انتشار ویرایش جدید ردیف میرزاعبدالله برای سنتور

کتاب ردیف میرزاعبدالله براساس اجرای مجید کیانی، به آوانگاری شهاب مِنا، با نُت‌نویسی کامپیوتری، صفحه‌بندی و ویرایش مجدد، توسط مؤسسۀ فرهنگی_ هنری ماهور تجدید چاپ شد. ردیف میرزاعبدالله یکی از منابعِ اصلیِ آموزشِ ردیف در موسیقی ایرانی محسوب می‌شود. این ردیف در اصل بنا بر ساختار و تکنیک‌های نوازندگی سه‌تار شکل گرفته است لیکن با محورقراردادن آن توسط نورعلی برومند برای سایر سازهای موسیقی دستگاهی نیز مورد استفاده قرارگرفت. مجید کیانی، که یک دورۀ کامل این ردیف را نزد نورعلی برومند و داریوش صفوت آموخته است، پس از سال‌ها ممارست آن‌را براساس تکنیک و شیوۀ مضراب‌گذاری حبیب سماعی برای سنتور تنظیم، و اجرای صوتی خود ‌را در سال ۱۳۶۷ منتشر کرده که سال‌ها به‌عنوان مرجع درس ردیف در مراکز دانشگاهی موسیقی ایران مورد استفاده قرار گرفته است.

آوانگار در کتاب حاضر اجرای مجید کیانی را به خط نت برگردانده است به‌قسمی که آوانگاری، ضمن تدقیق و ثبت جزئیات ملودیک، با تمهیداتی، جنبۀ کاربردیِ خود را نیز حفظ کند. اکنون چاپ دوم کتاب همراه با نُت‌نویسی کامپیوتری و صفحه‌بندی مجدد و لحاظ‌کردن موارد دیگر در آوانگاری‌ ارائه شده است.

تمایزات چاپ فعلی کتاب نسبت به چاپ پیشین بدین‌قرارند:
۱- اندازه‌ی حامل در چاپ کنونی بزرگ‌تر درنظر گرفته‌‌ام تا نت‌ها برای همه‌ی مخاطبین خوانا باشند و، چنان‌که ملاحظه کرده بودم، منجر به کپی‌کردن کتاب به‌منظور بزرگ‌نمایی نت‌ها توسط مخاطبین نشود.
۲- صفحه‌بندی نت‌ها به‌قسمی صورت گرفته است که برای اجرای هر گوشه کمترین تعداد ورق‌خوردن لازم باشد؛ نکته‌ی مهمی که در اکثر کتاب‌های نت‌نویسی‌شده در ایران رعایت نشده است. بدین‌ترتیب، سعی شده کل متن یک گوشه در یک صفحه قرار گیرد و برای اجرای یک یا دو سطر پایانی گوشه حاجت به ورق‌زدن نشود یا شروع گوشه با سطر پایانی صفحه آغاز نشود تا به مجرد شروع اجرا ورق زده شود. در مواردی که امکان درج گوشه در یک صفحه نبوده سعی کرده‌ام صفحه با پایان جمله تمام شود و در میان جمله ورق زده نشود. بدین‌ترتیب، خواننده پس از اتمام جمله و با مکث کافی می‌تواند کاغذ را ورق بزند و جمله‌ی بعد را در صفحه‌ی جدید اجرا کند.
۳- در مواردی که گوشه‌ها از قسمت‌های مختلف تشکیل شده‌اند و نام هر قسمت به‌تفکیک ذکر نشده نام‌ها و عبارات توضیحی درباره‌ی هریک داخل کروشه افزوده شده است (به‌عنوان مثال، نک. به گوشه‌ی کرشمه در شور که حاویِ سه قسمتِ [کرشمه در شور]،‌ [کرشمه در شهناز] و [فرود] است یا درج عنوان قسمت‌های مختلف رِنگ شهرآشوب در شور، چهارگاه و نوا). گاه جملاتی در ذکر ویژگی گوشه در ابتدای گوشه درج شده است. درج این عبارات و جملات توضیحی در درک بهتر اجزای جملات برای مخاطب تأثیر دارد، به‌ویژه که گاه قسمت‌هایی از یک گوشه از عنوان گوشه بیرون می‌افتد و بدین‌ترتیب مخاطب متوجه می‌شود جان مطلب کدام قسمت است و فرعیات و افزوده‌ها کدام‌اند (مانند صفحه‌ی دوم سَیَخی ابوعطا که از سطر چهارم به شمالی تغییر می‌یابد یا بیدگانی در دشتی که تنها دو سطر اول آن حاوی ملودی متمایز این گوشه است و الباقی آن‌را تحریر و فرود تشکیل می‌دهد.)
۴- در مواردی که نام گوشه از نگاه آوانگار نیازمند اصلاح بوده نام اصلاحی داخل کروشه قرار گرفته (مانند گوشه‌ی «اوج» در شور که به‌صورتِ «اوج [شهناز]» درج شده است یا «فرود» در کُردبیات که به‌صورتِ «فرود [رهاب]» اصلاح شده است) یا برخی گوشه‌ها که در روایت نورعلی برومند در آواز دیگری اجرا شده‌اند تذکر داده‌ شده‌اند (مانند قطار و قرایی در پایان کُردبیات که در واقع از گوشه‌های آواز دشتی و افشاری‌اند یا گیلکی و غم‌انگیز در ابوعطا که در واقع از گوشه‌های آواز دشتی‌اند).
۵- در گوشه‌هایی که در کل یا در قسمتی از آنها ارکان عروضی به‌چشم می‌خورد، هر رکن بین دو خط‌چین عمودی محصور شده و گاه هجاهای هر رکن زیر نت‌های نظیر درج شده است (مانند سَیَخیِ ابوعطا که حاوی انگاره‌ی وزنیِ محمدصادق‌خانی است،‌ همچنین کرشمه‌های داخل گوشه‌ها و چهارپاره و…). همچنین قسمت‌هایی از گوشه‌ها که متر مشخص می‌یابند با خط‌چین مشخص شده‌اند (به‌عنوان مثال نک. به خطوط سوم و چهارم بخش دوم رضوی شور).
۶- هرچند ردیف میرزاعبدالله سازی و فاقد کلام است، در برخی گوشه‌های آن که با وزن عروضی تطابق دارند، برای درک بهتر وزن عروضی، شعری را با هجابندی زیر نت‌ها افزوده‌ام.
۷- گاه اشکالات سهوی در اجرا وجود داشت که در چاپ پیشین عین اجرا را به نت درآورده بودم و سپس تصحیح‌شده‌ی آن‌را داخل پرانتز نوشته‌ بودم. در چاپ فعلی، غالباً تنها صورتِ صحیح را درج کرده‌ام و دور نت‌هایی که در اجرا به‌‌گونه‌ی دیگر اجرا شده‌اند پرانتز گذاشته‌ام.
۸- در اجرای دستگاه‌ چهارگاه استاد مجید کیانی برای اجرای نت‌های می و فا از خرک‌های هشتم و نهم نیز استفاده کرده‌اند اما حین آموزش، به دلیل خوش‌صدایی بیشتر و نیز سهولت در تغییر کوک، تأکید بر اجرای نت‌های می و فا از خرک‌های اول و دوم دارند و درعمل چهارگاه را با هفت خرک تدریس می‌کنند. در آوانگاری فعلی، مضراب‌گذاری اجرای استاد با نُه خرک را بالای حامل نوشته‌ام و مضراب‌گذاری برای اجرا با هفت خرک را پایین حامل نگاشته‌ام تا هر دو منظور برآورده شود. همچنین است اجرای برخی نت‌های فا در دیگر دستگاه‌ها که استاد از فای خرک نهم استفاده کرده‌اند اما حین آموزش تأکید بر اجرا از خرک دوم یا پشت خرک دوم دارند و در این موارد نیز دو الگوی مضرابی، یکی بالای حامل و دیگری پایین حامل،‌ درج کرده‌ام.
۹- برخی از مهم‌ترین موارد اصلاحات فنی در نت‌نویسی کامپیوتری فعلی بدین‌قرارند:
– طراحی سرکلید و درج خودکار آن در ابتدای سطرها و حذف سرکلیدهای احتیاطی از پایان‌ سطرها؛
– دقیق‌کردن محل علائم تکنیک‌های مضرابی نسبت به سرنُت؛
– دقیق‌کردن محل درج علائم نسبت به حامل (مانند علائم تکرار که با / نشان داده شده‌اند)،
– اصلاح فاصله‌گذاری بین نت‌ها و فاصله‌ی نت‌ها تا خطوط میزان بنا بر مقدار کشش نت (به‌ویژه در قطعات ضربی)؛
– اصلاح تایپ فارسی نام گوشه‌ها با رعایت فاصله‌گذاری صحیح در کلمات مرکّب و استفاده از قلم‌های اصلاح‌شده‌ی فارسی؛
– اصلاح تایپ لاتین نام گوشه‌ها با استفاده از علائم آوانویسی.

مخاطبان آلبوم صوتیِ این کتاب را می‌توانند از طریق مؤسسه‌ی فرهنگی سروستاه به شماره‌ی تماس ۸۸۳۰۵۰۳۲ تهیه کنند.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

اختلالات صدای خوانندگان (V)

از میان مواردی که بررسی شده اند، به نظر می رسد تدریس جزء مواردی باشد که بالاترین خطر ابتلا به اختلالات صدا را داراست. اینکه اختلالات صدا چگونه بر کیفیت زندگی فرد تأثیر می گذارد، به همت اسمیت و دیگران بررسی شده است. آنها ۱۷۴ معلم مبتلا به اختلالات صدا را با ۱۷۳ فرد بزرگسال سالم مقایسه کردند و به این نتیجه رسیدند که، ۷۵ درصد معلمها و ۱۱ درصد غیرمعلم ها بر این باورند که بر اثر مشکلات در صدا، تعاملات اجتماعی شان به طور نامطلوبی دستخوش اختلال شده است. نتایج در پژوهش دیگر منفی بود. در این پژوهش، ۲۳۷ آموزگار زنی که از آنها پرسش شده بود، اغلب گزارش کردند که مشکلات صدایشان تأثیر تدریس آنها را محدود کرده و منشأ دائمی فشار روانی یا ناکامی آنها بوده است (ساپیر، کیدر و ماترز – اشمیت، ۱۹۹۳، ص ۱۷۷).

«به یاد بهاری: تک‌نوازی کمانچه» آیدین نورمحمدی رونمایی می‌شود

آلبوم به‌یاد بهاری شامل تک‌نوازی کمانچۀ آیدین نورمحمدی براساس شیوۀ کمانچه‌نوازی استاد علی‌اصغر بهاری در آوازهای ابوعطا و اصفهان است و قطعات ضربی مندرج در آن براساس شیوۀ آهنگسازی قدیم توسط ساختۀ آیدین نورمحمدی ساخته شده‌اند. این آلبوم که به‌تازگی توسط مؤسسۀ فرهنگی هنری آوای خنیاگر پارسی منتشر شده است به‌اهتمام فرهنگسرای سرو در روز پنجشنبه، سوم بهمن ۱۳۹۸، ساعت ۱۵ الی ۱۷ رونمایی می‌شود. در این برنامه سیّدعلیرضا میرعلینقی (پژوهشگر موسیقی دستگاهی)، مازیار کربلایی (سازندۀ کمانچه)، آیدین نورمحمدی (مؤلف) و شهاب مِنا (ناشر) به‌عنوان سخنران حضور خواهند داشت و به معرفی ویژگی‌های این آلبوم، کمانچه و کمانچه‌نوازی استاد علی‌اصغر بهاری می‌پردازند و در پایان آیدین نورمحمدی به تک‌نوازی قسمت‌هایی از آلبوم خواهد پرداخت.

از روزهای گذشته…

“دوستی” با کنسرتویی برای جوشا بل ادامه می یابد …

“دوستی” با کنسرتویی برای جوشا بل ادامه می یابد …

به بهانه اجرای کنسرتو ویلن اثر بهزاد رنجبران با ارکستر سمفونیک ایندیاناپلیس و تکنوازی جوشا بل
گزارش کنفرانس مطبوعاتی سیاوش بیضایی درباره «ایران جوان» و نقد پیمان سلطانی

گزارش کنفرانس مطبوعاتی سیاوش بیضایی درباره «ایران جوان» و نقد پیمان سلطانی

۲۸ خرداد در ساعت ۱۳ خبرگزاری تسنیم میزبان سیاوش بیضایی آهنگساز و پژوهشگر موسیقی بود. در این نشست یاسر یگانه (روزنامه نگار موسیقی و مسئول صفحه موسیقی خبرگزاری تسنیم) و سجاد پورقناد (موسیقیدان و سردبیر مجله گفتگوی هارمونیک) حضور داشتند. در این نشست که به پیشنهاد سیاوش بیضایی و به منظور بررسی حاشیه های مربوط به سرود «ایران جوان» شکل گرفت، از پیمان سلطانی به عنوان یکی از طرفین دعوا دعوت شد ولی وی با انتشار نامه ای از شرکت در این نشست خودداری کرد. تمام اسنادی که در این نوشته می بینید از طریق سیاوش بیضایی ارائه شده است و مسئولیت تمام اسناد و مدعیات با ایشان می باشد. ژورنال گفتگوی هارمونیک آمادگی کامل برای انتشار پاسخ های پیمان سلطانی به موارد مطرح شده را دارد.
موسیقی و شعر در «گرگیعان و گرگیعان» (I)

موسیقی و شعر در «گرگیعان و گرگیعان» (I)

«گِرگِیعان» نام یک آیین سنتی رایج بین عرب‌های خوزستان، استان هرمزگان و بوشهر و همچنین کشورهای عراق، بحرین، کویت، امارات متحده عربی، عمان و شرق عربستان (احساء و قطیف) است که کودکان در شب ۱۵ رمضان با خواندن اشعار آهنگین و دست زدن و یا سنگ زدن ریتمی خاصی را اجرا می کنند و یا حتی در بعضی از مناطق مانند: استان هرمزگان این مراسم را با سازهای کوبه ای برگزار می شود؛ در بعضی از مناطق کودکان به در خانه همسایگان رفته و از صاحب منزل درخواست عیدی و شیرینی و در نهایت برای آن ها از خداوند طلب رزق و روزی و سلامت برای اهالی خانه می کنند. این مراسم سال ۹۵ توسط مجموعه فرهنگی «گرگیعان خوزستان» به عنوان میراث معنوی ثبت ملی شده است.
افق‌های مبهم گفت‌وگو (IV)

افق‌های مبهم گفت‌وگو (IV)

از چنین راستایی می‌توانیم گفت‌وگو با دیگری فرهنگی را در موسیقی شدنی‌تر بیابیم زیرا آغاز راهش سهل‌تر می‌نماید ( و تنها می‌نماید وگرنه دلیلی نداریم که حقیقتاً باشد). احساس اولیه از دریافت دیگریِ فرهنگ موسیقایی اگر به خودبزرگ‌بینی منجر نشود، همچون طعمه‌ای فریبنده پنجره‌ی گفت‌وگو را می‌گشاید. نخست به این معنا که بدانیم دیگری موسیقایی نیز وجود دارد. بر وجود او آگاه شویم. و سپس خواست فهمیدن او پدید آید. و این خواست مفاهمه چیزی افزون بر آن دارد که پیش‌تر میان دریافت‌کننده و دیگری مؤلف برشمرده شد. اینجا پای «خود» به مفهوم هویت جمعی نیز در میان است.
مجموعه کارگاه های موسیقی «مانِ هُنر هَنوز» برگزار می شود

مجموعه کارگاه های موسیقی «مانِ هُنر هَنوز» برگزار می شود

مجموعه کارگاه های موسیقی «مانِ هُنر هَنوز»، اردیبهشت ماه امسال آغاز به کار می کند. در این کلاسها، محسن قانع بصیری، فرشاد توکلی، سید علی‌رضا میر‌علی‌نقی، سجاد پورقناد، بابک خضرایی، مانی جعفرزاده و خدایار قاقانی به ارائه مباحثی که در ادامه می خوانید می پردازند.
مرور آلبوم «پوئم سمفونی تختی»

مرور آلبوم «پوئم سمفونی تختی»

هیچ چیز، دقیقا هیچ چیز، نمی‌تواند اثری را که خودش بر پای خویش نمی‌ایستد استوار کند. نه نام رهبر ارکستر نام‌آور، علی رهبری (احتمالا شناخته‌شده‌ترین رهبر ایرانی)، نه اجرای خوش‌آهنگ و حرفه‌ای «ارکستر فیلارمونیک پراگ»، نه خوش‌صدایی خواننده‌ی مشهور، محمد معتمدی، نه شعر حماسی یادآور پهلوانان شاهنامه، و نه حتا بار عاطفی نام و سرنوشت تراژیک کسی که در ذهن مخاطب ایرانی یکی از اسطوره‌های معاصر است (غلامرضا تختی)، هیچکدام کمکی به «پوئم سمفونی تختی» نمی‌کند.
نگاهی به آثار و توانایی های حسین خواجه امیری (I)

نگاهی به آثار و توانایی های حسین خواجه امیری (I)

هدف از ارائه این مقاله ومقالات آتی ، معرفی بیشتر خواننده ای است که بسیاری از اهالی متخصص در موسیقی ایرانی و همچنین بسیاری از مخاطبین موسیقی از او و آثارش شناختی ندارند و از او تنها به عنوان خواننده فیلمهای فارسی یاد میکنند! در صورتی که آثاری که او در فیلمها اجرا کرده بخش بسیار کوچک از فعالیتهای بیشمار او بوده که بر خلاف اذهان عموم آن آثار نیز بسیار قابل تامل می باشند.
بررسی ساختار دستگاه شور در ردیف میرزاعبدالله» (III)

بررسی ساختار دستگاه شور در ردیف میرزاعبدالله» (III)

۲٫۲ شور دوم: مدگردی‌ها در دستگاه شور به طور عمده بر بستر دو مد شور (در دو جایگاه مختلف) تبیین‌پذیرند که یکی از دل دیگری برمی‌خیزد. در حقیقت، رخداد مهمی که در روند مدگردی‌های دستگاه شور رخ می‌دهد نیز، ظهور یک مد شور دیگر در دل مد مبناست که به‌‌منزله‌ی یک مد انتقالی بر روی درجه‌ی چهارم بالای مد شور و با همان فواصل به شکل زیر ظهور می‌کند:
اشتوکهاوزن، عقل گرا و عارف (IV)

اشتوکهاوزن، عقل گرا و عارف (IV)

این نیاز به با گذشت، چند سال بیش از پیش احساس شد، مخصوصا در نتیجه ارتباط اشتوکهاوزن با موسیقی و مذهب شرقی. اشتوکهاوزن پس از معروف شدن، تور کنسرت هایی را در سراسر دنیا برگزار کرد. برخوردهایی که اشتوکهاوزن در طی این تورها با فرهنگ هندی و ژاپنی داشت، تمایلات مذهبی که از دوران کودکی تا کنون درون او خفته بودند را بیدار ساخت.
موسیقی و معنا (V)

موسیقی و معنا (V)

در اواخر قرن هفدهم و اوایل قرن هجدهم، معنای موسیقی عموماً در هیجانات و تمایلات بشری جست‌وجو می‌شد. در آن دوره تصور بر آن بود که یک قطعه‌ی مستقل باید احساس یا میل ویژه‌‌ای را در حالت و قالبی متناسب با آن بیان و منتقل کند. گرچه ساختارهای موسیقایی به خودی خود اهمیت بیشتری پیدا کردند، نزدیکی موسیقی با فن بلاغت، به سبب انعکاس الگوهای عروضی زبان در قالب‌های موسیقایی، مورد توجه قرار گرفت (Sparshott 1998) و ارزش‌ها و معنا در موسیقی تا حد زیادی در پیوند با لذت عقلانی مبتنی بر کارکرد عقل در نظر گرفته شد. به نظر می‌رسد قواعد عقلانی در موسیقی، که کمابیش بر پایه‌ی پیشرفت علم صوت‌شناسی شکل گرفت، تماماً مختصاتی را شرح و بسط داد که در آن یک قطعه‌ی موسیقی می‌تواند واجد معنا باشد.