قطعاتی برای آموزش موسیقی

پنج سال پیش مقاله ای نوشتم در ارتباط با این موضوع که در سایت گفتگوی هارمونیک منتشر شد. به طور خیلی خلاصه می توانم بگویم که هدف از نوشتن آن مقاله که مقاله حاضر نیز در ادامه آن است آموزش نکاتی در موسیقی از طریق قطعاتی بود که به همین منظور ساخته بودم. پس از چند سال فرصت، انگیزه دوباره ای به وجود آمد برای پی گرفتن دوباره این جریان که قرار بود به نوشتن کتابی با همین محتوا ختم شود و به نوعی این مقاله مقدمه ای بر مجموعه مقالاتی است که در نهایت –در صورت مثبت بودن شرایط- به صورت کتاب منتشر خواهند شد.

باید بگویم که پس از گذشت چند سال تا حدودی روش کارم برای پیشبرد این جریان تغییر کرده است. به جز بازبینی قطعات پیشین و جایگزینی بعضی از آنها با قطعات جدیدتر، مهم- ترین تغییر افزودن متن توضیحی برای هرکدام از قطعات است. با این حال برای جلوگیری از طولانی شدن بی مورد متن و توضیح میزان به میزان قطعات (که چیزی شبیه گزارش فوتبال از آب درمی آید!) نام آکوردها (تا آنجا که نام استاندارد داشته باشند) بالای میزان ها ذکر خواهد شد و در بعضی زمینه ها تا جایی که مقدور باشد موارد ضروری مثل تغییر مد و… در صفحه نت مورد اشاره قرار خواهند گرفت.

این مقالات طی چند فصل ارائه خواهند شد. در نخستین فصل تمرکز بر کاربرد مدهای کلیسایی است. دلیل پرداختن به آن هم این است که با وجود اینکه هنوز هم جریان اصلی موسیقی بر پایه گام های ماژور و مینور استوار است، ولی این مدها در قرن بیستم اهمیت فراوانی یافتند و تاثیرشان از موسیقی کلاسیک معاصر آهنگسازانی چون دبوسی، راول و استراوینسکی تا کمی جلوتر و در موسیقی فیلم، جز، راک، نیوایج و بسیاری سبک ها قابل مشاهده است. همچنین شباهت هایی که بین برخی مدهای کلیسایی با گام های موسیقی شرقی وجود دارد (بعضا با کمی تغییر) نیز لزوم پراداختن به آنها را بیشتر نمایان می سازد.

در بخش اول این فصل به صدادهی استاندارد این مدها پرداخته خواهد شد به طوری که کاراکتر ویژه آنها مورد بررسی قرار می گیرد. سپس شکل های تغییر یافته آنها، گام های مشابه آنها در موسیقی های شرقی و نیز استفاده خاصشان در سبک هایی بخصوص محور کار خواهند شد. در انتهای این فصل نیز در مورد موسیقی هالیوودی صحبت خواهد شد. منظور از موسیقی هالیوودی در اینجا مشخصا نوع خاصی از آن است که المان های ویژه ای از جمله به کاربردن مکرر مد لیدین، استفاده از آکوردهای مدیانت کروماتیک و… را داراست و استفاده از آن صرفا به هالیوود منحصر نمی شود و مخصوصا برای خلق فضاهای کمیک در فیلم ها و سریال های نقاط دیگر دنیا نیز مورد استفاده قرار می گیرد. برای تکمیل این بخش (موسیقی هالیوودی) احتیاج به یک پیشنیاز بود و آن ایجاد فضای ترسناک در موسیقی از طریق توالی های آکوردی بخصوصی است که مخصوصا در این نوع موسیقی بسیار رایج است. توضیح ضروری دیگر در این بخش این است که برای ملودی آن از یکی از ملودی- های شوبرت استفاده شده؛ به دلیل ویژگی های بسیار مناسبش برای قرار گرفتن در این ژانر. در این مورد در زمان ارائه مقاله مربوط بیشتر صحبت خواهد شد.

نکته بعدی در مورد شیوه ارائه مقاله هاست. سعی بر این است که یک روند نسبتا منظم زمانی برای قرار گرفتن در سایت رعایت شود. در خود مقاله ها نیز به جز بررسی قطعات فعلی، قطعات شاخصی هم از سبک های مختلف مربوط به آن موضوع معرفی خواهند شد.

در پایان می توانید نمونه صوتی قطعه ها که با سمپل تهیه شده اند به همراه تعدادی از پی دی اف های آماده شده را در زیر این مطلب دانلود نمایید.

لیست قطعات:
audio file ۱- لیدین
audio file ۲- دورین
audio file ۳- میکسولیدین
audio file ۴- فریژین
audio file ۵- میکسولیدین با ششم بمل شده (مینور ملودیک با شروع از درجه پنج)
audio file ۶- فریژین- شور
audio file ۷- فریژین- کاربردی در ایجاد فضای ترسناک در موسیقی تلویزیون
audio file ۸- فریژین- کاربردی در ایجاد فضای خالتور!
audio file ۹- فریژین دومینانت – کاربردی در ایجاد موسیقی فلامنکو
audio file ۱۰ – میکسولیدین – کاربردی در ایجاد موسیقی راک
audio file ۱۱- میکسولیدین – کاربردی در ایجاد موسیقی هند
audio file ۱۲- ایجاد ترس در موسیقی از طریق توالی آکورد
audio file ۱۳- موسیقی هالیوودی
audio file ۱۴- مدگردی
مجموعه ای از نت این قطعات را در یک فایل زیپ شده دانلود کنید.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

گزارشی از سخنرانی آروین صداقت کیش در سمینار «موسیقی و امر دراماتیک» (IV)

صداقت‌کیش ادامه داد: در امر دراماتیک اما این گونه نیست و درون و بیرون با هم یکی می‌شوند. اگر اجازه دهید مثالی در مورد امر هنری بزنم. کسانی که تئاتر بازی می‌کنند رابطه‌شان با متن نمایشی درونی است. یعنی نمی‌توانیم این رابطه را به درونی و بیرونی تقسیم کنیم و بگوییم این شخصیت واقعا وجود دارد و آن شخصیت فقط روی صحنه وجود دارد، همه‌شان وجود دارند. بنابراین این نظام باید با یکدیگر یکی و ادغام شده باشد. اگر به موضوع دادن پول به فروشنده به عنوان یک کنش برگردم، نمی‌توانیم بگوییم الان بیرون این نظام ارتباطی هستیم و نظام داخلی آن با نظام بیرونی‌اش متفاوت است. اگر کسی هم از بیرون به این رویداد نگاه کند فقط در حال نگاه کردن به یک کنش است و مانند موضوع داستان نیست که نتواند داخل آن شود، او هم می‌تواند وارد این کنش شود و مرزی ندارد.

شهرام صارمی از مدیریت اجرایی جشنواره موسیقی فجر استعفا کرد

در پی استعفای اعتراض آمیز علی ترابی، شهرام صارمی مدیر اجرایی سی و پنجمین جشنواره موسیقی فجر، یک روز پس انتصاب مدیر جدید دفتر موسیقی وزارت ارشاد با انتشار نامه‌ای سرگشاده از سمت خود استعفا کرد.

از روزهای گذشته…

اصول نوازندگی ویولن (VI)

اصول نوازندگی ویولن (VI)

چگونگی وارد آوردن نیرو: نیروی وارده برای انگشت گذاری، تنها بایستی از طریق سر انگشت بر روی گریف وارد گردد و نبایستی سایر قسمت های دست (به خصوص ناحیه مچ)، درگیر این مسئله شود. برای تمرین می توان بدون بکارگیری آرشه، ویلون را نگاه داشت و با پرتاب انگشتان از فاصله یک الی دو سانتی بر روی گریف و اعمال نیرو تنها از طریق سر انگشت، به تمرین انگشت گذاری پرداخت. در این تمرین لازم است تا نکات زیر رعایت گردد:
ضرابی: کسی که در دوره عالی پایور است باید بتواند قطعات اردوان کامکار را بنوازد

ضرابی: کسی که در دوره عالی پایور است باید بتواند قطعات اردوان کامکار را بنوازد

سونوریته ها فرق زیادی دارند، به نظر من بیش از ۵۰درصد! اگر دقت کنیم تفاوت زیاد است. سنتور شباهت زیادی به پیانو دارد از نظر مکانیسم؛ اگر دو نوازنده سطح بالای پیانو یک قطعه را بنوازند یکی با ظرافت بیشتر و یکی کمتر بنوازد با گوش دقیق اختلاف مشخص است ولی در سنتور به این خاطر که ارتباط نوازنده و ساز نزدیکتر است و مستقیم تر است، این تفاوت بیشتر شنیده میشود.
درباره‌ی نقد نماهنگ (I)

درباره‌ی نقد نماهنگ (I)

و پرسش درست در آغاز این است که بپرسیم نماهنگ چیست؟ فیلم است یا موسیقی؟ یا از آن درست‌تر این که چگونه درک می‌شود؟ همچون صدای سازمان یافته یا تصویر متحرک؟ سوژه‌ی شنیدار ماست یا دیدارمان؟ پاسخی که بی‌درنگ به ذهن درمی‌جهد این است که هر دو. نماهنگ ابژه‌ی شنیدیداری (audiovisual) است. خواهیم دید که گاه چنین نیست، گرچه بناست همواره باشد. انتظار ما از ذاتش چنین می‌گوید. و این ذات چیست؟ یک مدیوم نسبتا تازه؟ یک هنر ترکیبی سرراست؟ یک راه جدید مصرف موسیقی؟ هر کدام که هست یک چیز را که میان همه‌ی آنها مشترک است می‌توان بدان نسبت داد و آن پیوند تصویر و موسیقی است.
واریاسیون روی ii-V-I، قسمت دوم

واریاسیون روی ii-V-I، قسمت دوم

در ادامه مطلب تئوری قبل راجع به واریاسیون های مختلف روی توالی آکورد ii-V-I در اینجا به چند مورد رایج دیگر اشاره می کنیم.
رسول صادقی: حامی اصلی ما اسحاق چگینی بود

رسول صادقی: حامی اصلی ما اسحاق چگینی بود

بله و هم اکنون نیز گروه تخصصی نی در حال فعالیت است و اعضای این گروه را جمعی از بهترین اساتید نی و محققین موسیقی تشکیل می دهند. قبلا استاد حسین عمومی کلید سی رو به نی اضافه کرده بودند البته با افزودن یک بند اضافه و تغییر در طول نی و تعداد بندها که ابتکار ایشان هم با موافقت ها و مخالفت هایی روبرو شد ولی در نتیجه بخش بودن کار ایشان شکی نیست چون این نوع از نی کلید گذاری شده هم مورد استفاده قرار گرفته و قطعاتی توسط آن اجرا شده و در عمل نتیجه خود را نشان داده است. منتها کلید گذاری به روشی که بنده انجام دادم با حفظ هفت بند بودن نی انجام شده است.
سمفونی مانفرد؛ یک شاهکار روسی… (II)

سمفونی مانفرد؛ یک شاهکار روسی… (II)

«کاری را که تمام تابستان بدان مشغول بودم اکنون به اتمام رسانده ام و چه کوششی کردم تا مانفرد بدین جا رسید. تمام دل و جانم و وجودم را بر روی آن گذاشته بودم و در طی این مدت چه هیجانی داشتم و این کار چقدر دشوار بود و همنشینی با مانفرد مرا به ناراحتی عصبی دچار کرده است.»
تاثیر ذهن بر ساختار جمله بندی ها در ویولن (I)

تاثیر ذهن بر ساختار جمله بندی ها در ویولن (I)

از نکات کلیدی در نواختن جملات با الگوی لگاتو و پوزیسیون های بالا رونده و پر سرعت که در بسیاری از قطعات رپرتوار ویولن کاربرد دارد، جمله بندی های ذهنی توسط نوازنده برای اجرای این دسته پاساژها می باشد. از آنجا که تنها با دانستن این نکته که با تغییر نوع نگاه ذهن به نحوه اجرای یک جمله و دگرگونه شنیدن آن و بدست آوردن شناخت و فهم جدید از جمله، نوازنده می تواند به آسانی از میزان مراتب تکرار و نیز زمان کمتر تمرین تا رسیدن به حد مطلوب نواختن آن کاسته و اجرای جمله را با سرعت، کیفیت و توان بیشتری رقم زند، دقت بر این موضوع بسیار می تواند راهگشا باشد.
بررسیِ مقاله‏ «مُدلی جدید برای اتنوموزیکولوژی» (I)

بررسیِ مقاله‏ «مُدلی جدید برای اتنوموزیکولوژی» (I)

موضوع مقاله‏ ای که مورد بررسی قرار گرفته ‏است، ارائه‏ مدلی دیگر برای رشته‏ اتنوموزیکولوژی است و مؤلف در آن با ارجاع به آثار این رشته در مورد لزوم مدل‏ها، ویژگی‏ها و مزایای آن‏ها بحث کرده ‏است. تیموتی رایس، پیش از تشریحِ مدل تازه، به بررسی اندیشه و عملِ اتنوموزیکولوژیِ معاصر خود پرداخته و مؤثرترین و پرنفوذ ترین مدل موجود (مدل مریام) را از لحاظ اجزا و نوع ارتباط میان آن‏ها در پژوهش و تحلیل واکاوی کرده‏ است. او، به قصد برطرف کردن مشکلات در تحقیقات این رشته، مدلی تازه ارائه می‏دهد و به توضیح بخش‏های آن، رابطه‏ بخش‏ها با مقولات این رشته و سطوح تحلیلی مدل پرداخته ‏است و کارآیی آن را در یک نمونه تحقیق انجام شده شرح می‏ دهد.
موسیقی‌ فیلم در خدمت سینما یا نظام ستاره‌سازی؟ (II)

موسیقی‌ فیلم در خدمت سینما یا نظام ستاره‌سازی؟ (II)

از موسیقی فیلم‌های ماندگار علیقلی در این دسته باید به نمونه عالی مدرسه موشها به کارگردانی محمدعلی طالبی و مرضیه برومند در سال ۱۳۶۴ اشاره کرد. با اینکه این فیلم بطور کامل موزیکال نبود. اما، ترانه‌ها جلوه و جذابیت خاصی به آن می‌داد. البته این خود به عنوان آغاز یک راه برای جذب مخاطب بود. مردم علاقه‌مند به شنیدن ترانه‌های شاد و موسیقی ریتمیک و ساده بودند و علیقلی به خوبی از پس این کار برآمده بود. شایان توجه است که ترانه‌های فیلم هیچ کدام نتوانستند شهرت و محبوبیت ترانه تیتراژ سریال تلویزیونی را تکرار کنند، اما در یک ساختار کلی مناسب کلیت فیلم بود.
معرفی یک هنرمند: سرپاس مختاری‌ (IV)

معرفی یک هنرمند: سرپاس مختاری‌ (IV)

از دیگر دوستان مختاری، «حاج آقا مجرد ایرانی» است که آن سال‌ها منزل او در سه راه آبسردار، محل تجمع همهء آنهایی بود که به طریقی با موسیقی ایرانی ارتباط داشتند. «حاج آقا مجرد» در منزلش ساز مخصوصی برای مختاری داشت که معمولا به دست‌ دیگران نمی‌داد و آن را به شوخی «کاچی» می‌نامید.