ویژگی های یک سنتور خوب (III)
ژورنال موسیقی
نوشته های اخیر
ویژگی های یک سنتور خوب (III)
به طور کلی تمامی سازها را می توان از سه نظر ارزیابی کرد:
1- وضعیت ظاهری
2- کیفیت مواد به کار رفته
3- کیفیت صدای حاصله (منتج از مهندسی ساخت ساز)

روشن است بررسی یک ساز و ارزیابی آن به عنوان یک ساز خوب، متوسط یا بد منوط به بررسی عوامل فوق می باشد. نکته قابل توجه اینکه این سه عامل "بطور کامل" مستقل از یکدیگر نیستند و نمی توان آنها را کاملا جدا ارزیابی کرد بطوریکه مثلا یک سنتور خوب، بطور حتم از موادی با کیفیت متوسط به بالا، ساخته شده و برای بدست آوردن کیفیت صدا حتما به ظاهر آن توجه شده است.

اگر عامل دیگری بخواهیم به موارد بالا اضافه کنیم، مسئله ی قیمت ساز می باشد که در این صورت با در نظر گرفتن چهار عامل فوق، ساز ایده آل در واقع سازی است که تناسبی بین سه مورد اول با قیمت آن بر قرار باشد (به شرطی که ساز در پایین ترین درجه ی کیفی نباشد.) در اینکه یک هنرجوی تازه کار سازی با چه کیفیتی را خواهان است می توان به یک ساز، نام ساز "ایده ال" را داد یعنی سازی که قیمت آن با کیفیتش تناسب داشته باشد، که البته این امر برای اکثر خریداران ساز بسیار حائز اهمیت است، و هر چقدر یک هنرجو برای خرید ساز بخواهد بیشتر هزینه کند این موضوع حساس تر نیز می شود.

کلیه ی سازها از لحاظ کیفیت عموما به سه محدوده تقسیم می شوند:
1- سازهای با کیفیت بالا
2- سازهایی با کیفیت متوسط
3- سازهای با کیفیت پایین (بی کیفیت)

حال شرح مختصری درباره ی کیفیت: اینکه که گفته می شود سازی درجه یک یا دارای کیفیت بالایی است دقیقا به چه معنی است؟

برای کلیه ادوات موسیقی در وهله ی اول، "کیفیت صدای ساز"، حائز اهمیت است سپس "کیفیت مواد بکار رفته" و بعد "ظاهر ساز". بنابراین آنچه که بطور مسلم تعیین کننده ی کیفیت یک ساز است "صدا"ی آن است نه موارد دیگر. حال اگر سازی با کیفیت صدایی خوب دارای ظاهری زیبا و مواد آن، با کیفیت، و نو باشند زهی سعادت.

گاهی پیش آمده که یک ساز با کیفیت صدایی خوب را ببینید که مواد و اجناس بکار رفته در آن چندان مطلوب نباشد و بعضی از آن مواد مستهلک و پوسیده شده باشند و ظاهر ساز هم دارای زیبایی و جذابیت خاصی نباشد، حتا اگر این شرایط نیز باشد نوازندگان باز همچنان آن ساز را یک ساز خوب می دانند که شاید کمی احتیاج به ترمیم داشته باشد و یا اصلا معتقدند به هیچ عنوان نباید آن را تعمیر کرد چرا که ممکن است آسیب ببیند و از کیفیت صدای آن، ناخواسته کاسته شود.

بین مواردی که بالا ذکر آن رفت هنرجویان تازه وارد یا ناوارد و کم تجربه به علت ندانستن این نکته و نداشتن گوش قوی برای تشخیص صدای خوب، معمولا به تمام موارد توجه کافی می کنند ولی به موضوع اصلی که صدای ساز باشد به اندازه کافی اهمیت نمی دهند و یا همیشه محتاج این و آن هستند تا برای آنها سازی را از نظر صدا تایید کنند و با این حال معمولا دل هنرجویان با سازی است که ظاهر آن را پسندیده اند که اغلب اوقات با سازی که استاد برای آنها انتخاب می کند متفاوت است و حتا برخی از هنرجویان حاضرند قیمت بسیار زیادی را برای سازی که آن را از لحاظ ظاهر پسندیده اند بپردازند.

با وجود اینکه شاید بعضی نوازندگانی که مدت بیشتری کار کرده اند و با صدای ساز خوب آشنایی بیشتری دارند به هنرجویان تازه وارد می گویند مثلا این ساز، ساز خوبی نیست پاسخ اکثر هنرجویان این است که: بالاخره سازی که می خواهیم برای آن هزینه کنیم باید حداقل ظاهر خوبی داشته باشد (شاید به این علت که کاملا نو نوار و شیک جلوه کند) و تفاوت صدای سازهای مختلف هم در آن محدوده قیمت چون برای آنها قابل تشخیص نیست و خیلی فرقی نمی کند پس آن سازی را انتخاب می کنند که ظاهرش بهتر است.

حال سوالی که اینجا پیش می آید این است که ظاهر خوب چه ظاهری است؟ و از دید چه کسی؟ طبیعی است ساز های پر زرق و برق و گاهی دارای خاتم کاری و رنگهای تند سریعا چشمهای هنرجویان را می گیرد اما بر خلاف این، از دید نوازندگان حرفهای و نیمه حرفهای سازهای با ظاهر ساده و بدون هیچ تزیینی، سازی با ظاهر خوب محسوب می شود.

نکته ای که می تواند سلیقه ای باشد رنگ صدای سنتورهای مختلف با یکدیگر است اگر دو ساز را که هر دو دارای کیفیتی کاملا عالی هستند فرض کنیم ممکن است یک فرد یکی را به دیگری ارجح بداند نه بدلیل فنی و کیفیت صدای تولید شده و نه به دلیل ظاهرشان بلکه فقط به خاطر رنگ صدای مورد پسند. در ادامه این نکته مشخص می شود نکاتی که در مورد ویژگیهای یک سنتور خوب ذکر می شود باید حول محور اصلی یعنی "کیفیت صدا" باشد بنابراین موضوعی که باید برای هنرجویان بیش از همه در خور توجه باشد همین نکته است. ولی متعاقبا موارد دیگر نیز تا حد مجال، در شماره های بعدی به آنها پرداخته خواهد شد.
در این رابطه بخوانید
ویژگی های یک سنتور خوب (IV)
ویژگی های یک سنتور خوب (II)
ویژگی های یک سنتور خوب (I)
حسرت دیدار، مرئی و نامرئی
مرثیه ای فنی برای یک سنتورنواز (III)
مرثیه ای فنی برای یک سنتورنواز (II)
مرثيه ای فني براي يک سنتورنواز (I)
چرا سنتور سل کوک ؟ (III)
چرا سنتور سل کوک ؟ (II)
نور، دوربین (III)
چرا سنتورِ سُل کوک؟ (I)
نور، دوربین (II)
نور، دوربین (I)
به چه سبکی سنتور بنوازیم؟ (V)
به چه سبکی سنتور بنوازیم؟ (IV)
به چه سبکی سنتور بنوازیم؟ (III)
به چه سبکی سنتور بنوازیم؟ (II)
ضرابی:مشکل آموزش در ایران مختص موسیقی نیست
ضرابی: تنظیم نباید زیاد شلوغ باشد
ضرابی: هر قطعه باید به زبان همان ساز دربیاید
ضرابی: در سنتور فقر نت بیشتر از تار و سه تار است
ضرابی: ممکن است استادان در مورد سونوریته خوب توافق نداشته باشند
ضرابی: كسي كه در دوره عالي پايور است بايد بتواند قطعات اردوان كامكار را بنوازد
ضرابی: آشنایی با قطعات مختلف هنرجو را علاقمند میکند
به چه سبکی سنتور بنوازیم؟ (I)
سامان ضرابي: نواختن قطعات در كنار رديف سنتور لازم است
دو مضراب چپ (قسمت پایانی)
دو مضراب چپ (قسمت نهم)
صدای سنتور (II)
صدای سنتور (I)
استفاده از تیونر برای کوک سنتور (V)
استفاده از تیونر برای کوک سنتور (III)
استفاده از تیونر برای کوک سنتور (II)
استفاده از تیونر برای کوک سنتور (I)
دو مضراب چپ (قسمت هشتم)
دو مضراب چپ (قسمت هفتم)
دو مضراب چپ (قسمت ششم)
دو مضراب چپ (قسمت پنجم)
دو مضراب چپ (قسمت چهارم)
دو مضراب چپ (قسمت سوم)
دو مضراب چپ (قسمت دوم)
دو مضراب چپ (قسمت اول)
سالاری: استاد ناظمی مبتکر پل رگلاژ بود
سالاری: ساز های من در طول سال، بیش از 3 الی 4 بار
نیاز به کوک کردن ندارند
سالاری: امیر خسرو دهلوی مبتكر سبک های جديد آوازی و
احیا کننده بسیاری از سبک های قدیمی است
ارفع اطرایی: در موسیقی ردیف، عده ای سودجو از استقبال مردم سوء استفاده میکنند.
نخستین موسیقیدان حرفه ای جامعه بانوان ایران
طلوع مشکاتیان
خداوندگار سنتور (قسمت دوم)
خداوندگار سنتور (قسمت اول)
۴ نظر برای “ویژگی های یک سنتور خوب (III)”
  1. علیرضا :

    شما در مطلبتون بیشتر در مورد اشتباهات یک هنرجوی تازه کار حرف زدید نه از ویژگی های یک سنتور خوب!! میشه توضیح بدید صدای یک سنتور خوب چه صداییه؟ ممنون

  2. سامان ضرابی :

    دوست عزیزم علیرضا سلام
    حق با شماست ولی طبق تجربه شخصی دریافتم که مسائل حاشیه ای این موضوع از خود موضوع اهمیت بیشتری دارد.در شماره های بعدی به اصل موضوع می پردازم اما اگر یک هنرجو تمام نکاتی که باید بداند را بداند باز هم به درستی قادر به انتخاب یک ساز خوب نمی باشد مگر تصادفی.
    بهر حال ذکر این نکات برای یک بار و تکرار و بحث راجع به آن در آینده لازمه پیشرفت همه ما خواهد بود.
    موفق باشی

  3. نیوشا :

    سایتتون خیلی عالیه.

  4. میلاد :

    بهنره نمونهایصدا بزارین با تشکر

فرستادن نظر

RSS / XML