مرور آلبوم «باغ بی برگی»

«منطق زبانی گمشده»
زبان اصالت برای مدرنیست‌ها یا آهنگسازان «موسیقی معاصر» ما معادل منطق زبانی است. عمدتاً گنجینه‌ی از پیش موجود دستگاهی را می‌کاوند تا بخشی از منطقش را در بستری آشنازدایی‌شده به‌کارگیرند و موسیقی به‌راستی پیشرو بیافرینند. برای بعضی (که بیشتر در خارج از ایران کار و زندگی می‌کنند) همین برداشت ماده‌ی اولیه کافی است. ماده‌ای که برداشته‌اند یا منطقی که ترکیب کرده‌اند به‌قدر کافی ناآشنا هست که «مدرن» بنماید. اما برخی دیگر از این پله فراتر می‌روند. درک و جذب منطق زبانی و توان تکلم با آن ولو با کلماتی که از آنِ همان زبان نیست، هدفشان می‌شود (گرچه گاه ناخودآگاه). آنها در پی چیرگی نوآورانه بر منطق کهن و تصعید آن به جهانی نو هستند.

ساده‌ترین این رویکردها تلاش برای دست‌یابی به گنجینه‌ی مدالی است که موسیقی کلاسیک ایرانی بر آن استوار گشته، و اغلب نتیجه‌ی لکنت‌گرفته‌ای به بار می‌آورد زیرا در دستیابی به پاره‌های دیگر منطق روابط ناتوان است. این مرحله چند گاهی است که برای برخی آهنگسازان بااستعدادتر معاصر سپری شده است. جستجو آنها را به زاویه‌های پنهان‌تری از ذخیره‌ی املایی و انشایی موسیقی کلاسیک ما کشانده است.

مجموعه قطعات جمع آمده در آلبوم «باغ بی‌برگی» اثر «کارن کیهانی» همگی از آن دسته آثاری است که گذشته از خلاقیت موسیقایی، دغدغه‌ی منطق زبانی و از آنِ خود کردن و تصعیدش را دارند. برای آهنگساز آنها «ایمیتاسیون از منظر تقلید در جواب آواز»، «روش نوازندگی ترومپت در تعزیه»، «محتوای ریتمیک و ملودیک درآمد افشاری»، «سیرِ نغمگی یک دستگاه فرضی» (۱) و طیف بزرگی از فضاهای مدال از سه‌گاه گرفته تا بیات ترک و بیداد و ماهور در یک طرح روایی، همه و همه نشانه‌های کوشش بی‌پایان برای رها ساختن انرژی موجود در همان منطق پیش‌گفته است.

کارن کیهانی اگر به اعتبار همین چند قطعه هم باشد (هرچند پیش‌تر نشان داده‌ام که دیگر آثارش نیز چنین‌ است) از به‌کارگیرندگان موفق زبان اصالت به این معناست، زیرا از سطح برچسب‌هایی برای پنهان کردن ناتوانی در آفرینش عبور کرده است. انشا در گوشه‌هایی از منطق کهن که برمی‌گزیند برایش میسر است و دست‌کم در خلق لحظات شاعرانه، پیروز (مثل «هجرانی» و «آخرین قطره‌ی صدا») می‌شود.

***

آلبوم «باغ بی برگی» به آهنگسازی کارن کیهانی توسط انتشارات ماهور در بازار موسیقی منتشر شد. این آلبوم که با فاصله‌ سه سال از مجموعه‌ قبلیِ کیهانی منتشر شده، گزیده‌ای از آثار این آهنگساز است که در فاصله‌ سال‌های ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۵ نوشته، اجرا و ضبط شده و به انتخاب او در یک مجموعه گنجانده شده‌اند.

این آلبوم شامل ۶ اثر با عناوین «روی جادۀ نمناک» برای پیانو، «آخرین قطرۀ صد» برای ویولن و ویولنسل، «و می‌بیند صدایی نیست» برای ترومبون سولو، «باغ بی برگی» برای هارپ سولو، «هِجرانی» برای فلوت و پیانو، «نقطه‌ای بود و دگر هیچ نبود» برای سنتور و آنسامبل بزرگ بوده که متعلق به دو مجموعۀ تک‌گویی‌های شبانه و حباب‌ها از دوره های کاری مختلف آهنگساز هستند.
پی نوشت ‍‍
۱- همه از متن دفترچه‌ی آلبوم و به ترتیب مربوط به هر یک از قطعات.
noisereviews

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

خودآموختگی؛ از ورطه های تکرار تا هاویه های توهم (II)

به این ترتیب نظام آموزشی دو جزیی با نظام سه جزیی یک اختلاف بنیادین پیدا می کند و آن حضور فرد با توان خودآموزشی است. البته برخی از افراد جامعه خود به خود دارای این استعداد هستند اما در بیشتر موارد این استعداد انسانی باید تحریک شود و استاد نظام سه جزیی چنین می کند. بنابراین روابط او با شاگردانش دیگر نمی تواند نشان روابط استاد در نظامی دو جزیی باشد. در جدول زیر چند تمایز مهم را آورده ایم.

کتاب سازشناسی کاربردی (سازهای موسیقی کلاسیک ایران) از مجید کولیوند منتشر شد

کتاب سازشناسی کاربردی (سازهای موسیقی کلاسیک ایران) با نویسندگی مجید کولیوند، نوازنده سنتور، آهنگساز و مدرس دانشگاه هنر تهران، با همکاری نشر نای و نی منتشر شد. کتاب در سه بخش نگارش شده است. بخش نخست هوا صداها (سازهای بادی) که ساز نی را در بر می گیرد. بخش دوم، زه صداها که خود به دو بخش زهی مضرابی شامل سازهای سنتور، قانون، تار، سه تار و عود و زهی آرشه ای شامل کمانچه، قیچک سوپرانو، قیچک آلتو، قیچک باس می باشد. در نهایت بخش سوم به پوست صداها (سازهای کوبه ای) اختصاص داده شده که شامل ساز تنبک و دف است.

از روزهای گذشته…

توضیحاتی در مورد مرور آقای بهرنگ نیک آئین (II)

توضیحاتی در مورد مرور آقای بهرنگ نیک آئین (II)

در این جا در دو مورد سوء تفاهم ایجاد شده است؛ یکم علت وجود صداهای فرعی و دوم نقش جنسیت ها در مقام. از ص ۶۰ تا ۷۵ مقام های ماهور و سه گاه (با استناد به ردیف ها و ترانه ها) بررسی شده اند. این بررسی با تئوری «مقام های دودانگی» که در حال حاضر در ایران رواج یافته است، مقایسه شده و نشان می دهد که مقام ها از دو دانگ یا «سلول» های دیگری هم ساخته نشده اند. نقش صدا ها به ترتیب اهمیت شان در صفحه ۵۹ تعریف شده است: صداهای فرعی مشخص کننده حدود مقام هستند.
«هدف نقد»

«هدف نقد»

چرا «نقد موسیقی» می‌نویسیم؟ چرا عده‌ای حتا تا آنجا پیش می‌روند که وجود نقد موسیقی را برای یک جامعه‌ی موسیقی پیشرفته و بالنده لازم می‌بینند؟ اینها سوال‌هایی است که گاهی به ذهن می‌رسند و حتا گاهی هم به زبان می‌آیند و پرسش مهم‌تر و ریشه‌ای‌تری را در دل خود پنهان می‌کنند. پس برای آن که بتوانیم پاسخ درستی به آنها بدهیم باید اول آن پرسش اصلی را بیابیم و سپس به سراغ مجموعه‌ نقدهای موجود و حرف و حدیث‌های جامعه‌ی موسیقی بر سر موضوع رفته و ببینیم چه پاسخی برای آن می‌توان پیدا کرد.
نگاهی به «شوشتری برای ویولون و ارکستر» (IX)

نگاهی به «شوشتری برای ویولون و ارکستر» (IX)

آکورد اول که با رنگ قرمز مشخص شده ر – فا – ر- سی است که در واقع آکورد معکوس اول فاصله دوم شوشتری “لا” است که در واقع سی – ر – فا بوده است که به آکورد می – فا – می – دو اتصال یافته که یک آکورد دو-می-سل است که پنجم آن یعنی سل حذف شده است؛ این آکورد که با رنگ سبز مشخص شده، درجه سوم شوشتری است که بوسیله “فا” (که از آکورد قبلی مانده) شبیه به آکوردهایی با فواصل زوج شده که به زعم صاحب این قلم برای کدر شدن آکورد این فا حفظ شده است.
جنبه‌هایی از فرم مقدمه‌ بیداد پرویز مشکاتیان (VII)

جنبه‌هایی از فرم مقدمه‌ بیداد پرویز مشکاتیان (VII)

تاکید غیرمنتظره‌ و شگفتی‌آور (۹) ریتمیک که در بخش انتهایی این گذر پدیدار می‌شود (نت فا با کشش چنگ) اگر در بستر مناسب دوگان‌های خط تار بررسی شود (نزدیک شدن فاصله‌ی دوگان‌ها را بنگرید) ضمن زیبایی خاصی که از برآورده نکردن انتظار ذهنی حاصل شده است (۱۰)، با یک تغییر ناگهانی کمک می‌کند تا راه برای فضای تاکیدی و مضرابی قسمت بعدی که تضادی جدی با بخش نخست دارد، آماده شود.
بنای کروی استکهلم

بنای کروی استکهلم

یکی از بزرگترین سالنهای جهان سالن کروی استکهولم است که استفاده های بسیار متنوعی دارد که از جمله آنها برگزاری کنسرت های بسیار بزرگ موسیقی است. بنای کروی استکهلم بزرگترین ساختمان کروی جهان است که ساخت آن دو سال و نیم به طول انجامیده است. در زبان سوئدی به گلوبن (globen) یا کروی شهرت دارد. بنایی به شکل یک توپ گلف خیلی بزرگ که ۱۱۰ متر قطر و ۸۵ متر ارتفاع داخلی آن است.
گزارش مراسم رونمایی «ردیف میرزاعبدالله به روایت مهدی صلحی» (III)

گزارش مراسم رونمایی «ردیف میرزاعبدالله به روایت مهدی صلحی» (III)

همچنین از آنجا که نهایت انجام این تصحیحات اجرا و شنیده‌شدن نتیجۀ صوتی آنهاست از آقای قادری که شش سال با این ردیف عجین بودند و در نواختن تار و سه‌تار ماهرند خواستم و سماجت کردم که این ردیف را اجراکنند و ضبط این اجرا را در منزل بنده به انجام رساندیم که اولین نمونۀ صوتی منتشرشده از روایت مهدی صلحی از ردیف میرزاعبدالله است.
ویژگیهای ارتعاشی چوب و کوک کردن صفحات ویولن (II)

ویژگیهای ارتعاشی چوب و کوک کردن صفحات ویولن (II)

اگر ما یک صفحه نازک را جایگزین یک جسم ارتعاش دهنده ساده مثل نوار لاستیکی یویو کنیم و سپس حساسیت ارتعاشی نقطه حرکت را اندازه بگیریم به عدد بزرگی در اوج رزونانس دست خواهیم یافت. هر رزونانس با مواردی چون، فرکانس، سطح و bandwidth هر نقطه اوج قابل توضیح دادن می باشد ( تصویر ۲-۱). یک منحنی کامل از حساسیت ارتعاشی نقطه حرکت را می توان با داشتن سه اندازه از تمام رزونانس ها ترسیم کرد. در حقیقت، یک صفحه ویلن دارای سیستم چند رزونانسی است که دارای تعداد بی شماری نقاط اوج می باشد.
فرج نژاد: معتمدی را خواننده توانمندی می بینم

فرج نژاد: معتمدی را خواننده توانمندی می بینم

خواننده‌ها هر کدام یک قواعدی دارند و صدا و رنگ صدا و تکنیک‌های خواننده‌ها هر کدام یک احساسی را به مخاطب منتقل می‌کنند، من احساس کردم در این مجموعه صدای محمد معتمدی و نوع بیان شعرش و دراماتیک اجرا کردن او با دیدگاه من به عنوان یک آهنگساز و با هدف عالی من برای این آلبوم سنخیت بیشتری داشت و خوب نتیجه فکر می‌کنم نتیجه‌ای شد که امروز وقتی به آن فکر می‌کنم من را خشنود می‌کند و خوب سینای سرلک خواننده بزرگی است و مسلماً من همکاری خودم را با سینای سرلک هم ادامه خواهم داد هر دو از دوستان و هنرمندان بسیار خوب هستند.
معرفی یک اپلیکیشن میکروتونال تحت سیستم عامل اندروید (II)

معرفی یک اپلیکیشن میکروتونال تحت سیستم عامل اندروید (II)

با کمک آیکون + در گوشه سمت راست بالا می توان تعدادِ فواصلِ موجود در اکتاو را زیاد کنیم. مثلا در شکل زیر با کمک آیکون + توانستیم گامی ایجاد کنیم که دارای ۷ فاصله مساوی دراکتاو است. این گام همان گام ۷ قسمتی مساوی یا “۷-EDO” است (لازم به ذکر است این اپلیکیشن برای طراحی سیستم های فواصل تقسیم مساوی طراحی شده است). با برگشت به پنجره “Play” می توان فرکانس های گام را مشاهده کرد و با ضربه زدن بر روی درجات صدای نت ها را شنید و به خلق موسیقی پرداخت. در انتهای این نوشتار می توانید نمونه صوتی کوچکی در گام “۷-EDO” را که توسط این اپلیکیشن اجرا شده است گوش کنید.
او آهنگساز بزرگ فیلم بود

او آهنگساز بزرگ فیلم بود

در ادامه مطلب نصرت فاتح علی خان توجه شما را به قسمت دیگری از آن جلب می کنیم.