جوزپه وردی، اپراساز محبوب (IV)

جوزپه وردی (1813-1901)
جوزپه وردی (1813-1901)
در سالهای بعدی وردی بعضی از آثار اولیه خود را بازنویسی کرد، به ویژه نسخه جدید دون کارلوس، جبر سرنوشت و سیمون بوکانگرا. اتلو، بر اساس نمایشنامه ویلیام شکسپیر با اشعاری از مفیستوفله (Mefistofele) و آرجیو بویتو (Arrigo Boito) که اولین اجرای آن در میلان در سال ۱۸۸۷ بود، ساخته شد. این موسیقی ادامه دار است و امکان تقسیم آن برای اجرا در یک کنسرت نیست. اگرچه این یک شاهکار ارکستری است اما بعضی ها وجود ملودی در این اثر را، آنطور که در دیگر آثار اولیه وردی وجود داشته کم می دانند.

اما بعضی دیگر آن را بهترین اپرای تراژیک، زیباترین اثر، پر معنی ترین موسیقی و غنی ترین شخصیت سازیهای وردی می دانند، به علاوه این اثر از پیش درآمد و مقدمه نیز برخوردار نیست، چیزی که شنوندگان موسیقی وردی با عدم وجود آن آشنا نیستند!

آرتورو توسکانینی در اولین اجرای جهانی این اپرا نوازنده ویلنسل بود و دوستی وی با وردی از آنجا آغاز شد، آهنگسازی که توسکانینی او را هم مقام با بتهوون حرمت می گذارد. آخرین اپرای وردی “سرجان فالستاف” (Falstaff) بود، با اشعاری از بویتو که بر اساس “همسران مسرور کاخ وینزر” (Merry Wives of Windsor) از شکسپیر و ترجمه ویکتور هوگو از آن به فرانسه بود.

audio.gif قسمتی از اپرای falstaff را بشنوید

این اپرا موفقیتهای جهانی داشت و یکی از بهترین اپراهای طنزی است که نبوغ وردی را به عنوان یک استاد هنر کنتر پوان (contrapuntist) نشان می دهد. در سال ۱۸۹۴ وردی، باله کوتاهی را برای تولید فرانسوی از اپرای اتلو ساخت که آخرین اثر ویژه ارکستری اش بود. سالها بعد توسکانینی آن را با برچسب شرکت ضبط ویکتور RCA به همراه ارکستر سمفونیک NBC ضبط نمود و در سال ۱۹۴۷ اجرای کامل آن اپرا را رهبری نمود.

در سال ۱۸۹۷ وردی آخرین اثر خود را کامل نمود، “مادر مریم” (Stabat Mater) با متنی به زبان لاتین، این اثر آخرین از مجموعه ۴ اثر مذهبی وردی بود که همه آنان به زبان لاتین می باشند: “سلام حضرت مریم” (Ave Maria) برای کر، “مادر مریم” ترکیبی از کر و ارکستر، “مریم باکره مقدس” (Laudi alla Vergine Maria) برای گروه کر زنان و “آهنگی در ستایش خداوند” (Te Deum) برای دو گروه کر و ارکستر.

audio.gif قسمتی از اپرای falstaff را بشنوید

در ۲۹ جولای ۱۹۰۰ پادشاه آمبرتو اول ایتالیا به قتل رسید و این اتفاق آهنگساز سالخورده را به وحشت انداخت. یک سال بعد در حالی که وردی در هتل بزرگ میلان اقامت داشت، در ۲۱ جولای ۱۹۰۱ دچار سکته قلبی شد. روز به روز ضعیف تر شد و شش روز بعد در ۲۷ جولای ۱۹۰۱ از دنیا رفت. آرتورو توسکانینی ترکیبی از چندین ارکستر و کر وردی را در مراسم خاکسپاری آهنگساز در میلان رهبری نمود که آن روز به عنوان بزرگترین اجرای عمومی در تاریخ هنر ایتالیا ثبت شد!

تاریخ نگاران موسیقی، قطعه “آوازهای کر از بردگان عبری” (Va pensiero) قسمت سوم اپرای نابوکا ی وردی را به عنوان اسطوره ای ثبت نموده اند، زیرا زمانی که این قسمت در میلان خوانده شد همزمان با زیر سلطه بودن بخش وسیعی از ایتالیا توسط دولت اتریش بود. تماشاگران با غیرت میهن پرستانه نسبت به اسرای تبعید شده از سرزمینشان تقاضای تکرار آن قسمت از اپرا را کردند که البته تکرار آن از دید دولت ممنوع بود و آن اتفاقی بسیار مهم به حساب می آمد.

با این افشاسازی، مقام وردی به عنوان پیشرو موسیقی مبارزه جویانه آشکار شد و فعالیت وی مدتی به تعلیق افتاد. از طرفی دیگر در طی تمرین اپرا، بازیگران نقش کارگران، در هنگام تمرین قطعه “آوازهای کر از بردگان عبری” بازیشان را متوقف کردند و به حرمت تاثیرات مهم این ملودی آن را تشویق نمودند، در حالی که قضاوت موقعیت سیاسی وردی در تابستان ۱۸۴۶ در ارتباط، با قطعه کر “ارنانی” که یکی از شخصیتهای آن از نام کارلو به پیو تغییر نام یافت، مورد بررسی قرار داشت. چرا که منظور آهنگساز اشاره به پاپ پنجم مدفاع حقوق زندانیان بوده!

افسانه وردی به عنوان آهنگساز آغاز کننده جنبش رهایی بخش به شعار “زنده باد وردی” نیز بدل شده و در سرتاسر ایتالیا همراه با شعار “ویکتور امانوئل دوم پادشاه ایتالیا” فریاد زده می شد.

بدن بی جان آهنگساز پیش از منتقل شدن به قبرستان به قسمت یابودها برده شد، جایی که آرتورو توسکانیننی گروه بسیار بزرگ شامل ۸۲۰ خواننده کر و ارکستر را در خواندن “آوازهای کر از بردگان عبری” در کازا دی ریپوزو رهبری کرد.

وردی به عنوان عضو قائم مقامی کشور در سال ۱۸۶۱ به در خواست رئیس جمهور کاوور منسوب شد که خود در سال ۱۸۶۵ از این سمت استعفا داد. در سال ۱۸۷۴ از طرف ویکتور امانوئل دوم عنوان سناتور پادشاهی به وی داده شد.

en.wikipedia.org

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

نوائی: ما به دنبال رقابت سالم هستیم

با خانم موحد در این خصوص مشورت کردیم و حتی من پیشنهاد کردم که این کر فلوت از دامان انجمن فلوت بیرون بیاید چون اکثر اعضا مشترک هستند اما خانم دکتر موافقت نکردند گفتند که بهتر است که هرکدام از سازمان ها به طور جداگانه کار کنند ولی بچه ها هم خیلی از این ایده استقبال کردند و همانجا سازهایمان را باز کردیم و دو سه تا قطعه ای که من با خودم داشتم اتفاقی، تمرین کردیم و آن اولین جلسه ای بود که کر فلوت در منزل خانم دکتر موحد تمرین کرد و در آنجا حدود پانزده شانزده نفر بودیم، وقتی که باهم تمرین کردیم من به آنها گفتم که معمولا یک چنین کاری را نمی توان بدون رهبر انجام داد.

روی دانوب زیبای آبی (II)

یوهان اشتراوس این والس را کـه اصـلا بـرای آواز جمعی‌ و ارکستر‌ نوشته بود و به «انجمن خـوانندگان ویـن‌» تقدیم‌ کرد و آنها‌ در‌ ۱۵‌ فوریه ۱۸۶۷ در تالار‌ دیانا (محل امروز دیاناباد) {این اثر را} به‌ اجرا در آوردند. مـتن اشـعار آن را افسر پلیس یوزف وایل‌‌ سـاخته‌ و بـا این مـطلب شـروع مـی‌شد:

از روزهای گذشته…

سرگذشت موسیقی کلاسیک در شوروی کمونیستی (II)

سرگذشت موسیقی کلاسیک در شوروی کمونیستی (II)

خرنیکوف زندگی تمام کسانی که نامشان را در لیست سیاه قرار داشت، تباه کرد. جلوی تمام فعالیت های آنها گرفته شد و {آنها} تا زمان مرگ استالین در انتظار دستگیری، تبعید یا اعدام بودند. جالب آنکه خرنیکوف بعد از فروپاشی شوروی هم سمت خود را حفظ کرد و تا سال ۱۹۹۱ به عنوان رئیس تحقیقات موسیقایی در روسیه به فعالیت پرداخت. الان او ۹۳ ساله است و اجازه داد ماه گذشته در مسکو با او گفت وگو کنم.
موسیقی متن در یک نگاه (I)

موسیقی متن در یک نگاه (I)

موسیقی هنگامی همنشین سینما شد که فیلم‌ها (و در کل سینماتوگرافی)-به رغم آنکه، دست کم پس از تلاش آزمایشگاه‌های ادیسون در ۱۸۹۴ برای اختراع دستگاه صوتی-تصویری همزمان و ساخته شدن یکی از اولین تصاویر متحرک صدادار توسط دیکسون با آن، از لحاظ فنی می‌توانستند صدادار باشند- سکوت کرده بودند. در نتیجه در سینمای صامت بخش بزرگی از بار انتقال معنا بر دوش موسیقی قرار گرفت. شاید همین رابطه است که باعث شده آینده‌ی موسیقی فیلم نیز زیر نفوذ یافتن معنا یا معنادار کردن قرار گیرد.
تئوری نوین بر مبنای آفرینش مدال موسیقی ایران (VI)

تئوری نوین بر مبنای آفرینش مدال موسیقی ایران (VI)

چون در مد ها که به طور کلی اشل های پایین رونده ای می باشند، درجه پنجم فاقد جذابیت می باشد، مگر اینکه به یک اکتاو بم تر نسبت به تونیک قرار بگیرند و یا با تونیک در فاصله چهارم قرار بگیرند، لذا هرگز نمی توانند در آکوردهای سیستم زوج مورد استفاده قرار بگیرند. مثال شمارهء ۱۵
«ترانه ای دردمند در بستر تنهایی»

«ترانه ای دردمند در بستر تنهایی»

بی شک آنچه که امروز به عنوان موسیقی سنتی ایران در دست داریم، یادگار همه رنجهای بزرگ عاشقان و سالکان این وادی غریب و ژرف بوده است که هر یک گمنام و بی نشان از یادها رفته اند و نغمه ها و زخمه هایشان امّا، در یاد و خاطرۀ نسلها و نسلها بر جای مانده است و با جان و روح مردم این سامان آمیخته گشته است. در نوای شبانان بر پهن دشت این سرزمین، در لای لای مادران، در طلوع صبح و کوچیدن، در میان کوچه ها و در بازار، در خلوتِ رازآلود عاشقان و در سماع قلندران و عارفان و در همۀ یادها و خاطرات مردم این دیار.
سر توماس بیچام، رهبر بزرگ انگلیس (XII)

سر توماس بیچام، رهبر بزرگ انگلیس (XII)

بیچام به اندازه کافی عمر کرد تا آثاری را نیز به صورت استریو ضبط کند. علیرغم اینکه او در اوایل دهه سی قرن بیستم در برنامه های آزمایشی ضبط استریوفونیک در انگلیس شرکت کرده بود و سمفونی ژوپیتر موتسارت را اجرا کرده بود اما از این فرایند جدید ضبط ابراز ناآگاهی می کرد. کارهای ضبط شده او به صورت استریو عبارتند از: اجراهایی از پوئم سمفونیک تاپیولای سیبلیوس که سپس به عنوان اولین صفحه های ال پی سرافیم (Seraphim) منتشر شد و موسیقی متن او برای توفان (The Tempest).
گفتگو با عمر زیاد قانون‌نواز عراقی (II)

گفتگو با عمر زیاد قانون‌نواز عراقی (II)

در کشور عراق اولین کسی که قانون و قانون نوازی را در ارکستر رسمی کرد چهره ی سرشناسی بود به اسم “یوسف زعرور” (Yusuf Zaarur) که ایشان از یهودی های کشور عراق بودند و از ایشان می توانم به عنوان “موسس قانون” در کشور عراق نام ببرم. او در زمان خودش شیوه های خاصی داشت و فرد متمایزی بود و این مربوط به دهه های ۲۰ و ۳۰ میلادی است و بعد از آن با ورود رادیو و تلویزیون به معروفیت و شهرت ایشان اضافه شد. “زعرور” با بسیاری از هنرمندان و خواننده های معروف همکاری داشته است. بعد از او از نسل های دیگر می توان از “سالم حسین” و “حسن شکارچی” نام برد.
روش سوزوکی (قسمت چهل و ششم)

روش سوزوکی (قسمت چهل و ششم)

کنسرت های فورت ونگلر، رهبر ارکستر فیلارمونیک برلین را بارها شنیدم… هنوز اجرایش را به یاد دارم. اجرای موسیقی شوئنبرگ پله‌ آس و ملیزان (Pellacs and Melizamele) که تحسین مرا بی نهایت بر می‌انگیخت… ولی از تمام این اجراها اجرای موسیقی مجلسی موتسارت بود که در عمق وجودم رخنه کرده بود و آن اجرائی بود که من در آکادمی سینک (Akademic)، شبی از کوارتت کلینگر شنیدم. وقتی که کوارتت کلارینت KV581 به صدا درآمد و در فضا پخش شد، در درونم حسی عجیب و غیرقابل توصیف بوجود آمد، حسی که هرگز نظیر آن در درون من به وقوع نپیوسته بود… به ناگاه دچار حالت روحی عجیبی شدم حالتی که مثل اینکه دست هایم قادر به حرکت نبودند.
متبسم: گروه نوازی در موسیقی ایران پدیده ای جوان است

متبسم: گروه نوازی در موسیقی ایران پدیده ای جوان است

کار گروهی بر اساس تفکر و جهان بینی شخصی صورت می گیرد که تفکر گروهی داشته باشد؛ یعنی زمانی که آهنگساز یا نوازنده یا سرپرست یک گروه، اقدامی در زمینه راه اندازی گروه انجام می دهند، باید علاوه بر شخص خود نوازنده ها نیز تفکر و جهان بینی و دانش آنسامبل داشته باشند تا اینکه پایه و اساس یک گروه درست گذاشته شود.
موسیقی فلیپ گلس

موسیقی فلیپ گلس

فیلیپ گلس را میتوان یکی از مشهورترین آهنگسازان زنده جهان دانست. او به عنوان یکی از بنیان گذاران مینی مالیسم (Minimalism) با سبک روان و نافذ خود موفق شده است تا تقریبا در تمام جنبه ها و نمودهای موسیقی مدرن از آهنگسازی علمی گرفته تا موسیقی تبلیغاتی برای تلویزیون وارد شود.
سیداصفهانی: نسل ما از اتفاقات بزرگ هنری دور افتاده

سیداصفهانی: نسل ما از اتفاقات بزرگ هنری دور افتاده

به تازگی کتابی با عنوان «نامبرده، حسین سرشار» به کوشش ساناز سید اصفهانی توسط انتشارات اچ انداس مدیا در لندن به چاپ رسیده است که در این کتاب، مجموعه مصاحبه هایی از دوستان و همکاران این هنرمند، شامل: سیامک شایقی، هوشنگ گلمکانی، نصرت الله کریمی، محمد علی کشاورز، شاهین فرهت، شهلا میلانی، امیر اشرف آریان پور، پری زنگنه، پری ثمر، احمد پژمان، رشید وطن دوست، یارتا یاران، تهیه به انتشار رسیده است.