جوزپه وردی، اپراساز محبوب (IV)

جوزپه وردی (1813-1901)
جوزپه وردی (1813-1901)
در سالهای بعدی وردی بعضی از آثار اولیه خود را بازنویسی کرد، به ویژه نسخه جدید دون کارلوس، جبر سرنوشت و سیمون بوکانگرا. اتلو، بر اساس نمایشنامه ویلیام شکسپیر با اشعاری از مفیستوفله (Mefistofele) و آرجیو بویتو (Arrigo Boito) که اولین اجرای آن در میلان در سال ۱۸۸۷ بود، ساخته شد. این موسیقی ادامه دار است و امکان تقسیم آن برای اجرا در یک کنسرت نیست. اگرچه این یک شاهکار ارکستری است اما بعضی ها وجود ملودی در این اثر را، آنطور که در دیگر آثار اولیه وردی وجود داشته کم می دانند.

اما بعضی دیگر آن را بهترین اپرای تراژیک، زیباترین اثر، پر معنی ترین موسیقی و غنی ترین شخصیت سازیهای وردی می دانند، به علاوه این اثر از پیش درآمد و مقدمه نیز برخوردار نیست، چیزی که شنوندگان موسیقی وردی با عدم وجود آن آشنا نیستند!

آرتورو توسکانینی در اولین اجرای جهانی این اپرا نوازنده ویلنسل بود و دوستی وی با وردی از آنجا آغاز شد، آهنگسازی که توسکانینی او را هم مقام با بتهوون حرمت می گذارد. آخرین اپرای وردی “سرجان فالستاف” (Falstaff) بود، با اشعاری از بویتو که بر اساس “همسران مسرور کاخ وینزر” (Merry Wives of Windsor) از شکسپیر و ترجمه ویکتور هوگو از آن به فرانسه بود.

audio.gif قسمتی از اپرای falstaff را بشنوید

این اپرا موفقیتهای جهانی داشت و یکی از بهترین اپراهای طنزی است که نبوغ وردی را به عنوان یک استاد هنر کنتر پوان (contrapuntist) نشان می دهد. در سال ۱۸۹۴ وردی، باله کوتاهی را برای تولید فرانسوی از اپرای اتلو ساخت که آخرین اثر ویژه ارکستری اش بود. سالها بعد توسکانینی آن را با برچسب شرکت ضبط ویکتور RCA به همراه ارکستر سمفونیک NBC ضبط نمود و در سال ۱۹۴۷ اجرای کامل آن اپرا را رهبری نمود.

در سال ۱۸۹۷ وردی آخرین اثر خود را کامل نمود، “مادر مریم” (Stabat Mater) با متنی به زبان لاتین، این اثر آخرین از مجموعه ۴ اثر مذهبی وردی بود که همه آنان به زبان لاتین می باشند: “سلام حضرت مریم” (Ave Maria) برای کر، “مادر مریم” ترکیبی از کر و ارکستر، “مریم باکره مقدس” (Laudi alla Vergine Maria) برای گروه کر زنان و “آهنگی در ستایش خداوند” (Te Deum) برای دو گروه کر و ارکستر.

audio.gif قسمتی از اپرای falstaff را بشنوید

در ۲۹ جولای ۱۹۰۰ پادشاه آمبرتو اول ایتالیا به قتل رسید و این اتفاق آهنگساز سالخورده را به وحشت انداخت. یک سال بعد در حالی که وردی در هتل بزرگ میلان اقامت داشت، در ۲۱ جولای ۱۹۰۱ دچار سکته قلبی شد. روز به روز ضعیف تر شد و شش روز بعد در ۲۷ جولای ۱۹۰۱ از دنیا رفت. آرتورو توسکانینی ترکیبی از چندین ارکستر و کر وردی را در مراسم خاکسپاری آهنگساز در میلان رهبری نمود که آن روز به عنوان بزرگترین اجرای عمومی در تاریخ هنر ایتالیا ثبت شد!

تاریخ نگاران موسیقی، قطعه “آوازهای کر از بردگان عبری” (Va pensiero) قسمت سوم اپرای نابوکا ی وردی را به عنوان اسطوره ای ثبت نموده اند، زیرا زمانی که این قسمت در میلان خوانده شد همزمان با زیر سلطه بودن بخش وسیعی از ایتالیا توسط دولت اتریش بود. تماشاگران با غیرت میهن پرستانه نسبت به اسرای تبعید شده از سرزمینشان تقاضای تکرار آن قسمت از اپرا را کردند که البته تکرار آن از دید دولت ممنوع بود و آن اتفاقی بسیار مهم به حساب می آمد.

با این افشاسازی، مقام وردی به عنوان پیشرو موسیقی مبارزه جویانه آشکار شد و فعالیت وی مدتی به تعلیق افتاد. از طرفی دیگر در طی تمرین اپرا، بازیگران نقش کارگران، در هنگام تمرین قطعه “آوازهای کر از بردگان عبری” بازیشان را متوقف کردند و به حرمت تاثیرات مهم این ملودی آن را تشویق نمودند، در حالی که قضاوت موقعیت سیاسی وردی در تابستان ۱۸۴۶ در ارتباط، با قطعه کر “ارنانی” که یکی از شخصیتهای آن از نام کارلو به پیو تغییر نام یافت، مورد بررسی قرار داشت. چرا که منظور آهنگساز اشاره به پاپ پنجم مدفاع حقوق زندانیان بوده!

افسانه وردی به عنوان آهنگساز آغاز کننده جنبش رهایی بخش به شعار “زنده باد وردی” نیز بدل شده و در سرتاسر ایتالیا همراه با شعار “ویکتور امانوئل دوم پادشاه ایتالیا” فریاد زده می شد.

بدن بی جان آهنگساز پیش از منتقل شدن به قبرستان به قسمت یابودها برده شد، جایی که آرتورو توسکانیننی گروه بسیار بزرگ شامل ۸۲۰ خواننده کر و ارکستر را در خواندن “آوازهای کر از بردگان عبری” در کازا دی ریپوزو رهبری کرد.

وردی به عنوان عضو قائم مقامی کشور در سال ۱۸۶۱ به در خواست رئیس جمهور کاوور منسوب شد که خود در سال ۱۸۶۵ از این سمت استعفا داد. در سال ۱۸۷۴ از طرف ویکتور امانوئل دوم عنوان سناتور پادشاهی به وی داده شد.

en.wikipedia.org

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

درباره‌ی پتریس وسکس (VI)

در آغاز این قرن در سال ۲۰۰۵ وسکس قطعه‌ی دیگری با عنوان کانتو دی فورتزه برای دوازده ویولنسل و فیلارمونیک برلین نوشت. او می‌گوید «این قطعه با قسمتی ساکن و خاموش شروع می‌شود. قلب کار شامل دو موج گسترشی است. ابتدا قطعه به آرامی فرود می‌کند و دور می‌شود تا با موفقیت به اوج برسد. سپس منجر به یک نقطه‌ی عطف می‌شود. در مقایسه، بیشتر قطعات و ترکیبات من در سکوت حل می‌شوند. نقطه‌ی اوج کانتو در فورتزه در یک فورتیسیمو بسیار پر قدرت وجود دارد. من متوجه شده‌ام که با موسیقی می‌توان جهان را متعادل نگه داشت.»

چند تصویر از حضور نوازندگان در شهر تهران: ایستگاه‌های مترو (II)

ایستگاه میدان انقلاب: در ایستگاه متروی میدان انقلاب، دو نقطه بیش از هر مکان دیگری محلّ تجمع نوازنده‌ها بوده است. اوّلی همکف ایستگاه دقیقاً پس از عبور از ورودی تنگ ایستگاه و پشت به سوپرمارکتی است که در یکی دوسال اخیر باز شده است. تنها دفعاتی که دیده‌ام نوازندگانی در این نقطه به اجرای موسیقی بپردازند دو نوازندهٔ دف و سه‌تار بوده است. این دو نوازنده یک زن و مرد حدوداً سی و چند ساله بودند. مرد سه‌تار می‌نواخت و زن هم دف. بعد از چند بار متوالی که آن‌ها را دیدم، دیگر هیچ‌گاه آن‌ها را ندیدم. ازدحام و سروصدای آن نقطه آن‌قدر زیاد است که نوازندهٔ سه‌تار همواره با میکروفون می‌نواخت و نوازندهٔ همراهش هم به‌جای آنکه مثلاً تنبک‌نواز باشد دف‌نواز بود؛ احتمالاً‌ هم برای آنکه صدای سازش راحت‌تر شنیده شود و هم اینکه ظرائف تنبک در آن فضا قابل شنیدن و درک کردن نبود.

از روزهای گذشته…

Bebop چیست ؟

Bebop چیست ؟

Bebop که به حالت اختصار به آن Bop هم گفته می شود، گونه خاصی از موسیقی Jazz است که معمولا” دارای تمپوی بالا بوده و بداهه نوازی در آن بیشتر بر اساس ساختار هارمونی انجام می گیرد تا حالت ملودیک.
چهره ی آدرنو از قابِ اتنوموزیکولوژی (XIII)

چهره ی آدرنو از قابِ اتنوموزیکولوژی (XIII)

به عقیده ی آدرنو مطمئنا شیوه ی کارِ کارگران در خط مونتاژ کارخانه ها، یا کار با ماشین های اداری امکانِ هرگونه نوآوریِ راستین را از انسان ها سلب می کند. بی خیالیِ شنونده موسیقی عامه پسند نه تنها پیش انگاشت بلکه پیامد موسیقی عامه پسند است. ملودی های موسیقیِ عامه پسند لالاییِ بی خبریِ شنونده را در گوشش زمزمه می کنند و دلداریش می دهند تا نگران نباشد، زیرا از قافله عقب نمانده است.
پروژه موسیقی Era

پروژه موسیقی Era

Era یک پروژه موسیقی است که توسط اریک لوی آغاز شده و غالباً حاوی سرودهایی به زبانی خیالی نزدیک به زبان لاتین است. این موسیقی را میتوان در دسته نیو ایج (عصر نو ) در نظر گرفت با اینهمه ، موسیقی آنها ترکیبی از موسیقی کلاسیک، اپرا، سرودهای مقدس مسیحی و سبک های دیگر معاصر است.
“رازهای” استرادیواری (X)

“رازهای” استرادیواری (X)

اگر عریض ترین قسمت ساز در قسمت پائین را (V-Z) تقسیم بر ۵ کنیم و حاصل را در عدد ۹ ضرب نماییم، ارتفاع یا طول (H-I) بدست می آید. بنابراین ۷/۳۶۲=۹*۵-۵/۲۰۱ برابر است با ۹ انس در واحد کرمونایی. حال اگر عریض ترین قسمت ساز در قسمت بالا را تقسیم بر چهار کنیم و سپس عدد حاصل را در عدد ۹ ضرب کنیم مجدداً ارتفاع یا طول (H-I) بدست خواهد آمد؛ بنابراین چنین میشود: ۷/۳۶۲=۹*۴-mm2/161. در ویلن ها نسبت بین این دو عرض یعنی عرض بالا و عرض پائین ۵ به ۴ است.
«چهارشنبه سوری» منتشر شد

«چهارشنبه سوری» منتشر شد

رنگین کمون اثر هنرمند بزرگ کشورمان زنده یاد ثمین باغچه بان بی شک یکی از مهمترین و ماندگارترین آثار در حوزه موسیقی کودک در ایران است. بسیاری، روزهای خردسالی خود را با ترانه های این مجموعه عجین می بینند. باغچه بان طی سالیانی که در ترکیه اقامت گزیده بود، مجموعه دوم رنگین کمون را به اتمام رساند، اما دلایل متعددی سبب گشت تا این اثر به مرحله اجرا نرسد و در نهایت با فوت او در سال ۱۳۸۶، موسیقی ایران نه تنها نگین گرانبهایی را از دست داد، بلکه چه بسا اثری ماندگار هم به فراموشی سپرده می شد اما با تلاش های مستمر کاوه باغچه بان (فرزند) و اِولین باغچه بان (همسر)، “رنگین کمون ۲” بازیابی، تنظیم و مراحل اجرای آن آغاز شد.
متن سخنرانی دبیر جشنواره سایتها و وبلاگهای موسیقی

متن سخنرانی دبیر جشنواره سایتها و وبلاگهای موسیقی

شاید کمتر کسی از حاضرین جمع امروز ما نزدیک به ده سال پیش که پایگاه های موسیقی کم کم در حال رشد بودن را به خاطر می آورد. روزگاری که سرچ انجینها با جستجوی واژه موسیقی ایران به تعداد انگشتان دست سایتی پیدا میکردند که به زبان انگلیسی یا فارسی با طراحی هایی ابتدایی تنها پایگاه های موسیقی ایرانیان در فضای مجازی بودند.
گفتگو با تیبو (IV)

گفتگو با تیبو (IV)

«درست است که سارازات کل رپرتوار استاندارد، باخ، بتهوون و غیره را می نواخت اما من هیچ گاه نمی توانم اجراهای بدیع او از آثار مدرن را فراموش کنم، مخصوصا اجرای ساخته کوتاهی از راف (Raff) به نام La Fèe d’Amour. او نخستین کسی بود که ویولون کنسرتوهای سن سان، لالو و ماکس بروخ را اجرا کرد. تمام آنها برای سارازات نوشته شده بودند. نمی دانم اگر سارازت نبود تا آنها را اجرا کند این آهنگسازان هیچ گاه این آثار را می ساختند یا نه! قطعا سارازات در موسیقی اسپانیایی خود رقیبی نداشت. یک مکتب کامل ویولون نوازی با او زاده شد و از دنیا رفت!»
ارابه های آتش برنده جایزه اسکار

ارابه های آتش برنده جایزه اسکار

ونجلیس در اغلب کارهای خود مسئولیت ساخت قطعه، تنظیم و اجرا را خود بعهده می گیرد، او از روشی که بنام روش سیال از آن یاد می کند به ترکیب صداهای سازهای الکترونیک و اکوستیک می پردازد. ترکیب و میکس استادانه این صداها بیانگر آن است که ونجلیس در هر دو عرصه هنری و فنی (مهندسی صدا) دارای مهارت های بسیار می باشد.
دیبازر: توسعه کیفی در حال رشد است

دیبازر: توسعه کیفی در حال رشد است

اگر یک تصمیم جمعی بر این باشد که دانشگاه های موسیقی را تعطیل کنیم، یک گزاره این است که آن را باید بررسی و اهم و فی الاهم کنیم. گزاره دیگر هم این است که سعی کنیم کیفیت چیزی که داریم را بالا ببریم. من فکر می کنم که واقعیت جامعه ما این است که تقاضا در رابطه با موسیقی از نازل ترین شکل تا بالاترین شکل ممکن بسیار زیاد است. عرضه نیز نسبت به ۲۰ سال پیش بیشتر شده است. شاید دوره بازنگری در این است که چگونه کیفیت چیزی که عرضه می کنیم را بالا ببریم. یعنی چقدر می توان روی دانشجوی فارغ التحصیل موسیقی کار کرد تا کیفیت کارش بالا رود.
در باب متافیزیک موسیقی (VI)

در باب متافیزیک موسیقی (VI)

عامل ریتمیک اصلی ترین عامل است، چون به تنهایی و بدون عامل دیگر می تواند یک نوع ملودی را به وجود آورد، یعنی همان چیزی که به عنوان نمونه، در طبل انجام می گیرد؛ اما ملودی کامل به هر دو عامل نیاز دارد. بنابراین، همان طور که در ادامه نشان خواهم داد، ملودی کامل عبارت است از نوع تنازع و توافق متناوب این دو عامل؛ اما چون عامل هارمونیک در آنچه تا اینجا گفته ایم مورد بحث قرار گرفته، عامل ریتمیک را به نحو دقیق تری مورد بررسی قرار خواهیم داد.