آثار مرتضی محجوبی به انتشار رسید

ردیف و قطعاتی از مرتضی محجوبی به انتشار رسید. این کتاب، حاصل اندیشه و انگیزه شهرام محذوف در تبدیل دست‌نوشته‌های مرتضی محجوبی به خط نت بین‌المللی است که با همکاری فخری ملک‌پور، در طول مدت ۳سال به انجام رسیده است که دارای ۱۲ مقام (شامل ۷ دستگاه و ۵ آواز) است. تنظیم تمامی پیش‌درآمدها، قطعات ضربی، تصنیف‌ها و رِنگ‌ها توسط شهرام محذوف صورت گرفته است.

هدف از انتشار این کتاب، زنده نگه‌داشتن ردیف‌های موسیقی اصیل ایرانی و تکنیک منحصر به فرد مرتضی محجوبی برای پیانو ایرانی است تا تمامی هنرجویان و علاقه‌مندان این مکتب بتوانند از آن استفاده کنند.

در این کتاب سعی شده است که از علامت‌ها و اختصارات بین‌المللی موسیقی استفاده شود که نوازندگانی که فقط موسیقی غربی را آموزش دیده‌اند نیز بتوانند نت‌های نوشته شده در این کتاب را (بعد از تغییر کوک پیانوی خود از غربی به ایرانی) اجرا کنند. ردیف‌های سازی مرتضی محجوبی از نظر نوشتار همان‌طور که در دست‌نوشته‌های ایشان هم بوده تمام فاصله بین نت‌ها در قسمت آوازی را با مقیاسی که خودشان و نوازنده در ابتدا می‌تواند مشخص کند، گفته شده است. در نت‌های بین‌المللی نوشته شده در این کتاب توسط شهرام محذوف، سعی شده است که از سکوت‌هایی به صورت دقیق بین قطعات آوازی همانند دست‌نوشته‌های مرتضی محجوبی برای راحتی و دقیق‌تر اجرا شدن قطعات، استفاده شود و شباهت بیشتری به آنچه که در دست‌نوشته‌ها وجود دارد و ثبت شده است، داشته باشد. سکوت‌های نوشته شده در این کتاب نسبت به ردیف‌های کتاب‌های دیگر، بیشتر و با حساسیت بالاتر و دقیق‌تری قرار گرفته است.

چاپ اول کتاب ردیف‌های مرتضی محجوبی به روایت فخری ملک‌پور نوشته شهرام محذوف و با مقدمه سیدعلیرضا میرعلی نقی، در تیراژ ۵۰۰ نسخه در قطع رحلی و به قیمت ۱۵۰هزارتومان توسط انتشارات موسیقی عارف منتشرشده است و به‌زودی به بازار روانه خواهد شد و هم‌زمان با توزیع سراسری کتاب، جشن رونمایی رسمی آن نیز برگزار می‌شود.
***
فخری ملک‌پور متولد سال ۱۳۱۴ در تهران، فرزند ذبیح‌الله ملک‌پور، بازرگان هنردوست و هنرمندپرور تهرانی می‌باشد. ایشان تحصیلات دانشگاهی را ابتدا در لندن و بعدها در کالج نیویورکی M.Y.U گذراند. در رشته‌ی زبان و ادبیات انگلیسی فارغ‌التحصیل شد و مدتی را در شغل دبیری در همین رشته در دبیرستان مهر (تهران) گذراند. سال‌ها تدریس کرد و از وزارت آموزش و پرورش بازنشسته شد. ایشان از همان سنین ابتدای دهه دوم زندگی زیر نظر استادان موسیقی آموزش ‌دید. چهره خلاق تار، عبدالحسین شهنازی، ردیف‌ها را به او آموزش می‌داد. حسین تهرانی، مسلم تمبک در آن زمان و مهدی غیاثی هنرمند تمبک‌نواز مشهور و نیز عباس ورزنده به او اصول وزن‌خوانی و ضرب‌شناسی را می‌آموختند. رضا ورزنده نیز قطعاتی را با سنتور می‌نواخت تا شاگرد کوچکش روی پیانو تکرار و تقلید کند. به توصیه مرتضی محجوبی ایشان مدتی را نزد ارسلان درگاهی سه‌تار آموخت و نزد احمد عبادی، چهره تاثیرگذار سه‌تار نوازی موسیقی ایرانی، چهار سال تمام تعلیم دید.

علی تجویدی نوازنده و آهنگساز برجسته موسیقی ایرانی، اصول نغمه‌پردازی و پرورش ایده‌ی ملودیک را به او آموخت و جواد معروفی نوازنده‌ی برجسته پیانو در مکتب وزیری– خالقی و بنیان‌گذار روش مدرن نوازندگی پیانو ایرانی، به ایشان نت‌خوانی و نت‌نویسی و سلفژ آموخت و در ضمن آموزش، گاه‌گاهی از او می‌خواست قطعاتی ضربی یا چهار مضرابی از ساخته‌های زیبای محجوبی را اجرا کند، هرچند که ایشان بعدها از دروس معروفی چندان استفاده نکردند و روش نت‌نویسیِ اولیه‌ی خود را ترجیح دادند. تنها راوی و نگهدارنده اصلی ردیف‌های محجوبی، بانو فخری ملک‌پور، شاگرد برتر ایشان می‌باشد.

شهرام محذوف در اولین روز از شهریور ماه سال ۱۳۶۴ در خانواده‌ای هنردوست چشم به جهان گشود. عموی بزرگ ایشان عباس محذوف از نوازندگان ویولن بود. از همان کودکی علاقه شدید وی به موسیقی او را در این راه تا فارغ التحصیلی از رشته موسیقی پیش برد. در این راستا ردیف‌های مرتضی محجوبی را نزد فخری ملک‌پور فرا گرفت و از اساتیدی همچون جواهرجو، پروفسور کلارا بوکاچاوا، الکساندر و تیگران مستروپیان و انوشیروان روحانی بهره جست.

لازم به ذکر است که وی تئوری موسیقی را نزد مصطفی کمال پورتراب و هارمونی را نزد الهامیان طی کرد. در این میان شهرام محذوف از موسیقی اصیل ایرانی غافل نشد و ویولن ایرانی را نزد مسعود حسنخانی و فرشید فرهمند و ویولن کلاسیک را نزد همایون رحیمیان فراگرفت و فعالیت های هنری خود را به عنوان پیانیست با ارکستر حسنخانی ادامه داد. وی در سال ۱۳۹۱ موفق به اخذ پذیرش از دانشگاه موسیقی وین شد. علاقه‌مندی ایشان در جهت حفظ و اشاعه موسیقی اصیل ایرانی سبب بازگشت وی به کشور و ادامه فعالیت‌های هنری در این راستا گردید.

از جمله فعالیت‌های هنری وی، همکاری مشترک با فخری ملک‌پور و نگارش کتاب ردیف مرتضی محجوبی به خط نت بین‌المللی و همچنین تنظیم و آهنگسازی، تدریس و اجرای کنسرت‌های کلاسیک و ایرانی در کنسرواتوار تهران می‌باشد. ایشان عضو رسمی و درجه یک مدرسان و نوازندگان خانه موسیقی ایران و عضو رسمی انجمن صنفی نوازندگان ایران است. همچنین ایشان مولف کتاب ردیف‌های مرتضی محجوبی (انتشارات عارف)، کتاب بِیِر با توضیحات شهرام محذوف (انتشارات عارف) و کتاب چِرنی با توضیحات شهرام محذوف (انتشارات عارف) می‌باشد.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مختصری درباره فرم موسیقی ایرانی (I)

در موسیقی ایران فرم مشخص وجود ندارد. هر قطعه فرم مخصوص به خود دارد. برای تشخیص فرم باید تا انتهای قطعه گوش داد. اگر قطعه ای را فورا در ابتدا تشخیص دادیم که چیست مثلا چهارمضراب یا تصنیف اینها ژانر و گونه هستند و فرم نیستند. در فرم بخش های مختلف را با حروف بزرگ لاتین نشان می دهیم. هر جمله در موسیقی یک فرم مشخص دارد هر چقدر هم کوتاه باشد. برخی فرم ها موفق تر می شوند مانند پیش درآمد اصفهان نی داوود، در ادامه به انواع ژانرها و فرم های موسیقی ایرانی خواهیم پرداخت.

مروری بر کتاب «ردیف آسان است؛ قدم به قدم با ردیف موسیقی ایران، دستگاه شور»

روژا پیتِر –ریاضیدان مجار- در کتاب «بازی با بینهایت» بدون اینکه نام کتابش را «ریاضی آسان است» بگذارد، هنرمندانه پیچیده‌ترین موضوعاتِ ریاضی را دست‌یافتنی کرده است. اگر فرمانروای مطلقِ همه‌ی دانش‌ها می‌تواند آسان شود پس ردیفِ ما هم علی‌القاعده باید بتواند. کتابِ حاضر با وجود تلاش‌هایی که شده نه تنها در این کار توفیقی نیافته بلکه به جای زدودنِ ملال و پیچ و خم‌های زاید از پیکره‌ی موضوع (بر طریقِ یک متدلوژیِ منسجم و به پشتوانه‌ی یک ساختمانِ نظری مستحکم و واحد) به خوبی توانسته است نشان دهد که ردیف چقدر می‌تواند غامض و گیج‌کننده باشد.

از روزهای گذشته…

بررسی اجمالی آثار شادروان <br>روح الله خالقی (قسمت سی ام)

بررسی اجمالی آثار شادروان
روح الله خالقی (قسمت سی ام)

مسلماً انگیزه خلق اثر و تاریخ پیدایش اصل و هر یک از اجراها و یا تفسیری مختصر اما کارشناسانه از هر اثر و هر اجرا و اقوال مشاهیر و صاحب نظران در مورد آن، همگی میتوانند بر ارزش تاریخی و غنای چنین فهرستی بیفزایند. چنین گامی تنها اقدامی فرهنگی و تاریخی نبوده بلکه ادای دینی است به استاد وزیری و شاگرد و دوست وفادارش.
روش سوزوکی (قسمت بیست و دوم)

روش سوزوکی (قسمت بیست و دوم)

به محض دیدن این کودک بی گناهی که تمام زندگیش را باید با دست ها و انگشتانش لمس می کرد، چشمانم پر از اشک شدند. دوست نداشتم که همان موقع آری بگویم، چرا که می‌بایست به کشف متدی می‌رسیدم که یک کودک کاملا نابینا را بتواند راهنما باشد. به این خاطر از او خواهش کردم که یک هفته به من فرصت بدهد. گمان می کردم که اگر من توانایی و جرئت و اعتماد به نفس کافی برای آموزش به این کودک را داشته باشم، پس هر چه در توانم باشد را به کار خواهم گرفت.
سخنرانی روح الله خالقی درباره وضعیت رادیو تهران (I)

سخنرانی روح الله خالقی درباره وضعیت رادیو تهران (I)

تابستان سال ۱۳۸۶، با تلفن دکتر سیف الله وحیدنیا به دیداری فراخوانده شدم. برادر زاده وحید دستگردی، تنها یک نشانی داد و گفت شما را جای بدی نمی برم. حق با دکتر وحیدنیاست. بسیاری از شخصیت های بی مانند زمان حاضر را تا آنجا که فرصتمان اجازه می داده است با لطف او و با هم دیدار کرده ایم. ساعت ۵ عصر زنگ خانه بزرگی در زعفرانیه را به صدا در می آورم. خودم را معرفی می کنم و در باز می شود. دکتر سیف الله وحیدنیا بر پلکان آن سوی حیاط پر گل و پر درخت ایستاده است. چاق سلامتی که می کنیم می گوید: “اینجا خانه نسیم اردکانی است” می گویم: “بله ولی ایشان از شاگردان وحید است، من گمان می کردم که ایشان درگذشته باشند” حیرتا و شگفتا.
عارف ساق خنیاگری از شرق ترکیه (II)

عارف ساق خنیاگری از شرق ترکیه (II)

در سال ۱۹۷۵ هیئت مدیره کنسرواتوار دولتی موسیقی ترکی در استانبول (İstanbul Devlet Türk Müziği Konservatuarı) عارف ساق را به عنوان استاد مدرس و عضو هیئت علمی خود برگزید. تدریس موسیقی مردمی و نوازندگی باغلاما در این آکادمی بر عهده او بود. در سال ۲۸۹۱ از کنسرواتوار بیرون آمد و تدریس را در خانهی موسیق عارف ساق ادامه داد. خانهی موسیقی عارف ساق در سال ۱۹۸۰ با همکاری یوسف تورامان (Yusuf Toraman) نوازنده و سازندهی باغلاما پایه گذاری شد. در یک دوره از سال ۴۸۹۱ تا ۷۸۹۱ با دیگر استادان باغلاما از جمله موسی اَراُغلو (Musa Eroğlu)، مُخلص آکارسو (Muhlis Akarsu) و یاووز تُپ (Yavuz Top) سری آلبومهای “محبت ۵-۱” را منتشر کرد( معروف به گروه چهار نفرهی باغلاما).
برگزاری دوره‌ دوم کارگاه‌های موسیقی “دعوت به شنیدن”

برگزاری دوره‌ دوم کارگاه‌های موسیقی “دعوت به شنیدن”

جمعه ۲۵ بهمن، یازدهمین جلسه از دوره‌ی دوم کارگاه‌های موسیقی “دعوت به شنیدن” (به یاد پرویز منصوری) حمیدرضا دیبازر (آهنگساز و عضو هیئت علمی دانشگاه هنر) با عنوان مبانی دیکته‌ی موسیقی می‌باشد.
جوابیه شرکت صوت آذین به مطلب “حکایت یک اختراع موسیقایی ایرانی”

جوابیه شرکت صوت آذین به مطلب “حکایت یک اختراع موسیقایی ایرانی”

چندی پیش مطلبی با عنوان “حکایت یک اختراع موسیقایی ایرانی” درباره دستگاه ابداعی آقای افشین سپهوندی در این مجله به چاپ رسیده بود که امروز نامه آقای سپهوندی را در سایت می بینید که در جواب این مطلب فرستاده شده است.
کتاب «نُه پیش درآمد و رِنگ از درویش خان و موسی معروفی برای سنتور» منتشر شد

کتاب «نُه پیش درآمد و رِنگ از درویش خان و موسی معروفی برای سنتور» منتشر شد

کتاب «نُه پیش درآمد و رِنگ از درویش خان و موسی معروفی برای سنتور»، حاوی نُه اثر از درویش خان و موسی معروفی است که در اوایل دهه ی سی توسط طلیعه کامران برای سنتور بازنویسی و اکنون با ویرایش مجدد و اجرای آنها توسط شهاب مِنا ارائه شده است.
حفظ کنیم یا نه؟ (II)

حفظ کنیم یا نه؟ (II)

همسر متکاف، امیلی والهوت، نوازنده ویلون سل است و با ارکسترشان برخی از آثار قرون شانزدهم و هفدهم را اجرا می کند. اعضای ارکستر به این نتیجه رسیده اند که واکنش شنوندگان زمانی که آنها از نت استفاده نمی کنند خیلی بیشتر است:“ شنوندگان عاشق دیدن این صحنه هستند.”
Covered / Hidden motions

Covered / Hidden motions

همانطور که قبلا” گفتیم برای حرکت دادن بخشهای مختلف در یک هارمونی چهار صدایی روشهای مختلفی وجود دارد، اما باید بدانیم که بسیاری از موسیقیدانها برای این حرکت ها محدودیت هایی قائل شده اند که در اینجا به یکی از مهمترین آنها اشاره میکنیم.
«شیوه‌ی نوازندگی» در موسیقی ما چه معنایی دارد؟ (II)

«شیوه‌ی نوازندگی» در موسیقی ما چه معنایی دارد؟ (II)

با این حساب، شیوه‌ی نوازندگی یک نوازنده در موسیقی ما مجموعه‌ای است از عوامل فقط مربوط به نواختن و همچنین بعضی عوامل مربوط به ساختن. در همین وضعیت است که عواملی مثل صدادهی (سونوریته) شخصی، ارتباط فیزیکی با ساز و نحوه‌ی صداگیری (مثل نقاط زدن مضراب، شکل‌های کشیدن کمان و …) دامنه‌ی شدت‌وری (Dynamic Range)، دامنه‌ و کیفیت مالش‌ها، ناله‌ها و لغزش‌ها، و … با عوامل دیگری مثل بسامد استفاده از تکنیک‌ها، نوع کوک ساز، تعیین فواصل نغمه‌ها در یک مد خاص، و حتا استفاده از ریتم و ملودی‌های خاص، و … همه می‌تواند جزئی از «شیوه‌ نوازندگی» باشد.