هارمونی یکی از کارهای التون جان

با وجود سادگی ظاهری و زیبایی مردم پسند کارهای التون جان، هارمونی موسیقی او اغلب خیلی هم ساده و پیش پا افتاده نیست. یکی از این ترانه ها Your Song است که می خواهیم راجع به آن صحبت کنیم.

هارمونی این آهنگ در اینجا آورده شده است و خیلی ساده با پیانو اجرا شده به آن گوش دهید و نگاهی هم به شکل بیندازید تا راجع به آن بیشتر باهم صحبت کنیم.

Audio File Your Song progressin

از سر کلید ها مشخص است که گام Eb ماژور برای کار انتخاب شده، هرچند سر کلید نمی تواند بطور قطع این موضوع را نشان دهد اما در کارهای مدال معمولا” می توان به سر کلید اعتماد کرد.

اما اینکه چرا گام را C مینور در نظر نگرفتیم؟ وضوح و پررنگ بودن آکورد Eb در ابتدای موسیقی و نیز وجود آکورد پنجم گام Eb ماژور در انتهای برگشت موسیقی می تواند ما را به این نتیجه برساند که گام موسیقی Eb ماژور است.

حرکت از Eb به AbMaj7 کاملا” مجاز و صد البته خوش صدا است. اصولا” در وصل آکوردها، هرچه دو آکورد نت مشترک بیشتری داشته باشند وصل راحت تر توسط گوش و ذهن هضم میشود. این موضوع به این معنی نیست که اگر نت مشترک وجود نداشته باشد وصل بد صدا است، بلکه تعدد نت های مشترک هنگام وصل دو آکورد، تکلیف را در خوش صدا بودن وصل بیشتر روشن میکند.

Your Song chord progression

نکته شاید کمی غریب، وصل AbMaj7 به Bb/D است، درجه چهارم هر گام از ارزش و اهمیت خاصی برخوردار است که راجع به آن بعدها صحبت خواهیم کرد اما اگر مختصر بخواهیم توضیح دهیم اینکه آکوردهای درجات IV ، I و V مهمترین عوامل تثبیت یک گام هستند، شما با همین سه آکورد میتوانید به تمام نت های گام برسید.

خلاصه اینکه توالی آکورد I-IV-V یک مسئله خیلی طبیعی و خوش صدا است که در اینجا بصورت Eb-AbMaj7-Bb/D آورده شده است.

چرا باس آکورد آخر روی D بجای Bb آمده است؟ پاسخ : برای اینکه وصل به Gm بهتر انجام شود چون نت D درجه پنجم گام Gm است.

وصل Gm به Cm هیچ مشکل هارمونی ندارد چرا که هم نت مشترک دارند و هم نسبت پنجمی. میزانهای سوم و چهارم آکورد Cm با یک باس کروماتیک به AbMaj7 رسیده که در مطالب قبل راجع به وصل کروماتیک آکورد ها صحبت کردیم.

اگر به این دو میزان گوش دهید خواهید دید که این روش وصل Cm به AbMaj7 در طول دو میزان چقدر جذابیت ایجاد می کند و انسان را به سمت آکورد مقصد می کشاند.

از AbMaj7 به Eb چون هم نت مشترک دارند و هم حرکت از درجه چهارم به اول است جای سئوالی باقی نمی ماند، فقط ممکن است بپرسیم که چرا باس روی Bb آمده است. جواب خاصی ندارد، سلیقه بوده است و از پنجم گام استفاده شده. در ضمن با اینکار آکورد فوق نوعی حال و هوای Bbsus هم گرفته است.

Your Song first 2 measures melody

وصل بعدی به Bb است یعنی از درجه یک به پنج که وصلی کاملا” مجاز و خوش صدا است. برای وصل Bb به Cm در میزان بعدی از یک حرکت کروماتیک استفاده شده که در عین حال هارمونی را اول به پنجم بزرگ Cm میبرد و وصل به Cm را بسیار رضایت بخش میکند. این تکه موسیقی را دوباره گوش کنید و بیشتر به آن دقت کنید، حتما” متوجه خواهید شد که چرا از لغت رضایت استفاده کرده ایم.

وصل بعدی وصل Cm به Eb که راجع به آن در بالا توضیح دادیم، اما وصل درجه I به II.

راجع به این وصل هم بزودی صحبت خواهیم کرد توالی آکورد I-II-V-I یکی از متداول ترین progression هایی است که در تمام سبک های موسیقی از آن استفاده میشود و جای اشکالی در آن نیست که از Eb به Fm7 بریم.

Fm7 به Ab هم سه نت مشترک دارند که مشکلی را ایجاد نمی کند و حرکت بعدی از IV به V است که صحبت کردیم و مجاز است.

sus کردن آکورد Bb در انتها برای زیبایی و بازی با احساس مخاطب است، ایجاد نوعی حس خاص که ملودی و متن ترانه میتواند آنرا به هارمونی تحمیل کند. ملودی دقیقا” لحظه ای قبل روی نت Eb بوده و اگر به متن آهنگ توجه کنید میخواهد به نوعی احساس خواهش یا تمنا را نشان دهد. (… درسته من پول ندارم اما اگه یک خونه بزرگ بخرم و …. میتونیم باهم در اون زندگی کنیم و ….) که در اینجا یک آکورد sus برای القای این حس می تواند بسیار مفید باشد.

گفتگوی هارمونیک

گزارشی از دومین نشست «نقدِ نقد» (V)

فیاض ادامه داد: من به روشنی به خاطر دارم که اگر ۳۰ سال پیش می‌گفتیم که فلانی نقد می‌کند، معنی‌اش این بود که فلانی با چیزی مخالفت می‌کند ولی در ذهن حداقل بنده و فکر می‌کنم شمار بسیار زیادی از دوستانی که در آذر ۱۳۹۷ زندگی می‌کنند منتقد کسی نیست که ایراد بگیرد. این جا یک رویداد همزمانی را شاهد هستیم. یعنی ما همزمان دوستانی را داریم که در زمانی زندگی کرده‌اند که نقد عبارت بوده است از موضع‌گیری مخالف با یک موضوع و بعد به مرور با کنش‌های نسل‌های دیگری معانی دیگری پیدا کرده است و این از جمله جاهایی است که من شکاف نسلی را می‌بینم. اگر به خیلی از عزیزانی که مثلا ممکن است ۲۰ سال از من بزرگ‌تر باشند بگوییم قرار است نقد شوید با نوعی جبهه‌گیری آن‌ها مواجه می‌شویم، چون فکر می‌کنند منتقد به معنی مخالف است.

یادداشتی بر مجموعه کنسرت‌های «چندشب عود»

شاید اگر با چند جابه‌جایی یا اضافه‌کردن شب چهارم، اجرای نوازندگانی همچون حمید خوانساری، شهرام غلامی، مریم خدابخش، سیاوش روشن و امیرفرهنگ اسکندری و… را در چنین برنامه‌ای می‌شنیدیم، می‌شد سنجه‌های دقیق‌تری از عیار عودنوازیِ امروز ایران بدست داد. با اینحال آنچه در این سه شب رخ داد چنین بود:

از روزهای گذشته…

چند کلام در رابطه با مصاحبه احمدرضا احمدی (V)

چند کلام در رابطه با مصاحبه احمدرضا احمدی (V)

۵- در ادامه اشاره شده که «…بهترین آن را در نوازندگی شهناز نواخته و حتی (؟) بداهه نوازی کرده است.» مشخص نیست که چگونه چنین گزاره ای، حتی در صورت صحیح بودن (که البته باید مشخص شود از چه جنبه ای بهترین است و ملاک و معیار قضاوت چه بوده و آیا اساساَ بهترین بودن در این مورد معنایی دارد)، به این نتیجه منجر شده که این موسیقی «بسته» است و «همه اش تکرار»! آیا چون بتهوون بهترین بوده، برامس (که متاثر از بتهوون می نوشته) و چایکووسکی و لیست و راخمانینف و واگنر و دیگران نباید پس از او ظهور می کردند و باید موسیقی کلاسیک (دوره ی رمانتیک) را «بسته» دانست؟!
Radio K.A.O.S – I I

Radio K.A.O.S – I I

شخصیت اصلی این آلبوم، بیلی (Billy) جوانی است که از نقص عضو رنج می برد و در خیالش خود را گیاه می پندارد. تقریبا در شرایطی که هیچ امیدی به بهبودی و پیشرفت او نیست، اما او با پشتکار و اصرار مادرش با استفاده از چوب مخصوص رهبری ارکستر که به پیشانی اش بسته است، قادر به تایپ کردن می گردد و بدین روش اشعار مختلف و متونی که در ذهن دارد را بر روی کاغذ می آورد.
حنانه: ما از یکسری قوانین فیزیکی لذت میبریم

حنانه: ما از یکسری قوانین فیزیکی لذت میبریم

پس از منتشر شدن نوشته هایی از امیرعلی حنانه، موسیقیدان و نظریه پرداز در زمینه هارمونی و تئوری موسیقی ایران، سئوالاتی مطرح شد که امروز در سایت پاسخ های ایشان را میخوانید. مجموعه سئوالات حاضر توسط امیر آهنگ مطرح شده است. امیر آهنگ متولد سال ۱۳۴۸ در تهران است که پس از اتمام دوره دبستان وارد هنرستان موسیقی متوسطه در رشته ویولون شد و در سال ۱۳۶۶ از هنرستان موسیقی فارغ التحصیل گشت. ایشان مدتی نیز نزد استاد مرتضی حنانه به تحصیل در رشته آهنگسازی پرداخته اند و در حال حاضر رهبر چندین گروه کر مختلف را به عهده دارند و به فعالیتهای هنری فرهنگی نیز میپردازد.
معرفی یک اپلیکیشن میکروتونال تحت سیستم عامل اندروید (I)

معرفی یک اپلیکیشن میکروتونال تحت سیستم عامل اندروید (I)

زمانی که صحبت از موسیقی میکروتونال به میان می آید ممکن است علاقه مند شویم تا دراین فضای صوتی جدید و گامهای مختلف آن تجربه شنیداری داشته و خودمان ملودی بسازیم. در این نوشتار قصد داریم به سراغ اپلیکیشن ۱۶۳ کیلوبایتی “Microtonal eXplorer” رفته و با امکانات آن آشنا شویم. با این اپلیکیشن می توان وارد دنیای موسیقی میکروتونال شد و از آن لذت برد.
شرحی بر زندگی و آثار سید برت

شرحی بر زندگی و آثار سید برت

راجرسید برت مانند یک ستاره دنباله دار در مدتی کوتاه ظهور کرد و در این زمان اندک بسیار درخشید. او نشانی ماندگار بر موسیقی راک پیشرو و راک سایکدلیک باقی گذاشت و به عنوان یکی از بنیان گذاران و همچنین خواننده اصلی، ترانه سرا و نوازنده گیتار و سولوی گروه پینک فلوید، از یکی از موثرترین موسیقیدانان عصر خود به شمار میرفت.
درویش خان در گذار تمدن (I)

درویش خان در گذار تمدن (I)

غلامحسین درویش معروف به درویش خان، بخشی از زندگی خود را در روند دگردیسی یک تمدن گذراند و شاهد دو دوره ی تاریخی ایران- قاجار و پهلوی – بوده است. مشروطه از او انسان دیگری ساخت و زخمه هایش بر تار آهنگی دیگر گرفت. او در میانه های دوره ی قاجار در اولین سال سلطنت ناصرالدین میرزا در سال ۱۲۵۱ به دنیا آمد، با جنبش مشروطه به اوج رسید و به هنگام صدور فرمان تاریخی مشروطه و هم زمان با پیروزی و جشن و پایکوبی مردم، استادی بی مانند شده بود.
رونمایی از آلبوم «ماندالای درون» (IV)

رونمایی از آلبوم «ماندالای درون» (IV)

اما نکته ی انتقادی من به این آلبوم مبحث نام گذاری بر روی آثار است. اساسا وقتی که ما روی یک اثر موسیقایی نام گذاری می کنیم، به مخاطب جهت می دهیم، یعنی می خواهیم مخاطب این اثر را با یک ذهنیت مشخص گوش کند. این مسئله می تواند جزء کارکرد اثر موسیقایی باشد، ممکن است که شما با موسیقی کلامی رو به رو باشید که کلمات قسمتی ازموسیقی هستند. اما وقتی که موسیقی، موسیقی محض است و آن را نامگذاری می کنیم، به اثر لطمه ای وارد نمی کند اما نظر شخصی من ممکن است ذهن مخاطب منحرف شود.
نقد تاریخ نگاری موسیقی ایرانی (XIV)

نقد تاریخ نگاری موسیقی ایرانی (XIV)

در هر حال باید برای این منطقه بزرگ فرهنگی نامی مناسب داشته باشیم که مورد قبول و قابل استفاده برای تمام نژادها، اقوام و ملت ها با ادیان و زبان های مختلف شان باشد. همان طور که در اروپا چنین است و ملت ها و نژادهای مختلف این منطقه با وجود اختلافاتی که در مقوله حکومت و سیاست داشته و جنگ های خانمان سوزی که با هم کرده اند، در مقوله های فرهنگی، هویت و تاریخ مشترک اروپایی دارند.
نگاهی به «شوشتری برای ویولون و ارکستر» (V)

نگاهی به «شوشتری برای ویولون و ارکستر» (V)

«شوشتری برای ویولون و ارکستر» اثر حسین دهلوی، غیر از نوع ارکستراسیون دهلوی، به انواع دیگری تنظیم شده است که البته تنظیم حسین دهلوی نیست:
گزارش مراسم رونمایی کتاب «بررسی ساختار تصنیف‌های عارف قزوینی» (IV)

گزارش مراسم رونمایی کتاب «بررسی ساختار تصنیف‌های عارف قزوینی» (IV)

در مرحلۀ هشتم، جمع‌بندی کلی از تصنیف کرده‌ام و نظر شخصی داده‌ام که آیا این تصنیف به لحاظ پیوند شعر و موسیقی موفق بوده است؟ آیا تنوع در شعر و ملودی در آن وجود دارد؟ آیا تحریرها در هجاهای مناسبی قرار گرفته‌اند؟ و به‌طور کلی، به اینکه از نظر نگارنده تصنیف موفق بوده یا خیر صحبت کرده‌ام و در مرحلۀ آخر، تمام اجراهایی که تاکنون از تصنیف اجرا شده با مشخصات کامل درج شده است.