مقدمه ای بر نحوۀ ترسیم و برش خطوط کانال سه زه صفحات ویولن

محتوای این مقاله بخشی از دروس ارائه شده در اردیبهشت ١٣٩٧ در کارگاه رضا ضیائی (RZW) توسط رضا ضیائی است که رامین رنجبرفر آن را گردآوری و تدوین کرده و امیر خمسه ویراستاری آن را بر عهده گرفته است. متن کامل و دیگر مقالات مرتبط در آرشیو کارگاه موجود است.

کانال سه زه جایگاه استقرار سه زه بر روی باند محیطی صفحه می باشد و دور تا دور محیط صفحه را در بر می گیرد. این کانال نه تنها نقش اساسی در زیبایی سه زه ها دارد بلکه عملکرد مکانیکی بسیار مهمی را نیز ایفا می نماید. اجرای دقیق کانال سه زه مستلزم داشتن مهارت بوده و همچنین صفحه ای که دارای لبه های کاملا صاف و باند محیطی مسطح باشد، تا بتوان با ترسیم خطوط راهنما مراحل اجرا و برش کانال سه زه را کاملاً تحت کنترل قرار داد.

آنچه که در این مقاله بدان می پردازیم، مراحل ترسیم و برش خطوط کانال سه زه بر روی باند محیطی صفحه و همچنین فرم و حالت خاص استقرار خطوط سه زه در ناحیه گوشه ها می باشد.

خطوط سه زه در سرتاسر محدودۀ محیطی صفحه، به جز در ناحیۀ گوشه ها که از فرم های زیباشناسانۀ خاص تبعیت می کند، دارای فاصله ای معین از لبه صفحه می باشد. در مرحلۀ نخست می باید خطوط کانال سه زه را (در اینجا با فاصله ۴ و ۵٫۲ میلیمتر نسبت به لبه صفحه) رسم نماییم.

توازی خطوط کانال سه زه از اهمیت بسیاری برخوردار است، زیرا اگر خطوط فواصل متغیری با لبه صفحه داشته باشند، ظرافت و زیبایی خود را از دست می دهند.

جهت ایجاد کانال، ابتدا خطوط را با اتود ۳/۰ میلیمتر رسم می نماییم. سپس مراحل برش را به جهت ایجاد کانالی دقیق و زیبا انجام می دهیم. برای ایجاد کانالی دقیق فاکتورهای مهمی را باید در نظر بگیریم:
– تیغۀ ابزار برش می باید کاملا عمود بر سطح باند محیطی صفحه باشد.
– از وارد نمودن نیروی افقی توسط تیغه ای که در چوب نفوذ کرده است به لبه صفحه باید جداً خودداری نمود.
– بهتر است در ترسیم خطوط راهنما به گونه ای عمل شود که نقطه صفر تیغه تبعیت از دیواره داخلی خطوط نماید تا در فرایند برش به بیرون از محدوده خطوط کانال وارد نشویم.

برای ایجاد برش ها به واسطۀ ابزار مخصوص (Cutter Purfling) بهتر است در ابتدا شیاری خفیف ایجاد کرد و به مرور بواسطۀ حرکات رفت و برگشتی ابزار باعث عمیق شدن خطوط کانال شد. همچنین برش فرم زیباشناسانۀ خاص ناحیه گوشه ها با استفاده از کاتر قلمی با دقت و تمرکز بیشتری قابل انجام است.

بهتر است برش خط دوم کانال سه زه (با فاصلۀ ۵٫۲ میلیمتر از لبه) بعد از برش خط اول (با فاصلۀ ۴ میلیمتر از لبه) انجام گیرد تا با توجه به ضخامت سه زه، با دقت بیشتری بتوان فاصلۀ خط دوم نسبت به خط اول را تنظیم نمود. تنظیم درست این مقدار از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا که عرض کانال باید طوری تنظیم گردد که سه زه در هنگام قرار گرفتن در داخل کانال به راحتی و بدون هیچ گونه مقاومتی مستقر شود و همچنین کانال بیش از اندازه عریض نباشد. همچنین عمق خطوط برش را نیز بهتر است دائما کنترل نمود تا از اندازه مورد نظر خارج نشویم. بعد از برش خطوط اول و دوم، برای ایجاد محل تقاطع خطوط در ناحیه گوشه ها، می باید بسیار دقت شود، زیرا بیشترین خطا اغلب در این قسمت ها انجام می گیرد.

ایجاد فرم زیباشناسانه نواحی گوشه:
پس از اتمام مراحلی که به جهت ایجاد نمودن کانال سه زه توضیح داده شد به مرحله حساسی می رسیم که محل قرار گرفتن قسمتی از سه زه می باشد که در این ناحیه تقاطعی مطلوب به شکلی خاص می باید ایجاد شود. جهت ایجاد کانال در این ناحیه، ابتدا باید مسیر حرکت فرم خطوط را در ناحیه کرنرها مشخص نماییم.

در یکی از روش ها می توان در هر دو سمت بالا و پایین صفحه خط اول کانال را در راستای حرکت به سمت گوشه در فاصلۀ حدودی ۲٫۳ دهم میلیمتر متمایل به سمت ناحیه کمر ترسیم نمود.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

میکس و مستر به زبان ساده تحت برنامه کیوبیس (V)

دینامیک در موسیقی های قدیمی بیشتر است و در موسیقی امروز محدودتر. دینامیک کار نهایی عملی است که مهندس مستر انجام می دهد.

ریتم و ترادیسی (XIV)

رایج ترین روش واقع نمای بازنمایی موسیقایی ذخیره سازی مستقیم موج صداست. ساز و کارِ متداول ذخیره-سازی آنالوگْ نوارهای کاست و ضبط های اِل پیْ هستند. فنون متداول ذخیره سازی دیجیتالْ شکل موج را نمونه برداری کرده و سپس بازنمودی از نمونه ها را بر نوار مغناطیسی، در قالب نوریِ آنْ بر سی دی، یا در حافظه ی یک رایانه ذخیره می کند. تمامی این فن آوری ها تغییرات صدا را در یک موجِ فشار صوتی هنگام رسیدن آن به میکروفُن ضبط می کند.

از روزهای گذشته…

باغلاما در قرن بیستم، حالتی بین تکامل و استانداردسازی (II)

باغلاما در قرن بیستم، حالتی بین تکامل و استانداردسازی (II)

در تصویر پائین از کتابِ «توصیف تاریخی، تکنیکی و ادبی آلات موسیقی شرقی» نوشته ی گیوم آندره ویّوتو در ۱۸۳۲م. از چپ به راست تنبورِ بُلغاری، تنبور باغلاما، تنبورِ بوزوک و تنبورِ شرقی را مشاهده می کنید [با توجه منابع مختلف از جمله موسیقی الکبیر نوشته ی فارابی به نظر می رسد عنوان تنبور یک اصطلاح عمومی برای انواع لوت دسته بلند بوده است]
جک برایمر، سلطان انگلیسی کلارینت (I)

جک برایمر، سلطان انگلیسی کلارینت (I)

جک برایمر (Jack Brymer) کلارینت نوازی بود که سبک آرامش بخش نوازندگی و تُن آرام او الهام بخش یک نسل از نوازندگان پس از جنگ بود. همانطور که بسیاری از موسیقیدان ها پس از شنیدن فلوت نوازی جیمز گالوی تصمیم به نواختن فلوت کردند، تنوع و شکوه نوازندگی برایمر نیز کلارینت را برای انگلیسی ها جذاب تر از ویولون ساخت.
نگاهی به فعالیت ها و آثار مزدک خامدا

نگاهی به فعالیت ها و آثار مزدک خامدا

مزدک خامدا، نوازنده پیانو و آهنگساز ایرانی مقیم آمریکا، در سال ۱۳۵۱ در تهران متولد شد و فراگیری موسیقی را از یازده سالگی آغاز کرد. او همراه با خانواده در سال ۱۳۶۳ ایران را ترک گفت و در کالیفرنیا اقامت گزید.
دوسکو گویکویچ از زبان خودش (I)

دوسکو گویکویچ از زبان خودش (I)

چیزی که درباره اجرا در لندن مرا جذب می کند این است که مردم آنجا آداب صحیح نحوه گوش سپردن به موسیقی جاز را می دانند. در بعضی از کشورها هنگامی که به روی سن می روید، حضار از اول تا آخر اجرا شما را می نگرند، احساس می کنید از خشم می خواهید دیواری را فرو آورید! اما زمانی که در کلوب می نوازید، می بینید که همه از موسیقی لذت می برند و هر کس اوقات خوش خود را به همراه موسیقی شما سپری می کند، این چیزی است که موسیقی باید باشد که هم نوازنده و هم شنونده با آن ارتباط برقرار کنند.
برونو والتر، رهبر بزرگ آلمانی (III)

برونو والتر، رهبر بزرگ آلمانی (III)

والتر در یکم نوامبر ۱۹۳۹ از راه دریا به ایالات متحده رفت. او در بورلی هیلز ساکن شد و با بسیاری از تبعیدی های آلمان مانند توماس مان همسایه بود. والتر تأثیر زیادی بر موسیقی گذاشت اما در کتاب خود به نام Of Music and Making که در سال ۱۹۵۷ می نویسد عنوان میکند که تأثیر زیادی از رودلف اشتاینرِ فیلسوف (Rudolf Steiner) گرفته است.
جیمز لوین، احیا کننده متروپولیتن (I)

جیمز لوین، احیا کننده متروپولیتن (I)

جیمز لارنس لوین (James Lawrence Levine) متولد ۲۳ ژوئن ۱۹۴۳، رهبر و پیانیست آمریکایی، در حال حاضر مدیر موسیقی اپرای متروپولیتن و ارکستر سمفونیک بوستون می باشد. اولین رهبری وی به همراه اپرای متروپولیتن در ۵ ژوئن ۱۹۷۱ بود و تا جولای ۲۰۰۹ بیش از ۲۴۵۶ اجرای اپرا متروپولتن را رهبری نمود!
امینی: باید مانند سینما در موسیقی هم شورای تهیه کنندگان داشته باشیم

امینی: باید مانند سینما در موسیقی هم شورای تهیه کنندگان داشته باشیم

در این گنجینه، وقتی ما وارد شدیم دیدیم که حجم انبوهی از کار است، به خاطر همین ما آمدیم یک پروسه چند منظوره طراحی کردیم و گفتیم یک کتاب از زندگینامه مجید وفادار باید انتشار پیدا کند که پوراندخت وفادار برادرزاده مجید وفادار که در دفتر حمید وفادار بوده به ما کمک‌های خیلی زیادی که کرد، از او تشکر می‌کنم. از شهرزاد وفادار دختر خود مجید وفادار که در این پروسه واقعا به ما کمک کردند و آثار را در اختیار ما گذاشتند و یک حرکت فرهنگی بزرگ شکل گرفت؛ کتابی تحت عنوان «خنیاگر آسمانی» که مراحل مجوزهاش دارد تمام می‌شود و برای نشر آماده می‌شود که متعاقبا رونمایی می‌شود.
گزارشی از دومین نشست «نقدِ نقد» (I)

گزارشی از دومین نشست «نقدِ نقد» (I)

دومین نشست نقدِ نقدِ موسیقی با عنوان «جایگاه واکاوی در نقد موسیقی در ایران» با حضور محمدرضا فیاض (منتقد، پژوهشگرموسیقی و آهنگساز)، آروین صداقت‌کیش (منتقد و پژوهشگر موسیقی) و حمیدرضا عاطفی (عضو هیئت مدیره کانون پژوهشگران و مجری این نشست) به همت کانون پژوهشگران خانه موسیقی در خانه هنرمندان برگزار ‌شد.
شیوه ای نوین در نوازندگی گیتار کلاسیک (II)

شیوه ای نوین در نوازندگی گیتار کلاسیک (II)

قطعاً تفکر وی امکان اجرای آن برای همه ی نوازندگان نبوده. اینکه چه نوازندگانی قادر به اجرای آن باشند گویی برای وی اهمیتی نداشته، چرا که تمام باورهای ما برای استاندارد فاصله ی بین انگشتان دست چپ را نادیده گرفته است. به هر حال شما در مسیر چنین تفکری و با داشتن دستانی منعطف و قدرتمند نیز، امکان گرفتن فاصله ای بیش از ۶ یا ۷ فرت (Fret) را در قسمت سر دسته ی ساز ندارید.
ارکستر فیلارمونیک نیویورک (IV)

ارکستر فیلارمونیک نیویورک (IV)

در سال ۱۹۴۹ لئوپاد استوکوفسکی (Leopold Stokowski) و دیمیتری متروپولوس (Dimitri Mitropoulos) به طور مشترک رهبری فیلارمونیک را عهده دار شدند و در سال ۱۹۵۱ متروپولوس به عنوان کارگردان موسیقی فیلارمونیک منسوب شد. متروپولوس در زمینه های گوناگونی پیشرو بود، در برگزاری رقابتی برای انتخاب آهنگسازان جدید، برگزاری اجراهایی توسط فیلارمونیک به طور زنده بین پخش فیلمها در سینما تاتر روکسی. متروپولوس مجموعه ضبطهایی را برای کمپانی کلمبیا نیز انجام داد.