همه همصدا با سمفونی نهم بتهوون (I)

مهدی قاسمی و شهرداد روحانی
مهدی قاسمی و شهرداد روحانی
نوشته ای که پیش رو دارید، گفت و گوی محمدهادی مجیدی با مهدی قاسمی و شهرداد روحانی است پیرامون اجرای ارکستر سمفونیک تهران و گروه کر شهر تهران:
۲۲ و ۲۳ خرداد ۱۳۹۸، مخاطبان موسیقی کلاسیک شاهد اجرای سومین شب اجرای سمفونی نهم بتهوون توسط ارکستر سمفونیک تهران و با همکاری گروه کر شهر تهران بودند. رهبری ارکستر سمفونیک تهران را شهرداد روحانی و رهبری کر شهر تهران را مهدی قاسمی به عهده داشت.

در پی استقبال بسیار مثبت هنردوستان تهرانی از اجرای این اثر در واپسین روزهای اسفند ماه سال قبل این برنامه برای سه نوبت تمدید شد که هر سه شب نیز با استقبال مخاطبان مواجه شد. به این بهانه، گفتگویی داشتیم با شهرداد روحانی، رهبر ارکستر سمفونیک تهران و مهدی قاسمی رهبر گروه کر شهر تهران.

آقای روحانی لطفاً درباره‌ی تجربه‌ی همکاری با «گروه کُر شهر تهران» بگویید؛ گروهی که خارج از مجموعه‌ی بنیاد رودکی و ارکستر سمفونیک فعالیت دارد، و این‌که آن را چطور ارزیابی می‌کنید؟ آیا هم‌کاری مثبتی بوده؟
روحانی: بله. از ‌زمانی‌که مسئولیت ارکستر به من واگذار شد، این دومین تجربه‌ی ما با گروه کر شهر تهران است. اینجا جا دارد از آقای قاسمی خیلی تشکر کنم برای اینکه در یک زمان خیلی کوتاه گروه کر را آماده کردند که گروه خیلی بزرگی است و برای این رپرتواری که در نظر گرفتیم بسیار مناسب بود.

در ‌رابطه‌با درونمایه و پیام سمفونی نهم بتهوون و موومان چهارم آن که برای ارکستر و کُر نوشته شده است توضیح دهید.
روحانی: خب می‌دانید که تا قبل از اینکه بتهوون این اثر را بسازد، رسم نبوده که در سمفونی از صدای انسان یا کر استفاده شود و اولین بار بتهوون به اصطلاح این طلسم را شکست و به‌طور کلی اگر بخواهم بگویم اشعاری که شیلر سروده و بتهوون بر روی آن این موسیقی را نوشته، پیام اصلی‌اش پیام صلح است، پیامی که ما همه با هم برادریم و برابریم و در حقیقت پیام اصلی و مهم‌اش این است که صلح را دارد ترویج می‌کند که می‌تواند زیباترین پیام باشد و چه بهتر از این‌که با صدای انسان این پیام شنیده شود و خب می‌دانید که این قطعه به علاوه‌ی گروه کر، چهار خواننده‌ی تنور و آلتو و باریتون و سوپرانو هم دارد که خب این‌ها هم با هم می‌خوانند.

درنتیجه به‌قدری بتهوون زیبا توانسته این پیام را در این اثر پیاده کند که می‌دانیم بعد از بتهوون این رسم شد که آهنگ‌سازان دیگر هم مثل مالر و دیگران، از این فرمول استفاده کردند و در سمفونی‌هایشان از کر و خواننده استفاده کردند و خب همه‌ی این‌ها مدیون بتهوون است. جالبه بدانید که بتهوون هنگامی که این اثر را خلق می‌کرد به‌طور کامل شنوایی‌اش را از دست داده بود و این واقعاً فقط از عهده‌ی یک نابغه برمی‌آید که خوشبختانه این اثر را ما در اختیار داریم و می‌توانیم در اینجا اجرا کنیم.

آیا در سال جدید تصمیم دارید رپرتوآر آوازی ارکستر را گسترش دهید؟
روحانی: بله! ما در رپرتوارهایی که در آینده، حتما از گروه کر استفاده خواهیم کرد که البته برنامه‌ها بعدا اعلام خواهند شد.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

واکاوی نظری موسیقی امبینت (VIII)

به نظر می رسد همزمان با ظهور عصر فضا، در موسیقی نیز فناوری جدیدی متناسب با آن ظهور کرده است تا موسیقیدانان بتوانند احساسات خود را با آن بیان کنند. همین احساس بعدها (۱۹۸۳) هنوز در برایان انو زنده است و در پشت جلد آلبوم «آپولو» از شیفتگی خود برای خلق آثاری که در راستای دستاوردهای نوین علمی بشر باشد می نویسد.

بررسی برخی ویژگی های ساختاری آثار پرویز مشکاتیان (XIX)

بیشتر آثار پرویز مشکاتیان برای گروه ساز های ایرانی تنظیم شده اند و تعدادی معدودی از آنها توسط هنرمندانی چون محمدرضا درویشی و کامبیز روشن روان برای ترکیب ساز های ایرانی و جهانی تنظیم شده اند. این آثار به شرح زیر هستند:

از روزهای گذشته…

ANTONIO STRADIVARIUS VIOLIN 1699 (انتخاب و سنجش)

ANTONIO STRADIVARIUS VIOLIN 1699 (انتخاب و سنجش)

با توجه به توضیحات گذشته به این نتیجه رسیدیم که باید در مسیر مطمئن تری حرکت کنیم وبا در نظر گرفتن کلیه اطلاعات موجود از استرادیواری تا سال ۱۷۰۰ میلادی و بررسی تعداد بسیار زیادی از ویلن های او که متجاوز از ۲۰۰ ویلن می شد و جمع بندی آن با اطلاعات آرشیوی، ساز مذکور (کا ستندایک) از اعتدال مطلوب تری بر خوردار بود.
شنگ

شنگ

شنگ (sheng) یکی از سازهای بادی قدیمی و سنتی چین است که درحال حاضر نیز مورد استفاده قرار می گیرد. قدمت آن به ۳۰۰۰ سال پیش می رسد و در میان مردم چین در دوره دیناستی (B.C. Yin Dynasty) بین سالهای۱۴۰۱ – ۱۱۲۲ رایج بوده است. شنگ از ۱۷ تا ۳۷ لوله ی عمودی نی بامبو که با طول های مختلف در استوانه که بر سر آن یک قطعه دهانی ضمیمه شده، کنار هم قرار گرفته اند درست شده است. با این خصوصیات ساختمانی، شنگ تنها ابزار موسیقی بادی چینی است که توانایی اجرای ملودی و آهنگ های گوناگون (حتی بصورت چند صدایی) را دارد.
جلوگیری از فشار بیش‌از‌حدِ دست چپ در نواختن گیتار کلاسیک (III)

جلوگیری از فشار بیش‌از‌حدِ دست چپ در نواختن گیتار کلاسیک (III)

راه سوم، تمرین «اسلر» -که بین گیتاریست‌ها «لگاتو» هم گفته می‌شود- است. هر کجای دسته‌ی گیتار را که مناسب می‌دانید انتخاب کنید و با سرعت کم در دو فرت مجاور با انگشت‌های ۱ و ۲ اسلر بزنید. از سیم یک شروع کنید تا سیم ششم بروید و برگردید. فشاری را که انگشت شست به پشت دسته‌ی گیتار وارد می‌کند کنترل کنید و مدام آن را کم کنید. حال شست را از پشت دسته بردارید و در هوا نگه دارید! به اجرای اسلرها ادامه بدهید. حواستان باشد که ماهیچه‌های شانه منقبض نشده باشد یا اگر شده سعی کنید از تَنِش و فشار رهایش کنید. برای هر کدام از این نکات زمان بگذارید.
گوستاو مالر (IV)

گوستاو مالر (IV)

سمفونی های مالر مربوط به سه دوره می شوند: دوره اول؛ با اشعار آلمانی “Wunderhorn” غالب شده که مالر در این دوره چهار سمفونی اول خود را نوشت. سمفونی شماره ۱ از ایده ای ملودیک برگرفته از شعرهایی از “Gesellen” به وجود آمده که در قسمت اول این سمفونی قرار دارد، سومین قسمت سمفونی اول شامل اشعار فرانسوی “Frère Jacques” می باشد که در مینور است. نکته خاص سومین قسمت در سمفونی شماره ۲ کم بودن صدای ارکستر و بلند بودن صدای خواننده است. سومین قسمت در سمفونی شماره ۳ بار دیگر آهنگی خیالی از اشعار “Wunderhorn” است.
امینی: وفادار حدود ۴۰۰ اثر دارد

امینی: وفادار حدود ۴۰۰ اثر دارد

نوشته که پیش رو دارید گفتگویی است با علیرضا امینی، نوازنده، ترانه سرا و مدیر ارکستر نیایش که قرار است در کنسرت «بگو کجایی» که قرار است ۹ شهریور ماه سال جاری در برج میلاد به روی صحنه برود؛ این گفتگو در برنامه نیستان در شبکه فرهنگ انجام شده است.
ویلهم فورت ونگلر، موسیقی در زمان جنگ (II)

ویلهم فورت ونگلر، موسیقی در زمان جنگ (II)

در سال ۱۹۴۵ موقعیت وی بحرانی تر شد چرا که پلیس گشتاپو او را به شدت تحت فشار قرار داده بود، از این روی، به سوئیس گریخت. در این دوره بیشتر روی آهنگسازی کار می کرد. آثارش شامل آثاری برای پیانو، ارکستر و سونات بود. تا دسامبر ۱۹۴۶ وی موضع خود را مبنی بر طرفداری و مشارکت با سوسیالیستهای ملی مشخص کرد.
نگاهی به سمفونی فانتاستیک اثر جاودان هکتور برلیوز (III)

نگاهی به سمفونی فانتاستیک اثر جاودان هکتور برلیوز (III)

در موومان دوم با والسی که فرمی همانند روندو دارد (کودا- A′ B A – مقدمه) به شایستگی تضاد کاملی با موومان نخست پدید می آید. فضاسازی لطیف و درخشان در این موومان و بکارگیری دو هارپ به گونه ای که موسیقی تداعی گر بزمی مفرح می شود بسیار قابل توجه است. گفتنی است که این گونه فضاسازی ها مشخصه ی بارز برلیوز است، چنانکه این بخش را می توان با بکارگیری هارپ ها در بخش دوم رومئو و ژولیت، موومان پایانی تدئوم، مارش تروا و همچنین ارکستراسیون برلیوز برای اثری از وبر به نام دعوت به رقص مقایسه کرد.
نقد تاریخ نگاری موسیقی ایرانی (XV)

نقد تاریخ نگاری موسیقی ایرانی (XV)

در این جهان متمدن و به هم پیوسته تا قرن ۱۵ میلادی اساس فلسفه و علم، اساس هنر و زیباشناسی و از جمله موسیقی، و سه مذهب بزرگ و به هم پیوسته یهودی، مسیحی و اسلام بوجود آمده و استقرار یافته اند. مشکل از آنجا شروع می شود که این جهان متمدن با سابقه چند هزار ساله، تا به امروز تداوم نمی یابد. جهان چند هزار ساله فقط در زمان نسبتا کوتاه دو قرن (قرن های ۱۶ و ۱۷ میلادی) به کلی دگرگون می شود.
پنج ترانه اول سال نو میلادی

پنج ترانه اول سال نو میلادی

در این هفته با توجه به شروع سال جدید میلادی و عید کریسمس، بازار ترانه های مناسب با این حال و هوا داغ است و تقریبا تمام خوانندگان مطرح جدید و قدیمی به اجرای سرودها یا ترانه هایی با موضوع کریسمس دست زده اند.
به دنبال نگاه (III)

به دنبال نگاه (III)

اما توجه واقعی به موسیقی‌های غیر دستگاهی در ایران تقریبا از دهه‌ی ۴۰ شمسی آغاز شده است. زمانی که تحت تاثیر جریان قوم‌موسیقی‌شناسی در غرب (۱۱) نگاه‌ها معطوف نواحی مختلف ایران شد. ذخیره‌ای عظیم از ماده‌ی موسیقایی کاوش نشده که در اختیار پژوهش‌گران قرار داشت. اکنون دیگر خطر احساس می‌شد . تغییرات سریع در جامعه‌ی سنتی ایران (تحت تاثیر اصلاحات ارضی و …) باعث ترک گسترده‌ی روستاها شده بود. همه‌گیر شدن وسایل ارتباط جمعی نیز اثر خویش را باقی می‌گذاشت. هر چند که در دوره‌ی مورد بحث بیشترین نگرانی از مرگ یک سنت موسیقایی، معطوف به موسیقی دستگاهی بود اما جامعه‌ی دانشگاهی و روشن‌فکری وقت تا حدودی نسبت به این موضوع عکس‌العمل نشان داد.