بسامه موچو یا مرا ببوس!

نمونه اجراي موفق اسپانيايي Besame Mucho اجراي گروه Trio Los Panchos است
نمونه اجراي موفق اسپانيايي Besame Mucho اجراي گروه Trio Los Panchos است
چندی قبل به بهانه درگذشت یکی از ترانه سرایان لاتین به نام “کونسوئلو ولازکوئز” مطلبی تهیه کردیم و در آن راجع به یکی از ترانه های جاودانه این شاعر که در اغلب کشورها از شهرت بسیاری برخوردار است صحبت شد. این ترانه “Besame Mucho” (مرا ببوس) نام دارد که توسط خواننده ها و گروه های بسیاری به زبانهای مختلف اجرا شده است.

قابل توجه آنکه شما می توانید در ایران نیز در بسیاری از رستورانها و مکانهای عمومی که موسیقی پخش می کنند اغلب شنونده این موسیقی زیبا باشید. حتی در طول هفته در لابلای برنامه های مختلف شبکه های رادیویی نسخه های زیبای بدون کلام این ترانه پخش می شود.

در این مطلب علاوه بر آوردن تعدادی از اجراهای زیبای “Besame Mucho”، با یک تحلیل کوتاه سعی خواهیم کرد علت موفقیت جهانی برخی از موسیقی ها و ترانه ها – همانند این ترانه – را بیان کنیم. قبل از آن به یکی از اجراهای برگردان فرانسوی این ترانه زیبا گوش کنید :

audio fileDalila, “Besame Mucho”

از دید فنی
تکرار و عادت معمولا بطور ناخواسته به همراه خود علاقه بوجود می آورد. بعنوان مثال رفتن مکرر به یک رستوران باعث می شود تا شما بتدریج حتی بدون توجه به کیفیت غذای رستوران به آن محل علاقمند شوید. نکته ای که در این گونه از قطعات موسیقی نهفته است استفاده از توالی آکورد (Chord Progression) هایی است که قبلآ در بسیاری از ترانه ها استفاده شده. در اینصورت با وجود آنکه شنونده غیر حرفه ای ممکن است متوجه این موضوع نشوند اما بطور ناخودآگاه حتی در اولین مرتبه از شنیدن ترانه، احساس دوستی و راحتی می کند و خیلی زود با آن ارتباط برقرار میکند.

audio filePlacido Domingo & Paloma San Basilio , “Besame Mucho”

به آکوردهایی که در این قطعه استفاده شده است دقت کنید. (به فایل pdf رجوع کنید) قسمت اعظم هارمونی بر روی آکوردهای Dm، Gm و A7 پایه گذاری شده است. این سه آکورد با توالی معمول i-iv-V-i از پر استفاده ترین توالی های آکورد در گام های مینور است که در ترانه های ایرانی جدید و قدیمی کاربرد بسیار دارد. بنابراین شنونده با شنیدن حرکت هارمونی با وجود آنکه ممکن است قبلا” این حرکت ها را در گام دیگری حس کرده باشد با هارمونی موسیقی خیلی زود ارتباط برقرار می کند.

اما برتری “Besame Mucho” نسبت به بسیاری از ترانه های دیگر از این قبیل درآن است که آهنگساز/تنظیم کننده در برخی موارد که لازم دیده است با اعمال تغییرات زیبایی در هارمونی موسیقی را از یکنواختی – که معمولا در ترانه های قدیمی وجود دارد – از بین برده است. بعنوان مثال ممکن بود برای میزان ۵ هارمونی روی Gm بماند ولی اینچنین نیست و با یک حرکت به سوی آکورد فادیز کاسته که تمایل زیادی به حل روی Gm دارد در هارمونی میزان ۵ تنوع ایجاد می کند. مثال دیگر میزان ۱۴ است که باز هارمونی می توانست در کل میزان روی A7 بماند بدون آنکه شنونده احساس بدی از موسیقی داشته باشد.

اگر به قطعه دقت کنید و احیانا” هارمونی آنرا با ساز خود اجرا کنید متوجه خواهید شد که دو تغییر بسیار زیبای دیگر وجود دارد یکی در اوایل قطعه هنگامی است که برای لحظات قطعه تغییر مد داده و به ر ماژور میرود و دیگری هنگامی است که – در انتهای نت موسیقی – هارمونی از Em7 به Bb7 رفته سپس برای فرود به Dm، یک میزان روی درجه پنجم (A7) می ماند.

audio fileElvis Presley , “Besame Mucho”

زیبایی ملودی نیز نباید نادیده انگاشته شود. معمولا” ملودی ای نزد مردم عادی محبوب می شود که ساده باشد و قابل حفظ کردن، و یکی از مهمترین عوامل در این نوع از ملودی ها نداشتن پرش های بزرگ است چیزی که امروزه در ملودی خواننده ها بوفور مشاهده می شود و باعث آن می شود تا مردم عادی توانایی زمزمه کردن صحیح ملودی را نداشته باشند. اگر به قطعه نگاه کنید در جملات موسیقی بجز میزان ۱۳ که یک پرش چهارم به سمت پایین داریم بقیه پرش ها فاصله سوم یا کوچکتر هستند و باعث می شوند تا شنونده عام بسادگی بتواند ملودی را با خود زمزمه کند.

از دید عمومی
“Besame Mucho” بنا به دلایلی که قبلا” به آن اشاره کردیم ترانه ای است که موسیقی آن در همان ابتدا مورد توجه و علاقه قرار می گیرد. اما یکی از شانسهای بزرگ این ترانه آن بود که از همان روزهای اول اجرا، مورد توجه خوانندگان بزرگ در دوران های مختلف قرار گرفت. از نت کینگ کول، دین مارتین، فرانک سیناترا، الویس پریسلی، پگی لی، جیمی دورسی و … گرفته تا خواننده های امروزی مانند خولیو ایگلوسیاس، دایانا کرال و … آنرا اجرا کردند. این قطعه آنقدر توسط خوانندهای کشور های مختلف اجرا شده است که تقریبا” بعنوان یکی از استانداردهای موسیقی پاپ/جاز تبدیل شده و بسیاری از گروه های موسیقی و نوازندگان سولو – مانند ریچارد کلایدرمن – نسخه های بدون کلام آنرا نیز اجرا کرده اند. به نسخه زیبایی از اجرای این موسیقی از فاستو پاپتی (Fausto Papetti) گوش کنید :

audio fileFausto Papetti , “Besame Mucho”

تمام مواردی که تا بحال مطرح کردیم به کنار، از دیگر عوامل موفقیت اولیه این ترانه می توان به مناسبت و معنای زیبای شعر “Besame Mucho” اشاره کرد. همانطور که قبلا” در مطلب “به بهانه درگذشت یک ترانه سرای لاتین” اشاره کردیم، شعر این ترانه در بحبوحه جنگ دوم جهانی به اسپانیایی سروده شد و داستان زندگی بسیاری از سربازان را بیان میکرد که از خانواده خود برای پیوستن به ارتش جدا می شدند. به یکی اجرا های موفق اسپانیایی این ترانه گوش کنید:

audio fileTrio Los Panchos , “Besame Mucho”

گفتگوی هارمونیک

ریتم و ترادیسی (XIV)

رایج ترین روش واقع نمای بازنمایی موسیقایی ذخیره سازی مستقیم موج صداست. ساز و کارِ متداول ذخیره-سازی آنالوگْ نوارهای کاست و ضبط های اِل پیْ هستند. فنون متداول ذخیره سازی دیجیتالْ شکل موج را نمونه برداری کرده و سپس بازنمودی از نمونه ها را بر نوار مغناطیسی، در قالب نوریِ آنْ بر سی دی، یا در حافظه ی یک رایانه ذخیره می کند. تمامی این فن آوری ها تغییرات صدا را در یک موجِ فشار صوتی هنگام رسیدن آن به میکروفُن ضبط می کند.

مروری بر آلبوم «روز ششم»

اگر اهمیت یک آلبوم را تنها در انتشار یک قطعه‌ی مهم تاریخی هم بدانیم، باید اهمیتی چشم‌گیر برای «روز ششم» قائل شویم. زیرا بالاخره پس از هفت دهه ضبطی شایسته از قطعه‌ی پروانه (نسخه‌ی ارکستری) امانوئل ملیک اصلانیان به دست می‌دهد. نسخه‌ی پیانویی پروانه را اصلانیان در سال ۱۳۳۳ نوشت. دانستن همین نکته کافی است تا پس از دقیق شنیدن آن دریابیم چه اندازه رویکردش به استفاده از مصالح موسیقی ایرانی نو و جسورانه بوده است.

از روزهای گذشته…

Green, Green Grass of Home

Green, Green Grass of Home

من همیشه یکی از طرفداران اصلی جـری لـی لـوئـیس (Jerry Lee Lewis) بوده ام. هنگامی که در سال ۱۹۶۵ در نیویورک به یک مغازه نوارفروشی به نام کلونی رکورد (Colony Record) رفتم، آخرین آلبوم جری لی لوییس راخریدم. این اولین آلبوم کانتری او بود که Country Songs For City Folk نام داشت
مستر کلاس گیتار مهرداد پاکباز

مستر کلاس گیتار مهرداد پاکباز

مستر کلاس گیتار دکتر مهرداد پاکباز در روز های ۷ و ۸ مرداد ۱۳۸۹ در آموزشگاه موسیقی پارت برگزار می شود. شرکت کنندگان در دو گروه فعال (نوازندگانی که قطعه اجرا می کنند) و غیر فعال (علاقمندانی که در کلاس حضور دارند و بیننده هستند) می توانند حضور یابند. نوازندگان گروه فعال، می باید یک قطعه از دوره کلاسیک – رمانتیک مانند سونات، اتود و … منتخب از میان آثار کارولی، جولیانی، سرُ، آگوادو و … را برای اجرا آماده داشته باشند. جهت اطلاعات بیشتر حداکثر تا تاریخ ۵ مرداد ۱۳۸۹ به آموزشگاه موسیقی پارت واقع در تهران، خیابان ستارخان، ابتدای خیابان پاتریس لومومبا، خیابان ترکزاده مراجعه و یا با تلفن ۶۶۹۰۵۰۷۷ تماس حاصل نمایید.
جان سوزان منتشر شد

جان سوزان منتشر شد

آلبوم موسیقی «جان سوزان» اثری در قالب کلاسیک ایرانی، با خوانندگی اسحاق انور، تنظیم حسین کاج و میلاد موحدی و تهیه کنندگی قاسم عابدین روانه بازار موسیقی شد. این آلبوم در ۲ بخش ابوعطا و بیات اصفهان ساخته شده که تنظیم بخش ابوعطا را حسین کاج و بخش بیات اصفهان را میلاد موحدی بر عهده داشته‌اند.
مراسم رونمایی از کتاب «بررسی ساختار تصنیف‌های عارف قزوینی» برگزار می شود

مراسم رونمایی از کتاب «بررسی ساختار تصنیف‌های عارف قزوینی» برگزار می شود

مراسم رونمایی از کتاب «بررسی ساختار تصنیف‌های عارف قزوینی»، نگارش مرجان راغب، منتشرشده توسط نشر خنیاگر، روز جمعه، ۱۲ آبان ۱۳۹۶، ساعت ۱۷ در «شهر کتاب دانشگاه»، واقع در خیابان انقلاب، خیابان قدس، نبش بزرگمهر (تلفن ۶۶۹۸۰۸۲۸) برگزار می‌شود.
بررسی کتاب های آموزش سازدهنی در ایران (II)

بررسی کتاب های آموزش سازدهنی در ایران (II)

کتاب “دنیای سازدهنی” نوشته آقای امیرعباس ابوطالبی (متولد ۱۳۵۵) و در سال ۱۳۸۳ توسط ایشان به چاپ رسیده است. این کتاب به همراه یک CD عرضه شده که به دو شکل Audio CD و فایل های WMA قابل تهیه است. نسخه WMA حاوی فایل های موسیقی زمینه (بدون سازدهنی) است که هنرجو می تواند برای همنوازی از آن استفاده کند. این کتاب هم در اصل برای سازدهنی ترمولو ۲۴ سوراخ تالیف شده ولی بنا بر توضیحی که در قسمت قبلی دادیم در متن کتاب واژه “دیاتونیک” ذکر شده است.
بزرگداشت صدمین سال تاسیس هنرستان موسیقی برگزار می شود

بزرگداشت صدمین سال تاسیس هنرستان موسیقی برگزار می شود

بزرگداشت یک قرن آموزش علمی موسیقی در ایران در تالار وحدت برگزار خواهد شد. جشن صدسالگی «هنرستان موسیقی» روز پنجشنبه ۲۷ دی‌ماه با اجرای فارغ‌التحصیلان دوره‌های مختلف این مجموعه آموزشی در تالار وحدت تهران برگزار می‌شود.
گفتگو با تیبو (III)

گفتگو با تیبو (III)

فرانسیس پلانته (Francis Planté)، پیانیست پاریسی، این طرز فکر را خیلی خوب در برابر یک بانوی انگلیسی به زبان آورد. این خانم انگلیسی به پلانته گفته بود که در مقایسه با روبینشتاین، پلانته پیانیست بزرگ تری است زیرا روبنشتاین نت های زیادی را فالش می زند. پلانته نیز در جواب می گوید: «اوه، بانو، من ترجیح می دادم که به جای تمامی نت هایی که خودم ژوست می نوازم، بتوانم نت های فالش روبینشتاین را بنوازم.»
تئودوراکیس، موسیقیدان سیاسی

تئودوراکیس، موسیقیدان سیاسی

تئودوراکیس را همه با موسیقی فیلم زوربایی یونایی میشناسند. آهنگسازی محبوب در میان مردم کشورش که جدا از حرفه اش در زمینه آهنگسازی فعالیت های سیاسی اش نیز مورد توجه بود و در برهه ای از زمان به دلیل این فعالیت های سیاسی، موسیقی و فعالیت وی در کشورش ممنوع بود! موسیقی و سیاست عناصری ناگسستنی در آثار تئودوراکیس میباشند.
پابلو کازالز حامی صلح جهانی

پابلو کازالز حامی صلح جهانی

” یک رهبر ارکستر موفق در وحله اول باید مفسر بزرگی باشد، مهم ترین نکته درک کامل اثری است که تصمیم به اجرای آن دارید. دستیابی به کمال در هر زمینه ای، نتیجه تلاش مداوم و بی وقفه است، یک رهبر ارکستر علاوه بر تمرین های بسیار همواره باید نکته جدید قابل ارائه ای داشته باشد. توانایی برقراری ارتباط با نوازندگان و انتقال حس به آنان از بزرگترین ویژگی های یک رهبر ارکستر است. اینکه چگونه می توان تک تک نوازندگان را متقاعد کرد تا در جهت رسیدن به هدف مورد نظر رهبر، تمام توانایی خویش را به کار گیرند.
ساز به ساز (II)

ساز به ساز (II)

برای آنکه ببینیم چرا چنین پرسش هایی پیش می آید لازم است کمی بر مفهوم «قطعه ی موسیقی» درنگ کنیم و بیاندیشیم که «یک اثر موسیقایی» چیست؟ زیرا آنچه در این موارد اتفاق می افتد ساز به ساز کردن یک اثر یا قطعه ای موسیقی است که خود از پیش هویتی معین و مستقل دارد. برای کاربرد مورد بحث در این مقاله کافی است فرض کنیم هر قطعه یک ساختار صوتی است که امکان به فعلیت رسیدن از طریق واسطه های موسیقایی را دارد (۳) و ببینیم به چه نتایجی می رسیم. اگر چنین باشد باید بتوانیم بی دردسر و بدون کم شدن از ارزش موسیقایی، و نیز بدون وارد آوردن آسیب به بافت قطعه، آن را با ساز دیگر بنوازیم. یعنی جایگزین شدن صداها نباید تفاوتی چشمگیر در وضعیت قطعه پدید آورد.