کتاب «نت و تجزیه‌ و تحلیل تکنوازی ماهور یحیی زرپنجه» منتشر شد

انتشارات نارون، کتاب «نت و تجزیه‌وتحلیل تکنوازی ماهور یحیی زرپنجه»، با نت‌نگاری و تجزیه تحلیل مازیار کنعانی و ویرایش و اجرای فایل صوتی حمیدرضا حسن‌پور منتشر کرد. در این کتاب یکی از پیچیده ترین و تکنیکی ترین تکنوازی های تار یحیی زرپنجه، آنالیز و نت نویسی شده است.

مازیار کنعانی درباره این کتاب می گوید: «ترجمه‌ی علم و ورود آن به فرهنگ‌های مختلف نیازمند بستر مناسب و یا همسوسازی علم با بومِ مقصد است. در غیر این‌صورت استفاده‌ی از آن کاربری عکس پیدا خواهد کرد. یعنی بومِ مقصد در راستای علم مربوطه قرار می‌گیرد و تقلید بی‌محتوایی را ارائه می‌کند. حوزه‌ی آموزش موسیقی کلاسیک ایران نیز از زمان پذیرش استفاده از خط موسیقی، با چنین چالشی روبرو بوده‌ و این موضوع در دوره‌های آموزشی پیشرفته و عالی بسیار ملموس‌تر است. در دوره‌ی پیشرفته و عالی معمولا هنرجو به تمرین اجرای موبه‌موی ضبط‌های موجود از تکنوازی‌های اساتید برجسته می‌پردازد و در موارد معدودی از نت‌های موجود برای قسمت‌های مترآزاد استفاده می‌کند. اگرچه عمده‌ترین بخشِ به‌جای‌مانده از موسیقی کلاسیک ایران را قطعه‌هایی با متر آزاد تشکیل می‌دهند و احتیاج هنرجوی موسیقی کلاسیک ایرانی به داشتن کارگان آوازی (متر آزاد) غیر قابل انکار است، اما با این‌حال، اکثر نت‌های موجود و در دسترس، مربوط به قطعات با متر معین است.

تجزیه‌ و تحلیل علاوه‌ بر کمک به اجرای خودآگاهانه، خلاقیت ذهن موسیقی‌دان را بالاتر می‌برد. خلاقیت به صورت موروثی یا به صورت اکتسابی به‌دست می‌آید که در شکل اکتسابی خود، نتیجه‌ی تجزیه‌وتحلیل و رسیدن به شناخت در موضوع مورد نظر است. بنا‌براین داشتن علم بر عملِ اجرا و رسیدن به‌خودآگاهی، به‌خصوص برای فراگیری هنر بداهه‌نوازی و آهنگسازی به‌عنوان بخش‌های اساسی دیگر از موسیقی کلاسیک ایران، نیازمند تجزیه و تحلیل مطالبی‌است که مورد آموزش قرار می‌گیرد. کتاب (تکنوازی ماهور یحیی زرپنجه) اولین جلد از یک مجموعه‌ی چندجلدی است که در آن تلاش شده منبعی مکتوب و تحلیلی، با اهداف کاملاً آموزشی در زمینه‌ تقویت خلاقیت از طریق رسیدن به خودآگاهی، از بخش موسیقی آوازی ایران برای هنرجویان دوره‌ی عالی نوازندگی آماده گردد.

اجرای ماهور زرپنجه یکی از مهم‌ترین و پربارترین صفحات به‌جای‌مانده از نوازندگی کلاسیک تار ایران است که در آن زرپنجه به‌عنوان یک ویرتوزِ تمام عیار هنرنمایی می‌کند. مضراب‌های شفاف و با صلابت، استفاده‌ی منحصربه‌فرد از تکنیک‌ها، سونوریته‌ی مطلوب، انعطاف و تنوع در فیگورهای ریتمیک و ملودیک (با حفظ وحدت)، برخی از مشخصات بارز این اجراست. در دفتر اول، تکنوازی ماهور یحیی زرپنجه در هشت قسمت ارائه گردیده است. این هشت قسمت برای آموزش به هنرجو طی هشت جلسه درسی می‌باشد. هر بخش با تجزیه و تحلیل مربوط به همان قسمت آمده است. همچنین یک سی‌دی آموزشی که در آن هر قسمت با سرعت کمتر و شفاف‌تر نسبت به فایل اصلی اجرا شده، با کتاب همراه گردیده است. این سی‌دی به درک عمیق‌ و کامل از کل برنامه و اجرای هرچه دقیق‌تر آن کمک می‌کند.

طرح کلی با نظارت دکتر هومان اسعدی ایجاد گردیده و ویرایش فنی نهایی توسط دوست عزیز، جناب آقای حمیدرضا حسن پور صورت گرفته است. محمد باقر ذینلی: صدابردار، امیر رجایی: طراح جلد، ناشر: انتشارات نارون دیگر همراهان در مجموعه بودند. سایر جلدهای مجموعه با روند مشابه جلد اول برای دیگر ضبط‌های برجسته‌ی به جامانده از موسیقی کلاسیک ایران در آینده منتشر خواهد شد.»

علاقه مندان برای تهیه این کتاب می توانند با نشر نارون با شماره تلفن: ۰۲۱ – ۶۶۴۶۸۵۷۲ تماس بگیرند.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

روشی برای کمک به هنرجویان در انتخاب کوک درست (II)

الف- مطمئن شوید دست چپ روی انگشت دوم و سوم متعادل شود و انگشتان، بالای نت هایشان شناور باشند و به راحتی روی آن‌ها فرود آیند.

«پرورده یِ عشق» (IV)

سخن دیگر اینکه توجّه شهیدی به تنوّع شعر و خواندن شعر شاعران مختلف مثال زدنی است و صرفا به دو یا سه شاعر برجسته اکتفا نکرده است. بنابر سنّت های سینه به سینه در آواز ایرانی بیشتر آواز را با غزل و آن هم غزل سعدی و بعدها غزل حافظ می خوانند و در مرتبه ی پایین تر غزل و مثنوی عطّار و مولانا یا رباعیّات خیّام، در این میان با وجودِ نبوغ شعری بی نظیر و تصاویر بدیع و محتوایِ عاشقانه یِ برجسته یِ سروده های نظامی، شعر حکیم نظامی گنجوی در آواز ایرانی مورد غفلت واقع شده است، عبدالوهّاب شهیدی نظامی خوانی ست بی نظیر که به خوبی از عهده ی بیان احساساتِ عمیق شعر نظامی برآمده و در این زمینه در مجموعه ی برنامه ی گلها آثار ماندگاری از خود به یادگار گذاشته است: هنگامی که در audio file برنامه ی گلهای رنگارنگ ۳۸۸ در مثنویِ ابوعطا، زاری های مجنون را بر درگاهِ کعبه زمزمه می کند:

از روزهای گذشته…

پدیده های دنیای جز (II)

پدیده های دنیای جز (II)

دوک الینگتون آهنگسازی برجسته با نبوغی خاص و متفاوت، جزء اولین پیشگامان استفاده از نت در موسیقی Jazz بود. او با وجود آنکه یک پیانیست تمام عیار بود، شهرت خود را با ارکستر Big Band بدست آورد.الینگتون از جمله معدود آهنگسازان زمان خود بود که بخوبی می دانست بخشهای مختلف یک موسیقی باید چگونه در کنار یکدیگر قرار بگیرند. اما مهمتر از این او قادر بود این بخش ها را بصورت جداگانه برای هر ساز را روی کاغذ بیارود، به همین علت کارهای ارکسترال او متمایز از دیگران و شهرتش بیشتر بود.
نقد تئوری «دودانگی» در مقام شناسی موسیقی ایرانی (I)

نقد تئوری «دودانگی» در مقام شناسی موسیقی ایرانی (I)

تئوری «دودانگی» از دهه ۷۰ به بعد کم کم به جای تئوری «گام های موسیقی ایرانی» که توسط علینقی وزیری و بعد از او، با کمی اختلاف، روح الله خالقی، ابداع شده بودند، معمول شده است. در گام های وزیری و خالقی ساختار «دو دانگی» گام حضوری نسبتاً کمرنگ به عنوان عنصر سازنده گام دارد. اما در تئوری «دو دانگی» جدید، از «گام» نام و نشانی دیده نمی شود. در وهله نخست، چنین می نماید که اینک استادان موسیقی ایرانی، به یک تعریف مشترک از ساختار مقام های موسیقی ایرانی دست یافته اند و هر مقامی از «دو دانگ» ساخته شده است و «دانگ اول» چنین است و «دانگ دوم» چنان.
«شب هارپ»؛ شب ستاره باران

«شب هارپ»؛ شب ستاره باران

لحظاتی از تاریخ هست که همیشه از اینکه در آن حضور نداشته ام افسوس می خورم؛ به طور مشخص در حوزه موسیقی، زمانی که بتهوون پس از رهبری نخستین اجرای سمفونی نهم خود، صدای تشویق بی امان حضار را نمی شنید، چرا که کاملا ناشنوا بود! خواه واقعیت باشد، خواه افسانه. یا زمانی که استراوینسکی را پس از نخستین اجرای باله ی پرستش بهار، از در پشتی اپرای پاریس فراری می دادند، تا مورد ضرب و شتم پاریسی های خشمگین قرار نگیرد. و در این زمان نه پاریسی ها و نه حتی خود او نمی دانستند که فصلی نو از تاریخ موسیقی ورق می خورَد. یا در مختصاتی نزدیک تر و خودی تر، زمانی که حسین علیزاده ترکمن را روی صحنه اجرا کرد.
تاریخ ادبیات عالمانه در موسیقی (I)

تاریخ ادبیات عالمانه در موسیقی (I)

حتی پیش از این که به کیفیت ترجمه یا محتوای علمی کتاب «مکتوبات فارسی در باب موسیقی، قرن پنجم تا نهم هجری» بپردازیم این کتاب نکته‌ای در خور توجه دارد؛ روند درست و مرسوم کار دانشگاهی. اصل کتاب که بیش از یک دهه پیش منتشر شده پایان‌نامه‌ی دکتری مؤلف، مهرداد فلاح‌زاده بوده است. مترجم، سهند سلطان‌دوست نیز چنان که خود مقدمه‌ی کوتاهش بر کتاب اشاره می‌کند در جریان کار روی پایان‌نامه‌ی کارشناسی ارشدش با این منبع مهم آشنا شده و به ترجمه‌ی آن همت گماشته است.
گزارش جلسه چهاردهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (I)

گزارش جلسه چهاردهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (I)

چهارشنبه ۱۸ اردیبهشت ماه ۱۳۹۲، چهاردهمین جلسه از «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» با عنوان «نقد سیاسی، ایدئولوژیک» در خانه‌ی موسیقی برگزار شد. در این جلسه ابتدا مدرس توجه شرکت‌کنندگان را به این موضوع جلب کرد که در جلسات اخیر (و به‌ویژه پس از درس «نقد تفسیری») هر یک از روش‌های نقد دسته‌بندی شده، ارتباطی تنگاتنگ با جلسه‌ی پیش از خود داشته‌اند و به قولی می‌توان گفت عملاً پایان یک جلسه به جلسه‌ی بعدی پیوند خورده است.
صالحی: کیفیت سیم در ایران مطلوب نیست

صالحی: کیفیت سیم در ایران مطلوب نیست

سیمهای استاتیک با تنشن خوب مثل اوا پیرازی و پاسیون را روی ساز انداختیم و ساز که آنزمان تقریبا نو بود، به جایی که باید میرسید رسید و آمادگی این را پیدا کرد که سیم دومینات را روی آن بی اندازیم. دومینانت نرم و کم وزن است ولی روی این ساز کاملا جواب میدهد. این سیم قابلیت های لطافت و ظرافت صدا را به خوبی نمایش میدهد. مولفه قدرت با سیم اوا پیرازی در ساز احیا شد. یک ساز نو نمیتواند مستقیما با سیم دومینانت خوب بخواند، البته این ساز من مربوط به بانک ساز آقای ضیائی بوده و دو سال در آنجا نگه داری شده بوده و تنشهای آن تا حدی از بین رفته بود.
Jazz Repertoire

Jazz Repertoire

اگر موسیقی کلاسیک (به معنای عام) کار کرده باشید حتما” متوجه شدید که برای یادگیری سبک و سیاق این موسیقی باید کارهای تعدادی از آهنگسازان این دوره ها را شنیده یا با ساز خود تمرین کرده باشید.
دنبال ساز دست دوم می‌گردید؟

دنبال ساز دست دوم می‌گردید؟

گاه از زبانِ آنها که تصمیم گرفته‌اند به دنیای موسیقی گام بگذارند می‌شنویم که دنبال یک «ساز دست دوم» هستند؛ احتمالاً با این ذهنیت که قیمت‌اش ارزانتر باشد یا اینکه اگر از ادامه‌ی راه منصرف شدند، زیاد متضرر نشوند.
دیم اثل اسمایت، آهنگسازی معترض (II)

دیم اثل اسمایت، آهنگسازی معترض (II)

دوره ای که اثل در زندان سپری کرد، تجربه ای بسیار عالی درباره ی اراده ی جمعی و از خودگذشتی زنان در هر سن و از هر طبقه ی خانوادگی به او می آموخت. یک روز که زندانی ها در حال هواخوری بودند، اثل پشت پنجره ای که به حیاط زندان مشرف بود رفت و با استفاده از مسواکش سرود مبارزه برای حق رأی که توسط آنها خوانده می شد را رهبری کرد. در همین حال، سر توماس بیچام که به ملاقات اثل آمده بود، وارد زندان شد و او را در حال رهبری مارش زنان دید.
موسیقی و ایدئولوژی (I)

موسیقی و ایدئولوژی (I)

بحث در مورد موسیقی و خصوصیات ذاتی آن امری است مشکل. این موضوع را میتوان دلیل دو بعدی بودن موسیقی دانست؛ یعنی موسیقی از جهتی متاثر از اندیشه و عواطف بشری و نشات گرفته از یکسری فعل و انفعالات ذهنی است و از جهتی دارای قواعد و اصولی است که با معیارهای مادی و حقیقی تا حدی قابل تجزیه و تحلیل و ارزیابی میباشد.