هارمونی یکی از کارهای التون جان

با وجود سادگی ظاهری و زیبایی مردم پسند کارهای التون جان، هارمونی موسیقی او اغلب خیلی هم ساده و پیش پا افتاده نیست. یکی از این ترانه ها Your Song است که می خواهیم راجع به آن صحبت کنیم.

هارمونی این آهنگ در اینجا آورده شده است و خیلی ساده با پیانو اجرا شده به آن گوش دهید و نگاهی هم به شکل بیندازید تا راجع به آن بیشتر باهم صحبت کنیم.

Audio File Your Song progressin

از سر کلید ها مشخص است که گام Eb ماژور برای کار انتخاب شده، هرچند سر کلید نمی تواند بطور قطع این موضوع را نشان دهد اما در کارهای مدال معمولا” می توان به سر کلید اعتماد کرد.

اما اینکه چرا گام را C مینور در نظر نگرفتیم؟ وضوح و پررنگ بودن آکورد Eb در ابتدای موسیقی و نیز وجود آکورد پنجم گام Eb ماژور در انتهای برگشت موسیقی می تواند ما را به این نتیجه برساند که گام موسیقی Eb ماژور است.

حرکت از Eb به AbMaj7 کاملا” مجاز و صد البته خوش صدا است. اصولا” در وصل آکوردها، هرچه دو آکورد نت مشترک بیشتری داشته باشند وصل راحت تر توسط گوش و ذهن هضم میشود. این موضوع به این معنی نیست که اگر نت مشترک وجود نداشته باشد وصل بد صدا است، بلکه تعدد نت های مشترک هنگام وصل دو آکورد، تکلیف را در خوش صدا بودن وصل بیشتر روشن میکند.

Your Song chord progression

نکته شاید کمی غریب، وصل AbMaj7 به Bb/D است، درجه چهارم هر گام از ارزش و اهمیت خاصی برخوردار است که راجع به آن بعدها صحبت خواهیم کرد اما اگر مختصر بخواهیم توضیح دهیم اینکه آکوردهای درجات IV ، I و V مهمترین عوامل تثبیت یک گام هستند، شما با همین سه آکورد میتوانید به تمام نت های گام برسید.

خلاصه اینکه توالی آکورد I-IV-V یک مسئله خیلی طبیعی و خوش صدا است که در اینجا بصورت Eb-AbMaj7-Bb/D آورده شده است.

چرا باس آکورد آخر روی D بجای Bb آمده است؟ پاسخ : برای اینکه وصل به Gm بهتر انجام شود چون نت D درجه پنجم گام Gm است.

وصل Gm به Cm هیچ مشکل هارمونی ندارد چرا که هم نت مشترک دارند و هم نسبت پنجمی. میزانهای سوم و چهارم آکورد Cm با یک باس کروماتیک به AbMaj7 رسیده که در مطالب قبل راجع به وصل کروماتیک آکورد ها صحبت کردیم.

اگر به این دو میزان گوش دهید خواهید دید که این روش وصل Cm به AbMaj7 در طول دو میزان چقدر جذابیت ایجاد می کند و انسان را به سمت آکورد مقصد می کشاند.

از AbMaj7 به Eb چون هم نت مشترک دارند و هم حرکت از درجه چهارم به اول است جای سئوالی باقی نمی ماند، فقط ممکن است بپرسیم که چرا باس روی Bb آمده است. جواب خاصی ندارد، سلیقه بوده است و از پنجم گام استفاده شده. در ضمن با اینکار آکورد فوق نوعی حال و هوای Bbsus هم گرفته است.

Your Song first 2 measures melody

وصل بعدی به Bb است یعنی از درجه یک به پنج که وصلی کاملا” مجاز و خوش صدا است. برای وصل Bb به Cm در میزان بعدی از یک حرکت کروماتیک استفاده شده که در عین حال هارمونی را اول به پنجم بزرگ Cm میبرد و وصل به Cm را بسیار رضایت بخش میکند. این تکه موسیقی را دوباره گوش کنید و بیشتر به آن دقت کنید، حتما” متوجه خواهید شد که چرا از لغت رضایت استفاده کرده ایم.

وصل بعدی وصل Cm به Eb که راجع به آن در بالا توضیح دادیم، اما وصل درجه I به II.

راجع به این وصل هم بزودی صحبت خواهیم کرد توالی آکورد I-II-V-I یکی از متداول ترین progression هایی است که در تمام سبک های موسیقی از آن استفاده میشود و جای اشکالی در آن نیست که از Eb به Fm7 بریم.

Fm7 به Ab هم سه نت مشترک دارند که مشکلی را ایجاد نمی کند و حرکت بعدی از IV به V است که صحبت کردیم و مجاز است.

sus کردن آکورد Bb در انتها برای زیبایی و بازی با احساس مخاطب است، ایجاد نوعی حس خاص که ملودی و متن ترانه میتواند آنرا به هارمونی تحمیل کند. ملودی دقیقا” لحظه ای قبل روی نت Eb بوده و اگر به متن آهنگ توجه کنید میخواهد به نوعی احساس خواهش یا تمنا را نشان دهد. (… درسته من پول ندارم اما اگه یک خونه بزرگ بخرم و …. میتونیم باهم در اون زندگی کنیم و ….) که در اینجا یک آکورد sus برای القای این حس می تواند بسیار مفید باشد.

گفتگوی هارمونیک

ریتم و ترادیسی (VI)

برخی از نویسندگان از دگره ای استفاده می کنند که در آن اعداد مختلفی، بسته به برخی از ویژگی های ساز یا رویداد، ممکن است در فواصل زمانی ظاهر شوند: حجم صدای آن، نوع زخمه زنی، یا دیرش آن. برای مثال، برآون دامنه ی رویداد های نت را به وسیله ی دیرش زمانی سنجش می کند (Brown 1993)، که ممکن است هنگام تلاش برای کشف خودکار وزن مفید باشد. در این طرح، ریتم ایو عبارتست از:

موسیقی شناسی فمنیستی (I)

در دوران معاصر بحث حقوق زنان در جوامع و پرداختن به ارزشهای زنان از جایگاه ویژه ای در می ان صاحب نظران و انسان شناسان برخوردار است. در طول تاریخ در راستای برابر سازی حقوق زنان و مردان تلاشهای بسیاری شده است. این تلاشها صرفا در زمینه حقوق اجتماعی و شغل و پوشش و… نبوده بلکه یکی از این شاخه ها برابری در زمینه هنر است. چیزی که امروزه در غرب همچنان با آن مواجه هستیم و آن استفاده ابزاری از زن برای جذب مخاطب در آثار هنریست، از نقاشی و مجسمه سازی تا سینما و موسیقی. بر خلاف تبلیغ سیستم های غربی در زمینه برابری جنسیتی زن و مرد در عمل مشاهده می کنیم که هیچ برابری حتی در صحبت های برخی فیلسوفان تاریخ غرب برای زن و مرد در نظر گرفته نشده و گاها حتی زن را عاری از نبوغ و شعور آفرینش اثر هنری می دانستند. بحث بسیار گسترده و طولانیست اما در این مقاله با استفاده از چند نوشتار مشهور در زمینه موسیقی شناسی سعی کردیم تا حدودی به این موضوع مهم در زمینه هنر و مخصوصا موسیقی بپردازیم.

از روزهای گذشته…

نگاهی به آثار و توانایی های حسین خواجه امیری (VI)

نگاهی به آثار و توانایی های حسین خواجه امیری (VI)

یکی از برنامه های استثنایی و شاخص ایرج گلهای تازه شماره ۲۸ می باشد که نه تنها در آثار خود او بی مانند است بلکه نمونه آن در آثار دیگر آواز خوانان نیز یافت نمی شود. این برنامه در دستگاه ماهور است (و به قول علی جهاندار ماهور بسیار عجیب و غریبی است) که بسیار بدیع و خلاقانه اجرا شده است. پیش درآمد این برنامه به نام اتود ماهور اثر داریوش دولتشاهی در ماهور می باشد که فریدون شهبازیان آنرا تنظیم کرده که تکنوازی این اثر را حسین علیزاده در جوانی اجرا کرده است (۱)
ارسلان کامکار: شاید دیگر جسارت کنسرتو زدن پیدا نکنم!

ارسلان کامکار: شاید دیگر جسارت کنسرتو زدن پیدا نکنم!

برای کنسرتو زدن و سولیست بودن باید نوازنده‌ای توانا بود. من بعد از اجرای کنسرتو ویولون بتهوون، پشت دستم را داغ کردم که دیگر کنسرتو نزنم! چرا که در آن اجرا از لحاظ روانی به من فشار زیادی وارد شد.
از مجله موسیقی تا ماهنامه رودکی (IV)

از مجله موسیقی تا ماهنامه رودکی (IV)

مقاله‌ای با امضای‌ “ماهان‌” عنوان «اندیشه‌ها» را بر پیشانی دارد و حاوی حرف‌ها و نظراتی است پراکنده دربارهء مسائل روز مربوط به موسیقی و جامعهء موسیقی ایران. در نیمهء دوّم این شماره، دو مقاله نیز دربارهء موسیقی و فرهنگ جهانی آمده است: یکی با عنوان«توسعه و بسط رقص، »از فرخ شادان و دیگری با عنوان «گوته و موسیقیدان‌های عصر او»از دکتر محمود اعتماد. دو صفحه حاوی نقدهای سردستی طنزآمیز دربارهء رفتارها و گفتارهای‌ دست‌اندرکاران موسیقی، بخش مقالات مجله را به پایان می‌برد. در بخش‌ جداگانه‌ای از همین شماره با عنوان‌ “تصنیف‌های روز”، یک آهنگ روز غربی، گل کوچک (Le Petit fleur) آمده است و چهار ترانهء تازه از ویگن، دلکش، مرضیه‌ و پروین. آهنگ ترانه‌ها با خط زیبائی‌”نت‌”شده است تا استفاده از آن‌ها برای‌ هنرجویان و آشنایان با موسیقی، آسان‌تر باشد.
آفاق” را گردیده ام …

آفاق” را گردیده ام …

گزارشی از برگزاری گرامیداشت استاد حسن ناهید، بزرگداشت یاد و خاطره زنده یاد سیاوش زندگانی و کنسرت گروه “آفاق” :
موریکونه و اولین تجربه رهبری در ۷۸ سالگی

موریکونه و اولین تجربه رهبری در ۷۸ سالگی

انیو موریکونه Ennio Morricone که در زمینه ساخت و اجرای موسیقی سابقه فعالیتی ۶۰ ساله دارد، به هالیوود میرود تا پس از مدتها جایزه اسکاری که همه اهل فن سالهاست آنرا حق این موسیقیدان کهنه کار میدانند، دریافت کند. وی در این سفر برای اولین بار دست به رهبری ارکستر زده است.
سینتی سایزهای ماجولار

سینتی سایزهای ماجولار

با وجود آنکه ممکن است اینگونه بنظر برسد که با پیشرفت تکنولوژیها ساخت سینتی سایزهای دیجیتال، استفاده از سینتی سایزهای سنتی ماجولار اشتباه است، اما کماکان بسیاری از گروه های موسیقی و آهنگسازان برای تهیه موسیقی خود تنها از این سینتی سایزرهای آنالوگ (Modular Synthesizers) استفاده می کنند؛ در این نوشته نگاهی داریم به چگونگی عملکرد آنها.
درباره کتاب «شورانگیز» (I)

درباره کتاب «شورانگیز» (I)

چاپ دوم کتاب و سی‌دی «شورانگیز: آشنایی مقدماتی با دستگاه‌های موسیقی ایرانی برای سنتور» به گزینش، نت‌نگاری و تنظیم رامین صفایی توسط نشر خنیاگر منتشر شد. شورانگیز، ‌چنان‌که از نامش برمی‌آید، تلاشی است برای برانگیختن شور و شوق هنرجویان سنتور برای یادگیری دستگاه‌ها و ردیف موسیقی ایرانی؛ کتابی است برای هنرجویانی که می‌خواهند با کلیتی از دستگاه‌های موسیقی ایرانی و مهم‌ترین گوشه‌های آن آشنایی یابند و همۀ دستگاه‌ها و آوازهای ردیف را به‌جز نوا و راست‌پنجگاه در بر دارد.
خوزه آنتونیو آبرئو، پایه گذار اِل سیستما، درگذشت!

خوزه آنتونیو آبرئو، پایه گذار اِل سیستما، درگذشت!

موسیقیدان ونزوئلایی، مایسترو خوزه آنتونیو آبرئو، بنیان گذار اِل سیستما، روز شنبه ۲۴ مارس ۲۰۱۸ در سن ۷۸ سالگی، در کاراکاس پایتخت این کشور، درگذشت. اِل سیستما که برنامه آموزش موسیقی جهت کودکان محروم است، تاکنون در بیش از پنجاه کشور به اجرا درآمده است.
سعیدی: قطعات پیانو را برای قانون تنظیم کردم

سعیدی: قطعات پیانو را برای قانون تنظیم کردم

من تا الآن زیاد از پیانو قطعه تنظیم کرده‌ام. ولی خب پیانو سبک خاص خودش را دارد. ببینید قانون سبک اجرایی خاص خودش را دارد. مثلاً من قطعه ژیلای آقای جواد معروفی را روی قانون کاملاً پیاده کردم. ولی بینید مثلاً تار خب یک مضراب دارد و تک مضراب می‌زنند، بعد با دست چپ پرده‌ها را می‌گیرند. این قطعه بندباز آقای وزیری را من طوری تنظیم کردم که ما از انگشتان مختلف در خیلی از جاهایش می‌توانیم کاملاً استفاده کنیم.
پیوندهایی که در آسمان “ویولون” بسته شده اند (I)

پیوندهایی که در آسمان “ویولون” بسته شده اند (I)

انجمن استرادیواری حامیان، نوازندگان و بهترین ویولون های دنیا را به هم پیوند می دهد. جفری فوشی (Geoferry Fushi) مردی از جنس دوره نوزایش هنر است که شباهت هایی نیز با پی تی بارنوم (P. T. Barnum) بازرگان آمریکایی دارد. فوشی که هم استاد فضل و کمال و هم استاد نمایشگریست، ویولون های چندین میلیون دلاری دارد که به خوبی می داند چگونه آن ها را در معرض نمایش بگذارد.