دسته بندی و زمان بندی: ادراک متر (III)

من همچنین به توضیح او در مورد ریتم پایبندم که می گفت: “ریتم یعنی یک الگوی زمانی آراسته و مرتبط” و اضافه می کنم که چنین الگوهایی معمولا در ارتباط با متر درک می شوند همچنان که لاندن در مشاهده ی خود می گوید که ” متر از نظر بیشتر تئورسین های موسیقی و روان شناسان در حوزه ی الگوی طول مدت (به طور دقیق تر، فواصل بین وقایع موسیقیایی یا IOI) و تاکید دینامیک با ریتم تفاوت دارد.

باید به این مسئله توجه داشت که یک الگوی ملودیک مشخص در زمینه های متریک مختلف به طرق متفاوتی شنیده می شود. چنین تفکیک دقیقی بین ریتم و متر برای همه مشخص نیست. کلیتون این مسئله را عمیقا مورد بررسی قرار داده است و فایده ی کلی این مفاهیم را مد نظر قرار داده. همچنین در تعریف متر باید گفت که، متر حداقل از دو یا چند سطح ساخته شده است. ما معمولا سطوح بیت ها، زیر شاخه ها و متر ها را در جایی فرض می کنیم که بیت موقعیت ممتازی داشته باشد و به آن سطح مرجع یا تاکتوس می گوییم.

تئوری های پالس سریع
ریشه ی مفاهیم ریتم افزایشی/تکثیر پذیر به کتاب ریتم و تمپو ی کرت ساچ بر می گردد. اما لاندن برای دیکشنری آنلاین Grove توضیح زیر را نوشته است:
کمتر مفاهیمی به اندازه ی کلمات افزایشی و کاهشی اشتباها به کار گرفته می شوند. ریتم های افزایشی از الحاق چندین واحد تشکیل می شود، برای مثال ریتم ۸/۵ از تغییر (۸/۲+۸/۳) ایجاد می شود. ریتم تکثیر پذیر از ضرب واحد های صحیح حاصل می شود برای مثال ریتم ۴/۲ برابر است با ۸/۲ x 2. بعلاوه ریتم افزایشی با ریتم نا متقارن مرتبط است در حالی که ریتم تکثیر پذیر معمولا متقارن در نظر گرفته می شود.

مورد دیگری که به گیجی و سرگشتگی منجر می شود استفاده از کلمه ی ریتم در این زمینه است. آن طور که من این موضوع را درک کرده ام و با توجه به تعاریف افزایشی و تکثیر پذیر، این طور به نظر می آید که این مفاهیم مربوط به Meter هستند و نه به ریتم.

مثال های متر های افزایشی معمولا ۸/۵ را به صورت ۳+۲ یا ۳+۲، ۸/۷ را به صورت ۳+۲+۲ یا ۲+۲+۳ و ۸/۹ را به صورت ۳+۲+۲+۲ در نظر می آورند. متر های تکثیر پذیر معمولا به این صورت ها نشان داده می شوند: ۴/۴، ۴/۲ و ۴/۳٫ با توجه به این مثال ها، تفاوت بین افزایشی و تکثیر پذیر به نظر واضح می رسد. اما ساختار ریاضی متر های افزایشی و تکثیر پذیر کل مساله نیست. همچنین به نظر می رسد که در ادبیات موضوع بحث بر سر این است که تفاوت این مفاهیم ادراکی است. درک این که یک ریتم افزایشی است کاملا با درک آن به عنوان تکثیر پذیر متفاوت است. Berger می گوید:
“بیان این مساله مهم است که متر های زوج یا فرد نباید با مفاهیم تکثیر پذیر یا افزایشی تلفیق گردد. نکته این جاست که بر اساس تجربه های موسیقیایی مختلف، می توان یک صدای موسیقیایی را از هر دو جنبه درک کرد. یکی از مثال هایی که خود Sachs نیز از آن بهره برد الگوی ۲+۳+۳ است. اگر آن را در زمینه ی افزایشی مورد نظر قرار دهیم می توان گفت که این الگو نسخه ی سنکوپ شده ی یک متر ۴ بیتی است. اما از منظر تکثیر پذیر، هر کدام از پالس ها را می توان یک بیت از متری ۳ بیتی در نظر گرفت، که در آن بیت ها مدت زمان های مختلفی دارند، این اختلافات در شکل ۱ نشان داده شده است. پایه ی این اختلافات از آن جایی است که در زمینه ی تکثیر پذیر، بیت ها، مبنا به نظر می آیند و بعد زیر شاخه ها بیت را قسمت قسمت می کنند. اما در زمینه ی افزایشی، زیرشاخه ها مبنا هستند و با پیوستن به هم، بیت ها را تشکیل می دهند.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

پوریا رمضانیان: تسکینِ ۷۵۰ نفر؟!

این زرنگ‌بازی است که من بگویم به‌خاطر تسکین مردم‌ام کنسرت می‌دهم. تسکینِ ۷۵۰ نفر فقط؟ تکلیف دست‌کم ۵۰ ملیون نفر آدم چیست؟ پس این حرف بدترین دروغ است. سوماً، باز حتی اگر حق با شما باشد و بهبودِ حالِ همان هفتصد نفر را هم غنیمتی بدانیم، چرا باید بلیط بفروشم؟ قطعاً در این شرایط بهتر است کنسرت را رایگان کنم که لااقل کمترین خیری رسانده باشم. و درنهایت این‌که، بماند که در جای دیگر می‌شود مفصل‌تر در این مورد سخن گفت که اصلاً رسالت «موسیقی جدی» تسکین نیست، بلکه تربیت است.

بیانیه گروه کر شانته درباره عدم حضور در جشنواره موسیقی فجر

هنر برای هنرمند اعتراض است. او این اعتراض را نثار هرچیزی می‌کند که مانع رشد است و سلامت. تراژدی یونانی با سرنوشت انسان دست‌وپنجه نرم می‌کند، موسیقی بتهوون بر روزمرگی می‌تازد، شعر حافظ از تزویر و ریا می‌نالد، و نقاشی‌های کاراواجو تا اعماق درون شخصیت‌هایش را به‌مبارزه می‌کشد.

از روزهای گذشته…

جیمی هندریکس، پدر گیتار الکتریک (I)

جیمی هندریکس، پدر گیتار الکتریک (I)

جیمز مارشال هندریکس معروف به جیمی هندریکس در ۲۷ نوامبر سال ۱۹۴۲ در شهر واشنگتن آمریکا به دنیا آمد. هندریکس را همگان به عنوان پدر گیتار الکتریک میشناسند کسی که با نبوغ خویش بدون هیچ استادی ساز گیتار را به شهرتی جهانی رساند. نوازنده، ترانه سرا و آهنگساز و کسی که بیشترین تاثیر را در نوازندگان گیتار راک داشت و وی را به عنوان یکی از برترین شخصیت های این سبک میشناند.
آموزش ساز، کاری دانشگاهی نیست (V)

آموزش ساز، کاری دانشگاهی نیست (V)

در این مدتی که در دانشگاه این تغییرات را به وجود آوردید و به مدت ۸ سال بود ریس دانشکده موسیقی بودید فکر می‌کنم زمان کافی برای فارغ‌التحصیلی دانشجویان برای حداقل پنج دوره فراهم بود. چه کسانی در آن دوره به‌عنوان موسیقی‌شناس فارغ‌التحصیل شدند. لطفاً نام ببرید. به‌یقین بیش از چند اسم به خاطر نخواهم آورد. موضوع مربوط به چهل‌ و چند سال پیش است. به‌طور مثال آقای لطفی.
جایگاه «گوشه» در موسیقی کلاسیک ایرانی (IV)

جایگاه «گوشه» در موسیقی کلاسیک ایرانی (IV)

هرمز فرهت ویژگی های گوشه را وابسته به پنج سازمایه (شاخص) می داند:‌ پایان (فرهت،‌ پایان و نه «شاهد» را برابر تانیک در موسیقی غربی دانسته)،‌ آغاز،‌ ایست،‌ شاهد و متغیر. متغیر می تواند در بسیاری از گوشه ها وجود نداشته باشد و از چهار سازه ی نخست،‌ دو یا سه تایشان می توانند در یک گوشه مشترک باشند. مثلن گوشه ی درآمد شور می تواند دارای آغاز،‌ شاهد و پایان یکسانی باشد و از متغیر نیز استفاده نکند.
کتابی در اقتصاد موسیقی (VI)

کتابی در اقتصاد موسیقی (VI)

توجه کتاب به از قلم نیفتادن هیچ نکته‌ای در فرایند تولید و بازاریابی و فروش محصولات موسیقی در بخش‌هایی چنان پررنگ شده است که برخی فصول (مثلاً فصل پنجم) تا حدودی از بحث اصلی کتاب منحرف شده‌اند. شاید تنها جمله ای که در تمام فصل پنجم به اقتصاد موسیقی ارتباط مستقیم دارد این باشد:
سهیلی: تهیه کننده باید به کارشناس مراجعه کند

سهیلی: تهیه کننده باید به کارشناس مراجعه کند

نوشته که پیش رو دارید گفتگویی است با محسن سهیلی، تهیه‌کننده موسیقی و سرمایه گذار کنسرت «بگو کجایی» که قرار است ۹ شهریور ماه سال جاری در برج میلاد به روی صحنه برود؛ این گفتگو در برنامه نیستان در شبکه فرهنگ انجام شده است.
صداسازی در آواز (VIII)

صداسازی در آواز (VIII)

برای این که به راستی با یک رویداد، یا یک عطف مواجه شویم لازم است این پرسش‌ها طرح شده باشد، نه فقط در نوشته‌ی منتقدان یا پچ پچ بدخواهان بلکه علاوه بر آن در کُنه فعالیت هنری نیز. اینجا هنرمند باید لحظه به لحظه از خودش و اثرش بپرسد که آیا صدای خودش را یافته است؟ صدا به هر دو معنایی که در چنین جایگاهی ممکن است داشته باشد که اتفاقا در این زمینه سخت به هم مربوط هم هستند، یعنی صدا به مفهوم یک امر آکوستیکی (به عام‌ترین شکلش) و استعاره‌ی بیان شاخص فردی/جریانی. این پرسش مداوم هر بازیگر این صحنه باید باشد؛ آیا این صدای ماست که شنیده می‌شود؟ بعضی‌ها در مورد رویداد مشابه چنین فکر می‌کنند:
صبا؛ نسیم دگرگونی‌ها (VI)

صبا؛ نسیم دگرگونی‌ها (VI)

در دوره‌ای که صبا می‌زیست مفاهیمی مانند انسجام در موسیقی دستگاهی کمتر مورد بحث نظری قرار می‌گرفت و بیشتر موضوع یک عمل موسیقایی درونی شده بود. اما او احتمالا برای نخستین بار به شکل مکتوب و آگاهانه به مفهوم پیوستگی در موسیقی دستگاهی پرداخته و معتقد است که علاقه‌مند حتماً باید موسیقی ایرانی را به روش عملی یاد بگیرد «[…] زیرا تا گوشه‌های آن را دقیقاً در یک سازی ننوازد و دقت نکند، طبعاً خط‌مشی و ارتباط آن‌ را با فراز‌های ماقبل و مابعد و طرز فرود (Cadance) آن‌ را به اصل دستگاه، یا گذر (Passage) آن را با گوشۀ بعدی نمی‌تواند درک کند.» (۶) شاید تلاش او برای جا دادن گوشه‌های جدید در متن ردیف باعث شده که به شکل آگاهانه به موضوع بنگرد یا شاید هم سر و کار داشتن با اجرای هنرمندانه بر اساس ردیف.
اقیانوسی بنام باخ (III)

اقیانوسی بنام باخ (III)

باخ از آزمایش گذشت زمان سربلند بیرون آمده و همین امر می تواند دلیل محکمی بر توانایی های او باشد. با دقت در دلایلی که سبب بقای شهرت و جاودانگی آثار باخ شده می توان وجه تمایز او را با دیگر آهنگسازان هم ردیفش به وضوح دریافت.
تست خبر

تست خبر

بدون شک یکی از لذت بخش ترین جنبه های شهروند بودن این است که در رویدادهای فرهنگی شهر خود شرکت و حمایت کنید تا کمک کوچکی در تقویت کردن خود و دیگر شهروندان داشته باشید. به عنوان مثال؛ شهر استانبول در ترکیه تجربیات جالبی را در طول سال برای شهروندان خود مهیا می کند. تمامی…
ادامهٔ مطلب »
گفتگو با حسین علیشاپور (V)

گفتگو با حسین علیشاپور (V)

آوازخوان بدون نوازنده و ارکستر فایده ای ندارد. بخش عمده ای روایت ارکستر ایرانی بدون خواننده هم می لنگد چون موسیقی ما موسیقی روایی است، موسیقی کلام است. ما وقتی می خواهیم در موسیقیمان درخصوص یک واقعه ای صحبت کنیم، آثار بسیار معدودی وجود دارد که به صورت بدون کلام روایتگر باشند.