دسته بندی و زمان بندی: ادراک متر (III)

من همچنین به توضیح او در مورد ریتم پایبندم که می گفت: “ریتم یعنی یک الگوی زمانی آراسته و مرتبط” و اضافه می کنم که چنین الگوهایی معمولا در ارتباط با متر درک می شوند همچنان که لاندن در مشاهده ی خود می گوید که ” متر از نظر بیشتر تئورسین های موسیقی و روان شناسان در حوزه ی الگوی طول مدت (به طور دقیق تر، فواصل بین وقایع موسیقیایی یا IOI) و تاکید دینامیک با ریتم تفاوت دارد.

باید به این مسئله توجه داشت که یک الگوی ملودیک مشخص در زمینه های متریک مختلف به طرق متفاوتی شنیده می شود. چنین تفکیک دقیقی بین ریتم و متر برای همه مشخص نیست. کلیتون این مسئله را عمیقا مورد بررسی قرار داده است و فایده ی کلی این مفاهیم را مد نظر قرار داده. همچنین در تعریف متر باید گفت که، متر حداقل از دو یا چند سطح ساخته شده است. ما معمولا سطوح بیت ها، زیر شاخه ها و متر ها را در جایی فرض می کنیم که بیت موقعیت ممتازی داشته باشد و به آن سطح مرجع یا تاکتوس می گوییم.

تئوری های پالس سریع
ریشه ی مفاهیم ریتم افزایشی/تکثیر پذیر به کتاب ریتم و تمپو ی کرت ساچ بر می گردد. اما لاندن برای دیکشنری آنلاین Grove توضیح زیر را نوشته است:
کمتر مفاهیمی به اندازه ی کلمات افزایشی و کاهشی اشتباها به کار گرفته می شوند. ریتم های افزایشی از الحاق چندین واحد تشکیل می شود، برای مثال ریتم ۸/۵ از تغییر (۸/۲+۸/۳) ایجاد می شود. ریتم تکثیر پذیر از ضرب واحد های صحیح حاصل می شود برای مثال ریتم ۴/۲ برابر است با ۸/۲ x 2. بعلاوه ریتم افزایشی با ریتم نا متقارن مرتبط است در حالی که ریتم تکثیر پذیر معمولا متقارن در نظر گرفته می شود.

مورد دیگری که به گیجی و سرگشتگی منجر می شود استفاده از کلمه ی ریتم در این زمینه است. آن طور که من این موضوع را درک کرده ام و با توجه به تعاریف افزایشی و تکثیر پذیر، این طور به نظر می آید که این مفاهیم مربوط به Meter هستند و نه به ریتم.

مثال های متر های افزایشی معمولا ۸/۵ را به صورت ۳+۲ یا ۳+۲، ۸/۷ را به صورت ۳+۲+۲ یا ۲+۲+۳ و ۸/۹ را به صورت ۳+۲+۲+۲ در نظر می آورند. متر های تکثیر پذیر معمولا به این صورت ها نشان داده می شوند: ۴/۴، ۴/۲ و ۴/۳٫ با توجه به این مثال ها، تفاوت بین افزایشی و تکثیر پذیر به نظر واضح می رسد. اما ساختار ریاضی متر های افزایشی و تکثیر پذیر کل مساله نیست. همچنین به نظر می رسد که در ادبیات موضوع بحث بر سر این است که تفاوت این مفاهیم ادراکی است. درک این که یک ریتم افزایشی است کاملا با درک آن به عنوان تکثیر پذیر متفاوت است. Berger می گوید:
“بیان این مساله مهم است که متر های زوج یا فرد نباید با مفاهیم تکثیر پذیر یا افزایشی تلفیق گردد. نکته این جاست که بر اساس تجربه های موسیقیایی مختلف، می توان یک صدای موسیقیایی را از هر دو جنبه درک کرد. یکی از مثال هایی که خود Sachs نیز از آن بهره برد الگوی ۲+۳+۳ است. اگر آن را در زمینه ی افزایشی مورد نظر قرار دهیم می توان گفت که این الگو نسخه ی سنکوپ شده ی یک متر ۴ بیتی است. اما از منظر تکثیر پذیر، هر کدام از پالس ها را می توان یک بیت از متری ۳ بیتی در نظر گرفت، که در آن بیت ها مدت زمان های مختلفی دارند، این اختلافات در شکل ۱ نشان داده شده است. پایه ی این اختلافات از آن جایی است که در زمینه ی تکثیر پذیر، بیت ها، مبنا به نظر می آیند و بعد زیر شاخه ها بیت را قسمت قسمت می کنند. اما در زمینه ی افزایشی، زیرشاخه ها مبنا هستند و با پیوستن به هم، بیت ها را تشکیل می دهند.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

«بازخوانی آرای فارابی در باب موسیقی» در کنگره فارابی

کنگره «فارابی» با همکاری نهادها و سازمان‌‌های فرهنگی و هنری در سال ۹۹ برگزار می‌شود. بخشی از این کنگره به «بازخوانی آرای فارابی در باب موسیقی» اختصاص دارد که با هدف ایجاد بستری مناسب برای شناخت آرای موسیقایی فارابی و تأثیرات آن بر موسیقی حوزه ایرانی، عربی و ترکی توسط فرهنگستان هنر برگزار می‌شود.

چند گام… در امتداد راه علی‌نقی وزیری (IV)

در اینجا «تعلق» به‌معنی جنسیت هم نیست و کاملاً بی‌ربط به‌نظر می‌رسد. گام سه‌گاه در مرحلۀ بعدی تئوری‌پردازی در آوازشناسی وزیری و در نظری به موسیقی نوشتۀ روح‌الله خالقی، «متعلق» به چهارگاه نیست و با شاهد به‌عنوان تنیک شروع نمی‌شود و تنیک سه‌گاه «سی کرن» صدای «سل» است؛ و در هر دو حال جنسیت مجنب و همجنس با شور شنیده می‌شود. (۸)

از روزهای گذشته…

تکمیل الحان منسوب به باربد (II)

تکمیل الحان منسوب به باربد (II)

آنهائی که خواسته‌اند نام سی لحن موسیقی را از منظومهء سابق الذکر استخراج کنند، از گزینش‌ تعدادی نامها چون نسبت به عدد سی اسامی استخراج شده کسر آمده است، برای جبران کمبود مذکور برخی کلمات را به عنوان الحان مورد نظر تصور کرده و به خیال خود سی نام به عنوان سی لحن باربد ردیف‌ کرده‌اند.
کارگاه «آشنایی با نقد موسیقی» در خانه موسیقی

کارگاه «آشنایی با نقد موسیقی» در خانه موسیقی

کارگاه «آشنایی با نقد موسیقی» با حضور و تدریس آروین صداقت کیش، منتقد و پژوهشگر موسیقی در ۸ جلسه در دی و بهمن ماه در ساختمان فاطمی برگزار می‌شود .خبرنگاران، منتقدان و کلیه علاقمندان به شرکت در این کلاس‌ها می‌توانند برای ثبت نام با شماره تلفن خانه موسیقی: ۶۶۹۱۷۷۱۱ تماس بگیرند. یا به نشانی: خیابان فاطمی غربی، نرسیده به جمالزاده، پلاک ۲۷۰، بروند.
“رازهای” استرادیواری (IX)

“رازهای” استرادیواری (IX)

Stradivari برای کسب دانسته های خود بطور قطع از تجربیات بسیاری که در مورد ساخت سازهای موسیقایی در کرمونا بصورت گسترده و فراگیر صورت گرفته بود، بهره جسته است. او در ابتدا توانست از وجود Andrea Amati که در این شهر در طی نیمه اول قرن ۱۶ مشغول به کار بوده استفاده کند.
بارکلی جیمز هاروست – I

بارکلی جیمز هاروست – I

گروه بارکلی جیمز هاروست (Barclay James Harvest) که به اختصار BJH نامیده میشود، تا سالها یکی از بدشانس ترین گروهها در موسیقی راک پیشرو (progressive rock) به شمار می آمد.
«آسمان، مهتاب» منتشر شد

«آسمان، مهتاب» منتشر شد

آلبوم «آسمان، مهتاب» با صدای هادی فیض آبادی و آهنگسازی کاوه سروریان به مناسبت نوروز ۹۲ منتشر شد. پس از گذشت ماه ها بالاخره آلبوم «آسمان، مهتاب»، توسط شرکت هزار نغمه بسته نگار روانه بازار موسیقی شد. آسمان مهتاب اثری در باب احیای موسیقی سنتی نیست، بلکه تلاش می کند تا با بهره گیری از امکانات موسیقی دستگاهی ایران سخنی به فراخور زمان ارائه کند، این نکته ای است که امروزه در میان آثار منتشر شده از هنرمندان موسیقی ایران کمتر دیده می شود.
همه چیز به جز فلسفه و موسیقی! (IV)

همه چیز به جز فلسفه و موسیقی! (IV)

سیر مطلب به گونه‌ای است که بیشتر به خود علیت پرداخته و کمتر به موضوع موسیقی و رابطه‌ی آن با علیت. تا پیش از آن که در بهره‌ی دوازدهم به «بررسی علل اربعه در هنر و موسیقی» برسد اشاره‌ای به موسیقی نیست. به غیر از یک مورد که آن هم بیشتر شبیه یک دستور العمل اخلاقی است و بدون ربط با متنی است که در آن واقع شده و بیشتر به نظر می‌رسد به آن پیوند زده شده است.
دستانم یاریم نمی کنند (II)

دستانم یاریم نمی کنند (II)

همان طور که در شماره قبل این مقاله ذکر شد، درمان عارضه کرامپ نویسندگان (نوازندگان) ناامید کننده است. با این وجود شیوه های درمانی اندکی وجود دارد که البته بسیار به طول می انجامد. حداقل به اندازه عمر بوجود آمدن این بیماری! نزدیک به ۵% از مبتلایان به عارضه کرامپ نویسندگان به خودی خود درمان می شوند که البته در ۵ سال اول نیز می تواند عود کند. از راههای درمان این عارضه میتوان به استفاده از تحریک الکتریکی عصب (TENS) در عضلات خم کننده ساعد نام برد که در دوره زمانهای ۲ هفته ای صورت می گیرد و سبب تقویت هماهنگی عضلات تا مدت ۳ هفته بعد از درمان می شود؛ بنا براین یک درمان موقتی است.
گزارش جلسه چهارم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (IX)

گزارش جلسه چهارم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (IX)

«گفتمان» سَرنام بعدی بود که ابتدا تعریف شد اما پیش از آن مدرس اشاره کرد که این مبحث اولا به معنای مورد استفاده در زبان‌شناسی به بحث کشیده و رابطه‌ی آن با نقد بررسی می‌شود؛ ثانیا تمامی مطلب درس این قسمت از نوشته‌های «لطف الله یارمحمدی» وام گرفته شده است:
در جستجوی موسیقی سنتی (II)

در جستجوی موسیقی سنتی (II)

تصویر سورآلیستی ای در نظرم آمد که قافله ای از چندین و چند شتر همه سی دی های سمفونی کوه البرز را بار کرده از دروازه های ارمنستان قدم در جاده ابریشم گذاشته و “سی دی ها را روانه بازار” می نمایند و به هر شهر و دیاری که می رسند جمیع مشتاقان، سی دی پلیر به دست، دم دروازه ها منتظر رسیدن قافله ایستاده اند و هلهله می کنند! (البته این استقبال بی سابقه مشتاقان موسیقی سمفونیک از این آثار را باید بیشتر مرهون نقد جانانه ای دانست که در فصلنامه ای وزین به قلم منتقد و و موسیقی شناسی برجسته نوشته شده و در آنجا خواندم که اثر به سبک آثار ریشارد واگنر ساخته شده و با آنها کوس برابری می زند و بسیار عالی و جهانی است.)
کتابی منحصربفرد درباره موسیقی ژاپن

کتابی منحصربفرد درباره موسیقی ژاپن

درباره موسیقی و سازهای کهن ژاپن، سالها پیش در «مجله موسیقی»، نوشتارهایی پراکنده انتشار یافته و به نظر می رسد که متاسفانه هنوز کتاب جامعی درباره این موضوع در دسترس علاقه مندان پارسی زبان نباشد. چنین مشکلی حدود نیم قرن پیش در دنیای انگلیسی زبانان هم وجود داشت و همین کمبود شد که به ویلیام مالم (William Malm) پیشنهاد شود کتابی درباره موسیقی ژاپنی به زبان انگلیسی بنویسد.