تاریخ مختصر موسیقی ایران، پیش از اسلام تا صفویه (VII)

دوران تسلط ترک ها
در این دوران قدرت نظامی افزایش پیدا می کند و زبان رسمی کشور دری می شود. دانشمندان در این دوره جامع العلوم هستند. تئوریسین های مهم این دوره ابن سینا و ابن زیله و از شعرای مهم این دوره می توان به فرخی سیستانی اشاره کرد. او ساز چنگ را بسیار پر استفاده ذکر کرده است. ساز نفیر کم کم در این دوره به موسیقی ما اضافه می شود.

ابن سینا، در افشنه بخارا به دنیا آمد. در سن کم به بسیاری از علوم واقف شد و سپس شروع به سفر کرد. مهمترین کتاب ابن سینا «شفا» نام دارد. کتاب های او دائره المعارف هستند. شفا چهار بخش اصلی دارد: منطق، الهیات، طبیعیات و ریاضیات. موسیقی زیرشاخه ریاضیات است و نام بخش موسیقی: جوامع العلوم. نام کتابهای دیگر او نجات و قانون است. ابن سینا شاگردی داشت به نام ابوعبید جوزجانی که درس های ابن سینا را در رساله ای به نام دانشنامه علایی جمع آوری کرد. این کتاب اولین رساله به زبان فارسی است. ابن سینا پیرو مکتب افلاطون و فیثاغورث بود. در این دیدگاه علم و اعداد، هماهنگی کائنات و نجوم بسیار مهم هستند.

ابن زیله، او شاگرد ابن سینا بود. او آنقدر دارای کرامات بود که ابن سینا او را شیخ فاضل می خواند. رساله او دقیقا بر اساس رساله ابن سینا نگارش شده است. بسیاری از گفته های ابن سینا و فارابی را دقیقا عنوان کرده است. اصفهانی تبار است و نام رساله او “الکافی فی الموسیقی”، اهمیت این رساله به دلیل تکمیل نت نگاری با حروف ابجد و ارایه سه نوع دستان بندی بغدادی(به علت نزدیکی به خلافت)، خراسانی (به علت حفظ اصالت ایرانی) و اصفهانی (حد فاصل فرهنگ ایرانی و عربی) برای تنبور است.

حمله مغول
ایلخانیان
با حمله وحشیانه مغول همه چیز نابود شد. مغول ها بسیار ابتدایی و بدوی زندگی می کردند و حمایتی در کار نبود. در این دوره وزیران بزرگی داشتیم که تلاش زیادی برای جلوگیری از نابودی فرهنگ ایرانی کردند مانند خواجه نصیرالدین طوسی و شیخ فضل الله همدانی. در این دوره بزرگانی چوم عطار، سعدی و مولانا داریم و فارس مامن هنرمندان شد. در آن زمان گرایش به خانقاه و تصوف از حوالی خراسان آغاز می شود. بسیاری از شعرا و اندیشمندان به خانقاه می رفتند و صوفی می شدند. از موسیقیدانان بزرگ این دوره صفی الدین ارموی بود که در ارومیه دیده به جهان گشود. برای تحصیل به بغداد و مدرسه مستنصریه رفت و آموزش موسیقی دید. به علت خوش نوازی جذب دربار خلیفه عباسی شد. عطا الله جوینی فرماندار بغداد، صفی الدین را برای آموزش موسیقی به فرزندانش استخدام می کند. کتاب های ادوار و شریفه از اوست. زیان هر دو رساله عربی است. شرفیه مجموع تدریس های او به شرف الدین هارون فرزند عطالله و ادوار مجموع دورهایی است که او بر اساس مکتب منتطمیه بنیان نهاد. صفی الدین ارموی موسیقی پیش از حمله مغول را به موسیقی پس از آن پیوند می دهد.

تنها شرحی که بر شرفیه نوشته شده است اثر قطب الدین شیرازی است به نام دره التاج که به فارسی نوشته شده است. پیش از مغول موسیقی بر اساس نظام اصابع و مجاری بود، ارموی ادوار را ایجاد می کند. هر دور یک ذی الکل است. ارموی ۱۳ ذی الخمس و ۷ ذی الاربع کشف کرد که از ترکیب آنها ۹۱ دور به وجود آورد. یکی از ذی الخمس ها را به علت بد صدایی حذف کرد و در نهایت ۸۴ دور باقی ماند. از میان آنها ۱۲ دور را به عنوان دورهای اصلی انتخاب کرد و نامگذاری نمود مانند نوا، عشاق، گوشت، راست و…

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

موسیقی شناسی فمنیستی (I)

در دوران معاصر بحث حقوق زنان در جوامع و پرداختن به ارزشهای زنان از جایگاه ویژه ای در می ان صاحب نظران و انسان شناسان برخوردار است. در طول تاریخ در راستای برابر سازی حقوق زنان و مردان تلاشهای بسیاری شده است. این تلاشها صرفا در زمینه حقوق اجتماعی و شغل و پوشش و… نبوده بلکه یکی از این شاخه ها برابری در زمینه هنر است. چیزی که امروزه در غرب همچنان با آن مواجه هستیم و آن استفاده ابزاری از زن برای جذب مخاطب در آثار هنریست، از نقاشی و مجسمه سازی تا سینما و موسیقی. بر خلاف تبلیغ سیستم های غربی در زمینه برابری جنسیتی زن و مرد در عمل مشاهده می کنیم که هیچ برابری حتی در صحبت های برخی فیلسوفان تاریخ غرب برای زن و مرد در نظر گرفته نشده و گاها حتی زن را عاری از نبوغ و شعور آفرینش اثر هنری می دانستند. بحث بسیار گسترده و طولانیست اما در این مقاله با استفاده از چند نوشتار مشهور در زمینه موسیقی شناسی سعی کردیم تا حدودی به این موضوع مهم در زمینه هنر و مخصوصا موسیقی بپردازیم.

کنسرت تریوی فلوت و پیانو اجرا می شود

فیروزه نوائی، نولوون بارگین و لیلا رمضان، در روز ششم شهریور در تالار رودکی ساعت ۲۰:۰۰ به روی صحنه می روند. در این کنسرت آثاری از یوهان سباستین باخ (Johann Sebastian Bach)، فردریش کولاو (Friedrich Kuhlau)، ثیوبالد بوم (Theobald Boehm)، ژاک ایبرت (Jacques Ibert)، فرانتس داپلر (Franz Doppler)، نادر مشایخی و جوزف دیشلر (Josef Dichler) اجرا می شود.

از روزهای گذشته…

مراسم جشن انتشار و رونمایی از آلبوم “راپسودی بختیاری” (I)

مراسم جشن انتشار و رونمایی از آلبوم “راپسودی بختیاری” (I)

سال از نیمه ی نود و دو گذشته و هوای ملایم باغ موزه ی قصر، لذت مطبوع راه رفتن را مضاعف می کند. سالن فرخی یزدی باغ موزه، شاهد جشن انتشار آلبوم «راپسودی بختیاری» است. اثر متفاوت و قابل تامل پیمان سلطانی. راپسودی بختیاری اثری سمفونیک بر مقام شیرعلی مردون، امروز را به چشم تاریخ ِ دوباره انداخته است. آلبوم موسیقی «راپسودی بختیاری» به آهنگسازی پیمان سلطانی و با اجرای نوازندگان ارکستر فیلارمونیک و اپرای ارمنستان توسط انجمن موسیقی ایران منتشر شده است. این اثر که در آمفی تئاتر خانه آهنگسازان ارمنستان و به خوانندگی پروین عالی پور و همخوانی کوروش اسدپور ضبط شده، بر اساس اشعاری از روشن سلیمانی ساخته شده است.
تغییر رفتار بازار موسیقی در اینترنت

تغییر رفتار بازار موسیقی در اینترنت

کاربران اینترنت پرسرعت – Broadband در اروپا و آمریکای شمالی در حال تغییر الگوی مصرف در download موسیقی از اینترنت هستند و پیش بینی می شود تا پنج سال آینده تغییر کلی در نحوه خرید موسیقی در جهان بوقوع پیوندد.
بررسی اجمالی آثار شادروان <br>روح الله خالقی (قسمت اول)

بررسی اجمالی آثار شادروان
روح الله خالقی (قسمت اول)

در مصاحبه رادیویی به مناسبت دهمین سالگرد درگذشت خالقی در بیست و یکم آبانماه ۱۳۵۴ استاد علی تجویدی از “آتشین لاله” بعنوان زیباترین و دلنشین ترین اثر خالقی نام بردند و خود آهنگساز و خواننده اصلی آن استاد بنان نیز در برنامه قصه شمع در سال ۱۳۴۰علاقه خاص خود را به این آهنگ و ترانه ابراز می دارند. زیبایی این اثر از چشم شنوندگان عادی نیز پوشیده نمانده و از آن باید بعنوان یکی از معروفترین کارهای زنده یاد خالقی نام برد.
برگزاری مستر کلاسهای استادان روسی در کنسرواتوار تهران

برگزاری مستر کلاسهای استادان روسی در کنسرواتوار تهران

مستر کلاسهای استادان روسی در کنسرواتوار تهران در سه رشته آواز، پیانو و فلوت برگزار می شود. هزینه شرکت در مستر کلاس های یک روزه (یک ساعته) برای دانشجویان ۷۰ هزار تومان و برای سایر علاقمندان ۹۰ هزار تومان است. همینطور هزینه شرکت در کلاس های ۸ جلسه ای این اساتید ۳۲۰ هزار تومان می باشد. در تمام این کلاسها، مترجم زبان روسی حضور خواهد داشت.
موسیقی بلوز

موسیقی بلوز

از جمله مهمترین منابعی که موسیقی Jazz از آن استفاده میکند سبک موسیقیBlues است.
احمدیان: موسیقی کلاسیک در ایران درآمد کافی ندارد

احمدیان: موسیقی کلاسیک در ایران درآمد کافی ندارد

نوازندگی موسیقی کلاسیک در ایران حرفه درآمدزایی نیست. جدای از آن تصادف نسبتا شدیدی که با یک دستگاه مینی بوس خطوط درون شهری داشتم، ضایعه ای را در ناحیه گردنم ایجاد کرد که محرومیت مادام العمر از نوازندگی این ساز نازنین را برای من به همراه داشت.
مستر کلاس های خسرو علمیه برگزار می شود

مستر کلاس های خسرو علمیه برگزار می شود

خسرو علمیه در سال ۱۳۳۳در خانواده ای با فرهنگ در تبریز چشم به جهان گشود. جد پدری ایشان از اولین پایه گذاران صنعت چاپ کشور می باشند. عشق و علاقه به هنر آواز و موسیقی و استعداد شگرف در ایشان از همان دوران کودکی تبلور یافت، بطوریکه در ۵ سالگی در محافل عمومی از جمله مدرسه اردیبهشت تبریز به تشویق مدیر مدرسه خانم تیموری هنر نمایی می نمود.
موسیقی در ایران باستان (II)

موسیقی در ایران باستان (II)

پس از سقوط دولت ماد توسط کورش، سلسله ی هخامنشی تاسیس گردید. دوران هخامنشی را آغاز تاریخ شاهنشاهی ایران می دانند. طبق گفته ی مورخان در دوره ی هخامنشیان موسیقی محترم شمرده می شد و سه غالب موسیقی بزمی یا درباری، موسیقی مذهبی و مردمی، موسیقی رزمی یا نظامی رواج داشت.
یاد بود استاد حسن کسایی (II)

یاد بود استاد حسن کسایی (II)

دکترعمومی سپس به تعریف خاطراتی از استاد کسایی پرداخت (لحن و صدای وی در هنگام صحبت درباره استاد خود به قدری متاثر کننده بود که تمام حاضرین را تحت تاثیر قرار می داد) سپس بخشی از مصاحبه خود با استاد حسن کسایی را برای حاضرین پخش کرد. در این مصاحبه حسن کسایی به اهمیت شعر در موسیقی ایرانی می پردازد و می گوید: “ساز زدن بدون توجه به شعر معنایی ندارد. من در سازم شعر می خوانم”. او معتقد است مطلبی که در شعر وجود دارد، باید با کمک موسیقی و بوسیله نوازنده بیان شود. دکتر عمومی ضمن تاکید حرف های استاد کسایی، به بیان اهمیت شعر در موسیقی ایرانی پرداخت و آشنایی با شعر فارسی را برای موسیقیدانان از نکات پر اهمیت دانست.
کارول کینگ (I)

کارول کینگ (I)

شاعر بسیاری از ترانه های خاطره انگیز هنگامی که آلبوم Tapestry در سال ۱۹۷۱ منتشر شد، نقطه عطفی در کارنامه کارول کینگ و دلیل صعود او به مقام فوق ستاره، به شمار آمد، اما این خواننده/ترانه سرای موفق، سالها بود که جای خود را به عنوان یکی از با استعدادترین و خوش قریحه ترین آهنگسازان موسیقی پاپ محکم کرده بود و آثار او توسط اکثر خوانندگان رده بالای دهه ۶۰ – از بیتلز گرفته تا آرتا فرانکلین (Aretha Franklin) بانوی موسیقی سول (Soul) و بلوز- اجرا شده بود.