نقدی بر مسترکلاس های گیتار در ایران (I)

مستر کلاس چیست؟
مستر کلاس به جلسه یا جلسات آموزش جمعی گفته می شود که توسط یک استاد برجسته موسیقی برگزار شده و هنرجویان سطح متوسط و پیشرفته به اجرای قطعات از قبل آماده شده خود می پردازند. عموما استاد نکات آموزشی (پداگوژیک) تکنیکی، کاربردی و پیشنهادهایی را برای بهبود کیفیت نوازندگی آنها ارائه می کند.

ویژگی برجسته مستر کلاس این است که افرادی که به شکل فعال در مستر کلاس شرکت دارند و افرادی که به شکل ناظر (غیر فعال) در مستر کلاس حضور دارند، می توانند از نکات آموزشی ارائه شده استاد در هنگام نواختن دیگر اعضای فعال مستر کلاس بهره ببرند.

تفاوت بین یک کلاس عادی و مستر کلاس در چیست؟
در یک کلاس عادی، استاد برنامه آموزشی خود را با شاگردان مبتدی متوسط و حتی پیشرفته به طور پیوسته جلو می برد اما در مستر کلاس ها معمولا یک نوازنده وقتی قطعه ای را آماده می کند استاد در مورد نحوه اجرای آن، به فرد توصیه هایی می کند که اغلب شامل جمله هایی درباره آن آهنگساز و آهنگ، چگونگی اجرا کردن برخی از قسمت ها، جمله ها و مفصل ها، و حل کردن قسمت های مشکل، فنی و تکنیکی همچنین بررسی دقیق دینامیک، آگوگیک و سونوریته است. پس از آن معمولا هنرآموز انتظار دارد که با توجه به نظرات استاد، این قطعه را مجددا با نگاه کامل تری تمرین کند.

در این کلاس ها تمرکز بر تمام جزئیات است. در مستر کلاس یک ویرتوز دانشی که سالها برای آن تلاش کرده است را در اختیار هنر آموز قرار می دهد یا به معنای دیگر آنچه که می داند را به نوازنده مشتاق ارائه دهد.

بخشی از اهداف کلاس ها
هدف از کلاس ها دادن مهارت های نوازندگی نه تنها از طریق تکنیک بلکه از چندین زمینه کلیدی است، مانند:
* آگاهی فیزیکی، کنترل تنفس، تعادل در انجام پاساژهای مشکل و اصول اجرا.
* آگاهی در مورد گرم کردن و چگونگی تمرین، روش شناسی و تجزیه و تحلیل تمرینات.
* آگاهی تئوری با دانش درباره آناتومی.
* آگاهی آوایی، بافت و تفسیر، زیبایی شناسی و بداهه نوازی از طریق آواز خواندن.
* آگاهی و ارتباطات و اجزا.
*شناخت رپرتوار.
* شناخت فرم های موسیقی و رقص ها و شناخت آثار آهنگسازان.
و…

بسیار شاهد هستیم که در یک مستر کلاس واقعی، تحلیل و جریان طراحی شدن برنامه یک کنسرت اتفاق می افتد. این موارد بخشی از اهداف آموزشی این کلاس ها هستند.

در ایران چندین سال است شاهد مستر کلاس های گوناگون برای ساز گیتار کلاسیک هستم، خصوصا مسترکلاس های که هرساله در شهرهای مختلف ایران تکراری بر تکرار برگزار می شود. هدف این مقاله روشن کردن اهداف و تفکر این کلاس ها تا حد توانم می باشد. برگزاری این مسترکلاس ها این سئوالات را به ذهن مدرسین موسیقی می آورد:
آیا اینچنین کلاس های پی در پی اهدافی را از قبل مشخص کرده است؟
آیا تمام روش های یکسان برای هر فرد چقدر در پیشبرد نوازندگی و جهان بینی آن شخص کمکی می کند یا کرده است؟
تعریف معلم و نقش آن در اهداف بلند بالا چیست و چه می شود؟
بی شک برای شخصی که هرساله در این کلاس ها شرکت می کند باید راهی انتخاب شود با هدف ارتقا نوازنده یا بسته شدن یک رپرتوار برای یک کنسرت موفق و سالم؛ آیا پیشرفتی در این زمینه در این کلاس ها دیده می شود؟
آیا حمایت کردن از این روش کلاس ها برای بالا بردن سطح فرهنگ و نگرش صحیح و سالم نوازندگی است؟
اصولا وظیفه یک معلم برای هنرجوی خود چیست؟ آیا باید او را برای شرکت در این کلاس ها تشویق کرد؟
اتفاق درست کجا رخ می دهد؟ سکوت کردن یا حمایت از این مستر کلاس ها؟
بی شک اغلب هنرجوهای مبتدی که در کلاس های موسیقی ثبت نام می کنند، دید کامل و سالمی ندارند و این آگاه سازی وظیفه معلم اوست که می تواند دنیایی بزرگ تر را برای او ترسیم کند و او را به مراتب بالاتر بکشاند.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مروری بر آلبوم «موسیقی نو در ایران (۲)»

آنگاه که یک مجموعه‌ی دنباله‌دار «موسیقی نو در ایران» نام می‌گیرد و از پس شماره‌ی نخستش شماره‌ی دومی نیز می‌آید، انتظاری را در پس خود برمی‌انگیزد. آن انتظار از جنس توصیف است یا تبیین. بدین معنا که شاکله‌ی «موسیقی نوی واقعا موجود» همچون یک بیانیه دست‌کم از خلال فرایندهای شناسایی/گزیدن و اعتباربخشی پدیدآورنده‌ی آن برابر ما بایستد.

پرتی ینده، الماس جدید اپرا (II)

پرتی ینده ۶ مارس ۱۹۸۵ در آفریقای جنوبی متولد می شود در حالی که هنوز نظام سیاسی آپارتاید در این کشور برقرار است. او در محله سیاه پوست نشین به نام تَندوکوخانیا (Thandukukhanya) در شهر پیِت رِتیف (Piet Retief) بزرگ می شود. او در نوجوانی از طریق تبلیغ هواپیمایی بریتانیا که دوتایی برای گل ها (Duo des fleurs ) اثر لئو دلیب (Léo Delibes) را به تصویر می کشد با اپرا آشنا می شود. در سن شانزده سالگی در یک کنکور آواز برنده می شود و از این طریق به مصاحبه ای در کالج موسیقی آفریقای جنوبی وابسته به دانشگاه کیپ (Cap) راه می یابد.

از روزهای گذشته…

گزارش جلسه هفتم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (VI)

گزارش جلسه هفتم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (VI)

«پس از شنیدن قطعه‌ها [اول و دوم]، می‌بایست تغییراتی را که در موسیقی سنتی ایران با تاثیرپذیری یا تقلید از موسیقی اروپایی پدید آمده و شیوه‌های جدید را عرضه کرده، مورد بررسی قرار داد: اولین عنصر یا محوری که در این تغییر یا بهتر گفته شود «تحریف» به نظر می‌رسد، قلب ماهیت صدا یا سونوریتۀ «ساز» ایرانی است.[…] دومین وجه مشخصه دیگر از این تغییرات اساسی، تغییرات در نسبت‌های فواصل است. […] آشناترین مظاهر زیانبار این تحریفات عبارتند از: وفور نغمه‌های سردرگم، تکراری و کاملا بی‌هویتی که تا آخرین حد از رخوتی سنگین، غمهای تصنعی و افسردگی‌هایی، اشباع شده هستند.» (صص ۳۲-۲۸)
ویژگی های یک سنتور خوب (II)

ویژگی های یک سنتور خوب (II)

بنابر آنچه تجربه نشان داده است مسائل حاشیه ای که برای هنرجویان جهت خرید ساز پیش می آید نه تنها بی اهمیت نیست بلکه این موضوع متاسفانه گاهی باعث کدورت ها و ایجاد کینه ها مابین معلمین و شاگردان شده و شاگردان به محض روبرو شدن با استاد جدید، معلم پیشین خود را بخاطر انتخاب نادرست ساز (چه از روی عمد و چه از روی نا آگاهی) مورد نکوهش و انتقاد قرار می دهند و چه بسا در بیشتر موارد هیچکدام آنقدر مقصر نبوده اند که بعد ها باعث بعضی از این کدورتها شود.
یکصدمین سال تأسیس هنرستان موسیقی؛ خوب یا بد

یکصدمین سال تأسیس هنرستان موسیقی؛ خوب یا بد

کنسرواتوار موسیقی یا مرکز «سرودها و آهنگ‌های انقلابی»؟ نهادی برای تربیت «موسیقی‌دان» یا کارخانه‌ای برای تولید ماشین‌های نوازنده؟ کانونی برای هدایت درست استعدادها یا آشفته‌بازاری برای سردرگم‌کردن نوجوانان؟
امینی: تکنوازی های مجید وفادار منتشر خواهد شد

امینی: تکنوازی های مجید وفادار منتشر خواهد شد

تصنیف به «سوی تو» یکی از آثار تاریخ موسیقی ماست که متاسفانه خواننده‌های مختلفی هم رفته اند سراغش و اجراهای خیلی سبکی از آن شنیده ایم و در این ضبط و اجرا سعی می کنیم روایت فاخری از آن را به اجرا بگذاریم. به خاطر همین تصنیف و حجم خاطرات فرهنگی زیادی که پشت آن است، ما اسم این آلبوم را گذاشته ایم «بگو کجایی؟» و فکر می‌کنم این نام می‌تواند اثر خوبی در خاطرات مردم داشته باشد.
بررسی و نقدِ «مبانی نظری موسیقی ایرانی» (III)

بررسی و نقدِ «مبانی نظری موسیقی ایرانی» (III)

«هر دستگاه یا آواز یک مقام اصلی دارد که به آن مقام مادر می گویند.» علاوه بر اینکه این یک عامیانه گویی است، معلوم نیست که کجا و چه کسانی چنین «می گویند». شاید ذکر این نکته جالب باشد که زنده یاد محمد رضا لطفی در تئوری پردازی خود بر این باور بود که «شور مادر دستگاه ها است». اما اینجا مقام درآمد هر دستگاه «مقام مادر» نامیده شده است که با این حساب «شور» آقای لطفی «مادربزرگ» دستگاه ها خواهد بود!
گفتگو با جاشوآ بل (I)

گفتگو با جاشوآ بل (I)

حتی افرادی که علاقه فراوانی به موسیقی کلاسیک ندارند جاشوآ بل را می شناسند، شخصی که با اجرای چند سال گذشته اش در ایستگاههای مترو واشنگتون، موج جدیدی را آغاز نموده! هم اکنون این ویولنیست ۴۴ ساله است، دارنده جوایز فراوان، بیش از سی آلبوم و اجرا در کنسرتهای بیشمار در سرتاسر دنیا… وا این موفقیت ها را در کتاب زندگی حرفه ای خود ثبت کرده است؛ هفته گذشته قبل از اجرای “برنامه امشب” به همراه کونان اُبرین (Conan O’Brien) وقتی را در اختیار من قرار داد تا با او گفتگویی داشته باشم.
مصاحبه با هنری باتلر پیانیست (III)

مصاحبه با هنری باتلر پیانیست (III)

من فکر می کنم من و تماشاگران، هر دو ساز هستیم. ما هر دو یکدیگر را می نوازیم. در یک کنسرت واقعی، من تمرکز می کنم و آنها هم همچنین تمرکز می کنند. اما من اول روی آنچه می خواهم به آنها بدهم تمرکز می کنم و موسیقی این است و سپس آن را برای آنها می فرستم. الحان و آهنگ ها به سمت آنها می رود، آنها آن را دریافت می کنند و هوشیاری خود را به سوی من می فرستند. این یک جزر و مد است. به سمت جلو و عقب حرکت می کند. آن چه آنها به من می دهند، در حقیقت نوعی از انرژی است که من می توانم آن را به سطوحی دیگر تبدیل کنم. تمام اینها نسبی است و همگی بستگی به این دارد که چطور هر شخصیت جداگانه ای درک کند یا چطور کسی درباره اینکه چه انجام می دهد احساس می کند. فاکتورهای بسیاری وجود دارد.
متنوع و پر شتاب (II)

متنوع و پر شتاب (II)

این قطعه هم جزو قطعاتی است که بجای آرپژ با ملودی آغاز می شود. بعد از اورتور هم مجددا جمله ی پر مغزتری را می شنویم که شنونده را در انتظار شنیدن ادامه قطعه نگه می دارد. روند کلی قطعه هم با متانت و وقار پیش می رود. بنظر من این قطعه جزو قطعات خوب این آلبوم بود.
ویژگیهای ارتعاشی چوب و کوک کردن صفحات ویولن (XIII)

ویژگیهای ارتعاشی چوب و کوک کردن صفحات ویولن (XIII)

اگر خطوط نودال به وجود آمده در صفحه با این الگوهای مشخص شده، تفاوت داشته باشند، بدین معنی است که توزیع مقاومت و وزن صفحه با نمونه اصلی تفاوت دارد. اگر ما با سبک خطوط نودال آشنایی داشته باشیم، قطعا خود آنها به ما خواهند گفت چه موردی اشتباه و نادرست صورت گرفته است.
فلسفۀ سازهای ابداعی (I)

فلسفۀ سازهای ابداعی (I)

این روز ها در آشفته بازار موسیقی ایران خبر های گوناگون و متعددی می شنویم. خبر هایی داغ از گروه های “بزرگ”، کنسرت های “بزرگ”، ابداع، اکتشاف، انواع تلفیق، نوآوری و… یکی از ملال آورترین خبر های تکراری این روز ها، خبر ابداع ساز های جدید است. ساز هایی با اشکال گوناگون و در ظاهر متفاوت از لحاظ ساختار و صدا. تنور این آشفته بازار بی صاحب آنقدر داغ است که از هر صنفی در آن می توان یافت. از خواننده و آوازه خوان گرفته تا نجار و بقال و سیرابی فروش…