یادداشتی بر آلبوم «رخت بنما»

بنایِ نایی دیگر
محوریت موسیقیِ آوازی، ویژگی مهم مجموعه قطعاتی است که آهنگساز در این آلبوم گرد آورده است. از این رو در چنین اثری، نحوه‌ی کار آوازخوان اهمیتی مضاعف می‌یابد. در تجزیه و تحلیل آواز کمانگری، در مجموعِ آلبوم‌هایی که تا به حال از او منتشر شده، در حد این مجال می‌توان به دو خصیصه‌ی شخصی آواز او اشاره کرد: نخست کشدار ادا کردن واژه‌ها و تحریرهای آوازی، و دوم اضافه کردن یک نوت زینت بالاتر از نوت شروع (به دلخواه؛ در فیگورهای آوازی یا جملات موسیقی) که در بیشتر موارد سلیقه‌ی شخصی است و نه لزوماً آنچه که بطور دقیق، آهنگساز نوشته است. از این میان ویژگیِ نخست در آلبوم «رخت بنما» مهم‌تر است؛ چراکه این نوع اجرای آواز، چندان با انرژی قطعات جهانگیری در این آلبوم مطابقت نیافته است.

به نظر می‌رسد بهتر بود آواز چابک‌تری با موسیقیِ پر جنب و جوش جهانگیری همراه می‌شد. اگرچه آواز در این اثر، در خدمت فرایند آهنگسازی بوده، اما با این‌حال آهنگساز تلاشی در تقلیل این مسأله نداشته؛ چرا که در تمام تصنیف‌ها و آوازها این موضوع نمایان است. شاید اگر موسیقیِ آوازی در این آلبوم تا این اندازه مورد توجه و تجربه‌اندوزی قرار نگرفته بود و موضوعِ محوری خلق اثر نبود، این ویژگیِ آوازخوان چندان اهمیتی ـ ‌دست کم در یک آلبوم مشخص‌ـ نمی‌داشت.

آهنگسازی سیامک جهانگیری در این اثر توانسته است، با وجود شباهت‌های قابل ردیابی، به ساختاری متفاوت با کار استاد مؤلف‌اش محمدعلی کیانی‌نژاد برسد و جدا شدن تفکر او از آثار کیانی‌نژاد، بیشتر در نوع برخوردِ رهاتر با وزن شعر، تنوع در ریتم قطعات و در نوع چندصدایی نمود دارد. با نگاهی کلان-ساختاری، آلبوم، کلیت یک‌پارچه‌ایست که این مجموعه‌گیِ زنجیروار، در بستر نغمه‌گیِ ثابت (دستگاه شور و متعلقات‌اش، با آغاز و پایانِ یکسان در بیات ترک) عینیت یافته است.
نویز
***
گفتگوی هارمونیک
«رخت بنما» اثری است به آهنگسازی «سیامک جهانگیری» و آواز «اشکان کمانگری» که در سال ۱۳۹۶ توسط انتشارات ماهور به بازار آمده است. این آلبوم در آوازهای دستگاه شور تصنیف شده است. در ابتدا از مایه بیات‌ترک سی بمل آغاز شده و از طریق گوشه شکسته وارد افشاری فا می‌شود. آوازهای بین تصانیف پل‌های ارتباطی برای این مدگردی‌ها محسوب می‌شوند. در ادامه تصنیفی در ابوعطا می‌شنویم. این بار ساز و آواز ابوعطا بعد از درآمد از گوشه حجاز به شور هم نت خود و به دشتی رِ که با بیات ترک که در ابتدا شنیدیم هم کوک است مدگردی می‌کند. این حرکت زمینه را برای بازگشت به مد اولیه آماده می‌کند. در نهایت به مایه بیات ترک سی بمل که در اول شنیدیم باز می‌گردیم تا دور کامل شود.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

شهرام صارمی از مدیریت اجرایی جشنواره موسیقی فجر استعفا کرد

در پی استعفای اعتراض آمیز علی ترابی، شهرام صارمی مدیر اجرایی سی و پنجمین جشنواره موسیقی فجر، یک روز پس انتصاب مدیر جدید دفتر موسیقی وزارت ارشاد با انتشار نامه‌ای سرگشاده از سمت خود استعفا کرد.

مروری بر آلبوم «سالنامه»

سالنامه در میان آثار فیاض، بیش از همه در مسیرِ «در گذر» است. علاوه بر مشابهت در فرایند آهنگسازی و نوعِ کنار هم نشاندنِ و برخورد با مواد و مصالح موسیقی، حضور صریحِ برخی نقش‌­مایه­‌های «در گذر»، مدگردی­‌های متنوع، استفاده از نوازندگانِ گروه در مقامِ خواننده و ساختار کلی مجموعه، این همانندی را پررنگ­‌تر می­‌کند.

از روزهای گذشته…

درگذشت سراینده اشعار Unchained Melody

درگذشت سراینده اشعار Unchained Melody

اسوشیتدپرس- های زارت Hy Zaret، سراینده اشعار ترانه جاودانی Unchained Melody که یکی از محبوبترین ترانه های مکررا اجرا و ضبط شده قرن بیستم به شمار میرود، در سن ۹۹ سالگی درگذشت.
تنها میزگرد تخصصی موسیقی ایران (I)

تنها میزگرد تخصصی موسیقی ایران (I)

میدانیم که آسیا از دیرباز سرزمین جشن ها و سرورها و آیین های گوناگون از جمله کهنترین شیوه های نمایشی جهان بوده است. سنت موسیقیایی ایران را نباید با موسیقی ملی ایران یکی گرفت. سنت موسیقی ایران، یا موسیقی سنتی -که اصطلاح اشتباهی است- آیینی است. همین آیینی بودن آن باعث می شود که جوان ایرانی راه خود را در این سنت پیدا کند. این راه چه در نوازندگی و چه در خوانندگی از این نقطه نظر فرقی ندارد.
گزارش جلسه دوم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (I)

گزارش جلسه دوم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (I)

بعد از ظهر چهارشنبه ۴ بهمن ماه دومین جلسه‌ی «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» در خانه‌ی موسیقی تشکیل شد. عنوان درس این جلسه «تکنیک‌های عمومی نقد» بود و به مسائل و تکنیک‌هایی می‌پرداخت که عموما در حوزه‌ی منطق عمومی جای دارند و در همه گونه کنش یا نوشتار انتقادی (و نه فقط نقد موسیقی) ممکن است به کار روند و از همین رو «عمومی» خوانده می‌شوند.
علی نوربخش

علی نوربخش

Ali Nourbakhsh متولد ۱۳۵۵ تهران Date and place of birth 1977 Tehran نوازنده و کارشناس آموزش ویولون Violinist and Violin Instructor لیسانس مهندسی عمران B.Sc. Civil Engineering mail @ viol.ir
کارلا بلی

کارلا بلی

کارلا بلی نی بورگ (Carla Bley, née Borg)، متولد یازدهم ماه می سال ۱۹۳۸ آمریکا، آهنگساز جز، پیانیست، نوازنده ارگ و یکی از رهبران بزرگ ارکسترهای جز است.
وام‌گیری موسیقایی به مثابه ارجاع به هویت (III)

وام‌گیری موسیقایی به مثابه ارجاع به هویت (III)

تمی به روشنی معرفی می‌شود اما با فاصله‌ی کوتاه شکلی خلاصه‌ و خلاصه‌تر یافته و در طرح‌واره‌هایی پخش شده میان سازها تکرار می‌گردد. یعنی نوعی دگره‌سازی کاهنده که با سماجت هر چه بیشتر پاره ملودی وام گرفته شده را تا سرحد امکاناتش تکرار می‌کند و آن را تا جایی پیش می‌برد که جز جوهر فواصل پایه‌ای هیچ باقی نماند، مانند فراز پایانی «پشت پا». یا از طریق دگرگونی در شدت‌وری، جمله‌بندی و گاه رنگ‌آمیزی اندک حرکتی به آنها می‌دهد تا جریان موسیقی که در تکرار مصرانه‌ی تم به دام افتاده است حرکتی رو به جلو بیابد، مانند آن‌چه در موومان سوم «بلوچ»، «گواتی ذوالجلال»، رخ می‌دهد.
سایه روشن تاریخ موسیقی ما (X)

سایه روشن تاریخ موسیقی ما (X)

یکی از مهم‌ترین شاخه‌های پژوهشی تاریخ موسیقی در سال‌های گذشته ترسیم روند تحول موسیقی ایرانی (حداقل نظری) است و پاسخ به این سوال که چگونه ساختارهای اجرایی قدیمی به دستگاه‌های امروزی تبدیل شده است (۳۲). در این مورد نیز باید گفت که دست کم از برخی ساده‌اندیشی‌های گذشته مانند منسوب کردن ساختارهایی از قبیل هفت دستگاه به ساختارهای اجرایی اواخر دوره‌ی ساسانی که تنها اسمی از آن در دست ما باقی مانده دور شده‌ایم (۳۳).
مقام هنرمند در آثار شلینگ (I)

مقام هنرمند در آثار شلینگ (I)

هنرمند “نابغه” و آفرینندگی او، مفهومی است که زیبایی شناسی سده نوزدهم را تسخیر کرده بود. ویلهلم ژوزف فون شلینگ، آرتور شوپنهاور و فردریش نیچه، سه متفکری که جدا از تفاوت های بنیادین در دیدگاه های فلسفی خود، از زاویه نیت و مقصود هنرمند به فراشد آفرینش زیبایی دقت داشتند. هر سه فیلسوف اعتباری عظیم برای هنر قائل بودند و این گفته شلینگ مورد قبول دو نفر دیگر نیز بود: (هنر ارغنون [منطق] یکه و راستین فلسفه است).
میرهادی: مسابقات کشوری ویولون برگزار میشود

میرهادی: مسابقات کشوری ویولون برگزار میشود

مسابقه ویولون احتمالا بار اول است که در ایران برگزار میشود ولی در مورد مسابقات گیتار، دوره اول که من فقط داور بودم و مسابقات را برادران فلسفی که از بهترین نوازندگان ایرانی گیتار هستند برگزار کردند و در واقع بنیانگذاران این مسابقات آنها بودند؛ بعد از مهاجرت آنها به خارج از کشور این مسئولیت به عهده من گذاشته شد و این مسابقات را از سطح تهران به سطح کشور ارتقا دادیم که با کمک حامیان مالی این برنامه توانستیم به عنوان جایزه سازهای نفیس به برندگان بدهیم.
شریفیان: چرخش را در سردمداران آوانگارد می بینید

شریفیان: چرخش را در سردمداران آوانگارد می بینید

بله. شما بولز را در نظر بگیرید که یکی از بزرگترین سردمداران آوانگاریسم و مبتکرجریان سریال انتگرال بوده است، سی سال است فعالیت اصلی اش رهبری است و کارهای بتهوون، شومان، دبوسی، مالر و… را اجرا می کند! این چرخش را در سردمداران این گرایش کاملا می بینید. به نظر من این قابل تحسین است که اغلب این آهنگسازان آوانگارد قبلی شجاعت اعلام به بن بست رسیدن خود را داشته اند و تعییر مسیر خود را اعلام عمومی کرده اند. ولی هستند افرادی که در طی آن بیست و پنج سال این سبک را فراگرفته اند و توانایشان فقط در همین سبک است، و در مراکز آکادمیک جمع شده اند و به شدت و به شکل متعصبانه ای این سیستم را سعی درحفظ کردن دارند.