ریتم و ترادیسی (VII)

ویژگی انتقال بیان می کند که ریتم نه تنها برداری از نقاط زمانی است، بلکه برداری تکرارشونده است. ویژگی هم ارزی بیان می کند که توابع متناوب با دوره ی تناوب ۸ مطابق توالی هایی چون همگی الگوی ادواری «یکسانی» را همانگونه که در شکل ۷ نشان داده شده است، بازنمایی می کنند.

نت نویسی تابعی، امکان بررسی پرسش ها را درباره ی تعداد امکان پذیر الگوهای ریتمی متفاوت، بحث صریح درباره ی الگوهای متقارن و نامتقارن ریتم، و کشف تایْلینگ کانُن (کانُن هایی که تمامی نقاط زمانی ممکن را با استفاده از یک دور ریتمی با نقاط شروع انحرافی «پر می کند»؛ نک. Hall and Klingsberg 2004) ممکن می سازد.

۱٫۶٫ جدول نت طبل/سازهای کوبه ای
جدول نت طبل و سازهای کوبه ای صورت گرافیکی ای از ارائه دودویی است که در آن هر مکان احتمالی بر یک شبکه ی دو-بُعدی به منظور وجود یک رویدادْ پُر یا به منظور نشان دادن سکوتْ خالی گذاشته می شود. زمان همراه با اشارات کلامی برای شمارش ضرب بر محور افقی حضور دارد. سازهای مورد استفاده با ردیف های مختلفی از شبکه تعریف می شوند. برای مثال، شکل ۸ یک فراز دو میزانی نواخته شده بر دستگاه کاملی از طبل-ها را نشان می دهد.

جدول نت طبل و سازهای کوبه ای، لحظه و چگونگی ضربه زدن بر سازها را نشان می دهد و بایگانی ای از چنین جدول نتی در اینجا در دسترس است. شبکه های ساز کوبه ای مانند شکل ۸ رابط محبوبی برای برنامه نویسی ماشین های طبلْ مانند TR-707 از رُنالْد هستند.

شکل ۹٫ دو میزان اول انوانسیون دو-بخشی شماره ی ۸ باخ به صورت نت نویسی موسیقایی و نت نویسی گرافیکی شِلینجِر نشان داده شده است. در شبکه، هر مربع افقی یک واحد زمانی (در این مورد، یک نت دولاچنگ) و هر مربع عمودی یک نیم پرده را نشان می دهد. نمای لحنی مستقیماً از مرز منحنی قابل مشاهده است.

۱٫۷٫ نت نویسی شِلینجِر
جوزِف شِلینجِر (۱۹۴۳-۱۸۹۵) روشی گرافیکی برای مجسم ساختن اثر موسیقایی مطرح کرد که امیدوار بود روزی جایگزین نت نویسی موسیقایی شود. در این نت نویسی، شبکه ای از مربع ها زمانِ در حالِ حرکت در جهت افقی را نشان می دهد؛ یک مربع برای هر نقطه ی زمانی (Schillinger 1946). بُعد عمودی زیرایی نغمه است، که معمولاً بر حسب نیم پرده ها برچسب گذاری می شود. برای مثال، شکل ۹ شروع انوانسیون دو-بخشی شماره ی ۸ باخ را نشان می دهد.

نمای خط لحنی مستقیماً از ارائه ی گرافیکی آشکار است، و شِلینجِر آن را مرحله ی مهمی در کمک برای ایجاد یک رویکرد علمی به لحن قلمداد می کند. شِلینجِر چگونگی تغییر گرافیکی اثر موسیقایی را از طریق تغییر خصوصیت های هندسی اش، و چگونگی آهنگسازی مستقیم در قلمرو گرافیکی را نشان داد. عوامل دیگر به جز زیرایی نیز ممکن است به صورتی مشابه ضبط شوند، برای مثال، یک منحنی ممکن است بلندی صدا در هر نقطه ی شبکه، مقدار لرزش، یا جنبه های مختلفی از کیفیت نغمه را نشان دهد.

نظریه ی ریتمی شِلینجِر این نت نویسی گرافیکی را با ایده ی الگوهای تداخلی ترکیب می کند. وقتی دو موج سینوسی با فرکانس های مختلف با یکدیگر جمع می شوند، بین تداخل سازنده و مخرب تناوب می کنند. این تناوب در صورتِ قرارگرفتنِ اختلافِ بین فرکانس ها در محدوده ۵/۰ تا ۱۰ هرتز به صورت ضرب ها حس می-شود. شِلینجِر این ایده را با استفاده از امواج مربعی که در آن هر تغییری در سطح بیان گر یک نت جدید است طرح بندی کرد. هنگامی که دو (یا چند) موج ترکیب می شوند، نت های جدید در هر تغییری در سطح اتفاق می-افتند. این طرح ایجاد تنوع زیادی از الگوهای ریتمی را از مواد اولیه ی ساده ممکن می سازد، و دانشنامه ریتم «مجموعه ای کلان از الگوهای ریتمی» را فراهم کرده است (Schillinger 1976).


شکل ۱۰٫ (الف) یک موج سه بار و دیگری دوبار در واحد زمان تغییرات داشته است. ترکیب این دو منجر به یک چندریتمی سه-بر-دو می شود. (ب) یک موج چهاربار و دیگری سه بار در واحد زمان تغییرات داشته است. ترکیب این دو منجر به یک چندریتمی چهار-بر-سه می شود. هر دو در نت نویسی گرافیکی شِلینجِر، در نت نویسی موسیقایی، و در نت نویسی چرخه ای نشان داده شده است. نقاطْ ضربان پی درپی را نشان می دهد.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

جایگاه علم و هنر در روند جهانی شدن (VIII)

هشترودی در زمانی که هنوز جهان درگیر جنگ سرد بود و مسائل مربوط به جهانی شدن مطرح نشده بود این نکته مهم را عنوان کرد که هویت اصلی یک ملت و قدرت حضور آن در جهان، بیشتر تابعی از زایش هنری و فلسفی اوست تا صرفاً پیوستگی مجرد به علم و مباحث آن. در حقیقت او به درستی روی این نکته دست می گذارد که جریان جهانی شدن جریانی سطحی و مبتذل از فروریزی فرهنگ ها در درون حوزه یی از قدرت علمی – فنی نیست. هر فرهنگی با هویت خود که همان ظرفیت هنری و فلسفی خود است وارد این میدان می شود و حضورش نیز به اندازه همین ظرفیت صاحب ارزش می شود.

مکتب و مکتب داری (IV)

نمونه ای دیگر، کنسرت گروه اساتید (به کوشش فرامرز پایور) در مایه دشتی به سال ۱۳۵۸ همراه صدای محمدرضا شجریان است. در آلبوم «پیغام اهل راز» استاد فرامرز پایور، روایتی دیگر و برداشتی خاص از تصنیف «خون جوانان وطن» اثر عارف را ارائه داده و یکی از زیبا ترین اجراهای استاد اسماعیلی در همین آلبوم است. ارتباط شنونده این آثار باصدای ضرب (تنبک) استاد، ارتباطی ناخودآگاه است. مانند ارتباط شنونده ارکستر سمفونیک با صدای کنترباس ها و ویولونسل ها و دست چپ پیانو.

از روزهای گذشته…

سیمون آیوازیان: فرهنگ فلامنکو در ایران غنی نیست

سیمون آیوازیان: فرهنگ فلامنکو در ایران غنی نیست

سیمون آیوازیان از قدیمی ترین اساتید فلامنکو در ایران است که نوازندگی را با ساز ماندولین و در سن ۱۲ سالگی آغاز کرد. در ۱۴ سالگی با ساز گیتار آشنا شد و گیتار کلاسیک را به مدت ۷ سال با اتود و شیوه های آکادمیک به صورت خود آموز فراگرفت. اولین استاد فلامنکو او خود خوان آلبا (Juan Alba) بود، وی ۵ توکه از توکه های اسپانیایی را نزد ایشان آموخت. همچنین مدتی نزد آلیریو دیاز (Alirio Diaz) گیتاریست به نام ونزوئلایی درسهایی را فراگرفت.
در جستجوی موسیقی سنتی (III)

در جستجوی موسیقی سنتی (III)

در گفتاری که در نشر ثالث داشتم، مدعی شدم که در کنسرت های موسیقی ایرانی (بخصوص کنسرت محمدرضا لطفی که چند روز قبل به سبک جنجالی اجرا شده بود) هیچ نشانی از “موسیقی سنتی” دیده نمی شود. تنها “موسیقی سنتی” که در ایران دیدم و شنیدم همین کنسرت ارکستر سمفونیکِ اوزنابروک آلمان بود! البته این ادعا وقتی درست است که واژه “سنتی” را به مفهوم دقیق همان “ترادیتسیون” فرنگی به کار ببریم. یعنی برگزاری مراسمی یا پدیده هایی به سبک و سیاقی شناخته شده و قدیمی که بدون دخل و تصرف و تغییر اساسی، از نسلی به نسل بعدی منتقل می شود. کنسرت ارکستر سمفونیک هم مراسمی است که از قرن ۱۹ به بعد به این سبک و سیاق: لباس فراک سیاه با پاپیون سفید، (باید حتماً سفید باشد) نظم و ترتیب نشستن نوازنده ها و جای ساز ها، نقش کنسرت مایستر، نقش رهبر، طرز آمدن و نشستن و رفتن شان، طرز دست زدن ِ شنوندگان و تعظیم و تشکر ارکستر، (فقط رهبر به نمایندگی از ارکستر تعظیم می کند) و آهنگ هایی که اجرا کردند، همه از روی نمونه های جا افتاده و قدیمی و شناخته یعنی وابسته به ترادیتسیون (سنت) انجام می شود.
جانِ آوازِ امروز

جانِ آوازِ امروز

محسن کرامتی صدای آشنای سه دهه آواز ایران، جزو معدود خوانندگانی است که آوازش را در اختیار نمایندگان حاکمیت قرار نداده و همیشه در اجراهایش نمایشگرِ آرمان های زیبای انسانیِ خود بوده است.
موسیقی مردمی، موسیقی هنری، موسیقی مردم پسند: امروزه این دسته بندی ها چه معنایی دارند؟ (IX)

موسیقی مردمی، موسیقی هنری، موسیقی مردم پسند: امروزه این دسته بندی ها چه معنایی دارند؟ (IX)

اعضای انجمن اخوت هر سال رهبران خود را انتخاب می کردند، یکی از آنها تاج گذاری می کرد، و به همین مناسبت، گروه های سازهای کوبه ای در خیابان رژه می رفتند. میراث بارگاه این سیاه پوستان هنوز در جشنواره های معاصر به احترام نیایش برای بانوی ما مشهود است، مثلاً در کامپانا، نمادهای سلطنتی، در قالب تاج ها، عصاهای سلطنتی و شنل ها، هنوز هم بخش مهمی از سنت کُنگادُس است. این نمادها تداوم داشته اند زیرا به کسانی که آنها را می پوشند، منزلت داده و گروه آنها را موقر نشان می-دهد. علاوه بر این تغییر جایگاه افراد در آئین ها توجهات را به سلسله مراتب اجتماعی جلب می کند.
ترومپت (I)

ترومپت (I)

درترومپت نسبت به سازهای دیگر مانند هورن ، ترومبون ، باریتون ، توبا از آلیاژ برنج بیشتری استفاده شده است. افرادی که نوازنده این ساز می باشند را اصطلاحا” Trumpeterیا Trumpet player می نامند. رایج ترین ترومپت اغلب روی سی بمل تنظیم می شوند که نت دو میانه دونت زیر تر از سی بمل می باشد ، گر چه انواع ترومپت های زیادی در این خانواده سازها وجود دارد.
موسیقیدانها آستین هایشان را بالا می زنند!

موسیقیدانها آستین هایشان را بالا می زنند!

اهالی موسیقی ایران تا کنون در بسیاری از برنامه های مربوط به امور خیریه، فعالیتی جدی داشته اند؛ مخصوصا در سالهای اخیر بارها و بارها، شاهد اجرای هنرمندان ایرانی در حمایت از سیل دیدگان، زلزله زدگان و… بوده ایم. در تمام این برنامه های خیریه اهالی موسیقی با استفاده از هنرشان سعی در جذب سرمایه های مادی مردمی برای کمک به آسیب دیدگان داشته اند اما هیچ گاه حرکت منسجم و بزرگ حمایتی به صورت مستقیم از اهالی موسیقی ایران دیده نشده است.
نقدی بر «قطعه‌ای در ماهور» (VII)

نقدی بر «قطعه‌ای در ماهور» (VII)

سومین توالی آکورد که در میزان ۱۴۴ نوشته شده است، به صورت چیدمان بسته وصل سه آکورد در فونکسیون دوم در حالت پایگی، پنجم در حالت معکوس دوم و اول در حالت معکوس اول است.
شیدایی تار (II)

شیدایی تار (II)

وی در جریان انقلاب اسلامی از سمتهای خود استعفا کرد و به مردم انقلابی پیوســت و ســاخته ها و نواخته های او با صدای محمدرضا شــجریان و شــهرام ناظری در نوک پیکان انقلاب قرار گرفت و امروزه به عنوان یک خاطره ملی در اذهان مردم باقی است. لطفی در مورد ساخته معروف خود، سپیده (ایران ای ســرای امید)، می گوید: «وقتی در دستگاه ماهور شروع به کار کردم طبق روال آواز از منطقه بم شــروع شد ولی هر کاری که می‌کردیم، می دیدیم جور درنمی آید. پس از مدتی قرار شد آقای شجریان از اوج بخواند و خیلی خوب درآمد. در آن روزگار جامعه ایرانی یکپارچه شور و هیجان بود، ما هم که از جامعه دور نبودیم و با مردم همصدا بودیم.
گزارش مراسم رونمایی «ردیف میرزاعبدالله به روایت مهدی صلحی» (III)

گزارش مراسم رونمایی «ردیف میرزاعبدالله به روایت مهدی صلحی» (III)

همچنین از آنجا که نهایت انجام این تصحیحات اجرا و شنیده‌شدن نتیجۀ صوتی آنهاست از آقای قادری که شش سال با این ردیف عجین بودند و در نواختن تار و سه‌تار ماهرند خواستم و سماجت کردم که این ردیف را اجراکنند و ضبط این اجرا را در منزل بنده به انجام رساندیم که اولین نمونۀ صوتی منتشرشده از روایت مهدی صلحی از ردیف میرزاعبدالله است.
گروه جدید کویین و نلسون ماندلا

گروه جدید کویین و نلسون ماندلا

اعضای گروه افسانه ای Queen با خواننده سابق گروه Free و Bad Company به نام پل راجرز (Paul Rodgers)، قصد دارند به فعالیت هنری خود ادامه دهند.