تنها میزگرد تخصصی موسیقی ایران (II)

مرتضی حنانه، هرمز فرهت و هوشنگ استوار
مرتضی حنانه، هرمز فرهت و هوشنگ استوار
به هر حال بخش موسیقی ایرانی در ترکیب برنامه های فستیوال ضعیف عمل کرد. نمونه های خوب و بدی که باهم ارائه شدند، نتوانست موقعیت ممتازی را برای خودش بوجود آورد. این میزگرد پیرامون موسیقی ایران بالاخره برگزار گردید و آقایان “هوشنگ استوار”، “هرمز فرهت”، “مرتضی حنانه” و از طرفی آقای “فرهاد مشکوه” نیز که رهبر ارکستر سمفونیک وقت تهران بود، در این بحث حضور داشتند.

جلسه با سخنان مرتضی حنانه آغاز شد.

مرتضی حنانه: در ایران عده ای به آهنگسازی پرداخته اند و کارهایی هم به لحاظ موسیقی آوازی (باغچه بان) و کمپوزیسیون (هرمز فرهت) و دیگر چیزها انجام یافته است و مردم هم شنیده اند اما هنوز روی این آثار قضاوت و انتقادی صورت نگرفته و این کارها از نظر فلسفه، استیل، طرز بیان و اصالت اندیشه و اصالت تکنیک مورد بررسی قرار نگرفته است.

بیشتر این آقایان آهنگساز، مطالعاتی در خارج کرده اند و از “موسیقی علمی” چیزهایی آموخته اند و بعد این گروه با آن پیش داوری درباره موسیقی ایران، آمده اند و همان اصول و ضوابط موسیقی غرب را روی موسیقی ایران سوار کرده اند.

به این معنی که تم ایرانی را گرفته و با هارمونی علمی و موسیقی غرب درآمیخته اند؛ نتیجه موسیقی دورگه ایست که هیچ مشخصه فردی و محلی در آن وجود ندارد. گروه دیگری اصلا مطالعه ای در موسیقی نداشتند و به آهنگ سازی پرداختند که کارهای خوبی ارائه ندادند. ولی دسته سوم با آنکه در موسیقی علمی غرب مطالعاتی داشتند پس از دریافتی صحیح از قضیه آن را به کناری نهاده و آثاری به وجود آوردند که ربطی به موسیقی غرب ندارد، آن موسیقی اپرا نیست که بر اساس قواعد صحیح علمی تدوین شده باشد.

به هر حال نتیجه کار سه گروه از آهنگسازان چندان رضایت بخش نبوده است. در حال حاضر {حدود سال ۱۳۵۰} ما دچار کمبود موسیقیدان هستیم و سبک مشخص و راهی که در آن موسیقی ما بتواند پیش برود در کار نیست. هنرستانهایی داریم که نوازنده هایی متوسط الحال بیرون می دهند. از نظر ارکستر هم که بهتر است حرفش را نزنیم و این ترکیب ناهمگون موسیقی مارا تهدید می کند و جدایی اتفاق خواهد افتاد.

هوشنگ استوار: من بر خلاف آقای حنانه خوش بین هستم. هنرستانهایی داریم که کوشش می کنند نوازنده های خوبی تربیت کنند و تاحدی هم موفقند و اگر نواقصی هم هست باید بر طرف شود حتی اگر معلمینی از خارج بیایند باید این کار صورت بگیرد. در مورد کارهای خودم می گویم من تحصیلات در موسیقی غرب داشتم و اکنون از آن پشیمان نیستم.

بین موسیقی غرب و موسیقی ایران “جدایی نمیبینم”. به فکر اصلاح موسیقی ایرانی یا پولیفونی کردن آن هم نیستم. من در کارم از کنترپوان هم استفاده کردم بی آنکه فکر کنم خیانتی به موسیقی ایران شده باشد و سعی می کنم کارم قابل قبول و درست باشد.

یک دیدگاه

  • علي
    ارسال شده در مهر ۲۰, ۱۳۸۹ در ۲:۲۵ ق.ظ

    بله این درست می باشد ما در حال حاضر نیز در همین وضه ۴۰سال پیش می باشیم و اصلا ارکستر آنقدر پیشرفتی نکرده است ودر واقع این یک ضعف می باشد که باید فکری به حال آن کرد زیرا بدتر هم شده است در قدیم کارهای سفارشی از لحاظ آهنگسازی قوی بودند ولی حالا اصلا کیفیت مطلوب را ندارند نظر آقای هوشنگ استوار به نظر من غلط می باشد چون ایشان اصلا به فکر پیشرفت نمی باشند به فکر این می باشد که اثری بنویسد که بر حسب تفکرات خود باشد به فکر پیشرفت هنر موسیقی پو لیفونی ایران نمی باشد و به نظر من آقای هوشنگ استوار همین ساختمان یعنی فقط ایران را می بیند جهان را نمی بسند که ما نوازنده ای جهانی تربیت می کنیم یا نه که می گوید هنرستانی ها خوبند در خاتمه موسیقی علمی در ایران رو به زوال می باشد و باید فکری به حال آن کرد.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مروری بر مجموعه‌ی «رنگ‌های قدیمی»

«رنگ‌های قدیمی» شامل ۶۵رنگ (از سال۱۲۸۴ تا ۱۳۱۶ از ضبط‌هایی که در دسترس گردآورنده بوده) و یک متنِ شش‌صفحه‌ای­‌ست‌ که بدون آن و با پالایش صوتی بهتر، می‌توانست محصولی دست­‌کم خنثی به‌دست دهد. متن، نتیجه‌گیری‌های نامستدلی دارد. چند نمونه:

تحقیقی درباره باربد؛ موسیقیدان دوره ساسانی (VII)

نخچیرگان به مجموع الحان سی گانه ی باربد شامل می شد. باربد آفریننده ترانه های نوروزی نیز به شمار می رود. از این ترانه ها می توان به فرخ روز، سروستان، ارغنون، لبینا اشاره کرد. آثار باربد را موسیقیدانان قرون بعدی چون شعبه، جنس، آوازه، و شاخه های مهم مقام ها توضیح و توصیف کرده اند، عبدالقادر مراغه ای در مقاصد الالحان ماهیت تاریخی و موسیقی لحن و آثار باربد را خاطرنشان نموده و آن را زمینه دوره اول تشکیل مقام ها شمرده است.

از روزهای گذشته…

مروری کوتاه بر چهار کتاب از فرهاد فخرالدینی (III)

مروری کوتاه بر چهار کتاب از فرهاد فخرالدینی (III)

اما به غیر از این موضوع در فصلی از کتاب در خصوص ریتم و ارتباطش با افاعیل و اوزان عروضی نکات جالبی مطرح شده است. در متن کتاب، نویسنده به یادداشتی که استاد فقید علی تجویدی در تقدیمیه‌ی کتاب خود «موسیقی ایرانی» به وی نوشته اشاره می‌کند که مرحوم تجویدی کتاب خود را «حاصل یک عمر تلاش عاشقانه» خوانده است. بی‌شک این کتاب فرهاد فخرالدینی نیز اینگونه است و به رشته‌ی تحریر درآمدن این کتاب به جهت اینکه ما و آیندگان بدانند که این استاد چه تلقی‌ای از محتوای موسیقی ایرانی داشته، رخداد مهمی‌ست و بی‌تردید نوشته شدن این کتاب از نوشته‌نشدن‌اش بهتر بوده است.
مصاحبه ای با دیلنا جنسون (II)

مصاحبه ای با دیلنا جنسون (II)

زمانی که دیلنا آغاز به نواختن ویلن کرد، روش تدریس موسیقی سوزوکی (Suzuki movement) ویلنیست بزرگ ژاپنی، در آمریکا در اوج خود بود. آنچه دیلنا را از سن بسیار پائین به سوی موسیقیدان شدن پیش برد، اصرار مادر بود.
بدون گواهی تولد

بدون گواهی تولد

نت کینگ کول با نام نتانیل آدامز کولز (Nathaniel Adams Coles) در سال ۱۹۱۹ در آلاباما متولد شد. نت به عنوان کودک سیاه پوستی که در یک خانواده فقیر ساکن جنوب آمریکا به دنیا آمده بود، گواهی تولد نداشت و روز تولدش به این خاطر به یاد مانده است که روز عید سنت پاتریک بوده است.
معرفی برگزیدگان مرحلۀ دوم جایزه بین المللی پیانوی باربد

معرفی برگزیدگان مرحلۀ دوم جایزه بین المللی پیانوی باربد

به گزارش روابط عمومی نخستین دوره جایزه بین المللی پیانوی باربد، شورای بازبینی آثار، متشکل از کریستوف بوکودجیان، کارین ظریفیان و لیلا رمضان، ۲۰ نفر را در دو گروه سنی الف و ب، به همراه ۳ نفر ذخیره، به عنوان برگزیدگان مرحلۀ دوم این جایزه معرفی کردند. پیش از این قرار بر معرفی ۱۵ نفر بود، اما شورای بازبینی با توجه به تعداد زیاد داوطلبان (۱۰۷ نفر) و نزدیک بودن رقابت، ۲۰ نفر را به عنوان برگزیدگان این مرحله معرفی کرد.
تأملی بر آموزش گیتار کلاسیک در ایران (II)

تأملی بر آموزش گیتار کلاسیک در ایران (II)

از دانشگاه‌ها انتظار می‌رود در زمینه‌ی تدوین، تألیف و ترجمه‌ی منابع موسیقی، از متد گرفته تا مقالات مربوط به موسیقی و مطالعات بینارشته‌ای فعال باشند؛ نکته‌ای که متأسفانه در کشور ما به‌شدت از آن غفلت شده است. در دیگر کشورها بسیاری از دارندگان مدارک دانشگاهی و کنسرواتواری موسیقی در سال چند کنسرت برگزار می‌کنند و فعالیتشان فراتر از تدریس است. در کشور ما هرچند عده‌ای اندک نوازندگی گیتار را بر تدریس ترجیح می‌دهند، ولی اغلب مدرسان بیش از «مخاطب» که مربوط است به اجرا، به «هنرجو» فکر می‌کنند. اکنون بجاست که بپرسیم، هنرجو کیست و چه خصوصیاتی دارد؟
گفتگو با تیبو (VII)

گفتگو با تیبو (VII)

کرایسلر که استعداد زیادی در پیاده کردن نت ها داشت تنظیم های شگفت انگیزی را انجام داده است. همچنین تیوادار ناچز (Tivadar Nachèz) و آرتور هارتمن آثار خوبی را تنظیم کرده اند. این آثار همراه با کارهای کوتاه تر ویوتام و وینیاوسکی، مثل Ballade et Polonaise از ویوتام، آثار خوبی برای اجرا هستند؛ هرچند پیوریست های موسیقی (musical purists) ممکن است این اثر را تأیید نکنند. به نظر من Polonaise در سطح آثار شوپن است یا مثلا از نظر ویرتوز بودن Gypsy Airs از سارازات را در در نظر بگیرید که با هر کدام از راپسودی های لیست برابرند.
گروه ریمونز (II)

گروه ریمونز (II)

در فوریه ۱۹۷۶ ریمونز اولین آلبوم خود را ضبط کردند که شامل چهارده آهنگ بود که بلندترین آن از دو دقیقه و نیم بیشتر به طول نمی انجامید. در حالی که تمام اعضای گروه در ساختن آهنگ و نوشتن اشعار سهیم بودند، دی دی شاعر اصلی آنان بود. این ضبط با مشارکت تومی و کریگ لئون (Tommy and Craig Leon) با بودجه بسیار اندکی نزدیک شش هزار و چهارصد دلار در آپریل آن سال تولید شد.
با هیلاری هان، ویولونیست، درباره تمرین و تفسیر

با هیلاری هان، ویولونیست، درباره تمرین و تفسیر

در جونِ ۲۰۱۲ هیلاری هان ویولونیست میهمان ویژه گفتگوهای استراد بود. پنج نقل قولی که در ادامه درباره اجرا و تفسیر می‌آید، از آن بحث استخراج شده‌ است.
ناظری نمودار یک فرهنگ ملی (I)

ناظری نمودار یک فرهنگ ملی (I)

قاعدتاً باید در اینجا آواهایی را ارائه کنیم و مردانی را معرفی سازیم که هیچ تصمیم خودسرانه و واکنشی دور از مشروعیت در آن حضور نیافته باشد. پس نخستین کلام این که آواز نباید در خدمت امیال خودی باشد و امیال نباید در خدمت روایت های کوتاه ذهنی آواز خوان. ما قرار است در اینجا بحثی مشترک درباره ی نشانه هایی داشته باشیم که آواز خوان هنگام تولید آواها، مهر خود را بر آن می گذارد و این سلسله غالباً بر اساس شواهد موجود یا با پایان هنرمند آواز خوان به پایان می رسد و یا بدون هیچ افزوده ای توسط دیگران تکرار می گردد.
لوئیس آرمسترانگ

لوئیس آرمسترانگ

در سال ۱۹۰۲ بدنیا آمد، موسیقیدانی بود که بیشترین تاثیر را در قرن بیستم بروی موسیقی، بخصوص Jazz گذارد. به Satchmo (ساچمو مخفف Satchel Mouth) معروف بود و امروزه در رده بزرگان فلسفه، هنر، سیاستمداران و … در مقام مقایسه آورده میشود.