تنها میزگرد تخصصی موسیقی ایران (IV)

کاری مسخره: مرتضی حنانه
در اینجا عده ای آهنگ می سازند هر یک به سلیقه خود؛ بدون اینکه با دیگری مشورتی و یا صحبتی بکنند {همفکری} و یا با موسیقی ایران کاری داشته باشند. اگر ملودی ایرانی را بگیریم و هارمونی بتهوون را بر آن سوار کنیم این کار مسخره نیست؟! موسیقی ایرانی با موسیقی غربی بسیار متفاوت است. تاریخ موسیقی آنان و ادامه آن تا کنون مسائلی را برایشان مطرح کرده که برای ما نه مطرح است و نه ضروری. چرا ما باید جمله هایمان را به سبک غربی بسازیم؟

برای موسیقی دانان ایرانی در دستگاه شور شواهد و آیت وجود دارد. موسیقیدان غربی این را نمی فهمد اما برای بقای موسیقی ایران ضروری است به آن توجه کنیم. باید هارمونی ما نیز با هارمونی غرب متفاوت باشد تا اصالت موسیقی ما حفظ شود.

آیا به صرف ایرانی بودن ملودی آهنگ ایرانی می شود؟ {سوال بسیار بزرگی بود} قطعاتی از چایکوفسکی و کورساکف می شنویم که از ملودی ایتالیا و اسپانیا استفاده کرده اند اما موسیقی روسی است و تمام خصوصیا آن سرزمین را داراست. در اینجا با هارمونی فقیر و گدایی شده و ملودی ها درست نفهمیده، کارهایی عرضه شده که قابل بحث نیست. آنچه آموخته ایم باید جزیی از خونمان بشود و بعد با ابداع و ابتکار به ساختن کاری ایرانی بپردازیم.

ضعف طایفه موسیقی دان: هوشنگ استوار
طایفه موسیقی دان ضعف دارد. ما سالها از این موسیقی صحبت کرده ایم اما از موسیقی دان ایرانی حرفی زده نمی شود. من معتقدم موسیقی ما عیب ندارد آنچه بیمار است موسیقی دانان هستند. این کار هم مثل کارهای دیگر شغلی هست اما رفتار ها مناسب نیست. {چنانچه تا همین حالا این مسئله گریبانگیر موسیقی ایران است.} کنترپوان و هارمونی را چرا به دور بیندازیم؟! باید از آن استفاده کنیم.

فرهت: هدف معلوم نیست
هدف معلوم نیست، بنایر این راه درست و نادرست در آن دیده نمی شود و هر کس کار خود را می کند {در اینجا یکی از حضار با حالت عصبی موسیقی دانان را به باد انتقاد می گیرد و هرآنچه می خواهد می گوید: ” موسیقی درست آن است که مردم پسند باشد.”}

فرهت می گوید: تا ۳۰ سال پیش مردم یک نوع موسیقی را می پسندیدند. حال موسیقی تجاری را. من دیگر نمی دانم چه می شود کرد. شاید آقای حنانه که خود دست اندر کارند جوابی بدهند.

اما استوار می گوید: من از شنوندگان گله دارم انگار که ما وجدان نداریم و به مردم بی توجهی شده است!

حنانه می گوید: تمام تقصیر ها متوجه آهنگساز نیست؛ مثلا ارکستر فارابی، آن را با هزاران زحمت و تربیت نوازنده درست کردیم و ۶ سال زحمت کشیدیم که یک موسیقی سطح بالاتری داشته باشیم که ناگهان یک نامه و تصمیم عجولانه این ارکستر را داغان کرد! هیچ کس هم نپرسید چه شده است. حتی شما روزنامه نگار و خبرنگار عزیز! ما هرچه کردیم برای مردم بوده است. اما دیگر نباید انتظار داشته باشیم که ما گربه رقصانی هم برای شما بکنیم! چه باید کرد و چه کسی مسئول است؟ این آشفته بازار هنری است که باید دید در آینده نیز منجر به “جدایی” هنرمندان کشیده خواهد شد. پس باید فکری کرد. همفکری…
در اینجا جلسه به پایان می رسد.

امروز که من دیگر پیانو را به گوشه ای انداختم و کار آهنگسازی می کنم و هنوز هم آنها را ارائه ندادم به یاد این میزگرد می افتم. لحظه ای تاریخی در سرنوشت موسیقی ایران که سه کمپوزیتر ایرانی که به هر حال در آن روز صاحب نظر بوده اند رَا در یک جا و پشت میز گردی میشد دید! تا آنجا که میدانم آنان پیش بینی خود را در مورد موسیقی علمی و جدی ایران کردند و باز هم وقتی بیشتر می نگرم می بینم که “جدایی بزرگی” که مرتضی حنانه از آن سخن می گفت اتفاق افتاده است.

بله دوستان! امروز بین ما موسیقیدانها، از هرگونه آن، هیچ نقطه نظر مشابهی وجود ندارند؛ فقط هم اگر بتوانند، همه به فکر تکروی هستند نه کار جمعی و همفکری. به امید آنکه این خلق و خوی حاکم بر موسیقی دانان از بین برود تا بتوان انتقاد کرد و از شنیدن نقد پویا پیشرفت کرد، نه اینکه فقط تشویق های دروغین و… را شاهد باشیم.

2 دیدگاه

  • alireza
    ارسال شده در مهر ۳۰, ۱۳۸۹ در ۳:۳۴ ق.ظ

    salam bebakhshid ba tavajoh be in ke miz e gerd haye ziyadi dar tol e tarikh e musighi iran bargozar shode fekr nemikonid titretan kami ahmaghane ast ! dar matlab e bala joz amal e salighe shakhsi chiz e digari nemibinim . chera az baghche ban ke raf nemiguid. baraye

  • ارسال شده در آبان ۲, ۱۳۸۹ در ۱۲:۳۱ ق.ظ

    rasman mizegerd ba kharejian nadashtim ke assare ma ro naghd konnand.va inja sohbate 2 mizegerde yeki avali ke ba kharejia bude va dovomi sh beyne mardom va musicianha.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مروری بر آلبوم «سالنامه»

سالنامه در میان آثار فیاض، بیش از همه در مسیرِ «در گذر» است. علاوه بر مشابهت در فرایند آهنگسازی و نوعِ کنار هم نشاندنِ و برخورد با مواد و مصالح موسیقی، حضور صریحِ برخی نقش‌­مایه­‌های «در گذر»، مدگردی­‌های متنوع، استفاده از نوازندگانِ گروه در مقامِ خواننده و ساختار کلی مجموعه، این همانندی را پررنگ­‌تر می­‌کند.

آرنولد شونبرگ و آهنگسازی ددکافونیک (III)

آنچه شونبرگ دنبالش می گشت، همان بود که باخ می جست: دست یافتن به وحدت کامل در یک ترکیب موسیقی. شونبرگ احساس می کرد که این روش نوین مبتنی بر ادراک کامل و جامع فضای موسیقی است. ولی به هر حال موسیقی نوشته می شد، با تمام شیوه ها، و شونبرگ اصرار داشت شنونده و آهنگساز هر دو باید شیوه ها را فراموش کنند، و موسیقی را به عنوان موسیقی بشنوند و قضاوت کنند. گفته است: «اغلب درست نمی توانم توضیح دهم: کار من ساختن موسیقی ۱۲ صدایی است نه ساختن موسیقی ۱۲ صدایی.»

از روزهای گذشته…

توضیحاتی در مورد مرور آقای بهرنگ نیک آئین (I)

توضیحاتی در مورد مرور آقای بهرنگ نیک آئین (I)

قبل هر چیز از آقای نیک آئین تشکر می کنم که همت و مروری بر نوشته بنده، نموده اند و مسائلی را که شناسی کرده اند، نوشته اند تا من هم بتوانم از آنها آگاه شوم و در پی حل مسائل برآیم. شناسایی مسائل و کوشش در حل آنها، تنها راهی است برای دسترسی به یک تئوری جامع و درستِ موسیقی ایرانی. نوشتن کتاب و تئوری درباره موسیقی ایرانی مهم و لازم است، اما نقد و بررسی و گفتگوی نوشته شده، مهمتر است. دیدگاه های مختلف و متفاوت باید در کنار هم گذاشته و سنجیده شوند یکی از مشکلات بزرگ در این راه که تنها از راه گفتگو نمودار می شود، وجود عادت های ذهنی است. موسیقیدانان ایرانی چند دهه (حدود ۱۳۰۰ تا ۱۳۷۰ هـ. . ش) عادت به «گام های موسیقی ایرانی» داشتند – و بعضی هم هنوز دارند – در آخرین دهه های قرن اخیر عادت به «دو دانگی» جایگزین عادت قبلی شده است.
امینی: وفادار حدود ۴۰۰ اثر دارد

امینی: وفادار حدود ۴۰۰ اثر دارد

نوشته که پیش رو دارید گفتگویی است با علیرضا امینی، نوازنده، ترانه سرا و مدیر ارکستر نیایش که قرار است در کنسرت «بگو کجایی» که قرار است ۹ شهریور ماه سال جاری در برج میلاد به روی صحنه برود؛ این گفتگو در برنامه نیستان در شبکه فرهنگ انجام شده است.
ویژگی‌های رابطه‌ی موسیقی و برآمدن دولت-ملت مدرن در ایران (II)

ویژگی‌های رابطه‌ی موسیقی و برآمدن دولت-ملت مدرن در ایران (II)

به بیان دیگر اگر دولت-ملتِ برآمده پیشاپیش نتواند از طریق مشترکات فرهنگی موجود در پهنه‌ی جغرافیایی-فرهنگی‌اش این بُعد پراهمیت هویت را به دست آورد نقصانی شدید در هویت ادعایی‌اش پدید می‌آید، پس ناچار است حتا به قیمت اختراع هم که شده چیزی را بیابد و در بسته‌ی هویتی خود بگنجاند.
چه نوع موسیقی میل دارید؟ (I)

چه نوع موسیقی میل دارید؟ (I)

بیش از دو هزار سال پیش فیثاغورث نظریه خود را درباره پیروی موسیقی از قوانین طبیعیِ هارمونی مطرح کرد. به طور دقیق تر او به این نتیجه رسید که در طبیعت همه چیز از ریتم ها و الگوهای موسیقی پیروی می کنند. از آن زمان تاکنون، موسیقی برای ایجاد تعادل بین ذهن و بدن و بازگشت ذهن به هارمونیش با طبیعت استفاده می شود.
کریمی: به نفع ارکستر فیلارمونیک کردستان کنسرت خیریه برگزار می کنیم

کریمی: به نفع ارکستر فیلارمونیک کردستان کنسرت خیریه برگزار می کنیم

من این کنسرت خیریه را که در دانشگاه برگزار خواهد شد، برای کمک به کودکان و موزیسین های کردستان برگزار خواهم کرد. در مرحله ی اول این برنامه برای خرید دوتا فلوت کوچک هست، به اسم «لوپ» که در وین طرح آن ریخته شده و ساخته شده و اگر درآمدی باقی بماند برای خرید سازهای دیگر برای ارکستر «فیلاموریک کردستان» در نظر دارم و اگر بشود نت برای کودکان و دانشجویانی که می خواهند خریداری بشود و در اختیار آنها قرار بگیرد.
عبدالله دوامی، حافظه تاریخی موسیقی ایرانی

عبدالله دوامی، حافظه تاریخی موسیقی ایرانی

عبدالله دوامی فرزند ابوالقاسم خان تعزیه خوان در سال ۱۲۷۰ ش در روستای طاد از توابع تفرش به دنیا آمد. دروس اولیه در مکتب خانه گذرانید در نوجوانی به تهران مهاجرت کرد و در مدرسه تربیت صرف و نحو آموخت؛ در این مدرسه با رکن الدوین مختاری هم کلاسی بود. پس از دوران تحصیل به خدمت اداره پست و بعد به اداره دارایی رفت و تا زمان بازنشستگی در آنجا مشغول به کار بود.
قدیمی ترین ساز الکترونیکی

قدیمی ترین ساز الکترونیکی

ترمین (Theremin) در سال ۱۹۱۹ توسط لو ترمن Lev Termen (نام او بعدها به لئون ترمین – Leon Theremin – تغییر یافت) فیزیکدان روس اختراع شد. امروزه این ساز فوق العاده، بسیار مورد توجه هنرمندان قرار گرفته است.
سرجیو چلیبیداکه، رهبر بزرگ رمانی

سرجیو چلیبیداکه، رهبر بزرگ رمانی

در نقاط روشن تاریخچه ارکستر سمفونیک رادیو اشتوتگارت آلمان، بی درنگ باید از کنسرتهای رهبری شده توسط سرجیو چلیبیداکه (Sergiu Celibidache) نام برد. این نه تنها در تاریخچه ارکستر بهترین دوران است بلکه از لحاظ خود آثار، درخشان است. سال ۱۹۸۵ اولین باری بود که سرجیو چلیبیداکه برای رهبری به ارکستر دعوت شد. او شش سال پس از آن دعوت، تیل ائولنسپیگل (Till Eulenspiegel)، اثر ریچارد اشترائوس را برای تلویزیون ضبط کرد و کنسرت آخر از مجموعه کنسرتهای طولانی یک هفته ای را که توسط سودئوتشر روندفانک (Süddeutscher Rundfunk) برنامه ریزی شده بود را رهبری کرد و رابطه وی با ارکستر محکمتر و قوی تر شد.
نباید نگران بود (III)

نباید نگران بود (III)

تا آنجا که شناخت من از نمونه‌های موجود اجازه‌ی اظهار نظر می‌دهد بیشتر تلاش‌های صورت گرفته در این زمینه به تغییر در عادت‌های مربوط به متن می‌پردازند و با پرسش‌های بنیادینی که گفتم مواجه نمی‌شوند، بلکه بیشتر با پرسش‌هایی از این قبیل سروکار دارند که: «آیا تغییر متن برای ایجاد تغییرات بنیادی در حالت عمومی موسیقی کافی است؟»، «آیا برای تغییر دادن متن لازم است تکنیک‌های موسیقایی دیگری به کار بگیریم؟»، و … از همین جا می‌توانیم ببینیم که اگر این روند در طول زمان گسترش پیدا کند مجموعه‌ای از این پاسخ‌ها و جمعی از آثار موسیقی زیربنای زیباشناختی و تکنیکی لازم را آهسته آهسته تکمیل خواهند کرد.
روش سوزوکی (قسمت پانزدهم)

روش سوزوکی (قسمت پانزدهم)

من هر دو را تنها گذاشتم که تمرین کنند و رفتم که کارهایم راا نجام بدهم. تا وقت شام که همدیگر را ملاقات کردیم من پرسیدم از آنها که بگویید ببینم آیا از عهده کار برمی آیید؟ گفتند که اوه آقای پروفسور شما امروز ما را حسابی ترساندید! این موسیقی فوق العاده است اینطور نیست؟ با اینکه من ترس به جانشان انداخته بودم ولی به نظر خیلی خوب و خوشحال می آمدند و درشان ترس و حالتی از این قبیل دیده نمی شد! روز بعد می خواستم که یکبار دیگر اجرایشان را ببینم. هردویشان نتهایشان رابه من دادند.