جشنواره نوای خرم در دوراهی انتخاب

جمعه ۲۴ آذرماه جشنواره چهارم نوای خرم، در تالار وحدت تهران اختتامیه خود را با استقبال پر شور علاقمندان موسیقی برگزار کرد. آنطور که در فراخوان این جشنواره نوشته شده است، هدف برگزاری این جشنواره «حفظ و گسترش فرهنگ اصیل و فاخر ایرانی و همچنین ارتقای نگرش هنری نسل جوان از طریق شناخت آثار اساتید گذشته و تاثیر گرفتن از نمونه‌ها و الگوهای موجود در موسیقی ایرانی» است و چنانکه انتخاب قطعات مسابقه در دوره های مختلف این جشنواره نشان می دهد، تلاش بر این است که محوریت آثار این جشنواره بر اساس اجرای تصانیف همایون خرم و در کنار آن، چند همکار ویلنیست او در برنامه گلها باشد.

اختتامیه جشنواره چهارم نوای خرم، به شکلی تحسین آمیز، باشکوه و منظم برگزار شد، به صورتی که در کمتر جشنواره ای شاهد این نظم (آن هم با حضور تعداد بسیار زیادی از گروه سنی کودکان و نوجوانان) بوده ایم. مدیریت این جشن بزرگ نقطه قوت مهم جشنواره خرم در دوره های مختلف و مخصوصا جشنواره چهارم بوده است. در کنار این نقطه قوت نیز باید به جذب تعداد بی شماری از شرکت کنندگان اشاره کرد که هر سال در این جشنواره به رقابت می پردازند؛ این شرکت کنندگان جوان از سراسر کشور در این جشنواره حضور می یابند و در هر دوره شاهد روی کار آمدن کودکان و نوجوانانی با توانایی های تحسین برانگیز و گاه شگفت آور هستیم.

با این توصیف گردانندگان جشنواره خرم، در همین چهار دوره هم تا حد قابل توجهی به اهداف خود رسیده اند و شاید نیاز به ارتقای سطح موجود را احساس نکند (۱) اما یک واقعیت (مخصوصا در جشنواره چهارم) قابل رویت بود و آن رشدِ کیفیت اجرایی شرکت کنندگان بود.

این وضعیت جدید نیازمند ایجاد تغییراتی اساسی در جشنواره خرم است که به گمان نگارنده می تواند جشنواره را وارد سطحی حرفه ای تر و پیشرفته تر بکند؛ در این زمینه پیشنهاد می شود:
۱- قطعات مسابقه دقیقا معرفی شده و به صورت نت شده در وب سایت جشنواره قرار بگیرد و تنها همین قطعات مورد ارزیابی داوران قرار بگیرد. با این روش رای داوران منطقی تر و عینی تر داده می شود و به اعتراضات احتمالی هم با سادگی بیشتری می توان پاسخ داد. (۲)
۲- قطعات ارکستری به صورت کاملا تنظیم شده، به همراهی پارتیتور و پارت نوازندگان، روی سایت جشنواره قرار گرفته و داوری دقیقا بر اساس آنها صورت بگیرد. (۳)
۳- رده بندی سنی حذف شده و به جای آن امتیاز ها بر اساس سطح بندی قطعات طراحی شود. (۴) امید است با به اجرا درآمدن این سه پیشنهاد، جشنواره خرم بیش از پیش در اعتلای موسیقی کلاسیک ایران بکوشد.

پی نوشت
۱- در فراخوان جشنواره های نوای خرم به جز تغییرات کوچکی مانند استفاده از آثار تعداد بیشتری از آهنگسازان، تفاوت چندانی با جشنواره های قبل دیده نمی شود؛ این اتفاق شاید بتواند تاییدی بر این عقیده باشد که گردانندگان این جشنواره، وضعیت فعلی را ایده آل دانسته و نیازی به ارائه راه کارهای جدید را احساس نکرده و طرحی برای چشم انداز های آتی نداشته باشند.
۲- قطعات جشنواره خرم تماما از آثار چند ویولنیست حرفه ای (به جز روح الله خالقی که ویولنیست غیر حرفه ای بوده است) انتخاب شده که تقریبا کلیه آثار این افراد، شامل ترانه ها (و به گفته ای دیگر، تصانیفی) است که برای نوازندگی ساز تکنواز طراحی نشده است و به همین دلیل بعضی از این قطعات برای اجرای یک ساز بسیار آسان هستند و همین سادگی باعث می شود، بیشتر شرکت کنندگان به راحتی از پس اجرای آن برآمده و داوری را برای انتخاب برترین ها با چالش مواجه کنند، در حالی که اگر این قطعات از طرف موسیقیدانان تیم برگزاری، به شیوه ای تنظیم می شدند که از نظر نوازندگی، قدرت اجرایی خاصی می طلبیدند، به راحتی می شد عدالت را در سطح بندی تکنیک و ادیشن نوازندگان رعایت کرد. البته در جشنواره خرم گاهی نوازندگان خود دست به تنظیم های خلاقانه ای زده اند که این ابتکار نیز جای تحسین دارد و می تواند در بخش مجزایی مورد ارزیابی داوران قرار بگیرد.
۳- جریان تنظیم این آثار توسط افراد خبره (همچون تنظیم این قطعات برای سازهای مختلف) می تواند خدمت بزرگی به میراث با ارزش هنرمندانی مانند همایون خرم، علی تجویدی، مهدی خالدی و… باشد که آثارشان به ندرت با چندصدایی و ارکستراسیون قابل قبولی به اجرا و ضبط رسیده است. این پارتیتور ها (اگر واقعا توسط افراد خبره تنظیم شود) می تواند میراثی به عمر قرن ها برای این جشنواره باقی بگذارد و ارزشی بیشتر از خدمت به یک نسل داشته باشد.
۴- سالهاست که در اروپا و آمریکا شاهد برگزاری جشنواره هایی هستیم که برندگان اول تا سوم آنها از میان کودکان و نوجوانان بوده است و به همین دلیل در جشنواره های موسیقی حرفه ای بسیاری از کشورها، به کلی گروه سنی کنار گذاشته شده است. در ایران هم اخیرا مسابقه مگتان با این روش برگزار شد. در چند جشنواره خرم نیز نمونه هایی از استعداد های درخشان در گروه سنی کودک و نوجوان دیده شده است و جا دارد گروه سنی حذف شده یا نهایتا در امتیاز دهی داوران نیم نگاهی به آن شود.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

پوریا رمضانیان: تسکینِ ۷۵۰ نفر؟!

این زرنگ‌بازی است که من بگویم به‌خاطر تسکین مردم‌ام کنسرت می‌دهم. تسکینِ ۷۵۰ نفر فقط؟ تکلیف دست‌کم ۵۰ ملیون نفر آدم چیست؟ پس این حرف بدترین دروغ است. سوماً، باز حتی اگر حق با شما باشد و بهبودِ حالِ همان هفتصد نفر را هم غنیمتی بدانیم، چرا باید بلیط بفروشم؟ قطعاً در این شرایط بهتر است کنسرت را رایگان کنم که لااقل کمترین خیری رسانده باشم. و درنهایت این‌که، بماند که در جای دیگر می‌شود مفصل‌تر در این مورد سخن گفت که اصلاً رسالت «موسیقی جدی» تسکین نیست، بلکه تربیت است.

بیانیه گروه کر شانته درباره عدم حضور در جشنواره موسیقی فجر

هنر برای هنرمند اعتراض است. او این اعتراض را نثار هرچیزی می‌کند که مانع رشد است و سلامت. تراژدی یونانی با سرنوشت انسان دست‌وپنجه نرم می‌کند، موسیقی بتهوون بر روزمرگی می‌تازد، شعر حافظ از تزویر و ریا می‌نالد، و نقاشی‌های کاراواجو تا اعماق درون شخصیت‌هایش را به‌مبارزه می‌کشد.

از روزهای گذشته…

پنج لم مولووا برای نواختن باخ

پنج لم مولووا برای نواختن باخ

دیدیم که ویولن نواز روسی، کاترین مولووا تازگی شش سونات و پارتیتای باخ را ضبط کرده و پس از آن لمهایی را که در طول سالها برای نواختن این آثار پیدا کرده بروز داده در صحبت با آندرو پالمر تا در مجله استرینگز منتشر شود. پالمر بحثش را به شخصیت حساس مولووا ابتدا می‌کند. می‌گوید کاترین مولووا در یک روز معمولی روی آیپادش به باخ و هندل گوش می‌دهد و موسیقی کولی و البته موسیقی گیتار پرتغالی، هر نوع موسیقی که احساسی و عاطفی باشد، مثل شخصیت خودش… اینک ادامه داستان.
گزارشی از برنامۀ «بررسی آثار محمد سعید شریفیان»

گزارشی از برنامۀ «بررسی آثار محمد سعید شریفیان»

جمعه یکم خرداد ۱۳۹۳، فرهنگسرای ارسباران میزبان برنامه‌ای بود که به همت باشگاه موسیقی ارسباران برگزار شد. بررسی آثار محمد سعید شریفیان، یکی از آهنگسازان با سابقۀ کشور هدف این برنامه بود و در آن سعی شده بود تا از طریق نمایش فیلم، اجرای زنده و بحث و گفتگو، تعدادی از این آثار معرفی و مورد تحلیل قرار گیرند.
نوایی: انقلابی در تدریس فلوت بوجود آمده

نوایی: انقلابی در تدریس فلوت بوجود آمده

ببینید، روش تدریس امروزه یک روش بین المللی است و با روشی ما که قبلاً آموزش می دیدیم کاملاً متفاوت است. امروزه اساتید اکثراً طبق یک روش استاندارد بین المللی تدریس می کنند. برای مثال قبلاً به ما می گفتند که باید برای بهتر شدن صدا، لبها را کاملاً سفت کنیم و به اصطلاح می گفتند، لبها شکل پاپیون داشته باشد. بعد در حدود ۳۵ سال پیش آقای جیمز گالوی انقلابی در فلوت ایجاد کرد و الان هم پاهود یک نوازنده سوئیسی هست که انقلاب دوم در فلوت را ایجاد کرده و طبق نظر این اساتید هرچقدر عضلات نوازنده شل تر باشد صدای فلوت بهتر خواهد شد.
روش سوزوکی (قسمت سی دوم)

روش سوزوکی (قسمت سی دوم)

مایل هستم که بگویم، از هفده سالگی بنای یک زندگی مناسب برای من پایه‌گذاری شده است. سال تولد من سال خاتمه مدرسه بازرگانی من بود. چیزی را که در آن زمان رخ داده، بارها تعریف کرده ام اما حالا اگر به آن بی توجهی کنم و آنرا نادیده بگیرم، بعد ها نمی‌توانم فلسفه زندگیم را به روشنی تحلیل کنم. به این خاطر دوباره آنرا حکایت می‌کنم. یکی از روزها مثل همیشه به راه افتادم و به کارگاه ویولون سازی پدرم رفتم، کارگاهی که در آن هزار نفر مشغول کار بودند. در دفتر یک ماشین تایپ انگلیسی یافتم که برایم تازگی داشت. شروع کردم به کار کردن بر روی دکمه‌ های آن.
گزارش جلسه چهارم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (VI)

گزارش جلسه چهارم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (VI)

مدرس در ادامه بخشی از یک نمونه‌ی –به گفته‌ی او- افراطی و بزرگنمایی شده را از وبلاگی با عنوان «شجریانی‌ها» که به دست نویسنده‌ای ناشناس نوشته شده است نقل کرد: «دستگاه نوا که خیلیها معتقدن دستگاه نیست بلکه نغمه است چون بسیار نزدیک به مایه افشاری دستگاه شور می باشد. اگر کسی بخواهد نوا بخواند میتواند نزدیک سی گوشه مختلف رو بخواند که بعصی اصلا تو مایه افشاری نیستند. شجریان آوازی دارد به نام نوا – مرکب خوانی […]. یه بخشی از این آواز واقعا فاجعه است واقعا فاجعه. […] این آلبوم مرکب-نوا از همین فاجعه هاس.
کریمی: نوازندگان باید سیستم تنفسی ماهی و خورشیدی را بدانند

کریمی: نوازندگان باید سیستم تنفسی ماهی و خورشیدی را بدانند

من باید ببینم این نوازنده چگونه ساز میزند و اگر این انقباض از شانه و گردن صفت شده باشد، روی انگشت تاثیر دارد، ولی اگر انگشت سفت باشد و آنها ریلکس، چیز دیگری است که برای همه آنها میتوانم ژیمناستیکی بدهم، کمااینکه از دو گیتاریست سال گذشته ایمل داشتم که میگفتند، ما این اعمال را هنوز انجام میدهیم و گردن درد و دست درد دیگر نداریم. خانمی هم بود که کنسرت داشت و میخواست التهابش را در کنسرت آرام کند و من خواستم که تلفن کند چون با ایمیل ممکن نبود.
نواختن یکدست

نواختن یکدست

گاهی می بینیم نوازندگان ویلن در ایران، با وجود سابقه زیاد در نوازندگی این ساز هنوز اشکالات ابتدایی در نوازندگی (از نت خوانی گرفته تا استیل) دارند که این موارد در کتابهای آموزشی ویلن ذکر شده ولی اکثرا” بخاطر بی دقتی این نوازندگان هنگام تمرین این کتابها و عدم آموزش صحیح از طرف هنرآموز این مشکلات با نوازنده باقی می مانند.
گفت و گو با جان کیج (VI)

گفت و گو با جان کیج (VI)

من آن باغ های ژاپنی را با تنها چند سنگ تحسین می کنم. من به ایده های فعالیت و عدم فعالیت پایبند بوده ام همانطور که پیشتر به صدا و سکوت متعهد بوده ام. همانطور که فهمیدم چیزی به عنوان سکوت وجود ندارد و در نتیجه قطعه سکوت را نوشتم، داشتم به این نتیجه می رسیدم که چیزی به عنوان عدم فعالیت وجود ندارد. به عبارت دیگر، ماسه هایی که سنگ های باغ های ژاپنی بر آن قرار گرفته اند هم برای خودشان چیزی هستند. دلیل اینکه چرا قبلا این مسئله برایم روشن نبوده را نمی دانم. هیچ عدم فعالیتی وجود ندارد. یا به قول جاسپر جانز (Jasper Johns) وقتی به دنیا نگاه می کنیم «خیلی شلوغ به نظر می رسد». در نتیجه واریاسیون های شماره سه را ساختم که هیچ فاصله ای بین یک چیز و چیز بعدی نمی گذارد و ثابت می کند که ما پیوسته در حال فعالیت هستیم، و این فعالیت ها می تواند از هر نوعی باشد، و آنچه که از بازیگر می خواهم انجام دهد این است که تا جایی که می تواند از تعداد کارهایی که انجام می دهد آگاه باشد. یعنی از او می خواهم که بشمارد. این تنها چیزی است که من از او می خواهم. من حتی از او می خواهم که کارهای غیر فعالانه مانند توجه به نوفه هایی که در محیط شنید می شوند را نیز بشمارد. ما بدون هیچ فضایی و با خیلی از فعالیت های هم پوشاننده از یک فعالیت به فعالیت بعدی می پردازیم. چیزی که درباره واریاسیون های سه دوست ندارم این است که نیازمند شمردن است و من دارم تلاش می کنم که از شر این شمردن خلاص شوم. اما من فکر می کردم که اجرا یعنی ایستادن و بازی کردن.
فراخوان جذب نوازنده تا سن ۲۵ سال برای ارکستر سازهای ملی نوجوانان و جوانان ایران

فراخوان جذب نوازنده تا سن ۲۵ سال برای ارکستر سازهای ملی نوجوانان و جوانان ایران

ارکستر سازهای ملی نوجوانان و جوانان ایران با همکاری کانون موسیقی کوشا فراخوان جذب نوازنده تا سن ۲۵ سال را اعلام می کند. از تمامی نوازندگان سازهای تار، سه‌تار، عود، سنتور، قانون، نی، کمانچه، قیچک آلتو و باس که واجد شرایط سنی شرکت در این آزمون هستند دعوت می‌شود جهت دریافت فرم ثبت‌نام اولیه‌ی شرکت در آزمون نام، نام خانوادگی و نام ساز خود را به شماره‌ی واتس‌اپ ۰۹۳۷۱۲۶۴۲۲۰ ارسال نمایند. پس از دریافت فرم ثبت‌نام، شرکت‌کنندگان تا دوازدهم مهرماه ۱۳۹۸ فرصت دارند تا فرم تکمیل شده را به شماره‌ی واتس‌اپ اعلام شده ارسال نمایند. زمان برگزاری آزمون متعاقباً اعلام می‌گردد. برای کسب اطلاعات بیشتر با شماره‌‌ی ۰۲۱۲۲۲۸۲۲۳۸ کانون موسیقی کوشا تماس بگیرید.
حسین دهلوی، هنرمند کمال گرا (I)

حسین دهلوی، هنرمند کمال گرا (I)

در سال ۱۳۰۶ مصادف با تحولات شدید فرهنگی و سیاسی در ایران متولد شد. پدرش معلم تار و ویولون (به سبک ایرانی) و از شاگردان خوب علی اکبرخان شهنازی بود. ابتدا با تار شروع کرد ولی به دلیل کوچک بودن جثه اش به ناچار ویولون در دست گرفت و دیری نپایید که به شاگردان ابوالحسن صبا پیوست. شکل گیری شخصیت حسین دهلوی در واقع در این دو محیط او را شخصیت اسطوره ای موسیقی ما کرده است.