نقد روش های مرسوم در استفاده از الگوهای تراش صفحات ویولن (II)

همانطور که گفته شد، ساختار هندسی قوس صفحه را می توان به عنوان یکی از علل مؤثر در سنجش میزان مقاومت استاتیکی صفحات در برابر نیروهای وارده، برشمرد. هرچند ساختار هندسی قوس صفحات در مقایسه با ساختارهای هندسی مسطح از جزئیات بیشتری برخوردار است اما در آن نیز قوانین عام فیزیکی و مکانیکی به واقع مصداق دارند.

اکنون برای ساده سازی بررسی مان می توانیم قوس صفحه را بصورت مجموعه ای به هم پیوسته از انحناهای عرضی و یا طولی تصور کنیم و هر یک را مطابق با اهداف و روش های مورد استفاده در تحلیل خود مورد بررسی قرار دهیم.
خطوط عرضی ترسیم شده بر روی سطح خارجی قوس صفحه نمایانگر فرم انحناهای عرضی نواحی مختلف
در تصویر زیر، یک انحنای طولی از قوس صفحۀ ویولن که به صورت یک تاق دو کانونی مشاهده می شود، ترسیم شده است.
(۱)
صفحه در نواحی اتصال خود به ساختار کلافها در دو انتها، در مکان خود مقید است. بریج بصورت عمود بر سطح صفحه بارگذاری شده است (L) و یک نیروی خمشی به صفحه وارد می کند. این نیروی خمشی مؤلفه های افقی نیرو (t) را در پایه های ساختار تاقی شکل سبب می گردد که بخشی از آن توسط نیروی واکنش افقی وارده از سوی کلاف و بلوک های انتهایی مهار می شود و بخشی دیگر منجر می گردد تا ساختار کلافها در راستای نیرو جابجایی اندکی داشته باشد. در این حالت، روشن است که فاصله ی طولی دهانۀ کلاف ها از یکدیگر در سمت صفحۀ رو افزایش خواهد یافت.

با در نظر گرفتن دو نیروی اعمالی (بار L و نیروی واکنش افقی)، مشاهده می کنیم که ناهمراستایی محور کنش (خطوط خطچین) با محور چوب سبب اعمال نیروی رو به بیرون در شکم های قوس (c) می گردد. فاز اول تغییر حالات صفحه در این مرحله رخ می دهد: تحت اثر این نیروها شکم های قوس به سمت بیرون حرکت می کنند و بر ارتفاع و فاصلۀ میان قله ها افزوده می شود.

همچنین نیروی واکنش عمودی وارده از سوی کلافها و بلوکها بر دو انتهای صفحه باعث می گردد تا نیروی وارده از سوی بریج در ناحیۀ میانی تقریبی، جابجایی این ناحیه از صفحه در راستای L را سبب شود. به سبب این نیرو و در فاز دوم جابجایی ها در صفحه، شکم ها بار دیگر به داخل کشیده می شوند و ارتفاع مرکز صفحه و قله ها توأم با مقاومت استاتیکی کاهش می یابد. اعمال این نیروها و جابجایی های ناشی از آن ها می تواند در کوتاه مدت و یا بلند مدت آسیب هایی جبران ناپذیر را بدنبال داشته باشد. اغلب ضخامت صفحات در ناحیۀ شکم ها به نسبت نواحی دیگر از مقدار کمتری برخوردار است.

همچنین در محدودۀ شکم ها، بدلیل افزایش در مقدار عرض صفحه و فاصله از مهار لبه ها (محل اتصال صفحه به ساختار کلافها) امکان انعطاف و آزادی عمل بیشتری نیز وجود دارد. لذا می توان انتظار داشت که این نیروها در بلند مدت که تغییر حالت در فرم قوس صفحه تا منتها درجۀ تحمل چوب پیشروی کرده است، سبب بروز ترک هایی در مناطقی همچون نزدیکی بلوک های بالا و پایین و دریچه های اف گردد و زمینۀ بروز آسیب های جدی تر را فراهم آورد.
نواحی آسیب پذیر در صفحۀ رو تراشیده شده به روش دو کانونی
مشاهدۀ ترک هایی در نزدیک بلوک های بالا و پایین که محتمل است به دلایلی مشابه آنچه مورد بررسی قرار گرفت رخ داده باشد
در بسیاری از الگوهایی که به عنوان الگوهای آثار دوران طلایی عرضه می شوند، شاهد این هستیم که الگوهای قوس صفحات در حالت افت صفحه ارائه می گردد و تغییرات قابل توجهی که در گذر زمان رخ داده اند بکلی نادیده گرفته می شود. لذا قابل پیش بینی است که عمر مفید آثاری که بر این مبنا خلق می شوند، بیش از پیش کاهش خواهد یافت.

پی نوشت
۱- Andrea Amati ex “Kurtz” Violin ca. 1560, metmuseum.org

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

موسیقی پنهان در هندسه (III)

به غیر از پاره خط S1S2 و S1S8 که اضلاع چند ضلعی بوده و قطر نیستند، در چندضلعی ها بین طول ضلع و طول قطرها روابط ریاضی خاصی برقرار می باشد. در مثال بالا که هشت ضلعی منتظم است، بین اقطار و طول ضلع روابط زیر برقرار است:

مروری بر کنسرت «پنجگاه»

گذارِ «نقش» از آغاز، که خود را گروه موسیقی دستگاهی می‌نامید، تا امروز، که به «پنجگاه» رسیده، در نزدیک به ده سال فعالیتِ مداومش شاخصه‌هایی در ذهن شنوندگان پیگیر موسیقی کلاسیک ایرانی به جا گذاشته است: اولویت دادن به دغدغه‌های موسیقی‌شناختی در فرایند آهنگسازی، بهره‌گیری از پتانسیل‌های موسیقی قدیم ایران پیرو آموزه‌هایی که نخستین بار در آلبوم «سرخانه» به عمل درآمد و در عین حال بهره‌مندی از عناصر موسیقی قاجاری، دقت در گزینش کلام و الگوبرداری از قالب‌های شعری مانند مستزاد در تجربه‌های پیشین یا مخمس در «پنجگاه» و…

از روزهای گذشته…

بازیِ هنری میانِ آهنگساز و شنونده: اثر هنری برای مخاطب یا مخاطب برای اثر هنری؟

بازیِ هنری میانِ آهنگساز و شنونده: اثر هنری برای مخاطب یا مخاطب برای اثر هنری؟

هنر و از آن جمله موسیقی، به مثابه بازیِ دوسویه‌ای است که میان هنرمند و مخاطب شکل می‌گیرد. مخاطبِ موسیقی در مسیرِ اهداف گوناگونی می‌تواند دنبال‌کننده‌ی مستمر آثار یک آهنگساز مشخص باشد که در دو گروه اصلی قابل دسته‌بندی است؛ اول، مخاطبی که میل دارد آهنگساز با تکرار در ارائه‌ی عناصر ساختاری و بیانیِ آشنا به عنوان «سَبکِ هنریِ شخصی»، اثری مطابق چارچوب‌های آشنای ذهنی او خلق کند و این گروه شامل توده‌ی مخاطبان است. دوم، مخاطبی که میل دارد آهنگساز با ارائه‌ی عناصر ساختاری و بیانیِ بدیع و نیز دگرگونی عوامل آشنای قبلی، وی را در فراسوی ابعادی تازه از درک و دریافت هنری بپروراند و این گروه شامل شنونده‌ی خاص هنر است. در بازی هنر، شنونده‌ی گروه دوم می‌تواند با تخیّل هنری پویا و دیدگاه تحلیلی – انتقادی خود، با آهنگساز وارد گفتمان هنری شده و در جهت ره‌یافت‌های نوینِ خلق هنری (وینیو ۱۳۹۰) – به دور از الگوهای از پیش مقررشده- مشارکت ورزد.
طبقه بندی صدای انسان در آواز (II)

طبقه بندی صدای انسان در آواز (II)

در مقاله قبلی درباره ژانر های مختلف صدای انسان صحبت کردیم و در پایان آن مطلب به صداهای سوپرانوی کولوراتور لیریک، سوپرانوی کولوراتور دراماتیک و سوبرته اشاره کردیم که در این مطلب این بحث را ادامه میدهیم.
نگاهی به یک دهه فعالیت مجید یحیی نژاد

نگاهی به یک دهه فعالیت مجید یحیی نژاد

بیشتر از ده سال پیش بود که در فضای مجازی کلوب های یاهو با نام مجید یحیی نژاد آشنا شدم؛ آن زمان او نوازنده ای تازه کار ولی پیگیر و فعال در زمینه پژوهشی عود بود. در آن زمان بیش از دو یا سه نوازنده در محیط گروه های یاهو، به صورت جدی نوازندگی نمی کردند. او در روز اول مرداد سال ۱۳۸۱ گروهی به نام “بربط” تاسیس کرد و نتیجه پژوهشها و گرد آوری های خود را در زمینه عود نوازی ایران و جهان در آن فضا ارائه داد.
بانگ چاووش (III)

بانگ چاووش (III)

در این آثار از سازهای مضرابی باس مانند، بم تار و عود به صورت شاخص تری استفاده می شد و کارایی آنها بیشتر القای ریتمیک بود که در اکثر مواقع با چاشنی ضدضرب، نوشته می شد؛ ولی مهمترین تفاوت این آثار با بسیاری از ساخته های پایور و هنرجویان هنرستان، تنظیم ذوقی آنها بود؛ در بسیاری از آثار پایور (۶) و هنرجویان هنرستان، تکنیک های هارمونی و کنترپوان، به شکل قانونمند و یکپارچه ای به کار برده می شوند، در حالی که در آثاری که بعد از انقلاب توسط آهنگسازان کانون چاووش اجرا شد، این تکنیک ها به صورت مقطعی و بیشتر جهت رنگ آمیزی به کار گرفته می شوند.
ژوزف کسما

ژوزف کسما

به جرات می توان گفت که یکی از زیباترین قطعات استاندارد در Jazz قطعه “Autumn Leaves” ساخته “Joseph Kosma” می باشد و عجیب است که یک آهنگساز مجارستانی بتواند قطعه ای را بنویسد که سالهای سال همه علاقمندان به موسیقی (Jazz و ساریر شاخه ها) از شنیدن آن لذت ببرند. این قطعه بارها و بارها توسط افراد مختلف بصورت وکال یا سازی اجرا شده و هنوز هم هر نوازنده Jazz ای این قطعه را اجرا می کند.
گوران: بهتر است برای موسیقی جغرافیایی قائل نشویم

گوران: بهتر است برای موسیقی جغرافیایی قائل نشویم

شاید بر حسب جغرافیای زندگی هر کسی وجود داشته باشد ولی به طور کل موسیقی یک زبان بین المللی است. راجع به بعد دوم حرف شما که گفتید من ممکن است چنین تفکری داشته باشم – خوشبختانه در ادامه این تفکر را از من بعید دانستید – که آثار آهنگسازهای ایرانی در حد آهنگسازهای غربی نیست که متاسفانه کلمه ها زنگ زدند و من مجبورم بگویم که موسیقی ایرانی و موسیقی غربی… نه، آهنگسازها!
جواهری: از دوره باستان گروه نوازی داشتیم

جواهری: از دوره باستان گروه نوازی داشتیم

بدنبال تهیه مطلب علیرضا جواهری با علیرضا جواهری موسیقیدان معاصر مصاحبه ای انجام دادیم که در این مطلب قسمت اول آنرا میخوانید.
“رازهای” استرادیواری (II)

“رازهای” استرادیواری (II)

افرادی که به درستی نمی اندیشند و سو نیت دارند، چنین اظهار می‌ کنند که Sacconi اگر بخواهد می‌تواند ویولونی بسازد که از آثار Stradivari قابل تشخیص و تمایز نباشد. Sacconi ضمن احترام به این تعریف کنایه‌آمیز، با لبخندی خاطر نشان می‌کند، در حقیقت این اتفاق افتاده است که ویولون ساخت وی با ویولون Stradivari، ویولونیست نامدار اشتباه گرفته شود، سپس او سرش را تکان می ‌دهد، شانه‌ها را بالا می‌اندازد و سیمای وی بیانگر آن است که از اندیشیدن به توانایی و قابلیت بی ‌همتای مردی که Sacconi وی را «استاد» (Master) می ‌نامد چنان خرسند و مشعوف است که گویی از انسان زنده‌ای سخن می‌گوید که هنوز هم هنگام قدم زدن در خیابان‌های Cremona می‌تواند او را ملاقات نماید.
شجریان مهر

شجریان مهر

اول مهر مهرماه ۱۳۸۳، استاد عالیقدر آواز ایران ، محمدرضا شجریان ۶۴ ساله شد. شجریان هنرمندی با هوش و ذکاوتی سرشار که حقیقتا” حق مطلب را درست ادا کرده از دیار قدسیان، یگانه مشهد ایران رهسپار سفری دور و دراز شد و امروز با خود کوله باری لبریز از پاکترین و معصومترین آیه های آریایی بودنمان را بدوش می کشد.
یادداشتی بر آلبوم «گلعذار»

یادداشتی بر آلبوم «گلعذار»

گوش‌ها را به شنیدن و چشم‌ها را به خواندن رنجه نساختن، در تنه‌ی موسیقی خلأ اندیشه و خِرد را با ایدئولوژی پر کردن‌، از هنر جز ژست گرفتنش را نداشتن، از جعل و شید تاریخ ساختن، کندذهنی و بی‌دقتی و درجا زدن در بنیان‌های سستِ آموزش‌های علیلِ آمیخته با انواع توهمات و خرافات، همه و همه ثمرِ آفت‌زده‌ای جز همان «انبساط خاطر» و زبان‌آوری‌های مجانی و بی‌باج در دورهمی‌های موسیقایی‌ای که حال به لطفِ بسترِ مهیا‌ی خانه‌ی عفافِ نشر در ایران رسمیت یافته‌اند نخواهد داشت.