نگرشی به تجدد طلبی در هنر و فرهنگ ایرانِ قرن بیستم (IV)

شکل و هیئت معماری مدرن، بیادآوردنده هیچ فرمی از گذشته و تاریخ یا خاطره ای قومی یا ملی نیست، بلکه نشان دهنده دیدگاه و تفکر «مدرن» ی است که با واقعیت گرایی در پی شناخت حقیقتِ فرم و مصالح است. جمله معروف «کمتر، بیشتر است» معرف برنامه معماری مدرن شد.

معماری مدرن در اروپا: کارخانه کفش سازی کار والتر گروپیوس ۱۹۱۰ میلادی

و سر انجام در ادبیات، نویسندگانی چون: فرانتس کافکا، برتولت برشت، توماس من، و جمیز جویز و… تغییرات بنیادی در جامعه و در جهان را موضوع کار خود قرار دادند و «ادبیات مدرن» را به وجود آوردند.

برنامه «هنر مدرن» در اروپا در سال های بین دو جنگ اول و دوم جهانی، با فعالیت وسیع و پشتکار هنرمندان مدرن، با تجربه های مختلف و متفاوت تا حدود زیادی تحقق یافت. اما این حرکت در اروپا با مقاومت روبرو شد و شکاف عمیقی در جامعه و فرهنگِ اروپا به وجود آورد که در یک طرف آن، نوآوران و مدرنیست ها و طرف دیگر، محافظه کاران و مرتجعین قرار داشتند. این حرکت در مذهب و کلیسا هم دودستگی ایجاد کرد. در محافل کلیسای کاتولیک برای پیوند دادن مدرنیته با مسیحیت، حرکتی به نام «مدرنیسم» به وجود آمد که مورد مخالفت شدید پاپ قرار گرفت.

هنر مدرن و مدرنیته هنوز برای بخش های مهمی از لایه های مختلف اجتماعیِ اروپا در آن زمان، به خصوص در شرایط مشکل و اسفناک اقتصادی – بعد از جنگ اول – قابل هضم نبود. واپس گرایان و محافظه کاران به وحشت افتادند. در بخشی از اروپای غربی نازیسم و فاشیسم و در روسیه، استالینیسم بر جامعه چیره شدند و بساط مدرنیته را به یک باره برچیدند. (و جنگ دوم جهانی را برنامه کار خود قرار دادند) و چنین بود که بخش های مهمی از «هنر مدرن» به آمریکا منتقل شد و در آنجا در شرایط اقتصادی مناسب تری مستقر شد و رشد کرد.

تجدد در ایران
«تجدد» در ایران فقط تعبیری از «نوآوری» است به معنی به میان آوردنِ آنچه که تا به حال در جامعه وجود نداشته و آن ویژگی های «مدرنیته» اروپایی را که مرتبط با تجربه روشنگری، صنعت و دانشِ تحول و تکامل یافته و تغییرات ناشی از آن در جامعه است، ندارد. هر متاعی، حتی اگر محصول دویست سال پیش اروپا هم باشد، آنگاه که برای اولین بار به فرهنگ ایران «وارد» شود، رنگ تازگی و «تجدد» به خود می گیرد. به عبارت دیگر «تجدد» پدیده ای است «وارداتی».

علت اصلی و اولیه رویکرد ایران به اروپا، واردکردن علم و صنعت بود، برای جبران عقب ماندگی ای که بعد از شکست نظامی ایران قاجاری در جنگ با روسیه تزاری (معاهده های گلستان و ترکمن چای)، نمایان و برای دولتمردان ایران محرز شد. این رویکرد از دو راه انجام یافت: یکم واردکردن معلم های اروپایی و برپایی دارالفنون برای تعلیم علم و صنعت در ایران.

دوم اعزام جوانان با استعداد به اروپا برای تحصیل علم و صنعت. در حین این رفت و آمد ها، همیشه این سؤال مطرح بود که چرا ما عقب مانده ایم و آنها پیش رفته اند؟ این بود که برای این سؤال جواب های مختلف و متفاوتی عرضه شدند و مفاهیمی مانند: «دمکراسی»، «جمهوریت»، «سوسیالیزم» و… مورد شناسایی و بحث قرار گرفتند و جنبش مشروطه پدید آمد. بنا براین مقوله تجدد در «روزگار ما» و در ایران با برنامه «اخذ تمدن فرنگی» آغاز شد، بدون در دست داشتن شناخت دقیق و کنونی از «تمدن فرنگی» و در حالی که جامعه ایران در درون و در فرهنگ خود، عامل تغییردهنده ای مانند دانش و صنعت تحول یافته اروپایی و تجربه روشنگری را نداشت.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

گزارشی است از مراسم رونمایی از آلبوم به‌یاد بهاری (I)

مطلبی که پیش رو دارید، گزارشی است از مراسم رونمایی از آلبوم به‌یاد بهاری: تک‌نوازی کمانچه در فرهنگسرای سرو به تاریخ سوم بهمن ۱۳۹۸ که توسط شهاب مِنا تهیه شده است:

نشست بررسی و نقد کتاب «دانش هرمی موسیقی» اثر محمدسعید شریفیان برگزار می‌شود

نشست بررسی و نقد کتاب «دانش هرمی موسیقی» اثر محمدسعید شریفیان برگزار می‌شود. در این نشست که عصر روز دوشنبه هفتم بهمن‌ماه برگزار می‌شود نویسنده اثر محمدسعید شریفیان، محمدرضا آزاده‌فر و محمدعلی مرآتی حضور خواهند داشت. نشست بررسی و نقد کتاب «دانش هرمی موسیقی» دوشنبه هفتم بهمن‌ماه از ساعت ۱۵ تا ۱۷ در سرای اهل قلم واقع در خیابان انقلاب،‌ خیابان فلسطین جنوبی، کوچه خواجه نصیر پلاک ۲ برگزار می‌شود.

از روزهای گذشته…

تحلیلی بر «چنگ رودکی» (II)

تحلیلی بر «چنگ رودکی» (II)

البته چنین تفسیری، بر پایه ی این فرض مورد پذیرش و نسبتاَ عمومیّت یافته بنا شده که «ماهور» تداعی گر احساسات نشاط آورتری است. تداعی حس «تحرک» در این موتیف ها به گونه ای دیگر نیز بروز یافته و آن نیز نواختن تمامی نت های چنگ (به استثنای آنهایی که با تریل اجرا می شوند) با «استکاتو» ست که حالتی کوبه ای تر به آنها می بخشد.
رکود بازار فروش کمپانی موسیقی وارنر

رکود بازار فروش کمپانی موسیقی وارنر

کمپانی موسیقی وارنر (Warner) که ضبط آلبوم های هنرمندان و گروههایی بزرگی را بر عهده دارد، هفته گذشته اعلام نمود که به دلیل انتشار آلبوم های محدود و در نتیجه فروش اندک، چه در بازار داخلی و چه در بازار اروپایی، سود چهار ماهه اول سال مالی جدید شرکتش در مقایسه با سال گذشته، ۷۴ درصد افت داشته است. سهم بازار این کمپانی نیز حدود ۶ درصد کاهش یافته است.
پر فروشترین کنسرتها

پر فروشترین کنسرتها

آخرین اطلاعاتی که از فروش کنسرت های مختلف در گوشه و کنار دنیا آمده است بیانگر این می باشد که هنوز کنسرت بزرگ Rod Stewart که در ماه جولای برگزار شده، در صدر جدول فروش بلیط قرار دارد.
بعد از جنسیت

بعد از جنسیت

گرچه نظریه ی افراد به جنسیت ها کاملا شخصی و خصوصی است، این آگاهی که زنان و مردان به عنوان دو جنس متفاوت از ساختار بشری اند و هر یک نیز دارای قابلیت های استثنایی و منحصر به فردی هستند، سبب می شود که ما نتوانیم آسان به زنانگی و مردانگی خود پی ببریم. چرا که تمامی موقعیت های پیرامون مان و هستی و جوهر وجودی تک تک مان دارای یک ساختار و شاکله ی معنایی و ماهوی است.
چکیدۀ درس‌گفتارهای مبانی اتنوموزیکولوژی، جلسه ششم

چکیدۀ درس‌گفتارهای مبانی اتنوموزیکولوژی، جلسه ششم

مبحث «موسیقی و زندگی اجتماعی» از سه منظر قابل مطالعه است. هریک از این سه منظر نیز جنبه‌های بسیاری از نسبت موسیقی و جامعه را مورد توجه قرار می‌دهد. این سه منظر اصلی عبارت‌اند از:
«گام کاسته»

«گام کاسته»

از گامهای مهمی که در موسیقی جز بکار برده می شود گامی است که بنام کاسته یا Diminished معروف است. این گام بر خلاف گام ماژور معمولی که از هفت نت تشکیل شده است از از توالی هشت نت که یکی درمیان فاصله بین آنها پرده و نیم پرده است درست می شود. به بیان دیگر ترکیب نتهای C-D-Eb-F-Gb-Ab-A-B-C یک گام کاسته روی پایه C درست می کند.
«نیاز به کمالگرایی داریم» (VII)

«نیاز به کمالگرایی داریم» (VII)

تقریبا همیشه! ولی متخصص ها هم سطح بندی دارند، اینطور نیست که کسی که متخصص شد در تمام زمینه ها سرآمد باشد، غیر از این مورد، در عرصه هنر ممکن است یک هنرمند خلاق بعد از مدتی افت کند، نمونه هایش را در موسیقی ایرانی زیاد دیده اید. پس نمی توانیم بگوییم متخصصان همیشه در کمال هستند، هر چند کمتر از غیر متخصصی اثر قابل توجهی می بینیم یا می شنویم.
تاریخ مختصر موسیقی ایران، پیش از اسلام تا صفویه (VII)

تاریخ مختصر موسیقی ایران، پیش از اسلام تا صفویه (VII)

در این دوران قدرت نظامی افزایش پیدا می کند و زبان رسمی کشور دری می شود. دانشمندان در این دوره جامع العلوم هستند. تئوریسین های مهم این دوره ابن سینا و ابن زیله و از شعرای مهم این دوره می توان به فرخی سیستانی اشاره کرد. او ساز چنگ را بسیار پر استفاده ذکر کرده است. ساز نفیر کم کم در این دوره به موسیقی ما اضافه می شود.
مقایسه ادوات موسیقی (I)

مقایسه ادوات موسیقی (I)

مقایسه ادوات موسیقی، مخصوصا در بخش مجموعه ویلنها کاریست که معضلات خود را داشته و با در نظر گرفتن امکانات موجود و محدودیتهایی که یک ویلن تمام شده دارد، تشخیص کیفیت را دشوار میسازد. از این رو اگر بتوانیم سازها را از نظر وضعیت و موقعیت فیزیکی تقسیم بندی کرده و موانع اجرایی را از میان برداریم، تحلیل آن ساده ترمیشود، البته دانستن این نکته حائز اهمیت است که معیارها و پارامترهای سنجش در فهم ودرک صحیح مسائل، امر و موضوعی لازم و اجرایی است.
عبدی: برای جایزه کار نمیکنم

عبدی: برای جایزه کار نمیکنم

امروز نام بهزاد عبدی به عنوان یک آهنگساز موفق زیاد شنیده می شود، حجم قابل توجه فعالیت او و کیفیت آثار ضبط شده از وی نشاندهنده ظهور یک آهنگساز توانمند در نسل جوان است که می تواند تحولی در فضای موسیقی سمفونیک ایران ایجاد کند. بدون شک توانایی بهزاد عبدی در آهنگسازی و کار با ارکستر سمفونیک تاثیر به سزایی در سطح استاندارد های آهنگسازی مخصوصا در نسل امروز را می تواند داشته باشد و تا کنون هم داشته است. شناخت موسیقی ایرانی و حتی نوازندگی ساز ایرانی و تحقیق و آشنایی عالی با موسیقی امروز و دیروز جهانی، آثار عبدی را قابل پسند در نسل آشنا به موسیقی جهانی و ایرانی ساخته است و سیل سفارشات موسیقی به او گواه این مدعاست. با این هنرمند فعال و خوش ذوق درباره فعالیت های امروزش به گفتگو می نشینیم.