تنها میزگرد تخصصی موسیقی ایران (II)

مرتضی حنانه، هرمز فرهت و هوشنگ استوار
مرتضی حنانه، هرمز فرهت و هوشنگ استوار
به هر حال بخش موسیقی ایرانی در ترکیب برنامه های فستیوال ضعیف عمل کرد. نمونه های خوب و بدی که باهم ارائه شدند، نتوانست موقعیت ممتازی را برای خودش بوجود آورد. این میزگرد پیرامون موسیقی ایران بالاخره برگزار گردید و آقایان “هوشنگ استوار”، “هرمز فرهت”، “مرتضی حنانه” و از طرفی آقای “فرهاد مشکوه” نیز که رهبر ارکستر سمفونیک وقت تهران بود، در این بحث حضور داشتند.

جلسه با سخنان مرتضی حنانه آغاز شد.

مرتضی حنانه: در ایران عده ای به آهنگسازی پرداخته اند و کارهایی هم به لحاظ موسیقی آوازی (باغچه بان) و کمپوزیسیون (هرمز فرهت) و دیگر چیزها انجام یافته است و مردم هم شنیده اند اما هنوز روی این آثار قضاوت و انتقادی صورت نگرفته و این کارها از نظر فلسفه، استیل، طرز بیان و اصالت اندیشه و اصالت تکنیک مورد بررسی قرار نگرفته است.

بیشتر این آقایان آهنگساز، مطالعاتی در خارج کرده اند و از “موسیقی علمی” چیزهایی آموخته اند و بعد این گروه با آن پیش داوری درباره موسیقی ایران، آمده اند و همان اصول و ضوابط موسیقی غرب را روی موسیقی ایران سوار کرده اند.

به این معنی که تم ایرانی را گرفته و با هارمونی علمی و موسیقی غرب درآمیخته اند؛ نتیجه موسیقی دورگه ایست که هیچ مشخصه فردی و محلی در آن وجود ندارد. گروه دیگری اصلا مطالعه ای در موسیقی نداشتند و به آهنگ سازی پرداختند که کارهای خوبی ارائه ندادند. ولی دسته سوم با آنکه در موسیقی علمی غرب مطالعاتی داشتند پس از دریافتی صحیح از قضیه آن را به کناری نهاده و آثاری به وجود آوردند که ربطی به موسیقی غرب ندارد، آن موسیقی اپرا نیست که بر اساس قواعد صحیح علمی تدوین شده باشد.

به هر حال نتیجه کار سه گروه از آهنگسازان چندان رضایت بخش نبوده است. در حال حاضر {حدود سال ۱۳۵۰} ما دچار کمبود موسیقیدان هستیم و سبک مشخص و راهی که در آن موسیقی ما بتواند پیش برود در کار نیست. هنرستانهایی داریم که نوازنده هایی متوسط الحال بیرون می دهند. از نظر ارکستر هم که بهتر است حرفش را نزنیم و این ترکیب ناهمگون موسیقی مارا تهدید می کند و جدایی اتفاق خواهد افتاد.

هوشنگ استوار: من بر خلاف آقای حنانه خوش بین هستم. هنرستانهایی داریم که کوشش می کنند نوازنده های خوبی تربیت کنند و تاحدی هم موفقند و اگر نواقصی هم هست باید بر طرف شود حتی اگر معلمینی از خارج بیایند باید این کار صورت بگیرد. در مورد کارهای خودم می گویم من تحصیلات در موسیقی غرب داشتم و اکنون از آن پشیمان نیستم.

بین موسیقی غرب و موسیقی ایران “جدایی نمیبینم”. به فکر اصلاح موسیقی ایرانی یا پولیفونی کردن آن هم نیستم. من در کارم از کنترپوان هم استفاده کردم بی آنکه فکر کنم خیانتی به موسیقی ایران شده باشد و سعی می کنم کارم قابل قبول و درست باشد.

یک دیدگاه

  • علي
    ارسال شده در مهر ۲۰, ۱۳۸۹ در ۲:۲۵ ق.ظ

    بله این درست می باشد ما در حال حاضر نیز در همین وضه ۴۰سال پیش می باشیم و اصلا ارکستر آنقدر پیشرفتی نکرده است ودر واقع این یک ضعف می باشد که باید فکری به حال آن کرد زیرا بدتر هم شده است در قدیم کارهای سفارشی از لحاظ آهنگسازی قوی بودند ولی حالا اصلا کیفیت مطلوب را ندارند نظر آقای هوشنگ استوار به نظر من غلط می باشد چون ایشان اصلا به فکر پیشرفت نمی باشند به فکر این می باشد که اثری بنویسد که بر حسب تفکرات خود باشد به فکر پیشرفت هنر موسیقی پو لیفونی ایران نمی باشد و به نظر من آقای هوشنگ استوار همین ساختمان یعنی فقط ایران را می بیند جهان را نمی بسند که ما نوازنده ای جهانی تربیت می کنیم یا نه که می گوید هنرستانی ها خوبند در خاتمه موسیقی علمی در ایران رو به زوال می باشد و باید فکری به حال آن کرد.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

پهلوگرفته بر ساحل اقیانوس موسیقی ایران (X)

فرض کنید از این ۴۰۹۶ مجموعه در طی تقریبا چهارصد سال گذشته هر سال تنها از ۲۰ مجموعه مختلف استفاده شده است. این می‌شود ۸۰۰۰ مجموعه (۴۰۰*۲۰)؛ یعنی ۴۰۰۰ تا بالاتر از گنجایش سیستم. حال به‌طور فرضی سقف مصرف سیستم را پایین بیاوریم و فرض کنیم در هر سال ۱۵ مجموعه مختلف استفاده شده. این می‌شود ۶۰۰۰ مجموعه یعنی ۲۰۰۰ مجموعه بالا تر از گنجایش سیستم. باز سقف مصرف سیستم را پایین بیاوریم و فرض کنیم در هرسال از ۱۴ مجموعه مختلف استفاده شده. این می شود ۵۶۰۰ مجموعه.

نگاهی به غلبه موسیقی پاپ بر موسیقی کلاسیک در کنسرت «ارکستر سازهای ملیِ» جدید

به یاد می آورم پس از اولین کنسرت ارکستر سمفونیک تهران با عنوان جدید «ارکستر سمفونیک ملی ایران»، غوغایی در جامعه موسیقی به پا شده بود و طرفداران طرح علی رهبری (که تعطیلی ارکستر ملی و ادغام آن با ارکستر سمفونیک تهران و تغییر نام این ارکستر بود) و فرهاد فخرالدینی (که خواستار تشکیل ارکستری مجزا از ارکستر سمفونیک تهران به مانند سالهای گذشته با عنوان ارکستر ملی بود) در مقابل هم صف کشی کرده بودند؛ در نهایت برنده این بحث رهبر سابق ارکستر ملی فرهاد فخرالدینی بود و به سرعت طی برگزاری جلسه ای، ارکستر ملی تقریبا با همان ترتیب سابق شکل گرفت البته با این تفاوت که قرار شد با دعوت از رهبران میهمان، وضعیت تک بعدی ارکستر ملی که به شدت تحت تاثیر موسیقی سبک ارکسترال ایرانی بود تعدیل یابد. *

از روزهای گذشته…

رساله ابن خردادبه (I)

رساله ابن خردادبه (I)

رساله‌ای تحت عنوان «اللهوو الملاهی» از «ابن خرداد به» (تولد ۲۱۱ هجری/وفات ۳۰۰ هجری) در لبنان چاپ شده که شرحی راجع به آن در سومین شماره مجله‌ «الدرسات الادبیه» چاپ لبنان نوشته شده است. رسالهء فوق در بیست و نه صفحه تنظیم گشته و از آن‌ اطلاعات سودمندی دربارهء موسیقی و سرود و شعر ایرانی‌ پیش از اسلام می‌توان بدست آورد. در این رساله نام برخی از آلات موسیقی ایرانی و بعضی از اصطلاحات و مقامهائی که‌ در موسیقی وجود داشته و همچنین یک تصنیف فارسی‌ مرکب از سه مصرع شعر دیده می‌شود و ضمن همین قطعه‌ دو حکایت نیز از باربد موسیقی‌دان نامدار دربار خسرو پرویز آمده است. نویسندهء مقاله در پایان مقدّمه می‌افزاید:
طهرانیان: آثارم را در معرض نقد قرار دادم

طهرانیان: آثارم را در معرض نقد قرار دادم

البته که دیدم اما شما به طور کلی پرسیدید! در دانشگاه هنر خانم آیلین ارجمند در دوره کارشناسی ارشد مشغول به تحصیل هستند که بسیار گیتاریست خوبی هستند و اجراهایی که از ایشان شنیده ام واقعا عالی بودند. آقای مهرگان نجفی بسیار گیتاریست خوب و موسیقیدان خوبی هستند. در دانشگاه آزاد آقای محمد صالحی تحصیل می کنند که بسیار موسیقیدان خوب و گیتاریست خوبی هستند. خانم فرناز خیابانی که بسیار تمیز و با موسیقی خوب به اجرای قطعات می پردازند. همچنین یک آلبوم از حامد پورساعی شنیدم که بسیار با تکنیک خوبی اجرا شده بود.
«لحظه های بی زمان» (V)

«لحظه های بی زمان» (V)

موسیقی آوانگارد، ریشه در تاریخ تراژیک غرب داشت. روندی که از سده های قبل از انقلاب صنعتی شروع شده بود، با دو جنگ جهانی، بحران های اجتماعی و تنش های سیاسی بسیاری عجین بود و بر تمام زمینه های اندیشه و هنر از شعر و ادبیات و فلسفه گرفته تا نقاشی، معماری، موسیقی و حتی زندگی مردم عادی اثر گذاشته بود. اما تجربه های موسیقایی در ایران در مقایسه با فرهنگ غربی، بسیار فقیر تر بود و دستگاه هاضمه فرهنگی ما قابلیت هضم این موسقی غریب را نداشت. نکته ای که نباید فراموش کنیم این است که با وجود همه نقدهایی که بر موسیقی آوانگارد وارد است، اما یک دستاورد بسیار مهم دارد و آن تجربه افق های صوتی جدید است. نفس این تجربه در آهنگسازی، فارغ از بستر اجتماعی و جغرافیای فرهنگی، بسیار ارزشمند است.
کتاب “کاشی ۹۲” منتشر شد

کتاب “کاشی ۹۲” منتشر شد

کتاب “کاشی ۹۲” نوشته “ضیاالدین ناظم پور” یازدهم مرداد توسط موسسه انتشاراتی ماهور منتشر شد. این کتاب که در حوزه ی ادبیات داستانی طبقه بندی می شود راوی نکات برجسته ی زندگی “ابوالحسن صبا” موسیقیدان بزرگ ایران است. همانطور که نویسنده در مقدمه کتاب اشاره می کند “کاشی ۹۲” همانقدر که سعی دارد توسط جاذبه های داستان نویسی خواننده را به شناختی دقیق از شخصیت ابوالحسن صبا نائل کند به همان اندازه سعی در حفظ مستندات تاریخی زندگی این هنرمند گرامی دارد.
ملازم: پیانوهای دیجیتال کمک زیادی به هنرجویان تازه کار کرده است

ملازم: پیانوهای دیجیتال کمک زیادی به هنرجویان تازه کار کرده است

مرداد ماه امسال بزرگترین نمایشگاه پیانو در تهران توسط گالری پیانوی باربد، از ۱۹ تا ۲۷ مردادماه از ساعت ۱۴ تا ۲۳ در مجتمع مگامال شهرک اکباتان برگزار شد. مدیریت این نمایشگاه را محمد ملازم مدیر مجموعه باربد به عهده داشت. امروز گفتگویی با محمد ملازم را می خوانیم.
گزارشی از یک کنسرت چهارساعته (III)

گزارشی از یک کنسرت چهارساعته (III)

در کنسرت یادشده به سرپرستی علی صمدپور، در تاون‌هال شهر سیاتل بیش از ۳۰ قطعه از آهنگسازان ایرانی در سبک‌ها و شیوه‌های مختلف اجرا شد. کارگان این کنسرت به شرح زیر بود: ۴ قطعه از دوره‌ی تیموریان، ۱ قطعه از دوره‌ی صفویه، ۳ قطعه از قاجاریه قبل از مشروطه، ۴ قطعه از قاجاریه بعد از مشروطه، ۴ قطعه از دوره‌ی پهلوی اول، ۵ قطعه از دوره‌ی پهلوی دوم، ۵ قطعه از دوران بعد از انقلاب و در نهایت ۳ قطعه از ساخته‌های سال ۹۲-۹۳. این مجموعه به تسلط و شناخت بلامنازع خواننده به این سبک‌ها و شیوه‌ها احتیاج داشت.
آموزش ساز، کاری دانشگاهی نیست (I)

آموزش ساز، کاری دانشگاهی نیست (I)

نوشته ای که پیش رو دارید، گفتگوی بیتا یاری با پرفسور هرمز فرهت، موزیسین و استاد دانشگاه موسیقی دابلین و سامان دهنده دانشکده موسیقی دانشگاه تهران است. بخشی از این مصاحبه قبلا در روزنامه به چاپ رسیده است و در این سایت به صورت کامل به انتشار می رسد.
انتخاب رپرتوار برای کنسرت

انتخاب رپرتوار برای کنسرت

در ایام تحصیل در مدرسه‌ی موسیقی برای فارغ‌التحصیلی و دریافت مدرک مجبوریم رپرتوار ویژه‌ای را کار کنیم. این رپرتوار می‌تواند از سوی معلمهایمان به ما محول شود یا اینکه برنامه‌ی آموزشی آن را به ما تحمیل کند.
بابک ولی پور

بابک ولی پور

متولد ۱۳۶۵ تهران نوازنده گیتار کلاسیک [email protected]
روش سوزوکی (قسمت چهل و هفتم)

روش سوزوکی (قسمت چهل و هفتم)

موتسارت را همیشه تحسین خواهم کرد. لطافت و عشقی را که فقط روح و جانی متعالی می‌تواند درک کند و این عشق می‌تواند عمق درد انسان را دریابد، می‌تواند تولد، مرگ، ناپایداری، فنا، تنهایی و انزوای زندگی را و عشق را با تمام عظمتش نه تنها در آثار مینورش بلکه در آثار ماژورش با غمی نافذ بیان کند.