مقدمه ای بر نحوۀ ترسیم و برش خطوط کانال سه زه صفحات ویولن

محتوای این مقاله بخشی از دروس ارائه شده در اردیبهشت ١٣٩٧ در کارگاه رضا ضیائی (RZW) توسط رضا ضیائی است که رامین رنجبرفر آن را گردآوری و تدوین کرده و امیر خمسه ویراستاری آن را بر عهده گرفته است. متن کامل و دیگر مقالات مرتبط در آرشیو کارگاه موجود است.

کانال سه زه جایگاه استقرار سه زه بر روی باند محیطی صفحه می باشد و دور تا دور محیط صفحه را در بر می گیرد. این کانال نه تنها نقش اساسی در زیبایی سه زه ها دارد بلکه عملکرد مکانیکی بسیار مهمی را نیز ایفا می نماید. اجرای دقیق کانال سه زه مستلزم داشتن مهارت بوده و همچنین صفحه ای که دارای لبه های کاملا صاف و باند محیطی مسطح باشد، تا بتوان با ترسیم خطوط راهنما مراحل اجرا و برش کانال سه زه را کاملاً تحت کنترل قرار داد.

آنچه که در این مقاله بدان می پردازیم، مراحل ترسیم و برش خطوط کانال سه زه بر روی باند محیطی صفحه و همچنین فرم و حالت خاص استقرار خطوط سه زه در ناحیه گوشه ها می باشد.

خطوط سه زه در سرتاسر محدودۀ محیطی صفحه، به جز در ناحیۀ گوشه ها که از فرم های زیباشناسانۀ خاص تبعیت می کند، دارای فاصله ای معین از لبه صفحه می باشد. در مرحلۀ نخست می باید خطوط کانال سه زه را (در اینجا با فاصله ۴ و ۵٫۲ میلیمتر نسبت به لبه صفحه) رسم نماییم.

توازی خطوط کانال سه زه از اهمیت بسیاری برخوردار است، زیرا اگر خطوط فواصل متغیری با لبه صفحه داشته باشند، ظرافت و زیبایی خود را از دست می دهند.

جهت ایجاد کانال، ابتدا خطوط را با اتود ۳/۰ میلیمتر رسم می نماییم. سپس مراحل برش را به جهت ایجاد کانالی دقیق و زیبا انجام می دهیم. برای ایجاد کانالی دقیق فاکتورهای مهمی را باید در نظر بگیریم:
– تیغۀ ابزار برش می باید کاملا عمود بر سطح باند محیطی صفحه باشد.
– از وارد نمودن نیروی افقی توسط تیغه ای که در چوب نفوذ کرده است به لبه صفحه باید جداً خودداری نمود.
– بهتر است در ترسیم خطوط راهنما به گونه ای عمل شود که نقطه صفر تیغه تبعیت از دیواره داخلی خطوط نماید تا در فرایند برش به بیرون از محدوده خطوط کانال وارد نشویم.

برای ایجاد برش ها به واسطۀ ابزار مخصوص (Cutter Purfling) بهتر است در ابتدا شیاری خفیف ایجاد کرد و به مرور بواسطۀ حرکات رفت و برگشتی ابزار باعث عمیق شدن خطوط کانال شد. همچنین برش فرم زیباشناسانۀ خاص ناحیه گوشه ها با استفاده از کاتر قلمی با دقت و تمرکز بیشتری قابل انجام است.

بهتر است برش خط دوم کانال سه زه (با فاصلۀ ۵٫۲ میلیمتر از لبه) بعد از برش خط اول (با فاصلۀ ۴ میلیمتر از لبه) انجام گیرد تا با توجه به ضخامت سه زه، با دقت بیشتری بتوان فاصلۀ خط دوم نسبت به خط اول را تنظیم نمود. تنظیم درست این مقدار از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا که عرض کانال باید طوری تنظیم گردد که سه زه در هنگام قرار گرفتن در داخل کانال به راحتی و بدون هیچ گونه مقاومتی مستقر شود و همچنین کانال بیش از اندازه عریض نباشد. همچنین عمق خطوط برش را نیز بهتر است دائما کنترل نمود تا از اندازه مورد نظر خارج نشویم. بعد از برش خطوط اول و دوم، برای ایجاد محل تقاطع خطوط در ناحیه گوشه ها، می باید بسیار دقت شود، زیرا بیشترین خطا اغلب در این قسمت ها انجام می گیرد.

ایجاد فرم زیباشناسانه نواحی گوشه:
پس از اتمام مراحلی که به جهت ایجاد نمودن کانال سه زه توضیح داده شد به مرحله حساسی می رسیم که محل قرار گرفتن قسمتی از سه زه می باشد که در این ناحیه تقاطعی مطلوب به شکلی خاص می باید ایجاد شود. جهت ایجاد کانال در این ناحیه، ابتدا باید مسیر حرکت فرم خطوط را در ناحیه کرنرها مشخص نماییم.

در یکی از روش ها می توان در هر دو سمت بالا و پایین صفحه خط اول کانال را در راستای حرکت به سمت گوشه در فاصلۀ حدودی ۲٫۳ دهم میلیمتر متمایل به سمت ناحیه کمر ترسیم نمود.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

تاریخ مختصر موسیقی ایران، پیش از اسلام تا صفویه (IV)

در این دوره وضعیت موسیقیدانان بسیار بهتر شد. خسرو پرویز بزم ها و مجالس بسیاری داشت. در حجاری طاق بستان در کرمانشاه یک شکار به تصویر کشیده شده که تعداد زیادی چنگ، موسیقار، دف های چهارگوش، شیپور، نی، سازهای کوبه ای و یک نفر در حال دست زدن را نشان می دهد. چنگ های مثلث و افقی در این دوره بسیار رایج بوده است.

افق‌های مبهم گفت‌وگو (V)

متن نیز «دیگری» دریافت‌کننده است. نه چون از آنِ دیگری است یا از فرهنگ دیگری است بلکه چون خود «دیگری» است. فارغ از این که از ورای آن مؤلف را ببینیم که در بخش نخست دیدیم، خواه‌ناخواه دیگری است. خود متن امری است جدا از «خود»، ممکن است لحظه‌ای به درون بیاید اما ماندگار نمی‌شود. متن جزئی از هیچ دریافت‌کننده‌ی مثالی‌ای نیست همچنان که حتا جزئی از مؤلفش هم نیست. از این رو متن بیش از هر مؤلفه‌ی دیگری نیازمند مفاهمه و دریافت است. حلقه‌ی آنچه تاکنون گفته شد به یاری درک دیگری متن است که کامل می‌شود.

از روزهای گذشته…

موسیقی سمفونیک ایرانی (قسمت دوم)

موسیقی سمفونیک ایرانی (قسمت دوم)

البته نباید این نکته را از نظر دور داشت که بحث فرهنگ پذیری و تعامل فرهنگی ملت ها در دوره های متفاوت تاریخی، امری انکار ناپدیر و حتی ضروری و مبارک است. صحبت ما بر سر این «چگونگی» این فرهنگ پذیری است. چه بسا، آن چنان که پیداست به عنوان نمونه، موسیقی غرب نیز هیچ گاه از تأثیر فرهنگ موسیقایی سایر ملل بی نصیب نمانده است و در ادوار مختلف نیز به کرّات این اثر گذاری فرهنگی بر موسیقی غرب، مورد استقبال عالمان و فرهنگ دوستان آن قرار گرفته است.
SRV (بخش دوم)

SRV (بخش دوم)

استیو ری واگان نوازنده چیره دست بلوز در زمره محبوب ترین نوازندگان گیتار دهه هشتاد به شمار می رود. او گیتار را با سرعت اعجاب آوری می نواخت و در اجرای جلوه های صوتی، که جیمی هنریکس از پیشگامان آن است، مهارت خاصی داشت.
آکوردهای شش

آکوردهای شش

کافی است در گامی که هستید فاصله ششم بزرگ را هم به آکورد پایه – مینور یا ماژور – اضافه کنید، آکورد جدیدی با صدای پر رنگ تری بنام آکورد ششم بدست می آید.
مغالطات ایرانی – فرم اپرا (II)

مغالطات ایرانی – فرم اپرا (II)

در این مطالب دو شبهه مهم به آثار اخیر اپرایی ایرانی وارد می شود که این شبهات به زعم نویسندگانشان (و البته بعضی از همفکرانشان) قابل چشم پوشی نیست و بی درنگ سه اثر اخیر را فاقد شرایط لازم برای گرفتن عنوان اپرا معرفی می کند. این دو مورد، اجرا نشدن این آثار به صورت زنده است و دومی غیر آکوستیک بودن آنهاست.
چهارمین جشنواره سنتور به همت آموزشگاه پایور یزد برگزار میشود

چهارمین جشنواره سنتور به همت آموزشگاه پایور یزد برگزار میشود

آموزشگاه موسیقی پایور یزد در نظر دارد چهارمین جشنواره تخصصی “سنتور” را در مقاطع سنی کودکان، نوجوانان و بزرگسالان به صورت تکنوازی، دو نوازی و پنج نوازی، آبانماه امسال برگزار نماید. این برنامه که هرساله برای نشان دادن استعدادها و توانایی هنرمندان یزدی و نیز توانمندی آموزشی این مرکز، برنامه ریزی می گردد، هر ساله یک شب را نیز به برگزاری یاد و نکوداشت یکی از بزرگان موسیقی کشور اختصاص می دهد.
سقوط اضطراری! (I)

سقوط اضطراری! (I)

نوشته ای که پیش رو دارید، نقدی است به آلبوم “شوق دوست” که توسط محمد جواد ضرابیان ساخته شده است. این مطلب یک سال پیش در مجله “هفت هنر” به چاپ رسیده بود که امروز در این سایت می خوانید.
نکات مهمی که یک نوازنده باید رعایت نماید (II)

نکات مهمی که یک نوازنده باید رعایت نماید (II)

تمرین تنها فیزیکی نیست بجای اینکه تنها با عضلاتتان ساز بزنید قبل از شروع هر تمرینی چه گام و چه قطعه با نگاه کردن به نت قطعه مورد نظر، ذهن خود را برای تمرین آماده سازید. به عقیده شخصی (نگارنده) بسیاری از تمرینات عضلانی تنها وقت شما را میگیرند و کار مفیدی را انجام نمیدهند! درواقع تنها شما خسته میشوید و حس کاذب پیشرفت را به شما دست میدهد؛ در حالیکه با تمرینات ذهنی میتوانید با فشار کمتر و بازدهی بالاتر از تمرینات خود استفاده ببرید.
بررسی ساختار و نقش دانگ‌های مورد استفاده در گوشه‌های راک ردیف میرزاعبدالله (VIX)

بررسی ساختار و نقش دانگ‌های مورد استفاده در گوشه‌های راک ردیف میرزاعبدالله (VIX)

در حرکت پایین‌رونده به سمت R1، که زمینه‌ساز فرود به ماهور است، درجه‌ی پنجم نقش ایستِ موقت را دارد. این مسئله در حقیقت تمهیدی ظریف است برای تأکید بر فاصله‌ی طنینی میان درجه‌ی چهارم و پنجم (فا و سل)، که همان اختلاف میان تتراکردهای سل‌ـ دو و فاـ سی‌بمل در ماهور است، بدون تغییر دادن فواصل درجات و آماده‌کردن فضا برای فرود به دانگ M3. لازم به ذکر است که علاوه بر ذکر نام دانگ‌ها، به‌دلیل اهمیت محور فاـ سل در فرود، از علامت قراردادی A برای توصیف این محور استفاده شده است. با تأکید بر این فاصله و همچنین درجه‌ی چهارم، کرانه‌ی پایینی تتراکرد فاـ سی‌بمل (نت فا) تعریف می‌شود و در ادامه، با حرکتی بالارونده دانگ سوم ماهور (M3) اجرا می‌شود.
هماهنگی در موسیقی ایران (I)

هماهنگی در موسیقی ایران (I)

مقاله ای که پیش رو دارید به قلم روح الله خالقی، آهنگساز و رهبر ارکستر گلها است. وی در این مقاله به تاریخچه چندصدایی در موسیقی ایران پرداخته است و در حاشیه نقطه نظرات خود را نیز در این زمینه مطرح کرده است.
سخنی از فعالیت های علی محمد خادم میثاق

سخنی از فعالیت های علی محمد خادم میثاق

آذرماه امسال، چهل و هفتمین سالروز درگذشت علیمحمد خادم میثاق، نوازنده و آهنگساز ایرانی است. از او پس از مرگش به ندرت سخنی به میان آمده و در سالهای اخیر نیز که ظاهرا هیچگاه از فعالیت های او گفته یا نوشته نشده است. به همین روی، در این نوشتار نگاهی کوتاه داریم به فعالیت ها و آثار او.