مقدمه ای بر نحوۀ ترسیم و برش خطوط کانال سه زه صفحات ویولن

محتوای این مقاله بخشی از دروس ارائه شده در اردیبهشت ١٣٩٧ در کارگاه رضا ضیائی (RZW) توسط رضا ضیائی است که رامین رنجبرفر آن را گردآوری و تدوین کرده و امیر خمسه ویراستاری آن را بر عهده گرفته است. متن کامل و دیگر مقالات مرتبط در آرشیو کارگاه موجود است.

کانال سه زه جایگاه استقرار سه زه بر روی باند محیطی صفحه می باشد و دور تا دور محیط صفحه را در بر می گیرد. این کانال نه تنها نقش اساسی در زیبایی سه زه ها دارد بلکه عملکرد مکانیکی بسیار مهمی را نیز ایفا می نماید. اجرای دقیق کانال سه زه مستلزم داشتن مهارت بوده و همچنین صفحه ای که دارای لبه های کاملا صاف و باند محیطی مسطح باشد، تا بتوان با ترسیم خطوط راهنما مراحل اجرا و برش کانال سه زه را کاملاً تحت کنترل قرار داد.

آنچه که در این مقاله بدان می پردازیم، مراحل ترسیم و برش خطوط کانال سه زه بر روی باند محیطی صفحه و همچنین فرم و حالت خاص استقرار خطوط سه زه در ناحیه گوشه ها می باشد.

خطوط سه زه در سرتاسر محدودۀ محیطی صفحه، به جز در ناحیۀ گوشه ها که از فرم های زیباشناسانۀ خاص تبعیت می کند، دارای فاصله ای معین از لبه صفحه می باشد. در مرحلۀ نخست می باید خطوط کانال سه زه را (در اینجا با فاصله ۴ و ۵٫۲ میلیمتر نسبت به لبه صفحه) رسم نماییم.

توازی خطوط کانال سه زه از اهمیت بسیاری برخوردار است، زیرا اگر خطوط فواصل متغیری با لبه صفحه داشته باشند، ظرافت و زیبایی خود را از دست می دهند.

جهت ایجاد کانال، ابتدا خطوط را با اتود ۳/۰ میلیمتر رسم می نماییم. سپس مراحل برش را به جهت ایجاد کانالی دقیق و زیبا انجام می دهیم. برای ایجاد کانالی دقیق فاکتورهای مهمی را باید در نظر بگیریم:
– تیغۀ ابزار برش می باید کاملا عمود بر سطح باند محیطی صفحه باشد.
– از وارد نمودن نیروی افقی توسط تیغه ای که در چوب نفوذ کرده است به لبه صفحه باید جداً خودداری نمود.
– بهتر است در ترسیم خطوط راهنما به گونه ای عمل شود که نقطه صفر تیغه تبعیت از دیواره داخلی خطوط نماید تا در فرایند برش به بیرون از محدوده خطوط کانال وارد نشویم.

برای ایجاد برش ها به واسطۀ ابزار مخصوص (Cutter Purfling) بهتر است در ابتدا شیاری خفیف ایجاد کرد و به مرور بواسطۀ حرکات رفت و برگشتی ابزار باعث عمیق شدن خطوط کانال شد. همچنین برش فرم زیباشناسانۀ خاص ناحیه گوشه ها با استفاده از کاتر قلمی با دقت و تمرکز بیشتری قابل انجام است.

بهتر است برش خط دوم کانال سه زه (با فاصلۀ ۵٫۲ میلیمتر از لبه) بعد از برش خط اول (با فاصلۀ ۴ میلیمتر از لبه) انجام گیرد تا با توجه به ضخامت سه زه، با دقت بیشتری بتوان فاصلۀ خط دوم نسبت به خط اول را تنظیم نمود. تنظیم درست این مقدار از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا که عرض کانال باید طوری تنظیم گردد که سه زه در هنگام قرار گرفتن در داخل کانال به راحتی و بدون هیچ گونه مقاومتی مستقر شود و همچنین کانال بیش از اندازه عریض نباشد. همچنین عمق خطوط برش را نیز بهتر است دائما کنترل نمود تا از اندازه مورد نظر خارج نشویم. بعد از برش خطوط اول و دوم، برای ایجاد محل تقاطع خطوط در ناحیه گوشه ها، می باید بسیار دقت شود، زیرا بیشترین خطا اغلب در این قسمت ها انجام می گیرد.

ایجاد فرم زیباشناسانه نواحی گوشه:
پس از اتمام مراحلی که به جهت ایجاد نمودن کانال سه زه توضیح داده شد به مرحله حساسی می رسیم که محل قرار گرفتن قسمتی از سه زه می باشد که در این ناحیه تقاطعی مطلوب به شکلی خاص می باید ایجاد شود. جهت ایجاد کانال در این ناحیه، ابتدا باید مسیر حرکت فرم خطوط را در ناحیه کرنرها مشخص نماییم.

در یکی از روش ها می توان در هر دو سمت بالا و پایین صفحه خط اول کانال را در راستای حرکت به سمت گوشه در فاصلۀ حدودی ۲٫۳ دهم میلیمتر متمایل به سمت ناحیه کمر ترسیم نمود.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

ریتم و ترادیسی (IX)

با این حال، حتی مفیدتر از فهرست های رویدادها، تجسم داده های MIDI به صورت پیانو-رُل مطابق شکل ۱۲ است. در این نوع ارائه، محور عمودی نشان گر شماره های نت MIDI است (مانند F2=53) و نت های متناظرِ شستی های پیانو به صورت گرافیکی بر هر دو طرف شکل نشان داده شده اند. زمان در طول محور افقی حرکت می کند، و با ضرب ها و میزان ها مشخص شده است. هنگام نمایش سازهای کوبه ای، هر سطرْ متناظر با یک ساز متفاوت (به جای یک نت متفاوت) است. برای مثال، در مشخصات کلی MIDI برای طبل، سطر متناظر با C1 طبل بزرگ با شماره ی نت MIDI برابر ۳۶ است، D1=38 طبل کوچک است و ۴۲=۱♯F و ۴۴=۱♯G و ۴۶=۱♯A انواع مختلف سِنج پایی هستند. این موارد در شکل همراه با شماره ی نت MIDI متناظرْ برچسب گذاری شده اند.

همه حق اظهارنظر دارند

با این جمله لابد بارها برخورد کرده‌ایم. وقتی از آن استفاده می‌کنیم که کسی به نظر کس دیگری اعتراض کرده باشد. مثلاً وقتی‌که کسی بگوید «این چه مطلب بیراهی است که فلانی نوشته». جمله‌ی لیبرال‌منشانه‌ای است که این روزها طرفدارهایش از گذشته هم خیلی خیلی بیشتر شده و به‌سختی ممکن است بتوانیم با آن مخالفت کنیم.

از روزهای گذشته…

هفتادمین شماره فصلنامه ماهور منتشر شد

هفتادمین شماره فصلنامه ماهور منتشر شد

هفتادمین شماره فصلنامه ماهور منتشر شد. این شماره با همکاری هیئت تحریریه: ساسان فاطمی، محمد موسوی، بابک خضرایی، آرش محافظ، سعید کردمافی و مدیر مسئول: محمد موسوی با مطالبی در حوزه موسیقی شناسی به انتشار رسیده است.
درباره کتاب «سُلفِژ»

درباره کتاب «سُلفِژ»

در پی استقبال علاقه‌مندان به یادگیری اصولی موسیقی از کتاب اول حمیدرضا دیبازر، «هیچ‌وقت دیر نیست» و چاپ مجدد آن، کتاب جدید او «سُلفِژ» نشر یافته است. حمیدرضا دیبازر عضو هیئت علمی دانشگاه هنر، دانشکده‌ی موسیقی، گروه آهنگسازی است.
پنج آلبوم برگزیده اینترنتی هفته

پنج آلبوم برگزیده اینترنتی هفته

آلبومهای برگزیده اینترنتی بر اساس میزان فروش آنها در بازارهای اینترنت ارزش گذاری میشوند و این هفته (۲۱-Nov-2004) پنج آلبوم اول فهرست از این قرار هستند:
بررسی جنبش احیای موسیقی دستگاهی در نیمه سده‌ حاضر (II)

بررسی جنبش احیای موسیقی دستگاهی در نیمه سده‌ حاضر (II)

با به‌کار بردن واژه‌ی منحط یا واژگانی از این دست برای اجرا‌های موسیقی رادیویی در آن وقت، و سعی در اثبات این موضوع که موسیقی دستگاهی نمونه‌ی موسیقی هنری و اندیشمندانه (گاه در گرایش‌های سختگیرانه‌تر، تنها شکل هنری موسیقی ایران) است، عملا جنبش می‌خواست وضعیت موسیقی را بهبود بخشد و الگوی موسیقایی بهتری را دست‌کم برای قشر فرهنگی جامعه‌ی آن‌وقت ارائه کند. نگاهی اجمالی به گفته‌های اعضای جنبش در آن سال‌ها، میزان تطابق وضعیت جنبش احیای موسیقی را با تعریف لیوینگستُن نمایش می‌دهد:
هستی نقره چی

هستی نقره چی

متولد ۱۳۶۴ تهران نوازنده ویولون لیسانس زبان روسی دانشگاه تهران دانشجوی فوق لیسانس علوم ارتباطات [email protected]
برای پیر خندان ما

برای پیر خندان ما

حالا دیگر ظرفیت ما در برابر حوادث بیش از پیش شده است. یکی قربانی می‌کند، دیگری قربانی می‌شود. یکی سکوتش را پای محبت می‌گذارد و یکی آغوش گشاده دارد آن قدر که گویی میهمان می‌آید.
آسیب شناسیِ کاربرد نت در موسیقی کلاسیک ایرانی (XVIII)

آسیب شناسیِ کاربرد نت در موسیقی کلاسیک ایرانی (XVIII)

یکی از مواردی که باعث رویگردانی از استفاده از نت است، عدم توانایی نوازندگان در سلفژ کردن نت هاست. ولی این مسئله نباید باعث شود تا نتوانیم از نت خوانی و فوایدش بهره گیری کنیم. حتی اگر توانایی در سلفژ موسیقی نداریم، با یک صدا ثابت خواندن تمامی نت ها بسیاری از مشکلات را حل میکند.
شرلی هورن، پیانیست و خواننده جاز درگذشت

شرلی هورن، پیانیست و خواننده جاز درگذشت

شرلی هورن ، که آلبومهای سالهای ۸۰ و ۹۰ او برای کمپانی Verve، او را به مقام یکی از مهمترین اجرا کنندگان موسیقی جاز رسانید، روز چهارشنبه ۱۹ اکتبر،در سن ۷۱ سالگی و به دلیل مشکلات ناشی از بیماری دیابت، درگذشت.
«خُرده‌روایت‌های صوتی» (I)

«خُرده‌روایت‌های صوتی» (I)

بیش از نیم قرن از ظهور موسیقی اوانگارد گذشته است. در طول دهه‌های گذشته موسیقیدانان بسیاری در گوشه و کنار جهان و از جمله در ایران آثار بیشماری در این نوع از موسیقی خلق کرده‌ اند. مقالات و نوشته‌های فراوانی نیز در شرح و بسط این آثار نوشته ‌شده‌اند. اما به رغم تثبیت جایگاه این نوع از آثار موسیقی، نیک می دانیم چه در بین شنوندگان عام و چه در بین جامعه‌ی موسیقیدانان، شمار افرادیکه با بیان دلایل مختلف، این گونه آثار را فاقد ارزش موسیقایی و هنری می‌دانند اندک نیستند.
رضا ضیائی

رضا ضیائی

متولد ۱۳۵۴ Maestro liutaio (master violinmaker) Approved by professional master violinmaker in Italy-Cremona Making: violin-viola-cello-bass Classic & baroque instruments Copy of original instruments Repair and restoration of fine instruments Workshop for violinmaking (training) نماینده اختصاصی “Cremona books & violins” از ایتالیا نمایندگی فروش و عرضه کلیه محصولات اورجینال از کمپانی آلمان GEWA music (CERTIFICATE OF…
ادامهٔ مطلب »