پایانی بر آغاز (III)

اکثر افرادی که اهل موسیقی سمفونیک بودند و با فعالیتهای پیشین شما آشنایی داشتند تصور میکردند که وقتی شما رهبری ارکستر سمفونیک تهران را به عهده بگیرید حجم زیادی از آثار مربوط باشد به آثار آهنگسازان بزرگ ایرانی که البته در مصاحبه های قدیمی شما هم این پیشنهاد همیشه به رهبران آن دوره ارکستر توسط شما داده شده ولی در عمل دیدیم که چنین نشد، تقریبا برنامه های ارکستر سمفونیک تهران در دولت نهم که قسمتی از آن مصادف بود با رهبری دائم شما بر ارکستر، مملو از قطعات سفارشی بود که اگر از افرادی مثل بهزاد عبدی صرف نظر کنیم اکثرا کم مایه و دارای سطحی نازل بودند، چرا ارکستر به این سمت کشیده شد؟
اولا من به یاد ندارم که به رهبران دیگر گفته باشم آثار آهنگسازان ایرانی را اجرا کنند شاید در مصاحبات گوناگون پیش از این گفته باشم که خودم در حال حاضر (یعنی در آن زمان و در اروپا) مشغول اجرا و ضبط آثار آهنگسازان بزرگ ایرانی هستم. اما این موضوع ربطی به آن نداشته که من برای رهبران قبلی تعیین تکلیف کنم!

اما در مورد قطعاتی که به قول شما در دولت نهم توسط بنده اجرا شده، همان طور که خودتان اشاره کردید برخی از برنامه ها سفارشی بوده یعنی قطعات از طرف نهاد های مختلف پیشنهاد شده بودند. متاسفانه آهنگسازان قدیمی ما که می توانند آثار بزرگ خلق کنند کار سفارشی قبول نمی کنند و میدان را خالی کرده و روشن است که چه اتفاقی در این میان رخ میدهد.

من در اینجا از این افراد دعوت می کنم که چنین آثاری بنویسند و مطمئن باشند که اگر آثارشان قدرت لازم را داشته باشد، حتما ماندگار خواهند بود این مناسبتها در تمام تاریخ موسیقی کلاسیک وجود داشته و دلیلی ندارد که در ایران وجود نداشته باشد. به عنوان مثال بسیاری از قطعات جرج فریدریش هندل، ولفگانگ آمادئوس موتسارت و یا نزدیک تر دیمیتری شوستاکویچ آثاری بوده اند که به مناسبتهای مختلف نوشته شده اند و امروزه جزء رپرتوارهای ارکسترهای دنیا هستند.

آیا در دیگر نقاط جهان نیز اینگونه است؟
من از تمام دنیا خبر ندارم ولی در اروپا که مهد موسیقی سمفونیک است در مناسبتهای خاص از قطعاتی که قرن ها پیش نوشته شده و جزء رپرتوار ارکسترهاست نیز استفاده می شود.

ولی یک مشکل وجود دارد و آن این است که هیچ وقت وزارت فرهنگ و ارشاد سفارش قطعه ای مثلا در فرم کنسرتو یا سونات یا… نمیدهد! همیشه سفارش ها با عنوان های خاصی و فرمای خاصی بوده است.
این سوال را لطفا خودتان از وزارت ارشاد بپرسید. ولی در مورد اجراهای ارکستر سمفونیک که مربوط به من می شود محدودیتی در مورد فرم کار و سبک نیست. تنها ملاک استحکام و اصالت کار است.

به عنوان آخرین سئوال میپرسم که شما چه انتظاری دارید از دولت جدیدی که سرکار می آید؟
من از دو منظر میتوانم جواب دهم. یکی از دید یک ایرانی و دیگری از دید یک موسیقیدان. از دید یک شهروند ایرانی مانند خیلی از مردم انتظار دارم رئیس جمهوری که قرار است مدیریت کشور ما را به عهده بگیرد، به دو مشکل اقتصادی و امنیتی در درجه اول توجه کند.

تورمی که در ایران وجود دارد تا حد زیادی مصنوعی است و مربوط به کسبه و بازاریانی است که بدون دلیل خاصی قیمت کالاهایشان را بالا میبرند، پیگرد قانونی زیادی هم در این زمینه دیده نمیشود، اگر دولت بتواند با سیاست های اقتصادی با کمک تیمهای متخصصین برنامه ریزی کرده و این روند را متوقف کند که چه بهتر ولی اگر چنین توانی را ندارد اقلا با زور یا بوسیله پلمپ کردن و متوقف کردن فعالیت این افراد، جلوی این رشد تورم رامیتواند بگیرد. مسئله دیگر این است که در شهرهای کوچک و روستاها امکانات رفاهی و اقتصادی بوجود آورد تا این سیل کوچ به تهران را شاهد نباشیم که باعث ازدحام جمعیت کنونی تهران شده است. مشکل دیگر امنیت است. جایی که یک خانم جوان نتواند یک کیلومتر پیاده راه رود بدون اینکه کسی مزاحمش شود، باید قوانین سنگینی برای مزاحمین مانند زندان، شلاق و… در نظر گرفته شود تا امنیت برقرار گردد.

و اما نگاه دیگر من از دید یک موسیقیدان: ارکستر سمفونیک در هر کشور از دیدگاه جهانی، یک سمبول پیشرفت و تمدن بین المللی است، مشخص است که شان و جایگاه فرهنگی کشوری که ارکستری در سطح بین المللی دارد بسیار متفاوت است با کشوری که چنین ارکستری ندارد، امروزه از فقیرترین تا غنی ترین کشورهای دنیا ارکستر سمفونیکی دارند.

ما نیز باید اقلا ارکستری داشته باشیم که اگر در سطح عالی نیست، سطح قابل قبولی را داشته باشد. من فکر میکنم که اگر در برنامه هایی که برای ارکستر سمفونیک تهران داریم پیشرفتهایی کنیم، بدون شک شاهد رشد خوبی خواهیم بود که در عرصه هنر و فرهنگ اعتبار بین المللی زیادی را برای کشورمان به همراه خواهد داشت.

یک دیدگاه

  • ناشناس
    ارسال شده در بهمن ۴, ۱۳۹۲ در ۲:۴۳ ق.ظ

    اقای استاد گرامی مگر در این مملکت گل و بلبل زندان و شلاق وجود ندارد که شما دارید تجویز میفرماید!در اروپایی که شما زندگی میکنید مگر شلاق هست که زنان در امنیت هستند؟؟ بنازم به این رقت قلب هنریتون.
    واقعا از ماست که برماست!

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

در جستجوی موسیقی سنتی (II)

تصویر سورآلیستی ای در نظرم آمد که قافله ای از چندین و چند شتر همه سی دی های سمفونی کوه البرز را بار کرده از دروازه های ارمنستان قدم در جاده ابریشم گذاشته و “سی دی ها را روانه بازار” می نمایند و به هر شهر و دیاری که می رسند جمیع مشتاقان، سی دی پلیر به دست، دم دروازه ها منتظر رسیدن قافله ایستاده اند و هلهله می کنند! (البته این استقبال بی سابقه مشتاقان موسیقی سمفونیک از این آثار را باید بیشتر مرهون نقد جانانه ای دانست که در فصلنامه ای وزین به قلم منتقد و و موسیقی شناسی برجسته نوشته شده و در آنجا خواندم که اثر به سبک آثار ریشارد واگنر ساخته شده و با آنها کوس برابری می زند و بسیار عالی و جهانی است.)

برنامه ریزی بخش های تمرین (I)

در بسیاری از موارد دلیل انجام کارهای خلاقانه نوع برنامه ریزی تمرین شما خواهد بود. یک برنامه ریزی موثر شما را برای دستیابی به اهداف موسیقایی تان یاری می کند و همچنین برنامه ریزی اشتباه موزسین را به سمت تمرین نامنظم و بی فایده و یا تجربه های آسیب زا می کشاند. بنابراین این بخش ۵ راهنمای تمرین را پیشنهاد می کند تا همچنین موضوعات مرتبط با مدیریت تمرین را نیز مطرح کند.

از روزهای گذشته…

بررسی و تحلیل گوشه های آواز افشاری از نگاه استاد عباس کاظمی

بررسی و تحلیل گوشه های آواز افشاری از نگاه استاد عباس کاظمی

استاد عباس کاظمی ،ردیف دان و حافظ ردیف سیدرحیم اصفهانی ، شاعر و استاد بزرگ آواز و نی ایران در قرن معاصر بوده است . فردی که بی شک ، اگر شرایط زمانه و رنج های زندگی به او امان می داد ، شاید بسیاری از شما او را به عنوان نماد آواز و موسیقی ایرانی می شناختید. اما تاریخ و آیندگان همیشه در خلاف زمان حرکت می کنند و در میان روزها و سال های سپری شده ، کسانی را پیدا می کنند ، که اگرچه از آنها در زمان حیات خویش نامی برده نشده است ولی نسل های بعد ، حاصل تلاش و رنج آنان را فراموش نخواهد کرد …
آسیب شناسیِ کاربرد نت در موسیقی کلاسیک ایرانی (VI)

آسیب شناسیِ کاربرد نت در موسیقی کلاسیک ایرانی (VI)

نوازنده کیست؟‌‌ «آن که سازی را بنوازد؛ کسی که با آلتی از آلات موسیقی آهنگی را بنوازد. نوازندگی اقدام به اجرای نواهای موسیقی است. شغل و حرفه کسی که به نواختن موسیقی و اجرای آن به وسیله آلات موزیکی بپردازد‌‌» (حدادی/۱۳۷۶، ۶۱۶). اصول تربیت نوازنده در موسیقی کنونی ایران با اصول و اهداف آموزش و پرورش یک نوازنده در سایر جوامع و فرهنگ ها متفاوت است؛ اگرچه در جزئیات با فرهنگ های همجوار مشابهت هایی وجود دارد.
موسیقی و جنسیت (II)

موسیقی و جنسیت (II)

نگاه کنید در همین ایران فعلی خودمان چگونه خوانندگان (روضه خوانان) صاحب نفوذ و مقامات شده اند و در مقابل، نوازندگان هنوز هم مجبورند در پس پرده، ساز خود را کوک کرده و هنر خود را عرضه نمایند. به هر صورت اگر موسیقی دچار نفوذ جریانی جنسیتی در خود گردید، باید توجه داشت که دلیل اصلی آن به دین و شریعت مربوط نمی شود، دلیل اصلی آن به قدرتی در موسیقی مربوط می شود که خواننده ی پدرسالار هیچ گاه حاضر نمی شد آن را با نوازنده تقسیم کند.
همگون و ناهمگون (IV)

همگون و ناهمگون (IV)

تفاوت شیوه نقش‌خوانی نقش‌خوانان نسبت به نسل قبل تنها در لحن و بیان حسی است و در سایر زمینه‌ها نقش‌خوانی بدون هیچ کم و کاست و هیچ دخل و تصرف، عیناً مانند نسلهای قبل خوانده و گفته می‌شود. بخشهای غنایی نقش‌خوانی که بسیار محدود، گه‌گاه و اتفاقی است، به حافظه موسیقایی، دانش آوازخوانی، سونوریته، توانایی حنجره و مهارت خواندن بستگی دارد که کاملاً سلیقه‌ای و شهودی است و گاه چندان ادامه می‌یابد و به درازا می‌کشد که به خارج از موضوع نقش‌خوانی می‌کشد. این بخش از موسیقی قالیباف‌خانه‌ای به دلیل عدم تکرار و حسی بودنِ بیش از حد در حافظه‌ها باقی نمی‌ماند و غیرقابل انتقال است.
ارکستر فیلارمونیک چک (II)

ارکستر فیلارمونیک چک (II)

واکلاو نئومان (Václav Neumann) در دوره طولانی حضور خود در ارکستر از سال ۱۹۶۸ تا ۱۹۹۰ توانست برای ارکستر شهرت و محبوبیت بین المللی بیآفریند که دلیل آن ایجاد صدای متفاوت و سبکی ناب و به خصوص اجراهای غیر قابل مقایسه این ارکستر از موسیقی چک در قیاس با دیگر ارکسترها است. در دوره دشوار جنگ جهانی اول زمانی که چک اسلواکی به یک کشور مستقل تبدیل شد و همزمان با خدشه دار شدن امپراطوری مجارستان، رهبرانی همچون؛ اُسکار ندبال ۱۸۹۶ تا ۱۹۰۶ و ویلم زمانک ۱۹۰۲ تا ۱۹۰۶ ارکستر را به شایستگی اداره کردند.
وضعیت موسیقی ایران قبل از ورود اعراب (I)

وضعیت موسیقی ایران قبل از ورود اعراب (I)

ایرانیان به طور علمی موسیقی را بررسی کردند و الحان موسیقی را بر اساس روزهای هفته به هفت لحن تقسیم کردند که آنها را هفت خسروانی نامیدند. بعدها خسروانی به دستان و دستان به دستگاه تغییر نام داد و در نهایت هفت خسروانی به هفت دستگاه تبدیل شد.
گفتگو با فیلیپ میرس (II)

گفتگو با فیلیپ میرس (II)

فیلیپ میِرس (Philip Myers) به مدت ۳۰ سال نوازنده فرنچ هورن (هورن فرانسوی) اصلی ۴ ارکستر بوده است. می توان گفت که خصوصیات مایرس و کم و بیش شبیه سازی است که می نوازد: گستاخ، پیچیده و ممتاز. صدای او آرام و خنده هایش طنین انداز است که کلمه طنین انداز برای توصیف خنده های او ناکافیست! او از ترس از دست دادن «توانایی نوازندگی» و قوه شنواییش، عشقش به گروه موسیقی و زندگی مرفه برایمان می گوید.
قول و غزل یا قول و غزل (I)

قول و غزل یا قول و غزل (I)

شاید اگر تا همین ۵ و ۶ سال قبل آلبومی با نام «قول و غزل» وارد بازار موسیقی می شد، این اسم نیز نامی بود میان نامهای بسیاری آلبومهای دیگر که یا از میان شعر یکی از قطعات باکلام آلبوم برگزیده شده یا در آلبومهای بی کلام، از ناکجائی شاعرانه در ذهن صاحب اثر به پرواز درآمده و بر روی جلد آلبوم جا خوش کرده بود.
لیر یا چنگ ارجان؟ (I)

لیر یا چنگ ارجان؟ (I)

این نوشتار نه یک مقاله تحقیقی بلکه مطلبی است درباره یک معظل فراگیر در سطح جامعه موسیقی به نام «بی اطلاعی». مدتی پیش در فضای مجازی ویدیویی از خبرگزاری ایسنا با کد خبر ۹۶۰۱۰۱۰۰۱۸۷ درباره اجرا با چنگ ارجان انتشار یافت. در این ویدیو خانم رابعه زند از نوازندگان ساز قانون عنوان کرد که یکی از آشنایان ایشان به نام آقای سیف الله شکری (از متخصصین بازسازی سازهای باستانی) پس از پژوهش هایی چند، اقدام به نمونه سازی «بربط جام ارجان» یا همان «چنگ ارجان» با قدمتی حدود ۱۴۰۰ سال قبل از میلاد مسیح نموده است. خوشبختانه با وجود دانش موجود که در فضای مجازی و غیرمجازی درباره دانش سازشناسی در ایران چاپ شده است، منابع اطلاعاتی مناسب جهت تحقیق و پژوهش در دسترس می باشد. با یک جستجوی ساده در اینترنت یا و نگاه به کتب موجود در ایران، می توان متوجه شد که سازهای نقش شده در جام ارجان از دیدگاه سازشناسی “Organology” در چه رده ای قرار می گیرد. اینکه چنین سازی برچه اساس و مستنداتی بازسازی شده است، خود جای بحث فراوان دارد اما این که چرا ساز را به جای «لیر»، «چنگ» نامیده اند خود بسیار جای دارد. با توجه به مطالبی که در این ویدیو عنوان شده لازم است که مطالبی چند در این مورد با استناد به منابعی که در انتها ذکر شده است به صورت مستند ذکر گردد.
یان اندرسون و فلوت راک

یان اندرسون و فلوت راک

موسیقی راک در سالهای ۱۹۷۰ آنچنان مورد علاقه عموم نبود تا اندرسون بتواند تصمیم نهایی خود را بگیرد. او و گروهش جترو تول (Jethro Tull) در اوایل و اواسط دهه ۷۰ با ۱۰ آلبوم درخشان خود باعث درخشیدن بازار ریکوردهای موسیقی شدند، از جمله: آکوالونگ (Aqualung)، سخت همچون آجر (Thick as a Brick)، نمایش پرشور (Passion Play)، کودک جنگ (War Child) و آوازهای جنگل (Songs From the Wood). این گروه با آلبومهایی همچون: زندگی کردن در گذشته (Living in the Past)، اشتباه در جنگل (Bungle in the Jungle)، معلم (Teacher) و تنفس لکوموتیو (Locomotive Breath) به سبک موسیقی راک کلاسیک ادامه دادند.