نقد روش های مرسوم در استفاده از الگوهای تراش صفحات ویولن (II)

همانطور که گفته شد، ساختار هندسی قوس صفحه را می توان به عنوان یکی از علل مؤثر در سنجش میزان مقاومت استاتیکی صفحات در برابر نیروهای وارده، برشمرد. هرچند ساختار هندسی قوس صفحات در مقایسه با ساختارهای هندسی مسطح از جزئیات بیشتری برخوردار است اما در آن نیز قوانین عام فیزیکی و مکانیکی به واقع مصداق دارند.

اکنون برای ساده سازی بررسی مان می توانیم قوس صفحه را بصورت مجموعه ای به هم پیوسته از انحناهای عرضی و یا طولی تصور کنیم و هر یک را مطابق با اهداف و روش های مورد استفاده در تحلیل خود مورد بررسی قرار دهیم.
خطوط عرضی ترسیم شده بر روی سطح خارجی قوس صفحه نمایانگر فرم انحناهای عرضی نواحی مختلف
در تصویر زیر، یک انحنای طولی از قوس صفحۀ ویولن که به صورت یک تاق دو کانونی مشاهده می شود، ترسیم شده است.
(۱)
صفحه در نواحی اتصال خود به ساختار کلافها در دو انتها، در مکان خود مقید است. بریج بصورت عمود بر سطح صفحه بارگذاری شده است (L) و یک نیروی خمشی به صفحه وارد می کند. این نیروی خمشی مؤلفه های افقی نیرو (t) را در پایه های ساختار تاقی شکل سبب می گردد که بخشی از آن توسط نیروی واکنش افقی وارده از سوی کلاف و بلوک های انتهایی مهار می شود و بخشی دیگر منجر می گردد تا ساختار کلافها در راستای نیرو جابجایی اندکی داشته باشد. در این حالت، روشن است که فاصله ی طولی دهانۀ کلاف ها از یکدیگر در سمت صفحۀ رو افزایش خواهد یافت.

با در نظر گرفتن دو نیروی اعمالی (بار L و نیروی واکنش افقی)، مشاهده می کنیم که ناهمراستایی محور کنش (خطوط خطچین) با محور چوب سبب اعمال نیروی رو به بیرون در شکم های قوس (c) می گردد. فاز اول تغییر حالات صفحه در این مرحله رخ می دهد: تحت اثر این نیروها شکم های قوس به سمت بیرون حرکت می کنند و بر ارتفاع و فاصلۀ میان قله ها افزوده می شود.

همچنین نیروی واکنش عمودی وارده از سوی کلافها و بلوکها بر دو انتهای صفحه باعث می گردد تا نیروی وارده از سوی بریج در ناحیۀ میانی تقریبی، جابجایی این ناحیه از صفحه در راستای L را سبب شود. به سبب این نیرو و در فاز دوم جابجایی ها در صفحه، شکم ها بار دیگر به داخل کشیده می شوند و ارتفاع مرکز صفحه و قله ها توأم با مقاومت استاتیکی کاهش می یابد. اعمال این نیروها و جابجایی های ناشی از آن ها می تواند در کوتاه مدت و یا بلند مدت آسیب هایی جبران ناپذیر را بدنبال داشته باشد. اغلب ضخامت صفحات در ناحیۀ شکم ها به نسبت نواحی دیگر از مقدار کمتری برخوردار است.

همچنین در محدودۀ شکم ها، بدلیل افزایش در مقدار عرض صفحه و فاصله از مهار لبه ها (محل اتصال صفحه به ساختار کلافها) امکان انعطاف و آزادی عمل بیشتری نیز وجود دارد. لذا می توان انتظار داشت که این نیروها در بلند مدت که تغییر حالت در فرم قوس صفحه تا منتها درجۀ تحمل چوب پیشروی کرده است، سبب بروز ترک هایی در مناطقی همچون نزدیکی بلوک های بالا و پایین و دریچه های اف گردد و زمینۀ بروز آسیب های جدی تر را فراهم آورد.
نواحی آسیب پذیر در صفحۀ رو تراشیده شده به روش دو کانونی
مشاهدۀ ترک هایی در نزدیک بلوک های بالا و پایین که محتمل است به دلایلی مشابه آنچه مورد بررسی قرار گرفت رخ داده باشد
در بسیاری از الگوهایی که به عنوان الگوهای آثار دوران طلایی عرضه می شوند، شاهد این هستیم که الگوهای قوس صفحات در حالت افت صفحه ارائه می گردد و تغییرات قابل توجهی که در گذر زمان رخ داده اند بکلی نادیده گرفته می شود. لذا قابل پیش بینی است که عمر مفید آثاری که بر این مبنا خلق می شوند، بیش از پیش کاهش خواهد یافت.

پی نوشت
۱- Andrea Amati ex “Kurtz” Violin ca. 1560, metmuseum.org

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

همه همصدا با سمفونی نهم بتهوون (II)

این تجربه‌ای است که به ندرت می‌شود به آن رسید، و به‌نظر من همین گروه کر شهر تهران چه اعضای دائمی و چه اعضایی که به آن اضافه شده‌اند، این تجربه را همراه خودشان در زمان‌های طولانی خواهند داشت و همین باعث خواهد شد که مطمئناً بیشتر علاقه‌مند بشوند و فعال‌تر بشوند و در کارشان ثابت‌قدم‌تر شوند.

مقدمه ای بر نحوۀ ترسیم و برش خطوط کانال سه زه صفحات ویولن

کانال سه زه جایگاه استقرار سه زه بر روی باند محیطی صفحه می باشد و دور تا دور محیط صفحه را در بر می گیرد. این کانال نه تنها نقش اساسی در زیبایی سه زه ها دارد بلکه عملکرد مکانیکی بسیار مهمی را نیز ایفا می نماید. اجرای دقیق کانال سه زه مستلزم داشتن مهارت بوده و همچنین صفحه ای که دارای لبه های کاملا صاف و باند محیطی مسطح باشد، تا بتوان با ترسیم خطوط راهنما مراحل اجرا و برش کانال سه زه را کاملاً تحت کنترل قرار داد.

از روزهای گذشته…

با هم به راه افتادیم، بی او برگشتیم (II)

با هم به راه افتادیم، بی او برگشتیم (II)

وقتی از گورستان ظهیرالدوله بیرون می‌آمدیم، ساعت نزدیک به دو ساعت از ظهر گذشته بود. بازگشت ما دو تفاوت عمده با رهسپاری‌مان به‌سوی گورستان داشت. اول اینکه، بازگشت‌مان برخلاف رفتن که جماعت در جمع بودند، بسیار پراکنده بود. دوم اینکه، در رهسپاری‌مان از خانه‌اش با او بودیم و اینک در بازگشت، بدون او. همه‌ی ما به او فکر می‌کردیم و به هنر و دانشش که در لابلای خاک، پیچیده ماند.
گزارش مراسم رونمایی «ردیف میرزاعبدالله به روایت مهدی صلحی» (XIV)

گزارش مراسم رونمایی «ردیف میرزاعبدالله به روایت مهدی صلحی» (XIV)

هدایت در کتاب مجمع‌الادوار یک به یک گوشه‌ها را توضیح داده است. برای نمونه، وقتی در بیات ترکِ دو به گوشۀ شکسته می‌رویم سی بِمُل می‌شود و می‌ کُرُن. الآن آنچه رایج است اینکه هنگام فرود به بیات ترک اول می را بِکار می‌کنند و سپس سی کُرُن می‌شود. در ماهور هم همین‌طور. ولی مهدیقلی هدایت در مجمع‌الادوار نوشته است در فرود گوشۀ شکستۀ بیات ترک ابتدا سی بِکار می‌شود اما می کُرُن می‌ماند و این خیلی جالب است. چند جمله در شکستۀ ماهور با می‌کُرُن و سی‌بِکار داریم و این گامی است که مشابهش را ندیده‌ام (توالی نت‌ها سُل، لا، سی‌بِکار، دو، رِ، می‌کُرُن، فا، سُل) و در مجمع‌الادوار توضیح داده که این یک حالت خاص است ولی الآن در فرود شکستۀ ماهور ابتدا می‌ را بِکار می‌کنند و سپس سی بِمُل می‌شود و به ماهور فرود می‌آییم ولی قبلاً در فرود شکسته به مقام دیگری فرود می‌آمده‌اند که مقام خاصی است که در آن می ‌کُرُن است و سی بِکار. و این فواصل در هیچ‌جای دیگر موسیقی ایرانی تکرار نمی‌شود و در این ردیف هست.
مجید کیانی و «طبیعت در هنر موسیقی» (II)

مجید کیانی و «طبیعت در هنر موسیقی» (II)

کلدانیان از ۶۲۶ تا ۵۳۸ قبل از میلاد در سرزمین حاصل خیز بین النهرین استقرار داشتند. از زمان سومریان معابد مرکز عمده کاهنان ٬ شاعران ٬ ریاضی دانان و منجمان بود. بر اساس نوشته های برخی مورخان قدیمی مانند Plutarch در زمان کلدانیان با توجه به گسترش نجوم و ارتباط موسیقی نظری با اخترشناسی و ریاضیات عقایدی مانند اعتقادات زیر مرسوم گردید:
او هشتاد سال دارد

او هشتاد سال دارد

اسکار پیترسون در دهه های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ با گروه سه نفری خود متشکل از هنرمندانی چون سم جونز و نیلز هننینگ بعنوان نوازندگان بیس، جو پس بعنوان گیتاریست و لوئیس هایس نوازنده درامز * بود به فعالیت های هنری خود ادامه داد.
نمودی از جهان متن اثر (VII)

نمودی از جهان متن اثر (VII)

بدین ترتیب وضعیت تجزیه و تحلیل موسیقی به گونه‌ای تعریف می‌شود که در آن یک حقیقت خارجی وجود دارد یعنی قطعه‌ی موسیقی، اما از آن تحلیل‌های متفاوتی می‌شود- و تمامی تلاش مصروف برای نسبت دادن این تفاوت به کیفیت آنالیز هم بی‌نتیجه مانده است- بنابراین ناگزیریم بپذیریم که آنالیز موسیقی عملی است شبیه به ترجمه یا به بیان دقیق‌تر بیش از آنکه گزارش باشد تفسیر (Interpretation) است.
پدرام فریوسفی: با بارنبویم ۵۰ کنسرت داده ام

پدرام فریوسفی: با بارنبویم ۵۰ کنسرت داده ام

با دانیل بارنبویم نزدیک پنجاه کنسرت داده ام، در ورک شاپی هم با پیر بولز کار کردم، در واقع او ارکستری که من در آن می نواختم را با قطعاتی از بارتوک، هدایت کرد. با آش فیش که رهبر بزرگی است و دستیار بارنبویم هست هم در اسپانیا کار کرده ام. اسم این ارکستر دیوان شرقی و غربی است که نوازندگانی از سراسر دنیا دارد.
بیش از نیم قرن با موسیقی تجویدی

بیش از نیم قرن با موسیقی تجویدی

بامداد روز گذشته، زمانی که همراهان و دوستداران زنده یاد منصور یاحقی (از اولین تکنوازان سنتور رادیو) در حال خاک سپاری این هنرمند بودند، خبر درگذشت استاد یگانه موسیقی ایران، علی تجویدی پخش شد که باعث غم و حسرت بیشتر برای اهل موسیقی شد. این دهمین هنرمند موسیقی است که در این سال رخت از جهان میبندد و حداقل در طول ۱۰۰ سال اخیر چنین اتفاقی (مرگ ۱۰ موسیقیدان در یک سال) سابقه نداشته است.
سان را و فلسفه کیهانی (IX)

سان را و فلسفه کیهانی (IX)

آرکسترا در اواسط دهه هفتاد، بعد از ظهر روزهای شنبه در پارک جرمن تاون در نزدیکی خانه فیلادلفیایشان به اجرای کنسرت های رایگان می پرداخت. گاهی در اجراهای اواسط دهه ۷۰ آرکسترا در کلوپ های شبانه فیلادلفیا، کسی پشت محل اجرا می ایستاد و دسته دسته ال پی های بدون مارک در جعبه های سفید را از ضبط اجراهای زنده گروه می فروخت (که یکی از آن ها ضبط اجرای هالوین بود که برای فروش آن مرد فروشنده لباس یک آدم فضایی طلایی رنگ را پوشیده بود و ال پی هم تنظیم کاوری بود از “Somewhere Over the Rainbow”.)
متبسم:هنر باید در لحظه تاثیرگذار باشد

متبسم:هنر باید در لحظه تاثیرگذار باشد

استفاده از ساز سیتار در این مجموعه به چه منظور بود؟ آیا با افزوده شدن یک ساز غیر ایرانی در ساز بندی، این اثر جزو آثار تلفیقی ایرانی-هندی به شمار می‌آید؟ آیا فکر نمی‌کنید ورود ناگهانی این ساز، به حال و هوای ایرانی این اثر و همچنین چهارچوب موسیقی ایرانی لطمه وارد می‌کند؟ چرا که مجموعه‌ی “به نام گل سرخ” در غالب موسیقی دستگاهی ایران عرضه شده و ساز سیتار جزو ساز‌های اصیل هندوستان به شمار می‌رود. همچنین لطفا بفرمایید ساز سیتار در چه گوشه‌ای نواخته و آیا برای این ساز هم نت نوشته‌شده بود یا نوازنده به صورت آزاد بر اساس حس و حال خود نواخته است؟
سامان ضرابی

سامان ضرابی

متولد ۱۳۵۳ تهران نوازنده و مدرس سنتور لیسانس مدیریت صنعتی دانشگاه آزاد تهران مرکز [email protected]