برخی از مشکلات پزشکیِ نوازندگانِ سازهای بادی‌برنجی (V)

آسیب‌های استفادۀ مکرر (۲۲)
بسیاری از نوازندگان سازهای بادی‌برنجی دچار دردهای مختلفی هستند. آن‌ها از دردِ مچ، بازو، التهاب تاندون‌ها، مشکلات شانه، کشیدگی گردن و کمردرد و پشت درد مزمن رنج می‌برند. به این آسیب‌ها که ناشی از تکرار حرکات یکسان یا نشستن طولانی مدت در یک موقعیتِ ثابت یا هر دو مورد است، آسیب‌های استفادۀ مکرر می‌گویند و مسلماً بهترین رویکرد، پیشگیری از بروز چنین آسیب‌هایی است. نوازندگان سازهای بادی‌برنجی از بازوها به‌صورت مکرر در جلوی بدن استفاده می‌کنند. از این‌رو به مرور زمان، عضلات جلویی شانه و سینه قوی و عضلات پشتی شانه و پشت ضعیف می‌شوند. عضلات قوی کوتاه‌تر می‌شوند درحالی‌که عضلات ضعیف بلندتر می‌شوند. این عدم تعادل منجربه درد در ناحیۀ بازوها، شانه‌ها، قفسۀ سینه، گردن یا پشت می‌شود. اما راه حل ساده است: تمرینات کششی برای عضلات در جلوی بدن و تقویت عضلات در پشت بدن. پرورش عضلات این نواحی منجر به کمک به عضلاتی می‌شود که کشش‌ها را متحمل می‌شوند.

مشکل دیگرِ نوازندگان سازهای بادی (و در این مورد بیشتر سازهای موسیقی) نشستن طولانی‌مدت در یک وضعیت ثابت است. گفته می‌شود که در حین ایستادن ظرفیت حیاتی بیشتر و حرکات تنفسی راحت‌تر از وضعیت نشسته هستند و به‌ویژه هنگامِ دم، در حالت ایستاده به تلاشِ کمتری نیاز است. علی‌رغم اینکه ممکن است به نوازندگان اخطار داده شود که خیلی سیخ ننشینند، توصیه می‌شود که در صورت استفاده از صندلی، طوری بنشینند که انگار ایستاده‌اند! نوع صندلی که برای نشستن استفاده می‌شود بر حالت بدن و تنفس، بسیار موثر است. امروزه نوازندگان ارکسترها اغلب از صندلی‌های ارگونومیک با شیب ملایم به‌سمت جلو و پایین استفاده می‌کنند که باعث افزایش راحتیِ نوازنده به‌ویژه در حینِ نواختن‌هایِ طولانی‌مدت می‌شوند (به تصویر توجه کنید)

استفاده از کوسن‌ یا قرار دادن بلوک‌های کوچکی زیر پایه‌های عقبی صندلی در صندلی‌های معمولی اثر تقریباً مشابهی دارد. نشستن طولانی‌مدت روی صندلی‌های مسطح و بدون شیب باعث کاهش قوس کمر و یا حتی معکوس کردن آن می‌شود و منطق استفاده از صندلی‌هایی با سطح شیب‌دار این است که این‌گونه صندلی‌ها انحنای کمر را طوری حفظ می‌کنند که بیشتر به حالت ایستاده شباهت دارد و فشارِ بینِ مهره‌ای را کاهش می‌دهد.

وضعیت نشستن روی صندلی مسطح (راست) و شیب‌دار (چپ)

سندروم تونل کارپ (۲۳)
یکی دیگر از شایع‌ترین آسیب‌های استفادۀ مکرر در نوازندگان سازهای بادی‌برنجی، سندروم تونل کارپ است. این سندروم در نوازندگان کلیۀ سازهای بادی بسیار رایج است و به دلیل استفادۀ مرتب از مچ و انگشتان دست برای فشردن یا رها کردن کلیدهای ساز ایجاد می‌شود. تونل کارپ گذرگاه باریکی برای عبور رباط‌ها و استخوانچه‌ها در مچ دست‌هاست. این گذرگاه عصب مِدیان (۲۴) را احاطه می‌کند که مستقیماً از دست به‌سمت آرنج امتداد می‌یابد. عصب مدیان گیرنده‌های انگشت شصت و انگشتان به‌سمت کف دست را کنترل می‌کند و امکان حرکات نرم و انعطاف‌پذیر انگشتان دست را فراهم می‌کند. سندروم تونل کارپ زمانی ایجاد می‌شود که این عصب تحت فشار قرار بگیرد. نشانه‌های سندروم تونل کارپ عبارتند از:
۱- اِشکال در هنگام گرفتن اشیاء؛
۲- احساس سوزش یا بی‌حسی در انگشت شست و دو انگشت بعدی آن به همراه دردی که تا ناحیۀ آرنج هم ممکن است ادامه پیدا کند؛
۳- درد در ناحیۀ مچ دست و ایجاد مشکل در حرکات انگشتان دست (بروز ناهماهنگی بین آن‌ها)؛
۴- از دست دادن حس عضلات زیر انگشت شست (این علامت در مراحل پیشرفتۀ بیماری بروز می‌یابد)؛
۵- احساس ضعف و خستگی در دست یا انگشتان دست؛

تونل کارپ (سمت راست) و سندروم تونل کارپ (سمت چپ)
هدف در درمان سندروم تونل کارپ برداشتن فشار از روی عصبِ مچ دست است. به محض مشاهدۀ‌ علائم، باید اقدام به درمان کرد. این اقدامات بسته به شدت علایم عبارت‌اند از:
۱- کاهش استفاده از دست (تا زمانی که علایم از بین بروند) یا تغییر شیوۀ استفاده از آن؛
۲- گذاشتن بسته‌های یخ روی مچ دست برای کاهش تورم؛
۳- استفاده از آتل یا وسیله‌ای برای کاهش حرکت دست در شب؛
۴- انجام ورزش‌های مخصوص مچ دست؛
۵- مصرف دارو جهت کاهش درد و التهاب؛
۶- عمل جراحی مچ دست در مواردی که علایم شدید هستند و به سایر درمان‌ها پاسخ نداده‌اند.

خاتمه: مشکلات پزشکی نه‌تنها برای نوازندگان حرفه‌ایِ سازهای بادی‌برنجی دردسرساز هستند بلکه در تمامی نوازندگان از هر سنی و با هر میزان مهارتی بروز می‌کنند. آگاهی نوازندگان باید نسبت به این مشکلات افزایش یابد چرا که استفاده از تکنیک‌های مناسب و آماده‌سازیِ نوازنده می‌تواند از بروز اختلالات، که گاهی حتی منجر به عدم امکانِ ادامۀ نوازندگی برای تمام عمر می‌شوند، پیشگیری کند. در این خصوص پیشرفت‌های پزشکی نت‌های ناخوشایندِ بسیاری از اختلالات را از شیرینیِ موسیقی زدوده‌اند و آگاهی نوازندگان نیز می‌تواند تا حد زیادی از بروز این مشکلات جلوگیری کند. بیماری‌هایی که در این مقاله به آنها اشاره شد تمامِ موارد نیستند و مشکلاتِ دیگری نیز وجود دارند و یا می‌توانند بروز کنند که بررسیِ موارد دیگر می‌تواند موضوعِ جستارهای تکمیل‌کنندۀ دیگری باشد.

پی نوشت
۲۲- Repetitive Use Injuries.
۲۳- Carpal Tunnel Syndrome.
۲۴- Median nerve.

منابع
۱- Bilateral External Laryngoceles Following Radioiodine Ablation for Graves Disease. Derek J. Stocker et al. Arch Intern Med, 2002;162(17):2007-2009.
۲- Cleft Palate and Craniofacial Anomalies: Effects on Speech and Resonance,. Kummer AW, 2014, 3rd Edition. Clifton Park, NY: Delmar Cengag.
۱- Lip Injuries & Trumpet Playing: An Unhappy Marriage Coping with the physical demands of trumpet performance, Bill Milkowski, 2009. www.jazztimes.com.
۲- Keep It Clean: Don’t Risk Disease by Not Cleaning Your Wind Instrument. (internationalmusician.org)
۳- Maladies in musicians, 2002.
۴- Musicians and the Alexander Technique.
۵- Musician’s Dystonia.
۶- Physical Effects of Playing the Trumpet, Lillian Wade, 2017.
۷- Play Without Pain: Repetitive Use Injuries and What to do about them, Brad Howland.
۸- prephockey.org
۹- Hypersensitivity Pneumonitis, Caleb Hsieh.
۱۰- The effect of standing and sitting postures on breathing in brass players. Kevin Price, Philippe Schartz, and Alan HD Watson,Springerplus, 2014; 3: 210.
۱۱- The 5 worst things when playing a trumpet (and how to avoid this! Dushan.S.)
۱۲- Trumpet – Injuries, Tension, Pain, Strain, and Great Technique.Ethan Kind, 2012.
۱۳- www.iranorthoped.com
۱۴- painfreenyc.com

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

کتاب سازشناسی کاربردی (سازهای موسیقی کلاسیک ایران) از مجید کولیوند منتشر شد

کتاب سازشناسی کاربردی )سازهای موسیقی کلاسیک ایران( با نویسندگی مجید کولیوند، نوازنده سنتور، آهنگساز و مدرس دانشگاه هنر تهران، با همکاری نشر نای و نی منتشر شد. کتاب در سه بخش نگارش شده است. بخش نخست هوا صداها (سازهای بادی) که ساز نی را در بر می گیرد. بخش دوم، زه صداها که خود به دو بخش زهی مضرابی شامل سازهای سنتور، قانون، تار، سه تار و عود و زهی آرشه ای شامل کمانچه، قیچک سوپرانو، قیچک آلتو، قیچک باس می باشد. در نهایت بخش سوم به پوست صداها (سازهای کوبه ای) اختصاص داده شده که شامل ساز تنبک و دف است.

در اندیشه برداشت های دیگر از موسیقی دفاع مقدس (I)

پیش از شروع به نوشتن این مطلب، یکی از دوستان نویسنده در تاریخ دفاع ۸ ساله، به آرامی و با تاکید، یادآور شد که ما «موسیقی جنگ» نداریم بلکه موسیقی دفاع مقدس داریم؛ در واقع، تاکیدش بر پرهیز از واژه «جنگ» بود. دوست ما بار سیاسی و حتی تاریخی این واژه را در نظر داشت. درست می گفت که ما مردمی جنگ طلب نیستیم. ولی نمی شد انکار کرد که همین واژه منحوس که به قول ملک الشعرای بهار «فغان ز جغد جنگ و مرغوای او که تا ابد بریده باد نای او در تمام ۸ سالی که ایران درگیر آن بود، میلیون ها بار از طریق رسانه های نوشتاری و شنیداری و دیداری، پخش شد.

از روزهای گذشته…

موسیقی سمفونیک ایرانی (قسمت سوم)

موسیقی سمفونیک ایرانی (قسمت سوم)

در سال ۱۲۳۵ ش. «بوسکه» و «رویون» ، دو کارشناس موسیقی نظامی از فرانسه رهسپار ایران شدند و «دسته ی موزیک سلطنتی» را به شیوه ی فرانسوی در ایران دایر کردند. سال ها بعد، در ۱۲۴۸ش. آلفرد لومر ، معاون اوّل گارد پیاده نظام فرانسه با عنوان رییس موزیک به استخدام دولت ایران درآمد و به تجدید سازمان دسته ی موزیک سلطنتی پرداخت. به پیشنهاد وی، شعبه ی موزیک نظام در دارالفنون راه اندازی شد و خود به تدریس سازهای بادی، سلفژ ، پیانو ، هارمونی و ارکستراسیون نظامی را در کلاس های آن به عهده گرفت.
گزارش مراسم رونمایی «ردیف میرزاعبدالله به روایت مهدی صلحی» (XIII)

گزارش مراسم رونمایی «ردیف میرزاعبدالله به روایت مهدی صلحی» (XIII)

مهم‌ترین نکته در مصداق‌دادن به عبارت تصحیح برای این کتاب اینکه من از جملات خود این ردیف برای همه تصحیحش استفاده کرده‌ام. همان‌طور که می‌دانیم، خیلی از جملات در خیلی از گوشه‌ها تکرار می‌شود ولی مهدیقلی هدایت جمله‌ای را که در دو سه گوشۀ مختلف تکرار شده به دو سه صورت مختلف نوشته است. مثلاً در یک جا با سه‌لاچنگ نوشته و در جای دیگر با دولاچنگ؛ در جایی نت‌ها را به هم متصل کرده و در جای دیگر همان‌ها را از هم جدا کرده است. من فکر می‌کنم چون انسان خیلی دقیقی بوده اشتباه نکرده است، بلکه به قطعیتی نرسیده است که به کدام صورت یک جمله را بنویسد و وقتی می‌دیده یک جمله دارد تکرار می‌شود آن‌را به‌صورت جدیدی می‌نوشته و مطمئن نبوده که کدام است، ولی هر دو صورت را نوشته است.
اصول نوازندگی ویولن (X)

اصول نوازندگی ویولن (X)

ایجاد ارتباط و پیوستگی صوتی میان دو نت در پوزیسیون های مبدا و مقصد هنگامی که همراه با تغییر پوزیسیون دست چپ و ناشی از جابجایی طولی “دو شماره انگشت” متفاوت بر روی گریف می باشد را “پورتامنتو” می نامند. پورتامنتو می تواند بر روی یک و یا دو سیم مجاور صورت گیرد و دست نیز می تواند بصورت بالا رونده و یا پایین رونده بر روی گریف جابجا گردد.
معرفی کوتاهِ کتاب «مکتب های کهن موسیقی ایران» نوشته محسن حجاریان

معرفی کوتاهِ کتاب «مکتب های کهن موسیقی ایران» نوشته محسن حجاریان

کتابِ در سال ۱۳۹۳ توسط نشر گوشه در تهران منتشر شده است. نویسنده ی کتاب که دکترای قوم موسیقی شناسی دارد و از او مقالات متعددی به انگلیسی و فارسی به خصوص در کتاب سال شیدا چاپ شده است نویسنده ی کتاب های «مقدمه ای بر موسیقی شناسی قومی» (۱۳۸۷)، «موسیقی جهان»(۱۳۸۹)، «موسیقی وشعر»(۱۳۹۲)، و مترجمِ «مردم شناسی موسیقی سرخپوستان آمریکا» (۱۳۸۸) است و کتاب «مردم شناسی و موسیقی» را در دست انتشار دارد.
نگاهی گذرا به کتاب‌های آموزش هارمونی <br>متنشر شده در سال‌های اخیر (۸۹-۸۳) قسمت پنجم

نگاهی گذرا به کتاب‌های آموزش هارمونی
متنشر شده در سال‌های اخیر (۸۹-۸۳) قسمت پنجم

نکته‌ی دیگری که در این چند کتاب به وضوح دیده می‌شود این است که به غیر از [۱] و [۹] که کاملا بر اساس یک نظم تاریخی مشخص و هویدا مباحث هارمونی را چیده‌اند و خواننده را علاوه بر آشنایی با فنون و دستورات با روند تحول و تکامل آن‌ها آشنا می‌سازد، دیگر کتاب‌ها کم و بیش پیچیده‌تر شدن آکوردها و حل‌ها را مبنای چیدمان مباحث قرار داده‌اند. طبیعی است که در این بین گاهی روند پیچیده‌تر شدن با روند تحول تاریخی هم جهت است و گاه خیر. همچنین به غیر از [۱] و [۹] در کمتر کتابی اشاره‌ای واضح به نحوه‌ی استفاده‌ی یک دستور یا روش در دوره‌ یا آثار یک آهنگساز خاص شده.
گفت و شنودی درباره سازهای ابداعی (IX)

گفت و شنودی درباره سازهای ابداعی (IX)

در اینجا به نوشته شما در مورد دیدار با آقای شجریان می پردازم:‌ شما فرمودید سازی که ایشان ساخته اند از چوب گردو بوده است. به نظر شما چوب گردو با وجود چگالی و وزن بالایی که دارد، مناسب برای کاسه رزونانسی است؟ شما خوب می دانید که سازگرهای ایرانی با اینکه از آکوستیک اطلاع چندانی ندارند ولی به جز دسته ساز که نیاز به چوبی دارد که فقط محکم باشد هیچ وقت برای کاسه رزونانس سراغ گردو نمی روند؛ تنها سازی که کاسه آن را از چوب گردو می سازند سنتور است که نوع ارتعاش آن و وزنی که روی صفحه آن است به کلی با ویولون متفاوت است (ضمنا سنتور را هم با چوبهای دیگری مثل آزاد، افرا، توت می سازند)
ویژگی‌های رابطه‌ی موسیقی و برآمدن دولت-ملت مدرن در ایران (VIII)

ویژگی‌های رابطه‌ی موسیقی و برآمدن دولت-ملت مدرن در ایران (VIII)

گذشته از همسنجیِ کیفیت و رسیدن به تفاوت‌های سه‌گانه، به آستانه‌ای رسیده‌ایم که دیواربه‌دیوار شگفتی است. دقیق‌تر اگر ببینیم به تناقض رسیده‌ایم؛ چنان که برآمدن دولت-ملت مدرن و پدیدارشدن ملی‌گرایی نوین به گرایش به دیگری انجامیده یا با آن همراه شده است. و این از آن روست که به هنگام برآمدن دولت-ملت مدرن در ایران ملی‌گرایی (و بنا به دلایلی که شمردم نه ملت‌سازی) با تجدد پیوندی تنگاتنگ و نگسستنی یافته بود.
وضعیت موسیقی ایران قبل از ورود اعراب (III)

وضعیت موسیقی ایران قبل از ورود اعراب (III)

در این دوره هرکس که دین خود را عوض می کرد و به اسلام مشرف می شد ناچار بود اسم خود را نیز عوض کند و اسمی را برگزیند که در دین اسلام عرف باشد. این همان نکته ای است که بسیاری از آن غافلند و فکر می کنند که تمام موسیقیدانان و محققان که نام آنها عربی است در اصل عرب بوده اند. برای همین در بسیاری مواقع دانشمندان بزرگ سرزمین ما را به اشتباه عرب می خوانند. هرچند در برخی موارد بر اساس کینه ورزی با ایرانیان و به طور تعمدی از این تغییر نام سواستفاده می کنند و برچسب هویت عرب را به دانشمندان و مورخان و موسیقیدانان ما می زنند و حتی فارابی، ابن سینا، زکریای رازی و… را عرب می دانند. البته این تغییر نام دلیل دیگری نیز داشته است و آن بدست آوردن محل اقامتی امن بوده است چون جان و مال غیر عرب در بین عربها حفظ بود بسیاری از بازرگانان پس از مراجعت به سرزمین اعراب نام و یا پسوندی مختص عربها را انتخاب می کردند.
بررسی اجمالی آثار شادروان <br> روح الله خالقی (قسمت بیست و سوم)

بررسی اجمالی آثار شادروان
روح الله خالقی (قسمت بیست و سوم)

در تحلیل خالقی از آثار عارف، همه این جنبه ها در کنار ارادتی که به خلوص نیتِ او داشت جمع شده اند. همدردی او را با عارف در نغمه هائی که بین دو قسمتِ آهنگِ گریه کن آمده است، بخوبی میتوان دریافت. اینجا سخن از دم گرفتن و تأیید ظاهری شکوه ها و تکرار کورکورانه نغمه ها نیست.
پاسخ مدیر اجرایی جشنواره موسیقی فجر ۹۷ به انتقاد حمیدرضا نوربخش

پاسخ مدیر اجرایی جشنواره موسیقی فجر ۹۷ به انتقاد حمیدرضا نوربخش

شهرام صارمی نوازنده کمانچه و مدیر اجرایی سی و چهارمین جشنواره موسیقی فجر با انتشار متنی در آخرین روز از جشنواره سی و پنجم، به صحبت‌های انتقادی مدیرعامل خانه موسیقی درباره‌ی جشنواره سال گذشته پاسخ داده است.