ریتم و ترادیسی (III)

در اصل، ریتمِ سرودْ ریتم گفتار عادی لاتین است زیرا قصد رسیتال روشن سازی معنی تا حد امکان است. در عمل، ممکن است استانداردسازی سرودها به گونه ای که بر کلمات مهم تأکید شود مطلوب باشد. گیدو دِ آرِتْزو، یک راهب بِنِدیکْتی قرن یازدهم، اولین فرم نت نویسی سرود را با قابلیت نت نویسی زیرایی و ریتم با استفاده یک حامل چهار خطی ابداع کرد. این نت نویسی اولیه ی موسیقایی (با استفاده از نمادهایی چون لُنگا، بِرِوِس، ماکزیما و سِمیبِرِوِس که در شکل ۱ نشان داده شده است) امکان امتداد واکه های معین و کوتاه سازی دیگر واکه ها را در اختیار قرار داد. به خصوص، هنگام نت برداری از موسیقی غیر شعری، دقت بیشتری مورد نیاز است. روش دِ آرِتْزو در نهایت به نظام امروزی نت نویسی موسیقایی تبدیل شد.

شکل ۱- این بخش کوچکِ یک سرود از یک دست نوشته ی مینیاتوری مُزَین همراه با اشعار قرارگرفته در زیرِ نمادهایی که نشان گر زیرایی و نیز دیرش هستند، به طرز جالب توجهی امروزی به نظر می رسد. اما کلید و میزان نما وجود ندارند، و تنها چهار خط حامل وجود دارد.

نت نویسی های الهام شده ی شعری همچنین در بسیاری از سنت های شفاهی نقش دارند. برای مثال، نوازندگان هندی طبلا به صورت سنتی از مجموعه ای از بولْس ها (هجابندی برای “طبل نوازی دهانی”) برای کمک به یادگیری و برقراری ارتباط با الگوهای پیچیده ی طبل نوازی استفاده می کنند. در طول دوران رنسانس، فنون شیوه ی اجرا مانند زبان زنیِ فلوت ریکوردِرها و کُرنِت ها و کمانه کشی ویولون به صورت هجایی مفهوم سازی می شد. فونتِگارا اثرِ گاناسی سه نوع عمده ی شیوه ی اجرا را نشان می دهد: تاکا، تارا، و لارا (Ganassi 1956)، که هجاهای قوی-قوی، قوی-ملایم، و ملایم-ملایم را در بر دارند. چنین (زیر)آوایه خوانی هایی، به ویژه هنگام تقلای فلوت ریکوردِرها برای تقلید صدا، مفید است. نت نویسی شعری همچنین بر نظریه های نوین ادراک ریتمی مانند [نظریه های] کوپِر و مِیِر که از پنج گروه ریتمی عروضی جدول ۱ به عنوان مبنایی برای سلسله-مراتب وزنی استفاده کرده اند (Cooper and Meyer 1960)، تأثیر داشته است.

۱٫۲- نت نویسی موسیقایی
نت نویسی نوین موسیقایی، در اصل، مجموعه دستورالعمل های معین شده توسط یک آهنگ ساز (یا تنظیم کننده) برای یک اجراکننده با هدف توصیف چگونگی اجرای یک قطعه است. از آنجایی که اجراکنندگان معمولاً اصوات را با نواختن نت ها بر یک ساز (یا با استفاده از صدا ی خودشان) ایجاد می کنند، طبیعی است که نت-نویسی باید در قالب “نت ها” نوشته شود. نت نویسی استاندارد شامل دو بخش است: خطوط حامل که زیرایی [نغمه ها] را بازنمایی می کند، و، روشی برای مشخص کردن دیرش هر نت. در اینجا بحث بر قسمت ریتمی نت نویسی متمرکز شده است.

شکل ۲- شش نوع رایجِ نت و شش نوع سکوت (قرار)، هر یک با دیرِشِ متفاوت وجود دارند. نت گرد کششی به میزان یک واحدِ زمان دارد و دیگر نت ها بر حسب کسری از این زمان سنجیده می شوند. بنابراین اگر نت گرد، یک ثانیه طول کشد، نت سیاه ۲۵۰ میلی ثانیه طول خواهد کشید. به علاوه، اگر یک نت با یک نقطه ی کوچک یا تناوب همراه باشد، دیرش آن به میزان نصف افزایش می یابد. بنابراین، اگر نت سیاه مذکور، نقطه دار باشد، دیرشِ ۳۷۵ میلی ثانیه ای خواهد داشت. دو نت متصل شده به هم با یک خط اتحاد( ͜ ) به عنوان یک نت واحد با دیرشی معادل مجموع دیرش دو نت اجرا می شود. سه بر دو ها امکان سنجش دیرش هایی را که مضرب ۲ نیستند فراهم می کند؛ در نمونه ی موجود در شکل، یک نت سفید به سه بخش مساوی تقسیم شده است در حالیکه در مثالی دیگر یک نت سیاه به سه بخش مساوی تقسیم شده است.

شکل ۲ نواع مختلف نمادهای نت و دیرِش های نسبی آنها را نشان می دهد. طبق تعریف، نت گرد دیرشی به اندازه ی یک واحد زمانی دارد، و دیگر نغمه ها مطابق آن مقیاس بندی می شوند. در کنار خود نت ها، نت نویسی استاندارد یک میزان نما را نیز که شبیه یک کسر، مانند۴/۴ یا ۶/۸، است نشان می دهد. عدد مخرج کسر ارزش نت را که معرّف ضرب است مشخص می کند (۴ ضرب، نت سیاه را مشخص می کند در حالیکه ۸ ضرب، نت چنگ را). عدد صورت کسر تعداد ضرب های موجود در هر میزان را مشخص می کند. (۱) بنابراین در وزن ۴/۴، طول یک میزان برابر با مدت زمان یک نت گرد است (زیرا دیرِشی معادل چهار نت سیاه دارد). در عمل، این [مدت زمان] می تواند به روش های دیگری نیز تقسیم شود: چهار نت سیاه، چهار نت چنگ به علاوه ی یک نت سفید، هشت نت چنگ، و غیره. به طور مشابه، در وزن ۶/۸، شش ضرب نت چنگ در هر میزان وجود دارد. باز هم، هر ترکیبی ممکن است: شش نت چنگ، دو نت سیاه به علاوه ی دو نت چنگ، یک نت سیاه به علاوه ی چهار نت چنگ، و غیره.

شکل ۳- چهار میزان اولِ قطعه ی مِیپِل لیف رَگ از اسکات جاپلین. نت نوشت کامل، طراحی شده توسط جِی. پَتِرسُن.
پی نوشت
۱- میزان ها معمولاً توسط خطوط عمودی از هم جدا می شوند.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

رمضانیان: دولت وظیفه‌اش اعتماد به ملت است

روشن است. چون این برنامه‌ها برای ماست. دولت وظیفه‌اش اعتماد به ملت است. اگر جشنواره‌ی فجر در تعامل مستقیم با محیط‌های آکادمیک موسیقی و جامعه‌ی جدی هنری باشد و سیاست‌هایی را پیاده کند که به نفع دانشجویان موسیقی، موسیقی‌دانان جدی، و هنر فاخر است، چرا شرکت نکنیم؟ باورتان می‌شود من تابه‌حال یک بار در یکی از اجراهای جشنواره‌ی فجر شرکت نکرده‌ام. چون اصلاً سیاست‌هایش را به رسمیت نشناختم. اصلاً انگار نه انگار که دانشجوی موسیقی، و متخصصان بسیار حرفه‌ای در این جامعه حرفی برای گفتن دارند. برای من جشنواره‌ی موسیقی فجر در این سال‌ها با جشنواره‌ی مد و لباس‌اش فرقی نداشته. اما خب امسال به‌خاطر برگزیده‌ها گفتیم شرکت می‌کنیم. چون لااقل در بخشی از سیاست‌گذاری‌اش به‌نحو غیر مستقیم سهیم بودیم.

گفت و گو با جان کیج (IX)

شما پاسخ این پرسش را می دانید. بخشی از تاریخ شده است. آلن کا پرو (Allan Kaprow) عنصر زمان را بیشتر و بیشتر در کارهایش وارد کرد. در حالت عادی یک موزیسین بر اساس میزان، آهنگش را می نویسد و سپس فیگورهای مترونومیک را برای واحدهای میزانی تعیین می کند. در نتیجه آندانته، لارگو و همه این موارد را داریم. در قطعه ای به نام موسیقی تغییرات (Music of Changes) که برای کتاب تغییرات (Book of Changes) ساخته بودم تمام چیزهایی که می توانستم در یک قطعه موسیقی تشخیص دهم دستخوش شانس شده اند.

از روزهای گذشته…

بی احترامی به موسیقی (II)

بی احترامی به موسیقی (II)

تنها به آنهایی اهمیت می دادم که به خاطر کارم باید چندین بار گوش می کردم. حتی با گستاخی تمام از آلبوم هایی که فکر می کردم دشوارترند روی بر می گرداندم. تعداد آهنگ های پیشنهادی هم که سر به فلک کشیده بود و نهایتا به گوش دادن به ریدیوهد (Radiohead) ختم می شد. وقتی که از جشنواره موسیقی SXSW که در تگزاس برگزار شد بازگشتم احساس می کردم که دچار اُوردوزِ موسیقی پاپ شده ام.
چکیدۀ درس‌گفتارهای مبانی اتنوموزیکولوژی، جلسه اول

چکیدۀ درس‌گفتارهای مبانی اتنوموزیکولوژی، جلسه اول

مطلبی که پیش رو دارید اولین شماره چکیدۀ درس‌گفتارهای مبانی اتنوموزیکولوژی است که اخیرا دوره اول آن با تدریس دکتر محمدرضا آزاده فر به پایان رسید و اکنون وارد دوره دوم خود شده است. این مجموعه از نوشته ها با همکاری یکی از دانشجویان این کلاس، نسیم احمدیان (دانشجوی کارشناسی ارشد اتنوموزیکولوژی و نوازنده سنتور) ویراستاری شده و در این سایت به انتشار می رسد.
نگاهی به سبکهای موسیقی – باروک

نگاهی به سبکهای موسیقی – باروک

در تقسیم بندی دوره های هنری – از جمله موسیقی – بعد از رونسانس چهار دوره اصلی در نظر گرفته میشود. اول سبک باروک (Baroque) که بطور تقریبی بین سالهای ۱۶۰۰ تا ۱۷۵۰ میلادی ادامه داشته، دوم دوره کلاسیک بین سالهای ۱۷۵۰ تا ۱۸۲۰ ، سوم رمانتیک بین سالهای ۱۸۲۰ تا ۱۹۱۰ و بالآخره موسیقی مدرن یا همین موسیقی عصر حاضر از ۱۹۱۰ تا به امروز.
کوارتت های فلوت موتسارت

کوارتت های فلوت موتسارت

موتزارت در زمستان سال ۱۷۷۷- ۱۷۷۸ ، یعنی هنگامی که در مانهایم (Mannheim) بسر می برد با یکی از ثروتمندان آلمانی بنام De Jean آشنا شد. او نوازنده مبتدی فلوت بود و به موتزارت پیشنهاد ساخت سه کنسرتو کوتاه و ساده و دو کوارتت برای فلوت داد. موتزارت این پیشنهاد را پذیرفت و آنها بر سر قیمت کار به توافق رسیدند، اما به هنگام تسویه حساب آقای De Jean تنها حدود نیمی از بهای توافق اولیه را به موتزارت پرداخت.
فلیپ جاروسکی، مردی با صدای زنانه (III)

فلیپ جاروسکی، مردی با صدای زنانه (III)

سبک جدید اپرای رمانتیک که در اوایل قرن نوزدهم توسط آهنگسازانی مانند روسینی تکمیل شد کار کاستراتو ها را کساد کرد (در واقع در این زمان بود که گرایش به نمایش اندام های مردانه نیز بروز پیدا کرد.) اما با این حال در سال ۱۹۰۳ بود که واتیکان استفاده از کاستراتو ها را ممنوع اعلام کرد. با این وجود، این بت های صدمه دیده و مردان معیوبِ قلمرو هنر همچنان ذهن جمعی بشر را به تسخیر خود در آورده اند.
بد فهمی از گفتار وزیری (I)

بد فهمی از گفتار وزیری (I)

سالی که گذشت، مصادف با نودمین سالگرد تاسیس مدرسه موسیقی وزیری است؛ مدرسه ای که بر اساس تفکر بلند علینقی وزیری، برای اولین بار موسیقی ایرانی را از صافی موسیقی کلاسیک گذر داد و این تفکر با فراز و نشیب هایی تا امروز به حیاتش ادامه می دهد.
منشور اخلاقی مربیان موسیقی

منشور اخلاقی مربیان موسیقی

مرام نامه های یا منشور های اخلاقی اسنادی هستند که در آن اصولا اخلاقی یک نهاد یا گروه در آنها قید شده است. در این منشور اخلاقی محور هایی مانند اخلاق اجتماعی و اخلاق حرفه ای مورد توجه قرار گرفته و انتظاراتی که آن نهاد یا گروه از نظر رفتارهای اخلاقی از افراد دارد در آن ثبت می شود.
دونوازی فیروزه نوائی و لیلا رمضان در تالار رودکی

دونوازی فیروزه نوائی و لیلا رمضان در تالار رودکی

کنسرت دونوازی فلوت و پیانو با اجرای فلوت فیروزه نوایی و پیانوی لیلا رمضان برگزار می شود. این برنامه که مصادف با صدسالگی تاسیس هنرستان عالی موسیقی تهران است، ۲۲ دیماه ۹۷، ساعت ۲۰:۰۰، در تالار رودکی به اجرا می رسد.
افشاری: انتظاراتی که بازار از تولید کننده دارد در جهت پایین آمدن قیمت و کیفیت است

افشاری: انتظاراتی که بازار از تولید کننده دارد در جهت پایین آمدن قیمت و کیفیت است

چهار نوع بلز که عبارتند از ۱٫۵ اکتاو دیاتونیک (در ۳ سایز کوچک،متوسط وبزرگ) و نیز بلز۲ اکتاوکروماتیک، سه مدل متالوفون( باس، آلتو و سوپرانو) و سه مدل سیلوفون(باس،آلتو و سوپرانو).
آوازهای تلخ سرزمین من  (II)

آوازهای تلخ سرزمین من (II)

او که بسیار به موسیقی محلی ایران علاقمند بود، در سال ۱۳۳۸، به ضبط هشت ترانه ی محلی ایران پرداخت که در کشور فرانسه جایزه ی اول “شارل کروس” را دریافت نمود. وکیلی پیش از این به تحقیق در مورد شیوه ی اجرای این ترانه های روستایی در مناطق مختلف ایران پرداخته بود.