پیروزی قهرمان نامراد

علینقی وزیری در زمان عضویت در انجمن اخوت
علینقی وزیری در زمان عضویت در انجمن اخوت
هیچ مبالغه ای درکار نخواهد بود اگر بگوییم که تاریخ موسیقی کشورما، به قبل و بعد از علی نقی وزیری تقسیم می شود، تاریخی که عملا هنوز نوشته نشده است. تاریخی که از گسستگی های فراوان دوره های تاریک و خالی از هرگونه اطلاع و دوره های پربار و کم سند و کم استناد، انباشته شده است.

با ورود وزیری، نه تنها موسیقی بلکه مجموعه ای از فرهنگ، اندیشه و حتی نوعی شیوه زندگی باب شده که تا پیش از آن وجود نداشت و زمینه ای هم برای بروز آن موجود نبود. زمینه ای که انسان ایرانی به آن بسیار احتیاج داشت و ای کاش چند صد سال پیش از عصر زندگی وزیری، چنین زمینه ای در ایران وجود می داشت.

علی نقی وزیری، نوازنده بی بدیل، آهنگساز پر نبوغ، مولف متعهد، تجددخواه خستگی ناپذیر، شعرشناس، بنیانگذاردروس دانشگاهی (زیباشناسی و تاریخ هنر)، موسس نخستین نهادهای مدرن شهری در موسیقی ایران و… صاحب بسیاری خصوصیات ممتاز، در خانواده ای متولد شد که از طرف پدر نظامی و از طرف مادر فرهنگی بود.

در زمانه ای که شغل سپاهیگری در بالاترین سطح اجتماع مطرح بود و شغل فرهنگی عملا جز در برخی حوزه های علمی در خانواده های اعیان وجود نداشت. مادرش بی بی خانم استرآبادی نویسنده نخستین کتاب با رویکرد فمینیستی در عصر ناصرالدین شاه بود. سرخوردگی از کار سیاسی و نظامی در ایران پرآشوب اواخر عصر قاجار او را از این میدان ها رویگردان کرد و به عالم هنر کشاند و حاصلش سه سال خانه نشینی و تمرین های طاقت فرسا بود که نبوغ نوازندگی او را شکوفا کرد.

از آن به بعد تا ۲۰ سال خود را کاملا دراختیار عشق و آرمان بزرگش؛ تعالی موسیقی ایرانی قرار داد. وزیری در سال ۱۲۹۳ تا ۱۳۱۳ که به حکم رضاشاه برای همیشه خانه نشین شد، یک تنه به اندازه یک گروه حرفه ای و پرکار تلاش کرد و لحظه ای نیاسود. مدرسه و کلوپ موسیقی تاسیس کرد، کتاب ها نوشت، آهنگ ساخت، ارکستر تشکیل داد، شاگر پروراند، ردیف های استادان پیشین را نوشت، در ساز ها اصلاحات به عمل آورد، سخنرانی برای توضیح ایده های ترقی خواهانه اش ترتیب داد، تار نواخت و همه اهل موسیقی را بی استثنا مبهوت نوازندگی خود ساخت.

از سال ۱۳۱۳ تا ۱۳۵۳ وزیری به کسوت استادی دانشگاه تازه تاسیس تهران درآمد و موسیقی را عملا کنار گذاشت و حتی تا سال ها دست به تار نزد و اگر شاگرد معنوی اش روانشاد روح الله خالقی جلد دوم سرگذشت موسیقی ایران را به او اختصاص نداده بود، شاید همین قدر نیزدرباره او نمی دانستیم. علی نقی وزیری مانند سایر قهرمانان و اسطوره های سرزمین ما فرجامی جز شکست و ناکامی نداشت، اما تاثیرش را گذاشت. زندگی او تلخ ولی آثارش پراز سرزندگی و امید است. وزیری را باید خوش عاقبت درنظر گرفت.
روزنامه ایران (۱۸ مهر ۱۳۹۶)

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

خودآموختگی؛ از ورطه های تکرار تا هاویه های توهم (VI)

در نظریه سازه های میانی گفتیم که هنگامی که جوهره یک اثر به صورت ارغنونی در ذهن یا خودآگاه هنرمند شکل می گیرد، هنرمند ناچار است این اثر درونی را متجسد کرده و عرضه کند. در این حال است که سازه های میانی مطرح می شوند. برای مثال هنگامی که یک ملودی در ذهن شما شکل می گیرد، روند اولین ظهور جوهره اثر تمام می شود. در مرحله بعدی است که هنرمند نیاز به فنون آشکارسازی آن نغمه یا تصویر درونی را پیدا می کند. به این ترتیب هر هنری را می توان شامل دو میدان دانست؛ یکی زایش ارغنونی و درونی اثر و دیگری تجسد یافتن آن از طریق سازه های میانی، چون ابزارهای نقاشی یا سازهای موسیقی.

نگاهی اجمالی به شیوه‌ی کار واروژان (XI)

سیر صعودی سازهای زهی و از طرف دیگر دینامیک سازهای دیگر به «دوشنبه» می‌رسد و در دوشنبه که طبق یادداشت‌های راوی داستان روز تولدش است، ثابت می‌ماند و با رسیدن به «شعر تو» دوباره به‌جریان می‌افتد و در لحظه‌ای که راوی آرزو می‌کند که «بارون بزنه» آرام می‌گیرد. تا اینجای کار تنها نیمه‌ی نخست آهنگ را شنیده‌ایم و توالی آکوردها، تغییر سرعت یا تمپو، دینامیک سازها و صدای فرهاد در این نیمه از نظر پیوند ترانه و موسیقی، شاهکاری بی‌بدیل است.

از روزهای گذشته…

۷th Chords

۷th Chords

یک نوازنده Jazz بندرت یک آکورد سه تایی ساده را در کارهای خود استفاده می کند. حد اقل کاری که او می تواند انجام دهد هفت کردن آکورد است. حال باتوجه به حال و هوای موسیقی می تواند از فاصله هفتم بزرگ یا کوچک استفاده کند.
گزارشی از یک کنسرت چهارساعته (I)

گزارشی از یک کنسرت چهارساعته (I)

علی صمدپور و بهار موحد با همکاری گروهی از نوازندگان ایرانی مقیم امریکا، ۲۶ مارچ ۲۰۱۵، اجرایی از کارگان موسیقی ایرانی را در شهر سیاتل ارایه کردند. در این اجرا ۲۵ تصنیف و قطعه اجرا شد که از دوره‌ی تیموریان تاکنون را در برمی‌گرفت. از عبدالقادر مراغه‌ای تا آهنگسازان امروز. سالن برای یک کنسرت چهارساعته چیده شده بود:‌ پشتی و بالش‌هایی برای راحت نشستن و شیرینی و چای ایرانی دم دست. این یادداشت در پی تحلیل این ایده‌ و اجرای ویژه است.
میک پرتنی

میک پرتنی

میک پرتنی (Michael Stephen Portnoy) در ۲۰ آوریل سال ۱۹۶۷ در شهر Long Beach نیویورک آمریکا بدنیا آمد. پدرش بعنوان DJ در رادیو محلی مشغول به کار بود و همین زمینه ای شد برای علاقمندی وی به موسیقی. گروههایی مانند Queen Led Zeppelin, The Who, Yes و Beatles نیز تاثیرات بسزایی در گرایش وی به موسیقی داشتند. او بصورت خود آموز شروع به یادگیری درام نمود و دروس تئوری را در دوران دبیرستان فرا گرفت.
روش سنتی تدریس موسیقی در ایران

روش سنتی تدریس موسیقی در ایران

نوشته ای که پیش رو دارید در ۲۱ بهمن ۱۳۴۱ در مجله موزیک ایران به قلم روح‌الله خالقی، آهنگساز و رهبر ارکستر به انتشار رسیده است و در آن روش آموزش قد