اولین دکتر موسیقی (II)

حسین ناصحی (1356-1304)
حسین ناصحی (1356-1304)
گویا با یک درگیری شــدید لفظی که بین حســین ناصحی و خانم افشار، مدیر صداخانــه وزارت فرهنگ و هنر در گرفت به دستور ایشان این آثار ارزشــمند به جای نامعلومی انتقال می یابد که پس از انقلاب اسلامی و پیگیری خانواده اش برای یافتن حدود یکصد نوار ریل دو لبه و نیز آثار دســت نویس پارتیتور آواها بی اثر می ماند و تا کنون نیز اطلاعاتی از سرنوشــت این گنجینه گرانبها بدست نیامده است.

ناصحی اعتقاد داشــت که اصالت هنری هر موسیقی را باید حفظ کــرد. او در مورد از بین رفتــن ارزش و اصالت آهنگهای ایرانی می گفت: ما با سه نوع موسیقی سر و کار داریم، ۱- موسیقی فولکوریک ۲- موســیقی کلاســیک ایرانی ۳- موسیقی غربی. اینها نباید با یکدیگر تلفیق شــوند البته یک آهنگســاز می تواند با اســتفاده از تمهای محلی و یا الهام از دســتگاههای موسیقی کلاســیک ایرانی آثاری بســازد ولی تلفیف بی رویه و نابخردانه ممکن است اصالت تمامی آنها را از بین ببرد.

ناصحی خود ســعی در استفاده از تمهای موسیقی فولکولیک ایــران با قوانین و ضوابط موســیقی جهانی بــه صورت علمی و آگاهانه داشــت؛ چنانکه نمونه بارز این خلاقیت در قطعه کوارتت زهی اش در می مینور مشاهده می شود. از دیگر کارهای ماندگار ناصحی طراحی سازهای باستانی و کهن ایران زمین می باشد که این سازها با همکاری استاد ابراهیم قنبری مهر در کارگاه ساز هنرستان عالی موسیقی ساخته می شود که این مهم مورد توجه بســیار مسئولان و دست اندرکاران وقت قرار می گیرد.

حســین ناصحی را معلم اخلاق نیز دانســته اند. دقت او در انتقال دانش موســیقی به شاگردانش همیشــه در میان اهل فن زبانــزد بوده و با توجه به دانش گســترده ای که داشــته بســیار تاثیرگذار بر شــاگردانش بوده است. تا آنجا که شاگردان وی جزو بهترین موزیسینها و آهنگسازان این دوران می باشد.
audio file قسمتی از “لاکامپانلا” را با ویولون سالواتور آکاردو بشنوید.

از جمله این شاگردان: پرویز منصوری، حشــمت سنجری، حسین دهلوی، احمد پژمان، تقی ضرابی، منوچهر صهبایی و… هستند. لازم به ذکر اســت وجود آهنگسازان برجسته ایرانی در رشته موسیقی کلاسیک در این دوران را می توان به جرأت تأثیر خدمات و دانش آکادمیک اســاتیدی چون: حسین ناصحی و ثمین باغچه بان در آن زمان برشمرد.

از آثار ساخته شده و به جای مانده حسین ناصحی می توان به:
۱- کوارتت زهی در می مینور
۲- قطعه حرمان برای آواز و پیانو که برای دوســت دیرینه اش زنده یاد حسین سرشار ساخته شده است.*
۳- رقص در بارگاه شاه سمنگان برای آواز و ارکستر برگرفته از داستان رستم و سهراب
۴- پوئم در شور قطعه ای برای ویلونسل و پیانو
۵- قطعه فلوت و ارکستر
۶- آوار بی گفتار برای ارکستر
۷- قطعه دشتی در دو قســمت بر روی ملودی اثر ابوالحسن صبا
۸- رقص جاهل ها برای ارکستر زهی و پیانو
۹- قطعه گدایان برای پیانو

با کمال تاســف حسین ناصحی عمر کوتاهی داشت و در سال ۱۳۵۶ زمانی که دست اندکار تصنیف آثار بزرگی بود، چشم از جهان فرو بست. مزارش در بهشت زهرا قطعه ۱۵ ردیف ۱۲ شماره ۵۸ می باشد.

* بخش اول سوئیت زهی بیژن و منیژه اثر حســین دهلوی از این قطعه اقتباس شده و به استاد این آهنگساز یعنی حسین ناصحی تقدیم شده است.
منابع و مأخذ
مجله رودکی، آبان ۱۳۵۳
مصاحبه با دختر حسین ناصحی، نسرین ناصحی (خواننده آواز کلاسیک)

فصلنامه خانه موسیقی (شماره سوم)

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

شهرام صارمی از مدیریت اجرایی جشنواره موسیقی فجر استعفا کرد

در پی استعفای اعتراض آمیز علی ترابی، شهرام صارمی مدیر اجرایی سی و پنجمین جشنواره موسیقی فجر، یک روز پس انتصاب مدیر جدید دفتر موسیقی وزارت ارشاد با انتشار نامه‌ای سرگشاده از سمت خود استعفا کرد.

مروری بر آلبوم «سالنامه»

سالنامه در میان آثار فیاض، بیش از همه در مسیرِ «در گذر» است. علاوه بر مشابهت در فرایند آهنگسازی و نوعِ کنار هم نشاندنِ و برخورد با مواد و مصالح موسیقی، حضور صریحِ برخی نقش‌­مایه­‌های «در گذر»، مدگردی­‌های متنوع، استفاده از نوازندگانِ گروه در مقامِ خواننده و ساختار کلی مجموعه، این همانندی را پررنگ­‌تر می­‌کند.

از روزهای گذشته…

کوتاه از یک عمر همراهی جیلاردینو و گیتار

کوتاه از یک عمر همراهی جیلاردینو و گیتار

آنجلو جیلاردینو (Angelo Gilardino) متولد ۱۹۴۱ در ورچلّی ایتالیا است. در همین شهر به مدرسه موسیقی رفت؛ نوازندگی گیتار و ویلونسل را آموخت و به تحصیل آهنگسازی پرداخت. سال های ۱۹۵۸ تا ۱۹۸۱ برای جیلاردینو دوره فعالیت به عنوان نوازنده کنسرتی بود. او توانست تاثیر مهمی بر رشد گیتار به عنوان سازی که در قرن بیستم “در چشم بود” داشته باشد. در این سال ها اولین اجراهای صدها قطعه که برای گیتار نوشته شده و به او تقدیم شده بود را اجرا کرد. در سال ۱۹۶۷ انتشارات بربن (Bèrben) او را به عنوان سرپرست مهمترین مجموعه ای که در رابطه با موسیقی قرن بیستم منتشر می کرد، برگزید.
ادیت در ویولن (III)

ادیت در ویولن (III)

ر-۳: گاهی برای پرش از پوزیسیون اول به پوزیسیون های بالاتر و یا برعکس، از نواختن نت های مذکور به شکل سیم آزاد استفاده می کنیم. در این حالت استفاده از سیم آزاد، امکان رهایی و پرش دست چپ از پوزیسیونی که نوازنده مشغول نواختن در آن است را به او می دهد. (نمونه-۷: بتهوون- کنسرتو ویلن اپوس۶۱)
روش سوزوکی (قسمت بیست و دوم)

روش سوزوکی (قسمت بیست و دوم)

به محض دیدن این کودک بی گناهی که تمام زندگیش را باید با دست ها و انگشتانش لمس می کرد، چشمانم پر از اشک شدند. دوست نداشتم که همان موقع آری بگویم، چرا که می‌بایست به کشف متدی می‌رسیدم که یک کودک کاملا نابینا را بتواند راهنما باشد. به این خاطر از او خواهش کردم که یک هفته به من فرصت بدهد. گمان می کردم که اگر من توانایی و جرئت و اعتماد به نفس کافی برای آموزش به این کودک را داشته باشم، پس هر چه در توانم باشد را به کار خواهم گرفت.
صداهای مشهور I – Star Wars

صداهای مشهور I – Star Wars

بن بارت در مصاحبه با مجله Film Sound Today گفته است : در اولین مذاکره با جرج لوکاس، او اعتقاد داشت – ومن هم موافق بودم – که از صداهای ارگانیک (organic بنیانی، زنده) استفاده کنیم و او این لفظ را در برابر صداهای الکترونیک و مصنوعی به کار میبرد.
امین الله حسین و آهنگسازی ایرانی

امین الله حسین و آهنگسازی ایرانی

مـــن سمفونی پرسپولیس را به یاد و خاطره سرزمین عظیم و کهنسالی نگاشتم که بدان با خون خود وابسته ام و از اینکه خود را فرزند این سرزمین بنامم احساس غرور و سربلندی می کنم. در قلب خود به یاد این شهر پر فخامت، ویرانه های آن، بر روح تخته سنگهای به کار رفته در آن، برای ستونهایی که تاریخ گذشته دردناکشان را بازگو می کنند گریسته و نغمه سر داده ام….
فرانز اشمل، نوازنده ای که اجرای قطعات کلاسیک با سازدهنی را معنا بخشید

فرانز اشمل، نوازنده ای که اجرای قطعات کلاسیک با سازدهنی را معنا بخشید

نام فرانز اشمل (Franz Chmel) به منزله انقلابی در نوازندگی سازدهنی است و هنرش متعلق به آن دسته از نوازندگان است که اجرای موسیقی کلاسیک با این ساز را باور داشته و دارند. او با شکستن متدهای قراردادی، تکنیک بدیعی خلق کرد و امکان نواختن مشکل ترین قطعاتی را که حتی غیرممکن به نظر می رسید، فراهم نمود. چیره دستی او در نواختن این ساز به استعداد ذاتی اش برنمی گردد، بلکه نتیجه سالها سخت کوشی، ممارست و تجربه اوست.
ردیف میرزاعبدالله به روایت مهدی صلحی اجرا شد

ردیف میرزاعبدالله به روایت مهدی صلحی اجرا شد

جلد اول (دستگاه شور) کتاب و سی دی ردیف میرزاعبدالله به روایت مهدی صلحی (منتظم الحکما) با تصحیح و اجرا با سه تار: آرشام قادری و ویرایش و بازنویسی نت از آرشام قادری و شهاب مِنا منتشر شد. این کتاب دستگاه شور ردیف میرزاعبدالله را به روایت بهترین شاگرد او، دکتر مهدی صلحی (منتظم الحکما)، و آوانگاری مهدیقلی هدایت (مخبرالسلطنه) ارائه می کند که در زمان حیات میرزاعبدالله نگارش یافته است.
“همه رشته های موسیقی می توانند در جشنواره شرکت کنند”

“همه رشته های موسیقی می توانند در جشنواره شرکت کنند”

شاید بیش از آنکه نام سجاد پورقناد به عنوان موسیقیدان برای اهالی موسیقی آشنا باشد، نام او به عنوان نویسنده مقالات انتقادی موسیقی در اینترنت و مطبوعات دیده میشود. او یکی از قدیمی ترین چهره های فعال موسیقی در اینترنت است و امروز دوازده سال از شروع فعالیت او در این فضا میگذرد. در سال ۱۳۸۶ نشستی با حضور فعالین وب سایتهای موسیقی فارسی زبان در شیراز برگزار شد و پس از آن این نشست با تغییراتی به یک جشنواره جدی تبدیل شد. دبیری این جشنواره سجاد پورقناد است که گفتگوی ما را با او میخوانیم:
ظهور موفقیت آمیز

ظهور موفقیت آمیز

کوهن قراردادی با کمپانی کلمبیا رکوردز (Columbia Records) قراردادی امضا کرد و اولین آلبوم خود را در اوایل سال ۱۹۶۸، به نام “The Songs of Leonard Cohen” منتشر کرد. این آلبوم علی رغم کیفیت تولید نه چندان عالی و اشعار غمگینانه اش، یا شاید درست به همین دلیل، یک موفقیت آنی بود و به سرعت جای این شاعر/ خواننده نوظهور را در موسیقی فولک مستحکم کرد.
جای پرسش بنیادی صدا (I)

جای پرسش بنیادی صدا (I)

در تهران، رویدادی با عنوان «صدا، تهران، موسیقی» روی داد و پنج شب گوشهای شنوا را مهمان حجمی بزرگ از موسیقیای کرد که روزگاری به ندرت میشد در یک برنامه ی رسمی با هم شنید. این خود برای بذل توجه به یک پدیده ی موسیقای ی و تحلیل و بررسی آن کافی است چه رسد به این که فاصله اش با اتفاق قبلیِ همنوع، و کم و بیش از لحاظ کمیت هماندازه اش نیز دو سه ماه بیشتر نبوده باشد. فاصله ی زمانی نزدیک «فستیوال موسیقی معاصر تهران» و «رویداد موسیقی معاصر»ِ «صدا، تهران، موسیقی» (و البته یکی دو برنامه و کنسرت دیگر) پیش از آن که تنها حاصل فراوانی علاقه به یک نوع خاص از موسیقی باشد، که ممکن است باشد، پرده از چیزی زیر پوست جامعه ی موسیقی ما بر میدارد. و این امری است بسیار نیازمند تحلیل و نقد (۱).