درباره «سرزمین کلاغ‌های مهاجر»

مؤسسه فرهنگی هنری «آوای ماد» آلبوم «سرزمین کلاغ‌های مهاجر» به آهنگسازی مزدک کوهستانی را روانه بازار موسیقی کرده است. این آلبوم شامل هفت قطعه برای ویولن و ارکستر زهی است که با تفکرات موسیقایی قرن بیستمی و با رگه‌هایی از موسیقی ایرانی هرچند نهفته در لایه‌های موسیقی پلی‌تنال و بعضاً آتنال موسیقی غربی تصنیف شده‌اند. به گفته مزدک کوهستانی او در این آلبوم تلاش داشته که از آنچه موسیقی مدرن گفته می‌شود فاصله بگیرد. بابک کوهستانی در نقش سولیست این اثر حضور داشته است.

کیوان میرهادی درباره این اثر می گوید: «آنسامبل زهی بافتی به غایت ظریف و دقیق است و هر کمپوزیسیونی برای این بافت کاملا خودکفا خواهد بود و معمولا نیازی به ورود سازی از خانواده ای دیگر نیست. با توجه به این موضوع هر آهنگسازی که این بافت را به خدمت می گیرد از قبل می داند که هارمونی و ملودی او کاملا در بافتی فشرده و هموژن به پیش می رود.

در فضاهای آشنا و یا آشنا زدایی شده آثار مزدک کوهستانی شاهد ادامه تلاش تاریخی نسل سوم برای چند صدایی نمودن موسیقی ایران به چشم می خورد، از سوی دیگر، آثار یاد شده در اکثر موارد از هویت ایرانی خود فاصله گرفته و با تکنیک پلی تنالیته و پلی مدالیته پلی محکم به فرهنگ استاندارد بافت زهی مدرن می زند. بافت روایی روح حاکم بر آثار است و در برخی نقاط با تعلیق و هارمونی نئوکلاسیکی حتی به موسیقی فیلم نزدیک می گردد. جریان آب گرمی که در بافت زیرین پلی تنالیته آثار این مجموعه به چشم می آید ناتورالیسم و نوستالژیایی است که از پویایی و شیدایی آهنگسازی جوان حکایت می کند. این جریانات گاهی به صورت اپیزود های اتود وار و کولاژ و قبض و بسط مرسوم در آهنگسازی به خوبی و شایستگی رخ می نماید.

ناگفته نماند تمرکز فکری اغلب آثار آهنگساز روی هارمونی و لایه های درونی و مخصوصا خطوط باس درخشان و پر رنگ است که در هارمونی موسیقی ایران مدت هاست فراموش شده ولی این امر دلیل بر نادیده گرفتن سولوهای لیریک درخشان او با اجرای دقیق بابک کوهستانی نیست و این تفسیر های هنری ملودیک با پیچیدگی خاص خود، لطف شنیداری این آلبوم را افزون گردانیده است.»

محسن الهامیان درباره این اثر می گوید: «در موسیقی تونال، گسترش آکوردی با کشش های کارکرد هارمونی و نظارت دقیق بر مطبوع و نامطبوع کنترل می شود، این درحالیست که آن گونه که شوئنبرگ و وبرن منابع نتی جدیدی کشف کردند، هارمونی تبدیل به سونوریته های نامطبوع آزادی می شود که بخش های صدایی منفردی از آن حاصل می شود. عناصر زیرایی آزاد شده که اغلب با بافت و مجموعه ریتمیک پیچیده ای همراه می شود در روندی که شوئنبرگ «واریاسیون مدام» نامگذاری کرده گسترش می یابند.

در قطعات این آلبوم هم چنین تفکری در نوشتن موسیقی دیده می شود. هارمونی موسیقی بیشتر ناشی از حرکت خطی و برخورد نتی است که نمی توان آن را به شکل آکورد در موسیقی تونال دانست و شیفره گذاریشان کرد. موسیقی به مانند گدازه آتشفشان حرکت رو به جلوی مداوم دارد و به عقب بازگشت نمی شود چون ایده و مطالب ارائه شده تکرار نمی شوند پس دارای فرم آزاد است. جمله ها فاقد تعریف جمله در موسیقی تونال یا کلاسیک هستند. به این ترتیب موسیقی شکل دراماتیزه [نمایشی] دارد که توصیف گر صحنه های تراژیک است. از این نظر می توان آن را با موسیقی هایی که شوئنبرگ در دوران قبل از سریل (مثل شب دگرگون) نوشته مقایسه کرد.

همان طورکه گفته شد در چنین شکلی از موسیقی هارمونی تونال به مرزهای نهایی خود نزدیک شده، تونالیته در حال فروپاشیست ولی همچنان حضور کمرنگش احساس می شود. در این قطعات علاوه بر این ویژگی ها تغییر مداوم کسر میزان آن گونه که استراوینسکی در پرستش بهار وارد کرده نیز دیده می شود. به این ترتیب قطعات آمیزه ای از تکنیک های متفاوت اوایل قرن بیستم هستند.»

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

در اندیشه برداشت های دیگر از موسیقی دفاع مقدس (I)

پیش از شروع به نوشتن این مطلب، یکی از دوستان نویسنده در تاریخ دفاع ۸ ساله، به آرامی و با تاکید، یادآور شد که ما «موسیقی جنگ» نداریم بلکه موسیقی دفاع مقدس داریم؛ در واقع، تاکیدش بر پرهیز از واژه «جنگ» بود. دوست ما بار سیاسی و حتی تاریخی این واژه را در نظر داشت. درست می گفت که ما مردمی جنگ طلب نیستیم. ولی نمی شد انکار کرد که همین واژه منحوس که به قول ملک الشعرای بهار «فغان ز جغد جنگ و مرغوای او که تا ابد بریده باد نای او در تمام ۸ سالی که ایران درگیر آن بود، میلیون ها بار از طریق رسانه های نوشتاری و شنیداری و دیداری، پخش شد.

موسیقی پنهان در هندسه (III)

به غیر از پاره خط S1S2 و S1S8 که اضلاع چند ضلعی بوده و قطر نیستند، در چندضلعی ها بین طول ضلع و طول قطرها روابط ریاضی خاصی برقرار می باشد. در مثال بالا که هشت ضلعی منتظم است، بین اقطار و طول ضلع روابط زیر برقرار است:

از روزهای گذشته…

بداهه نوازی، محاسن و معایبش

بداهه نوازی، محاسن و معایبش

موسیقی می تواند به دو صورت به اجرا برسد، موسیقی پیش ساخته و موسیقی بداهه یا خلق در لحظه. موضوع این مطلب بداهه نوازیست که در این مقاله نگاهی به محاسن و معایب آن خواهیم داشت.
نقدی بر نقد کتاب «پیوند شعر و موسیقی» (IV)

نقدی بر نقد کتاب «پیوند شعر و موسیقی» (IV)

منتقد در ادامه می نویسد: «در گفتار دهم کتاب شاهد بخش‌نویسی آواز در چهار بخش سوپرانو، آلتو تنور و باس هستیم که این فرم هیچ‌گونه قرابت و نسبتی با شعر و موسیقی ایرانی و نحوه‌ی پیوند پیچیده‌ی این دو با هم ندارد و تقلید صرف از آواز کلاسیک غربی است.» در این بخش از نوشته نیز کاملا تاثیرات گفتمان غرب ستیزانه مرکز حفظ و اشاعه موسیقی را مشاهده می کنیم؛ در این گفتمان به صورت بسیار سطحی و عوامانه، تمام نمودهای ظاهری فرهنگ غرب رد می شود؛ در اینجا چندان مهم نیست که این موسیقیِ آوازیِ چند صدایی شده، چه خصوصیات از نظر محتوا دارد و فقط همین که به گروه های سوپرانو، آلتو، تنور و باس دسته بندی شده حتما غربی است!
رونمایی از آلبوم سالهای رنگی برگزار می شود

رونمایی از آلبوم سالهای رنگی برگزار می شود

آلبوم موسیقی «سالهای رنگی» دومین اثر از حمیدرضا آفریده آهنگساز و نوازنده کمانچه، با حضور اهالی موسیقی، روز جمعه ۴ دی ۱۳۹۴ به همت مرکز نشر و پخش جوان در فروشگاه “فرهنگ” رونمایی می‌شود.
وان موریسون، نوری در تاریکی (VI)

وان موریسون، نوری در تاریکی (VI)

وان موریسون برای مدت سه سال هیچ آلبومی عرضه نکرد. بعد از یک دهه کار مداوم و بی وقفه، در مصاحبه ای گفت: “احتیاج دارم به طور کامل از موسیقی فاصله بگیرم و برای ماهها بدان گوش نیز نسپارم.” آلبوم “دوره تحول” را در سال ۱۹۷۷، به طور مشترک به همراه دکتر جان به پایان برد. این آلبوم نقدهای ملایمی در بر داشت و آغازی بود به دوره پر کار و پرثمر در ساخت موسیقی. یک سال بعد، موریسون آلبوم “طول موج” (Wavelength) را عرضه کرد که در مقایسه با دیگر آلبومهای وی فروش بسیار پر سرعتی داشت.
چکناوریان از عروج تا افول (III)

چکناوریان از عروج تا افول (III)

این کنسرتها روزها تکرار شد و گاهی که چکناوریان میخواست تنوعی به این کارها ببخشد، بخاطر حجم بالای کنسرت ها و کارهای متفرقه، به نتیجه جالبی نمیرسید و کارها کم کیفیت و عجولانه به انجام میرسید. نمونه این برنامه ها کنسرت شهرام ناظری با ارکستر چکناوریان بود که با تنظیمی نه چندان کافی، چند قطعه کردی و قطعاتی از خود شهرام ناظری (با تنظیم یک به موسیقیدان ارمنی) به اجرا رسید؛ نمونه دیگر آن هم همان کنسرت ارکستر سمفونیک تهران در جشنواره فجر بود.
واکاوی نظری موسیقی امبینت (IX)

واکاوی نظری موسیقی امبینت (IX)

او در کتاب خود «موسیقی در گذر از قرنها» داستانی جالب از پادشاه موسیقی شفا بخش استیون هالپرن (۵۲) نقل می کند: «بعد از اتمام یک سمینار در مورد موسیقی نیوایج که در دهه ۷۰ برگزار شده بود من او (استیون هالپرن) را برای صرف شام به خانه ام دعوت کردم و مدت زیادی در باره موسیقی باب روز یعنی نیوایج صحبت کردیم. در آخر من در مورد آلبومش اخیرش (۵۳) از او سوال کردم. یادداشت های او درخلال بروشور آلبوم ادعا می کرد که هر یک از هفت آهنگ این آلبوم برای مدیتیشنی خاص و مخصوص یکی از چاکراهای هفتگانه است. می خواستم بدانم که او از کجا می فهمد که کدام آکورد و چگونه روی چاکرای خاصی تاثیر دارد؟ من او را به این دلیل تحت فشار گذاشتم که فکر می کردم شاید او به معدن طلای اسرار آمیز عرفان (!) دست پیدا کرده است. سرانجام خندید و گفت: همه اینها فقط یک فریب است. نیازی به گفتن نیست که پس از آن، از اینگونه باورها دست برداشتم و رابطه ما همان جا برای همیشه تمام شد.»
گاه های گمشده (X)

گاه های گمشده (X)

در عرف موسیقی ایران شور می، سه گاه فا سری، چهارگاه سل به عنوان چپ کوک و شور لا، سه گاه سی کرن و چهارگاه دو به عنوان راست کوک شناخته می شوند که در واحد یکپارچه مرتضی حنانه بالعکس ارائه شده است. یعنی با فرض صحیح بودن کلیه عناصر این واحد یکپارچه، گام راست تحتانی وی باید یک پنجم بم تر و از نت سل (شروع دوبل گامی که پیش از این معرفی شد) شروع می شد.
موسیقی نزد ایرانیان در ۱۸۸۵ میلادی (I)

موسیقی نزد ایرانیان در ۱۸۸۵ میلادی (I)

مقاله ای که پیش رو دارید، نوشته ویکتور . آدوی بل است در باره وضعیت موسیقی ایران در سال ۱۸۸۵ میلادی که توسط حسینعلی ملاح به فارسی ترجمه شده و در سال ۱۳۵۳ در مجله «هنر و مردم» به انتشار رسیده که امروز اولین شماره آن را می خوانید.
بهترین های جَز در این هفته

بهترین های جَز در این هفته

دومین ترانه به نام Dance Me To The End Of Love از آلبوم Careless Love با صدای مادلین پرو Madeleine Peyroux (نام فامیل او مانند کشور پرو تلفظ میشود) خواننده جوان آمریکایی است، مادلین پرو را بیلی هالیدی سالهای نود نامیده اند.
جواهری: در ایران شیوه نگارش موسیقی متعدد هستند

جواهری: در ایران شیوه نگارش موسیقی متعدد هستند

من فکر می کنم که خود ماها باید همت کنیم و انتظار از اونها نداشته باشیم! اون نسل کار خودشون را کردند و آثارشون را ارائه دادند. من فکر می کنم نسل ما تنبل و کم کار بوده، حداقل کار جدیدی ارئه نمی دن، بیان کارهای نسل گذشته را باز سازی و باز پروری کنن! خیلی کارهای خوب هست!