گزارشی است از مراسم رونمایی از آلبوم به‌یاد بهاری (IV)

استاد بهاری شاگردان بسیاری تربیت کردند ولی این شاگردان مسیر و ادبیات و روش نوازندگی استاد خودشان را ادامه ندادند. از شاگردان استاد بهاری، آقایان آذرسینا، منظمی، منتظری، شکارچی، مقدسی، گنجه‌ای، داروغه، که از نوازندگان شاخص کمانچه هستند هیچ‌کدام با روش استاد بهاری کمانچه‌نوازی نمی‌کنند. البته این موضوع دلایلی دارد و از جمله اینکه این استادان فقط نزد استاد بهاری نبودند و در دانشگاه تحت آموزش‌های دیگری قرار گرفتند و هریک متفاوت با دیگر هستند. البته این از ویژگی‌های استادان بسیار شاخص هم هست که شاگردانشان دقیقاً مثل خودشان نیستند و شیوه‌های مختلف دارند.

در اینجا به دوست عزیزم، شهاب مِنا و سه دوست عزیز و هنرمند و ارجمند دیگر برای تأسیس مؤسسه آوای خنیاگر پارسی تبریک می‌گویم چرا که تاکنون در راستای تولید اثر هنری سنگ تمام گذاشته‌اند و به تولید اثر هنری جدی و غیربازاری که در راستای حفظ و اشاعۀ یک فرهنگ صحیح موسیقی باشد توجه دارند و تاکنون چنان‌که آثارشان را دنبال کرده‌ام موفق بوده‌اند و بهشان تبریک می‌گویم.

موضوع دیگری که در توضیحات بسیار ارزندۀ آقای مِنا مطرح شد، بحث ردیف بود. ردیف مجموعه‌ای محتوایی است که باید بنا بر خصوصیات هر سازی تدوین شود و الزاماً نمی‌توانیم بگوییم ردیف میرزاعبدالله تدریس عمومی برای همۀ سازها داشته باشد که این توضیحات را آقای مِنا فرمودند.

در مورد استاد بهاری نکته‌ای را می‌خواهم بگویم و آن اینکه ایشان نزد دایی‌های خود که نوازندگان بسیار ارزندۀ کمانچه بودند نیز آموزش دیده بودند و بسیاری از مطالبی را که ایشان به‌عنوان مطالب محتوایی موسیقی تدریس می‌کردند آقای بهاری ضبط کردند و موجود هست و می‌تواند به‌عنوان ردیف کمانچه استفاده شود.

البته در ردیف میرزاعبدالله، گوشۀ رامکلی نقل از ردیف حسین‌خان اسماعیل‌زاده است؛ یعنی حسین‌خان اسماعیل‌زاده برای کمانچه ردیف داشته و تدریس می‌کرده و اینها ثبت و ضبط و ماندگار نشده تا رسیده به امروز که ما یک ردیف شاخص سه‌تار را با تمام سازها ارائه می‌دهیم که امیدوارم تغییری در این روش ایجاد شود!

هر هنرمندی، از بدو شروع کار هنری با جریان‌های مختلف آموزشی مواجه هست، همان‌طور که آیدین نورمحمدی با ویلن موسیقی ایرانی کار کرده، بعد ویلن کلاسیک، پیانو و علوم تئوریک، مانند هارمونی و کنترپوان را نیز با استادان ارزنده‌ای کار کرده است. آنچه را که امروز از ایشان می‌بینیم حاصل تلاشی است که برای رویکرد ثبت و حفظ شیوۀ نوازندگی بسیار شاخص و اسلوب ممتاز نوازندگی استاد بهاری انجام داده است. به او تبریک می‌گویم و امیدوارم فعالیت موسیقایی‌اش در هر چهارچوب و موضوعی که جلو می‌رود توجهش به شیوه‌های نوازندگی قدیمی را از دست ندهد.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

تاریخ ادبیات عالمانه در موسیقی (II)

در نوشته‌های فارسی امروزی وقتی حرف از ادبیات و موسیقی به میان می‌آید عادت کرده‌ایم دنبال تحقیقاتی برویم که عمدتاً در پی رد پای اصطلاحات موسیقایی در آثار ادبی به مفهوم هنری آن هستند اما این کتاب از آن نوع نیست. در مقام مقایسه کتاب فلاح‌زاده کم و بیش رویکردی معکوس در پیش می‌گیرد و دگرگونی‌های ادبی متن‌های تخصصی موسیقی را در کانون توجه می‌آورد و تطور زبان آنها را بررسی می‌کند.

پیشنهادی در مورد فواصل زمانی نقطه دار

فواصل زمانی ترکیبی (که فواصل زمانی نقطه دار نوعی از آنها هستند) به واسطه تجمیع چند فاصله زمانی حاصل می شوند. همانند فواصل موسیقایی، فواصل زمانی نیز با هم جمع شده و در این میان، فواصل زمانی نقطه دار به دلیل تاثیر تغییر دهنده “Modifire” «نقطه» شکل می گیرند. به طور کلی تاثیر نقطه را می توان طبق فرمول زیر بیان کرد:

از روزهای گذشته…

رحمت‌الله بدیعی: «اگر در ایران بودم…»

رحمت‌الله بدیعی: «اگر در ایران بودم…»

رحمت‌الله بدیعی،‌ یکی از برجسته‌ترین هنرمندان موسیقی ایران، سالهاست که در هلند زندگی می‌کند. او در هنرستان عالی موسیقی (کنسرواتوار تهران) در رشته ویلن کلاسیک آموزش دیده و همچنین در زمینه موسیقی ایرانی با ابوالحسن صبا کار کرده است.
موسیقی برگ (II)

موسیقی برگ (II)

همچنان که قبلا ذکر شد برای دستیابی به فواصل موسیقایی، از میان چهار صفت ذکر شده، یک صفت مورفولوژیک در برگ اندازه گیری شد. جهت اندازه گیری این صفت ابتدا از برگ، اسکن تهیه شده و از آنجایی که نسبت های طولی موجود در اسکن برگ مورد نظر با تقریب خوبی هم اندازه با نسبت های برگ نمونه برداری شده هستند، اندازه گیری ها در نرم افزار اکسل و با استفاده از کاربرد رابطه فیثاغورث برای اندازه ارتفاع و پهنای خطوط واصل نوک لوب ها به هم انجام شد. شکل حاصله یک هفت ضلعی نامنتظم است:
ناهماهنگی رایحه عصیانگری

ناهماهنگی رایحه عصیانگری

به گفته خودش : “در فرهنگ لغت نوشته است که هماهنگی یا Consonance، ترکیب چند نوای مختلف و به وجود آوردن یک واحد هارمونیک است. ناهماهنگی یا Dissonance، نتیجه ایجاد اختلال در این هارمونی است که با وارد کردن آواهای نامربوط به این مجموعه ایجاد میشود. من باور دارم که این تعریف واضح نیست. از زمانی که این لغات در گنجینه لغوی ما وارد شده است، لغت “ناهماهنگی” حامل رایحه ای عصیانگرانه است.”
یادداشتی بر آلبوم «باغ بی باران»

یادداشتی بر آلبوم «باغ بی باران»

ای کاش می‌شد «باغ بی ‌باران» را بدونِ نوشته‌ی احساساتیِ آهنگساز در دفترچه‌ و بدون طراحی جلدِ سبُک و بی‌ربط آن شنید. اما اینها نیز بخشی از این بسته‌ی فرهنگی‌اند. وقتی آهنگساز اظهار می‌کند که در لحظه به لحظه‌ی خلقِ اثرش صادقانه پلاسکو، سانچی و شرف و آبروی ساکنان سرزمین‌اش، که هر لحظه‌ی تاریخ‌اش پاک است! را در ذهن داشته آیا بیراه خواهد بود اگر در موسیقیِ سراسر باکلام‌اش دنبال رد پای این عواطف باشیم؟
آسیب شناسیِ کاربرد نت در موسیقی کلاسیک ایرانی (XVII)

آسیب شناسیِ کاربرد نت در موسیقی کلاسیک ایرانی (XVII)

اغلب ضعف های نگارندگان نت و اجراکنندگان از روی نت مشترک است. تقویت شناخت نظری و در نهایت تسلط عملی به مواردی که به عنوان ضعف های مشترک نوازندگان و نگارندگان مطرح می گردد، به ارتقاء کیفیتِ نتِ نگارش یافته و اجرای مطلوب تر و نزدیکتر به اصل قطعه از روی نت می انجامد. حال به صورت تیتروار، و نه به شکل مرتب بر اساس اولویت، مواردی را معرفی میکنم(بدیهی است فهرست زیر بسیار ناقص است و حالت کامل تر آن در کتابی که در دست نگارش دارم، آمده):
Pivot Chord

Pivot Chord

یک مدولاسیون می تواند خیلی ساده باشد و آن حرکت به یک تنالیته همسایه باشد مثلا” از دو ماژور به فا ماژور یا ر مینور. با این فرض یعنی مدولاسیون به تنالیته های همسایه می توان گفت که هر کلید (Key) عملا” دارای پنج همسایه می باشد به شکل نگاه کنید.
مصاحبه ای با دیلنا جنسون (IV)

مصاحبه ای با دیلنا جنسون (IV)

دیلنا:” اما پس از مدتی از پا نشستم، نباید خودم را به آن سادگی از دست می دادم. یک توصیه بسیار گرانبهایی که برنامه ریز به من کرد این بود که: تو نمی توانی به همه بگویی که ساز نداری چون اینطوری من نمی توانم هیچ کنسرتی برایت رزرو کنم…! حق با او بود، همه چیز خراب شده بود، شرکت ضبط از من عصبانی بود زیرا با آنان قرارداد داشتم که به مدت ۱۰ سال، سالی یکبار با آنان ضبطی انجام دهم. تقریبا همه از من دلگیر بودند زیرا نمی توانستم مشکلم را حل کنم و برای خودم ویلنی تهیه سازم.”
گاه های گمشده (XIII)

گاه های گمشده (XIII)

با توجه به مقامات معرفی شده توسط صفی الدین ارموی، مقام نوا از فواصل ط + بـ + ط + ط + بـ + ط + ط تشکیل شده است که در دانگ اول با پنجگاه منطبق است و در دانگ دوم در یک نت ربع پرده اختلاف دارد که با توجه به بحور و اصناف، این اختلاف قابل توجیه است.
ستایشگری نیچه ای و شوپنهاوری در موسیقی (I)

ستایشگری نیچه ای و شوپنهاوری در موسیقی (I)

“زندگی بدون موسیقی اشتباهی بزرگ بوده است”. آری این همان کلام آشنای فردریش نیچه، در باب ستایش موسیقی است. البته همه ما می دانیم که شروع تفکرات نیچه به شدت تحت تاثیر افکار دیگر فیلسوف هم وطن خود شوپنهاور بوده است. اما سئوالی که اینجا برای من مطرح می باشد این است که آیا نیچه نیز چون او موسیقی را نه تنها از سایر جلوه های زندگی که از سایر هنرها نیز جدا می سازد یا خیر؟
کتابی در اقتصاد موسیقی (VIII)

کتابی در اقتصاد موسیقی (VIII)

بدون آنکه بخواهیم از حوزه اقتصاد موسیقی دور شویم، می پرسیم وجود و عدم آزادی در یک جامعه، چگونه و از چه کانالهایی می تواند در اقتصاد موسیقی تأثیر داشته باشد؟ می دانیم موسیقی زیرزمینی در ایران فعال و فربه است (۱۱) و دلیل این فربهی نیز چیزی نیست جز عدم امکان ظهور این موسیقی ها در جامعه که این مسأله موجب شده است تا تعریف موسیقی زیرزمینی در ایران، با تعریف آن در کشورهای توسعه یافته ای چون آمریکا و ژاپن کاملاً متفاوت باشد. (۱۲)