مقدمه ای بر نحوۀ ترسیم و برش خطوط کانال سه زه صفحات ویولن

محتوای این مقاله بخشی از دروس ارائه شده در اردیبهشت ١٣٩٧ در کارگاه رضا ضیائی (RZW) توسط رضا ضیائی است که رامین رنجبرفر آن را گردآوری و تدوین کرده و امیر خمسه ویراستاری آن را بر عهده گرفته است. متن کامل و دیگر مقالات مرتبط در آرشیو کارگاه موجود است.

کانال سه زه جایگاه استقرار سه زه بر روی باند محیطی صفحه می باشد و دور تا دور محیط صفحه را در بر می گیرد. این کانال نه تنها نقش اساسی در زیبایی سه زه ها دارد بلکه عملکرد مکانیکی بسیار مهمی را نیز ایفا می نماید. اجرای دقیق کانال سه زه مستلزم داشتن مهارت بوده و همچنین صفحه ای که دارای لبه های کاملا صاف و باند محیطی مسطح باشد، تا بتوان با ترسیم خطوط راهنما مراحل اجرا و برش کانال سه زه را کاملاً تحت کنترل قرار داد.

آنچه که در این مقاله بدان می پردازیم، مراحل ترسیم و برش خطوط کانال سه زه بر روی باند محیطی صفحه و همچنین فرم و حالت خاص استقرار خطوط سه زه در ناحیه گوشه ها می باشد.

خطوط سه زه در سرتاسر محدودۀ محیطی صفحه، به جز در ناحیۀ گوشه ها که از فرم های زیباشناسانۀ خاص تبعیت می کند، دارای فاصله ای معین از لبه صفحه می باشد. در مرحلۀ نخست می باید خطوط کانال سه زه را (در اینجا با فاصله ۴ و ۵٫۲ میلیمتر نسبت به لبه صفحه) رسم نماییم.

توازی خطوط کانال سه زه از اهمیت بسیاری برخوردار است، زیرا اگر خطوط فواصل متغیری با لبه صفحه داشته باشند، ظرافت و زیبایی خود را از دست می دهند.

جهت ایجاد کانال، ابتدا خطوط را با اتود ۳/۰ میلیمتر رسم می نماییم. سپس مراحل برش را به جهت ایجاد کانالی دقیق و زیبا انجام می دهیم. برای ایجاد کانالی دقیق فاکتورهای مهمی را باید در نظر بگیریم:
– تیغۀ ابزار برش می باید کاملا عمود بر سطح باند محیطی صفحه باشد.
– از وارد نمودن نیروی افقی توسط تیغه ای که در چوب نفوذ کرده است به لبه صفحه باید جداً خودداری نمود.
– بهتر است در ترسیم خطوط راهنما به گونه ای عمل شود که نقطه صفر تیغه تبعیت از دیواره داخلی خطوط نماید تا در فرایند برش به بیرون از محدوده خطوط کانال وارد نشویم.

برای ایجاد برش ها به واسطۀ ابزار مخصوص (Cutter Purfling) بهتر است در ابتدا شیاری خفیف ایجاد کرد و به مرور بواسطۀ حرکات رفت و برگشتی ابزار باعث عمیق شدن خطوط کانال شد. همچنین برش فرم زیباشناسانۀ خاص ناحیه گوشه ها با استفاده از کاتر قلمی با دقت و تمرکز بیشتری قابل انجام است.

بهتر است برش خط دوم کانال سه زه (با فاصلۀ ۵٫۲ میلیمتر از لبه) بعد از برش خط اول (با فاصلۀ ۴ میلیمتر از لبه) انجام گیرد تا با توجه به ضخامت سه زه، با دقت بیشتری بتوان فاصلۀ خط دوم نسبت به خط اول را تنظیم نمود. تنظیم درست این مقدار از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا که عرض کانال باید طوری تنظیم گردد که سه زه در هنگام قرار گرفتن در داخل کانال به راحتی و بدون هیچ گونه مقاومتی مستقر شود و همچنین کانال بیش از اندازه عریض نباشد. همچنین عمق خطوط برش را نیز بهتر است دائما کنترل نمود تا از اندازه مورد نظر خارج نشویم. بعد از برش خطوط اول و دوم، برای ایجاد محل تقاطع خطوط در ناحیه گوشه ها، می باید بسیار دقت شود، زیرا بیشترین خطا اغلب در این قسمت ها انجام می گیرد.

ایجاد فرم زیباشناسانه نواحی گوشه:
پس از اتمام مراحلی که به جهت ایجاد نمودن کانال سه زه توضیح داده شد به مرحله حساسی می رسیم که محل قرار گرفتن قسمتی از سه زه می باشد که در این ناحیه تقاطعی مطلوب به شکلی خاص می باید ایجاد شود. جهت ایجاد کانال در این ناحیه، ابتدا باید مسیر حرکت فرم خطوط را در ناحیه کرنرها مشخص نماییم.

در یکی از روش ها می توان در هر دو سمت بالا و پایین صفحه خط اول کانال را در راستای حرکت به سمت گوشه در فاصلۀ حدودی ۲٫۳ دهم میلیمتر متمایل به سمت ناحیه کمر ترسیم نمود.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

گمانه زنی در خصوص تغییرات نظام آموزش موسیقی در ایران بعد از کرونا

با همه گیری ویروس کرونا در سرار جهان، روش آموزش موسیقی نیز دچار تحول شده است. امکانات آن لاین در این موقعیت باعث رشد استفاده هنرآموزان از فضای مجازی شده است. مقاله ای که پیش رو دارید نوشته مجید بهبهانی کارشناس ارشد اتنوموزیکولوژی و دانشجوی دکتری تکنولوژی آموزش است که در این باب نوشته شده است:

رگه، پدیده ای جهانی از اقلیم کاراییب (I)

چرخه تکامل موسیقی مردمی معاصر چرخه ای است قابل توجه و از آن جایی که صنعت ضبط موسیقی و اصولا صنعت موسیقی از ایالات متحده آغاز می شود و هم زیستی اقوام مهاجر مختلف در این کشور باعث شده تا هسته اصلی بسیاری از ژانرهای موسیقی مردمی معاصر از موسیقی هایی که در این کشور بوجود آمده، شکل گیرد.

از روزهای گذشته…

فیلیسیتی لُت، شوالیه انگلیسی آواز

فیلیسیتی لُت، شوالیه انگلیسی آواز

فیلیسیتی لُت (Felicity Lott) خواننده سوپرانو انگلیسی متولد ۸ مه ۱۹۴۷ در چلتنهام انگلستان است. لُت از سن بسیار پائینی به دنیای موسیقی وارد شد، در سن پنج سالگی به یادگیری پیانو پرداخت، دوازده سالگی نوازندگی ویلن و خواندگی را آغاز کرد. در دانشگاه لندن به تحصیل زبانهای فرانسه و لاتین پرداخت. در زمان اقامتش در پاریس در کلاسهای خوانندگی کنسرواتوری شهر گرنبل شرکت کرد. او در آکادمی رویال لندن به تحصیل موسیقی پرداخت و جایزه آکادمی آن را دریافت نمود.
نقدی بر «قطعه‌ای در ماهور» (VI)

نقدی بر «قطعه‌ای در ماهور» (VI)

اولین آکورد ii 9 e است در حالتی که گویا سوم و هفتم آکورد حذف شده، این آکورد که به هیچ وجه آکورد معمول و متداولی نیست (مخصوصا با حذف سوم) به آکورد بعدی که معکوس دوم آکورد دومینانت است متصل می شود، در پیشروی (Progression) طبیعی (یا حرکت هارمونیک) می‌دانیم که آکورد فونکسیون دو در حالت هفت (ii 7) به دومینانت باز، به صورت چهار صدا یعنی هفت (V c) متصل می‌شود ولی توضیح اینکه آکورد ii 9 در حالتی که سومش حذف شده و همین‌طور در حالت معکوس چهارم است و می‌خواهد به دومینات در حالت معکوس دوم وصل شود چگونه منطقی دارد جای سئوال است. پس از این وصل، آکورد بعدی در فونکسیون یک و حالت معکوس دوم می‌آید.
بیژن کامکار: مرکز حفظ و اشاعه  موسیقی را زندانی کرده بود

بیژن کامکار: مرکز حفظ و اشاعه موسیقی را زندانی کرده بود

من با آقای ناظری به یکی از بهترین استودیهای دنیا که در پاریس بود رفتیم. فضای استودیو چنان خلاءی بود که آدم وحشت می‌کرد. رفتیم و از صدای ایشان و صدای دف من نمونه‌هایی گرفتند که بر اساس آنها بروند میکروفون‌های مخصوص تولید کنند. یک میکروفون اختصاصی برای دف. من چهل سال است دف می‌زنم هیچ وقت نشده است که یک صدای درست از دف بشنوم. صدای دف خانقاه را در هیچ ضبطی نشنیده‌ام.
گروه ریمونز (VII)

گروه ریمونز (VII)

وگا از طرحهایی که به حمایت از انتخابات رئیس جمهوری، در جهت عقربه های ساعت دور طرح عقاب شعارهایی نوشته بودند استفاده کرد و به جای آن، نامهای مستعار چهار عضو اصلی گروه را قرار داد: جانی، دی دی، جوی و تومی. در طی سالها، نامهای اعضای گروه روی تی شرت ها تغییر یافت.
«جویبار جوشنده»، کتابی درباره زندگی و آثار مرتضی نی داوود

«جویبار جوشنده»، کتابی درباره زندگی و آثار مرتضی نی داوود

«جویبار جوشنده» عنوان کتابی است با موضوع زندگی و آثار مرتضی نی‌داوود، نوازنده و آهنگساز نامدار ایرانی، که توسط انتشارات مجله هنر موسیقی منتشر شده است. مرتضی نی‌داود (۱۳۶۹-۱۲۷۹) موسیقی‌دان برجستۀ ایرانی و خالق آثارِ ماندگاری مانند «مرغ سحر» و «آتشی در سینه دارم» است. او کسی بود که آثارش ضمن حفظ اصالت، بازتاب اجتماعی وسیعی داشت. محمدامین میراحمدی مؤلف این کتاب، به پژوهش دربارۀ ابعاد مختلف زندگی این استاد گران‌قدر پرداخته است.
پیانو، تاریخچه اجتماعی

پیانو، تاریخچه اجتماعی

منظور از اصطلاح تاریخچه اجتماعی پیانو، بررسی نقش این ساز در فعالیت های اجتماعی و زندگی روزمره مردم است. پیانو در اوایل قرن هجدهم اختراع شد و امروزه به عنوان سازی پرطرفدار در اقصی نقاط جهان به چشم می خورد.
یادداشتی برای یک خبر

یادداشتی برای یک خبر

روز گذشته در حال چک کردن اخبار موسیقی با خبری مواجه شدم با این تیتر: «برای اولین بار در تاریخ موسیقی ایران، شاهکارهای کلاسیک جهان، توسط یک ایرانی به آواز در آمد»، بعد از باز کردن لینک مربوط به خبر، با این نوشته (که به گفته خبرگزاری هنرآن لاین نوشته خواننده این اثر است) مواجه شدم:
ایدئولوژی موسیقی پست مدرن و سیاست‌های چپ (IV)

ایدئولوژی موسیقی پست مدرن و سیاست‌های چپ (IV)

آنگاه ادامه می‌دهد که اثر زیباشناسانه –حتا آن گونه اثر غیر معنایی که به وسیله سازماندهی صدا (در موسیقی) یا رنگ و خط (در نقاشی یا مجسمه سازی) پدبد می‌‌آید– همیشه اشاره به نوعی از پندار اجتماعی، راهی از بودن با، و/یا برای دیگران، دارد. ممکن است در این زمینه اظهار نظرهای «جِیمسون» (Jameson) را در انتهای ” ناآگاهی سیاسی” در بخشی با عنوان “دیالکتیک آرمانشهر و ایدئولوژی”، به مفهوم آنکه ” تمام آگاهی طبقاتی –در مفاد نص تمام ایدئولوژیها چنان است– بیش از فرم‌های انحصاری آگاهی طبقات حاکم، متقابلا فرمهای طبقات ستمکشیده در طبیعت بسیار آرمانیشان هستند ” بیاد آوریم، هر چند آنها ادبیات محور هستند.
چند کلام در رابطه با مصاحبه احمدرضا احمدی (III)

چند کلام در رابطه با مصاحبه احمدرضا احمدی (III)

جدای از مسائل ذکر شده، این سوال ساده برای خواننده باقی می ماند که حتی اگر به فرض محال، نظریه ی «پنج دستگاه و هفت آواز» صحیح باشد، ارتباط آن با کم ارزش دانستن یک نوع موسیقی چیست؟ آیا این قانون جایی تعریف شده که یک نوع موسیقی حتماَ باید از پنج دستگاه فراتر باشد تا آن موسیقی «غیرتکراری» و «غیربسته» باشد؟ با این اوصاف، موسیقی کلاسیک غربی که دست کم برای سه سده تنها با دو گام سر و کار داشته، تکلیفش چیست؟! (بدیهی ست که مفهوم «دستگاه» با «گام» متفاوت است، امّا از آنجایی که آقای احمدی به تئوری ای رجوع کرده که در آن «گام» اصالت دارد، انجام این مقایسه در اینجا مشروع تلقی می شود).
اعظم علی، وس، نیاز، شبهای برره

اعظم علی، وس، نیاز، شبهای برره

اگر بخواهیم بدانیم که اعظم علی، خواننده ایرانی الاصل و Greg Ellis نوازنده پرکاشن آمریکایی، چگونه با موسیقی رابطه برقرار کرده اند، باید به نام گروه موسیقی آنها توجه کنیم، وس در لاتین به معنای رگ (Vessel) است و نامی مناسب برای موسیقیدانانی است که موسیقی آنها را کامل کرده و بهانه زندگی آنها است.