نگاهی گذرا به جریان بندی های موسیقی ایران؛ به بهانه سالروز درگذشت پرویز مشکاتیان (II)

پایور چهره ای بی بدیل در زمینه آهنگسازی و موسیقیدانی است و دو گروه بسیار مهم در موسیقی ایران به سرپرستی او تشکیل شده است؛ گروه پایور و گروه اساتید. گروه پایور که با همکاری وزارت فرهنگ و هنر آن زمان به فعالیت می پرداخت در واقع اولین گروه موسیقی ایرانی است که به شکل گروه های امروزی و به صورت چندصدایی موسیقی ایرانی را ارائه می داد (که هنوز آثار به جای مانده از این گروه دارای کیفیتی برجسته و قابل تحسین است). از دیگر اساتید هنرستان ملی در دوره های مختلف می توان به علی تجویدی (ویولون)، حسین تهرانی (تنبک)، محمد اسماعیلی (تنبک)، هوشنگ ظریف (تار)، رحمت الله بدیعی (ویولن و کمانچه)، حسن ناهید (نی) و… اشاره کرد.

بعضی از موسیقی دانان جریان ایدئولوژی گرا که سابقه تحصیل در هنرستان موسیقی یا شاگردی نزد اساتید این هنرستان را دارند، بعدها به مرکز حفظ و اشاعه می‌پیوندند؛ افرادی مثل: جلال ذوالفنون، حسین علیزاده و داریوش طلایی.

آن زمان در موسیقی ایران سه گرایش وجود داشت، گرایش به موسیقی سنتی با الهام از ردیف، گرایش به موسیقی کلاسیک غربی و گرایشی با تلفیق از این دو که گروه اول دیگر پایگاه آکادمیکی نداشتند تا اینکه ابتدا دانشگاه هنرهای زیبا در بخش موسیقی ایرانی و در پی آن مرکز حفظ و اشاعه موسیقی ایران تاسیس می شود.

مرکز حفظ و اشاعه از موسسات وابسته به جریان سنت‌گرا محسوب می‌شود. این جریان به حرکت در قالب سنت‌های موسیقی باور دارد و در کارهای خود از مرز موسیقی ردیفی (موسیقی بر اساس ردیف‌های به یادگار مانده از دوره‌های قاجار) فراتر نمی‌رود. ایشان نوآوری در موسیقی را تنها بسته به بداهه نوازی و نبوغ نوازنده می دانند و مهمترین ردیف‌های مورد استفاده برای ایشان ردیف میرزا عبدالله است. بعضی از اعضای این اندیشه تغییر و تحول در موسیقی ردیفی را بسیار محدود می دانستند و حتی بعضی از بداهه نوازی های نوازندگان رادیو را نیز که تا حدی از ردیف فاصله می گرفت را بی ارزش تلقی می کردند و بر سنت های ردیف پا می فشردند؛ مهمترین چهره های این تفکر داریوش صفوت و نور علی برومند بودند که هر دو ابتدا در گروه موسیقی ایرانی دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران تدریس می کردند و سپس مرکز حفظ و اشاعه موسیقی سنتی (وابسته به سازمان رادیو و تلویزیون) را در سال ۱۳۴۷ تاسیس کردند. این گروه با در اختیار داشتن منابع مالی مناسب، به جذب اساتید و شاگردان با استعداد پرداختند. از مهمترین کارهای صورت گرفته در این مرکز می توان به شرکت در جشن های هنر شیراز و برنامه های متعدد رادیویی و تلویزیونی اشاره کرد.

در مرکز حفظ و اشاعه موسیقی سنتی استادانی مانند نور علی خان برومند (مدرس ردیف میراز عبدالله با سازهای مختلف و ردیف طاهرزاده در آواز)، سعید هرمزی (مدرس سه تار)، علی اصغر بهاری (مدرس کمانچه)، یوسف فروتن (مدرس سه تار) و… اشاره کرد که روش تدریس همگی آنها سینه به سینه بود. پرویز مشکاتیان، محمد رضا شجریان، محمدرضا لطفی، حسین علیزاده، داریوش طلایی، مجید کیانی، جلال ذوالفنون، داریوش پیرنیاکان، رضوی سروستانی و… جملگی از شاگردان مرکز حفظ و اشاعه موسیقی بودند. در گروه نوازی هایی که زیر نظر مرکز انجام می شد، این هنرمندان از اجرای موسیقی به صورت چند صدایی (که چند سال بود در موسیقی ایرانی رواج پیدا کرده بود) اجتناب می کردند!

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

روش سوزوکی (قسمت شصت و پنج)

در آمریکا این خبررسانی ها تحت عنوانِ اخبار هفتگی در ۲۵ ماه مارس ۱۹۶۴ درباره کنسرتِ کودکان ژاپنی آغاز شد. در آخرین هفته یکی از روزها در زمان صرف ناهار که همگی دور میزی طولانی نشسته بودیم آزاکو هاتای (Asako Hata) هفت ساله به عنوان شوخی یک قطعه یخ به پشت یکی از بچه ‌هایی که در کنارش نشسته بود انداخت و بچه‌ ها شروع به خندیدن کردند.

در اندیشه برداشت های دیگر از موسیقی دفاع مقدس (V)

بخشی از آثار مربوط به دفاع مقدس، در سال های بعد از آن ساخته شده اند. نظیر قطعاتی که آقایان: روشن روان، انتظامی و شریفیان ساخته اند و اکثر آنها شنیده شده اند. بیشتر این آثار و بلکه تمام آنها، برای ارکستر بزرگ (بخوانیم ارکستر سمفونیک) و گاه گروه کر همراه آن نوشته شده و اجرا شده اند که در عرف معمول موسیقیدانان ما محمل مناسبی هستند برای نمایاندن شکوه و عظمت نبرد ۸ ساله ایران و عراق.

از روزهای گذشته…

خیام و موسیقی نظری، بررسی مقایسه ای (II)

خیام و موسیقی نظری، بررسی مقایسه ای (II)

در مقایسه با گفتار، لازم به یاد آورى است که به هنگام گفتار هر جمله یا هر واژه یا هر هجائى داراى حدودى از ارتفاع صورت (زیر یا بمى) است. در واقع هیچ یک از بخش‏هاى یک بافت گفتار طبیعى انسان، بدون استفاده از آهنگ کلام نمى‏تواند باشد.آهنگ گفتار شامل زیر و بمى صورت بنیادین است که از تارهاى صوتى حنجره (تار آواها) ایجاد مى‏شود و این خود نوعى موسیقى محسوب مى‏شود. (۴)
آنا نتربکو، سلطان اپراخوانی زنان در قرن جدید

آنا نتربکو، سلطان اپراخوانی زنان در قرن جدید

آنا نتربکو (Anna Yur’yevna Netrebko) یکی از مشهورترین خوانندگان کلاسیک در جهان میباشد. صدای زیبای سوپرانوی وی در بسیاری از سالنهای اپرای جهان طنین افکنده است. او در ۱۸ سپتامبر سال ۱۹۷۱ در کراسنودار روسیه متولد شده است. نترپکو، خانواده ای متمول نداشت تا او را در زمینه تحصیل موسیقی کمک مالی نمایند؛ در زمانی که در کنسرواتوار سن پترزبورگ مشغول تحصیل بود، آنا در تئاتر St. Petersburg’s Mariinsky Theatre به عنوان پله شور و خدمتکار فعالیت میکرد!
موسیقی مفهومی را بهتر بشناسیم

موسیقی مفهومی را بهتر بشناسیم

موسیقی مفهومی (Concrete Music) همراه با تلاش‌های پی‌گیر آهنگ‌سازان موسیقی الکترونیک در طول دهه۵۰ میلادی به‌وجود آمد. این موسیقی به‌واسطه ابتکارات پیر شافر (Pierre Schaeffer) در ادامه فعالیت‌های روسولو (Russolo) تکمیل و به‌نام شافر ثبت شده است.
Secret Garden

Secret Garden

“Secret Garden” گروهی ایرلندی-نروژی هستند که پایه و شیوه کار آنها بر اساس موسیقی سازی میباشد و آنرا برخی موسیقی Neo-classical music وعده ای دیگر New Ages مینامند. آلبومهای این گروه در سراسر دنیا مورد توجه و استقبال عموم مردم قرار گرفته است بالاخص با آلبوم Secret Garden که در ایران نیز این گروه با همین آلبوم محبوبیت خاصی در میان عموم علاقمندان به موسیقی پیدا کرده است.
نگاهی به جشنواره موسیقی محله

نگاهی به جشنواره موسیقی محله

روز جمعه ۱۸/۶/۸۴ اختتامیه اولین دوره جشنواره موسیقی محله بود. این جشنواره زیر نظر سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران با هدف یافتن استعدادهای جوان در تمام مناطق تهران برگزار شد. نحوه شرکت در این جشنواره بدین صورت بود که گروه های کر، سرود، کلاسیک و پاپ فرهنگسراهای مناطق مختلف تهران پس از اعلام آمادگی و تکمیل فرم و ارائه نمونه کار در دو مرحله به رقابت می پرداختند. مرحله اول به صورت منطقه ای بود و گروه های هر منطقه در فرهنگسرای مربوط به منطقه خود اجرای برنامه می کردند.
دسته بندی و زمان بندی: ادراک متر (VI)

دسته بندی و زمان بندی: ادراک متر (VI)

در ارتباط با متر های ترکیبی و افزایشی، لاندن این پرسش را مطرح می کند: چگونه امکان دارد که یک سطح نا هم طول به عنوان سر دسته ی زمانی ساخت دیگر سطوح سلسله مراتب متریک عمل کند؟ جواب این جاست که این کار از طریق حضور تثبیت کننده ی زیرشاخه های هم طول اتفاق می افتد. به عبارت دیگر، برای این که بتوان الگویی از بیت های نا هم طول را اجرا کرد – یا آن ها را دنبال نمود – ما باید ساعتی داشته باشیم که در فواصل زمانی مشخص تیک تیک می کند و بیت ها باید با مضاربی از واحد های ساعت، مطابقت داشته باشند. لاندن این را یکی از اصول عمومی متر خود می داند:
معرفی برگزیدگان مرحلۀ دوم جایزه بین المللی پیانوی باربد

معرفی برگزیدگان مرحلۀ دوم جایزه بین المللی پیانوی باربد

به گزارش روابط عمومی نخستین دوره جایزه بین المللی پیانوی باربد، شورای بازبینی آثار، متشکل از کریستوف بوکودجیان، کارین ظریفیان و لیلا رمضان، ۲۰ نفر را در دو گروه سنی الف و ب، به همراه ۳ نفر ذخیره، به عنوان