تنها میزگرد تخصصی موسیقی ایران (II)

مرتضی حنانه، هرمز فرهت و هوشنگ استوار
مرتضی حنانه، هرمز فرهت و هوشنگ استوار
به هر حال بخش موسیقی ایرانی در ترکیب برنامه های فستیوال ضعیف عمل کرد. نمونه های خوب و بدی که باهم ارائه شدند، نتوانست موقعیت ممتازی را برای خودش بوجود آورد. این میزگرد پیرامون موسیقی ایران بالاخره برگزار گردید و آقایان “هوشنگ استوار”، “هرمز فرهت”، “مرتضی حنانه” و از طرفی آقای “فرهاد مشکوه” نیز که رهبر ارکستر سمفونیک وقت تهران بود، در این بحث حضور داشتند.

جلسه با سخنان مرتضی حنانه آغاز شد.

مرتضی حنانه: در ایران عده ای به آهنگسازی پرداخته اند و کارهایی هم به لحاظ موسیقی آوازی (باغچه بان) و کمپوزیسیون (هرمز فرهت) و دیگر چیزها انجام یافته است و مردم هم شنیده اند اما هنوز روی این آثار قضاوت و انتقادی صورت نگرفته و این کارها از نظر فلسفه، استیل، طرز بیان و اصالت اندیشه و اصالت تکنیک مورد بررسی قرار نگرفته است.

بیشتر این آقایان آهنگساز، مطالعاتی در خارج کرده اند و از “موسیقی علمی” چیزهایی آموخته اند و بعد این گروه با آن پیش داوری درباره موسیقی ایران، آمده اند و همان اصول و ضوابط موسیقی غرب را روی موسیقی ایران سوار کرده اند.

به این معنی که تم ایرانی را گرفته و با هارمونی علمی و موسیقی غرب درآمیخته اند؛ نتیجه موسیقی دورگه ایست که هیچ مشخصه فردی و محلی در آن وجود ندارد. گروه دیگری اصلا مطالعه ای در موسیقی نداشتند و به آهنگ سازی پرداختند که کارهای خوبی ارائه ندادند. ولی دسته سوم با آنکه در موسیقی علمی غرب مطالعاتی داشتند پس از دریافتی صحیح از قضیه آن را به کناری نهاده و آثاری به وجود آوردند که ربطی به موسیقی غرب ندارد، آن موسیقی اپرا نیست که بر اساس قواعد صحیح علمی تدوین شده باشد.

به هر حال نتیجه کار سه گروه از آهنگسازان چندان رضایت بخش نبوده است. در حال حاضر {حدود سال ۱۳۵۰} ما دچار کمبود موسیقیدان هستیم و سبک مشخص و راهی که در آن موسیقی ما بتواند پیش برود در کار نیست. هنرستانهایی داریم که نوازنده هایی متوسط الحال بیرون می دهند. از نظر ارکستر هم که بهتر است حرفش را نزنیم و این ترکیب ناهمگون موسیقی مارا تهدید می کند و جدایی اتفاق خواهد افتاد.

هوشنگ استوار: من بر خلاف آقای حنانه خوش بین هستم. هنرستانهایی داریم که کوشش می کنند نوازنده های خوبی تربیت کنند و تاحدی هم موفقند و اگر نواقصی هم هست باید بر طرف شود حتی اگر معلمینی از خارج بیایند باید این کار صورت بگیرد. در مورد کارهای خودم می گویم من تحصیلات در موسیقی غرب داشتم و اکنون از آن پشیمان نیستم.

بین موسیقی غرب و موسیقی ایران “جدایی نمیبینم”. به فکر اصلاح موسیقی ایرانی یا پولیفونی کردن آن هم نیستم. من در کارم از کنترپوان هم استفاده کردم بی آنکه فکر کنم خیانتی به موسیقی ایران شده باشد و سعی می کنم کارم قابل قبول و درست باشد.

یک دیدگاه

  • علي
    ارسال شده در مهر ۲۰, ۱۳۸۹ در ۲:۲۵ ق.ظ

    بله این درست می باشد ما در حال حاضر نیز در همین وضه ۴۰سال پیش می باشیم و اصلا ارکستر آنقدر پیشرفتی نکرده است ودر واقع این یک ضعف می باشد که باید فکری به حال آن کرد زیرا بدتر هم شده است در قدیم کارهای سفارشی از لحاظ آهنگسازی قوی بودند ولی حالا اصلا کیفیت مطلوب را ندارند نظر آقای هوشنگ استوار به نظر من غلط می باشد چون ایشان اصلا به فکر پیشرفت نمی باشند به فکر این می باشد که اثری بنویسد که بر حسب تفکرات خود باشد به فکر پیشرفت هنر موسیقی پو لیفونی ایران نمی باشد و به نظر من آقای هوشنگ استوار همین ساختمان یعنی فقط ایران را می بیند جهان را نمی بسند که ما نوازنده ای جهانی تربیت می کنیم یا نه که می گوید هنرستانی ها خوبند در خاتمه موسیقی علمی در ایران رو به زوال می باشد و باید فکری به حال آن کرد.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

موسیقی و شعر در «گرگیعان و گرگیعان» (II)

بیرون‌رفتن مردم از خانه و برگرفتن و دورافکندن کلوخ در آخرین روز ماه شعبان به احتمال فراوان به نشانه ترک عیش و عشرت و باده‌نوشی در ماه مبارک روزه‌گیران و دورکردن دیو گناه باده‌نوشی از خود بوده است و این آیینی بازمانده از دوره پیش از اسلام بوده که با دگرگونی نظم و روال زندگی عادی مردم در تغییر ماه همراه بوده است (۲) و یا جشن «هالووین» در فرهنگ غربی. «هالووین» یک جشن مسیحیت غربی و بیشتر سنتی می‌باشد که مراسم آن سه شبانه‌روز ادامه دارد و در شب «۳۱ اکتبر» (نهم آبان) برگزار می‌شود. بسیاری از افراد و مخصوصا کودکان و نوجوانان در این شب با چهره‌های نقاشی شده، لباس‌های عجیب یا لباس‌های شخصیت‌های معروف، چهره و ظاهری که آن به‌نظرشان ترسناک باشد خود را آماده جشن می‌کنند و برای جمع‌آوری نبات و آجیل به در خانه دیگران می‌روند. این جشن را مهاجران «ایرلندی» و «اسکاتلندی» در سده نوزدهم با خود به قاره آمریکا آوردند. (۳)

مروری بر مجموعه‌ی «رنگ‌های قدیمی»

«رنگ‌های قدیمی» شامل ۶۵رنگ (از سال۱۲۸۴ تا ۱۳۱۶ از ضبط‌هایی که در دسترس گردآورنده بوده) و یک متنِ شش‌صفحه‌ای­‌ست‌ که بدون آن و با پالایش صوتی بهتر، می‌توانست محصولی دست­‌کم خنثی به‌دست دهد. متن، نتیجه‌گیری‌های نامستدلی دارد. چند نمونه:

از روزهای گذشته…

ریچی، آخرین استاد زنده ویولن

ریچی، آخرین استاد زنده ویولن

روجیرو ریچی (Ruggiero Ricci) متولد ۲۴ جولای ۱۹۱۸ در سان برونو کالیفرنیا میباشد. نوازنده ای ایتالیایی – آمریکایی که عمده شهرتش در تکنیک و مهارتش در نوازندگی ویولون و همچنین کنسرتها و ضبط آثار آهنگساز و نوازنده جاودانی ویولون، پاگانینی است.
دسته بندی و زمان بندی: ادراک متر (XIV)

دسته بندی و زمان بندی: ادراک متر (XIV)

آنچنان که اطلاعات اجراهای سپرینگر (springar) نشان می دهد، چنین فرآیند های تکثیرپذیری ممکن است تا دو سطح زیرین نیز ادامه پیدا کند (تاثیر گذار بر سطح بیت و سطح زیرشاخه ها). مشخصه ی متمایز این دیدگاه این است که ما نباید تمام انحرافات از نسبت های ریاضی را به “بیانگری” ارتباط دهیم، اما آزادیم که هرگونه تقسیمات زیرشاخه ای را در مدل های الگوی متریک وارد کنیم. اما مسئله ی نحوه ی نمایش این الگو ها در نت نویسی استاندارد حل نشده باقی می ماند و همچنین کل مسئله ی توضیح چنین الگوهایی نیز همچنان بی پاسخ می ماند.
وان موریسون، نوری در تاریکی (II)

وان موریسون، نوری در تاریکی (II)

وان موریسون، حرفه خود را به طور مستقل با کمپانی ضبط “بنگ” و کمپانی ضبط “دختر چشم قهوه ای” (Brown Eyed Girl) در سال ۱۹۶۷ آغاز کرد، وارنر بروز (Warner Bros) از کمپانی بنگ او را متقاعد کرد که به نیویورک برود و با برچسب آنان اثر خود را ضبط کند. موریسون پیشنهاد آنان را پذیرفت و قراردادی را امضا نمود که به درستی آن را مطالعه نکرده بود، در این قرارداد درج شده بود که وارنر حق هرگونه انتخاب و تغییر را در آهنگها دارد. در ۲۸ مارچ ۱۹۶۷ در طی دو روز ضبط در استودیوی A & R هشت آهنگ او ضبط شد!
گفت‌و‌گو با مهران روحانی، آهنگساز: گوش‌ها را باید شست!

گفت‌و‌گو با مهران روحانی، آهنگساز: گوش‌ها را باید شست!

برای یک حرکت موسیقایی، به خصوص آهنگسازی، کاری که من انجام می‌دهم، عوامل زیادی باید وجود داشته باشد. یادم می‌آید که در انگلستان معلمی داشتم به عنوان آنتونی ویلدر، به من می‌گفت: فکر نکنید وقتی شروع به آهنگسازی می‌کنید می‌توانید مانند موتزارت قلم روی کاغذ بگذارید و یکسره تا پایان قطعه را بنویسید. در مدت نوشتن لحظه‌ای وجود دارد که حس می‌کنید نیرو‌ی‌تان به پایان رسیده است. در این مواقع کار را رها کنید و محیط را عوض کنید (چیزی بخورید، کمی قدم بزنید سپس به خانه برگردید و کار را ادامه بدهید) این درست مانند پر کردن باک و سرویس کردن یک ماشین است.
پایِ لنگِ پنج ضربی  و  هفت‌ضربی (II)

پایِ لنگِ پنج ضربی و هفت‌ضربی (II)

اما امروز بعد از گذشت نزدیک به چهل سال، استفاده از این الگوی کلیشه‌ای، به ویژه در قطعات موسیقی بی‌کلام، دیگر توجیهی ندارد و تکرار ساده و هزاران‌باره‌ی آن، خود می‌تواند از نشانه‌های رخوت و رکود فکری موسیقی کلاسیک ما باشد.
جای پرسش بنیادی صدا (III)

جای پرسش بنیادی صدا (III)

اگر چنین رویدادهایی اصولا ارزشی داشته باشند، که دارند، سوای انگشت گذاشتن بر موفقیت یک گروه در فعالیت چندین ساله –که به سادگی هم ممکن است معنایی بیش از یافتن دوست و رفیق بیشتر در میان اهل موسیقی نداشته باشد، این است که بخش بزرگی از صداهای موجود شنیده شوند. مگر نه این که نام رویداد صدا، تهران، موسیقی است و تاکیدی هم بر موسیقی الکترونیک و الکتروآکوستیک دارد؟ پس چه چیز مهمتر از آن که در دل آن صداهایی تازه به جهان بیایند؟ فوران صداها دقیقا امری بود که در پنج روز رخ داد. فوران صداهایی که بعضی آن را صدای تهران دانستند. و خیلی بیراه هم نبود چون عنوان رویداد چنین چیزی را طلب می کرد.
پاسخی به نوشته علیرضا جواهری در مورد خواننده سالاری (I)

پاسخی به نوشته علیرضا جواهری در مورد خواننده سالاری (I)

آقای جواهری، چندى است با مقاله‏اى با عنوان «نگاهى به وضعیت خواننده‏ سالارى در موسیقى معاصر» دست به نقد موسیقى معاصر ایران کرده‏اید. دوست عزیز، شما بدون ریشه‏یابى علل فرهنگى مردم ایران شروع به نقد یک ماجرا کرده‏اید و نوک پیکان نقد خود را به سمت کسانى نشانه رفته‏اید که احساس مى‏کنند حقى از شما خورده‏اند.
درباره “گفت و شنید”

درباره “گفت و شنید”

سوئیت سمفونیک «گفت و شنید» که توسط «پیمان سلطانی» و بر اساس خمسه نظامی گنجوی آهنگسازی شده از امروز وارد بازار موسیقی کشور شد. در این آلبوم که نوازندگان ارکستر فیلارمونیک ارمنستان آن را اجرا کرده‌اند، غلامرضا رضایی و سعید ادیب آواز خوانده‌اند و یارتا یاران هم خوانش شعرها را به عهده داشته است. نوشته ای که پیش رو دارید توضیحاتی از عوامل این اثر است که با هم می خوانیم:
بررسی کتاب های آموزش سازدهنی در ایران (IV)

بررسی کتاب های آموزش سازدهنی در ایران (IV)

کتاب فوق اولین کتاب از مجموعه سه جلدی با عنوان “دوره جامع آموزش سازدهنی” می باشد که به وسیله انتشارات سرود در سال ۱۳۸۰ منتشر شده است. مولف کتاب آقای منصور پاک نژاد (متولد ۱۳۴۱ ) است که از نوازندگان و مدرسان باسابقه سازدهنی هستند .
۸۵ سالگی اسطوره جاز (II)

۸۵ سالگی اسطوره جاز (II)

سال ۱۹۴۵، نورمبرگ محل تجمع سالیانه نازیها بود و آدولف هیتلر (Adolph Hitler) در طی آنها پیام نفرت خود را پخش میکرد و به همین خاطر شهرت بسیار بدی داشت. اما بعد از پایان جنگ، بروبک با گروه خود به نام Wolf Pack سالن اپرای نورمبرگ را بازگشایی کرد و در اول جولای ۱۹۴۵، پیام صلح و دوستی را به گوش همگان رسانید.