتر چهارم مثنوی گزین‌گویه‌ای مشهور شده است. آن را همراه ضرب‌المثل دیگر، «کنار گود نشسته می‌گوید لنگش کن»، برای رد نقد به کار می‌برند (گرچه تنها کاربردشان این نیست). با آوردن این مصرع تلویحا از منتقد می‌خواهند تنها به شرطی نقد کند که بتواند کاری بهتر یا همسنگ اثری که نقدش می‌کند، انجام دهد (و اینجا هم مقصود از «نقد» اغلب داوری منفی است). در حقیقت گوینده‌ی این جمله می‌خواهد «مرجعیت» نقد و منتقد را برای خرده‌گرفتن بر این یا آن اثر زیر سوال ببرد.

از روزهای گذشته…

دیزی گیلیسپی و جز مدرن (I)

دیزی گیلیسپی و جز مدرن (I)

دیزی گیلیسپی (John Birks “Dizzy” Gillespie) نوازنده ترومپت، رهبر گروه، خواننده و آهنگساز آمریکایی جاز. به همراه چارلی پارکر (Charlie Parker) از بنیان گذاران سبک پرشتابی از موسیقی جاز به نام “بی‌باپ” و جاز مدرن بوده است. وی از سیاهپوستان آمریکا بود و با نام جان بیرکس گیلیسپی در شهر چراو ایالت کالیفرنیا به دنیا آمد. گیلیسپی بر روی بسیاری از موسیقیدانان جاز اثر گذاشت، از جمله ترومپت نوازانی چون: مایلز دیویس (Miles Davis)، فتز ناوارو (Fats Navarro)، کلیفورد براون (Clifford Brown)، آرتورو ساندووال (Arturo Sandoval)، لی مورگان (Lee Morgan) و جون فادیز (Jon Faddis). وی در سبک بی باپ لحظه های تاریخی به وجود آورد و در موسیقی مدرن جاز که جلی رول مورتون (Jelly Roll Morton) آغازگر آن بود بسیار اثر گذاشت.
تراژدی مدرنیسم در موسیقی ایران (II)

تراژدی مدرنیسم در موسیقی ایران (II)

کم کم با گذشت روزها و ماه ها، تعداد هنرآموزان کلاسی که نزدیک به پنجاه نفر هنرآموز داشت به پنج یا شش هنرآموز رسید. ولی من همچنان سعی میکردم با وجود هزینه بالای کلاس، در این مکتب حضور داشته باشم، زیرا گمان میکردم او با افراد خاصی میخواهد تا پایان راه برود و همه مطالب را با هر کس عنوان نمیکند. او در کلاسهایش از پروژه ای به نام پروژه هزار آهنگساز یاد میکرد و با محاسبه عدد و رقمهایی میگفت قصد دارد این تعداد آهنگساز را تربیت کند!
کنسرت مجدد زند آوه در خانه هنرمندان

کنسرت مجدد زند آوه در خانه هنرمندان

نوید زند آوه در تاریخ ۱۶ و ۱۷ تیر ماه سال جاری (۱۳۹۰) رسیتال دیگری را در خانۀ هنرمندان ایران برگزار خواهد کرد. زند آوه در این رسیتال آثاری از آهنگسازانی چون: ناروائز، سور، گرانادوس، باریوس، دوفایا و آلبنیز و چند قطعۀ ایرانی نوشته شده برای گیتار کلاسیک از ایشان و فرزان زحمتکش اجرا خواهد نمود که رپرتواری به نسبت متفاوت در مقایسه با اجرای ماه پیش وی میباشد.
آموزش گیتار به کودکان (VIII)

آموزش گیتار به کودکان (VIII)

آیا تا به حال فکر کرده‌اید که عنوان قطعه عروسک و یا توپ می‌تواند تاثیر مهمی در یادگیری هنرجوی دختر یا پسر شما داشته باشد؟ حتی نوع استفاده از رنگ و ترکیب‌بندی در نقاشی کتاب آموزشی تاثیر گذار است.
گزارش جلسه چهارم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (III)

گزارش جلسه چهارم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (III)

«سجاد پورقناد» اما معتقد بود که می‌توان به سادگی این دو را از هم تمییز داد و بر خصلت توصیفی آنالیز (به عنوان ممیز) تکیه می‌کرد با این مضمون که «اگر نوشته از شرح این که قطعه چند میزان دارد و هارمونی آن چگونه است و… شروع شود و به همین منوال ادامه بیابد» تجزیه و تحلیل است اما اگر «تاکیدی بر این که چرا و چگونه چنین اتفاقاتی در قطعه افتاده و مسائل جنبی آن» وجود داشته باشد نقد است. «نیوشا مزیدآبادی» با این نظر موافق نبود و معتقد بود که در این صورت آنالیز و نقد باز هم یکی می‌شوند.
در باب متافیزیک موسیقی (VIII)

در باب متافیزیک موسیقی (VIII)

دقیقا به همین ترتیب، بازگشت به تونیک باید پس از همان تعداد میزان، به همان نحو در یک بخش صحیح میزان به آن برسد که در نتیجه آن رضایت کامل به وجود می آید. مادام که این تطابق لازم، یعنی برآورده شدن دو عامل به دست نیامده باشد، ممکن است که ریتم، از یک سو، مسیر منظم خود را دنبال کند و نت های مورد نیاز از سوی دیگر، به قدر کفایت به دست آیند؛ اما این ها یکسره فاقد آن تاثیری که ملودی به واسطه آن به وجود می آید خواهند ماند. شاید نمونه بسیار ساده زیر به روشن شدن این مطلب کمک کند:
گزارش جلسه هفتم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (III)

گزارش جلسه هفتم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (III)

فراز بعدی از «ادوارد تی کُن» بود که مقاله‌اش، «مرجعیت نقد موسیقی» در فصلنامه‌ی ماهور شماره‌ی ۳۷ در جلسه‌ی ششم نیز مورد اشاره قرار گرفت:
فرانک زاپا، آهنگساز، نوازنده گیتار، خواننده، کارگردان سینما و طنزپرداز

فرانک زاپا، آهنگساز، نوازنده گیتار، خواننده، کارگردان سینما و طنزپرداز

رانک وینسنت زاپا Frank Vincent Zappa آهنگساز، نوازنده گیتار، خواننده، کارگردان سینما و طنزپرداز آمریکایی است. او در طی ۳۳ سال فعالیت در زمینه موسیقی ثابت کرد که یکی از پرکارترین موسیقی دانان عصر خود بوده است. زاپا در طی زندگی خود بیش از ۶۰ آلبوم منتشر کرد که تقریبا تمام آنها شامل آثاری تازه بودند.
آنالیز موومان دوم کوارتت زهی ۳؛ اثر پتریس وسکس (I)

آنالیز موومان دوم کوارتت زهی ۳؛ اثر پتریس وسکس (I)

با توجه به علامت‌هایی که در طول قطعه مشاهده می‌شود در می‌یابیم که وسکس در این قطعه از ترکیب فواصل، مد جدیدی به وجود آورده و از آن به عنوان گام اصلی قطعه استفاده کرده است. او از ترکیب دانگ اول مد فیریژین (فواصل نیم پرده، پرده، پرده) و دانگ اول مد لیدین (پرده، پرده، پرده) با وجود یک فاصله‌ی نیم پرده بین این دو دانگ با مبدأ و مقصد نت ر گامی جدید به وجود آورده که نت‌های آن شامل ر، می بمل، فا، سل (دانگ اول) لا بمل، سی بمل، دو، ر (دانگ دوم) هستند. البته او با استفاده‌ی موقتی از نت سل بمل در بعضی قسمت‌ها فاصله‌ی پرده‌ی آخر دانگ اول را تبدیل به نیم پرده می‌کند و دانگی جدید می‌سازد.
دو نمود از یک تفکر (III)

دو نمود از یک تفکر (III)

در معماری ایرانی نیز چنین وضعیتی کمابیش وجود دارد؛ تنها با یک تفاوت؛ معماری بنا به ذات کاربردی خود و وابستگی اش به علوم فنی، در صد و چند ده ساله ی اخیر چاره ای جز تغییر نداشته است. با تغییرات بنیادین فنی در معماری و ورود تکنولوژی های جدید، آن چارچوب های همیشگی –که رابطه ای انکارناپذیر با مسائل به اصطلاح نیارشی نیز داشته اند– ناچار به کنار گذاشته شدن بوده اند.