ویژگی های یک سنتور خوب (IX)

ارتباط معنوی نوازنده با ساز: از آنجا که چوب ساز زمانی زنده و جزوی از طبیعت بوده هنگامی که از ریشه جدا می شود و قسمتی از ساز می گردد بطور کلی موجودیت زنده ی خود را از دست نمی دهد و کماکان قابلیت عکس العمل را به رفتارهای گوناگون را دارا می باشد. از آنجا که هر آدمی می تواند با هر شیئی هر چقدر زمخت ارتباط پیدا کند ارتباط یک نوازنده با سازش به مراتب شدنی تر، قوی تر و بهتر است. طبیعی است هر قدر ارتباط معنوی یک نوازنده با سازش بیشتر باشد می توان انتظار صدای مطلوبتری را داشت، نسبت به یک ارتباط بی حس و بی روح.

نواخته شدن ساز فقط توسط یک نفر: اگر راننده باشید حتما تجربه داشته اید که ماشینی که چند راننده دارد (مثلا در یک خانواده) بازدهی کمتری و خرابی بیشتری نسبت به ماشینی که دست یک نفر باشد دارد. اتومبیل، یک شیئی آهنی است حال اینکه قسمت اصلی بیشتر سازها چوب است و ارتباط چوب با انسان بسیار مناسب تر است.

بدین معنی که وقتی سازی فقط یک نوازنده دارد، (فعلا به دلایل فیزیکی و شاید متافیزیکی ) یاد می گیرد که چطور ضربه ای همیشه به آن برخورد می کند و چگونه باید به آن پاسخ بدهد. ولی هنگامی که یک ساز چند نوازنده دارد با توجه به اینکه حتما بیشتر مضراب می خورد ولی بی تکلیفی در صدای ساز کاملا برای گوش تعلیم دیده معلوم است. زیرا ساز مجبور است با چند نوازنده ارتباط پیدا کند. علاوه براینکه “دم” نوازنده ها نیز با یکدیگر متفاوت است و در صدای ساز به ناچار تأثیر گذار خواهد بود.

اما بعد از طرح این موضوعات تئوری، واقعا بهترین صدای سنتور چگونه صدایی است؟ اگر شما متخصص هستید که هیچ، ولی اگر قادر به شناسایی صدای سنتور درجه یک نیستید به نظر من بهترین روش گوش دادن به صدای سنتور اساتید فن است آن هم به مقدار زیاد و در صورت امکان نواختن با سنتور خیلی خوب تا بعد از چند سال به تدریج گوش شما با صدای سنتور خیلی خوب آشنا شود.

البته در نظر اساتید هم سنتورهای خوب متفاوت هستند ولی بطور کل می توان درکی از صدای سنتورهای خوب با گوش کردن به دست آورد.

طبق تجربه پیدا کردن یک ساز درجه یک برای هنرجو تقریبا غیر ممکن است مگر به صورت تصادفی، چون یک هنرجو زمانی را که صرف یافتن یک ساز خوب می کند، حال بسته به زمان صرف شده سلیقه و درک هنرجو نیز دائما در حال رشد و تغییر می باشد و این امر باعث می شود همیشه بین ساز خودش و ساز ایده آل ش فاصله ای را حس کند و این امر تا زمانی ادامه دارد که یک هنرجو به مرحله ی حرفه ای و استادی برسد.

نکته ی قابل توجه برای هنرجویان این است که بدانند سنتور خوب جای خود دارد، اما صدای دلنشینی که از نواختن ساز اساتید می شنوند سهم قابل توجهی از آن مربوط به تجربه، مهارت، پختگی مضرابها و میزان درک اساتید از موسیقی است. صدای ساز استادانی چون فرامرز پایور و پرویز مشکاتیان نه فقط به خاطر ساز آنها بلکه به علل فوق الذکر، از اهمیت و ارزشی بالا برخوردار است چرا که نمونه هایی نیز وجود دارد که آنها با سازی کاملا مشقی نوازندگی کرده اند ولی باز هم صدای ساز آنها شنیدنی و معرف استادی آنهاست. پیشنهادی که اول به خودم بعد به دوستانم دارم این است که، در کنار سعی در شناخت یک ساز خوب به جای اینکه کلی وقت و فکر خود را مشغول کنیم به اینکه ساز خوب چیست و چگونه می توانیم آنرا به دست آوریم، ابتدا به دنبال “خودسازی” باشیم و اینکه هرچه بیشتر برای یک نوازنده ی خوب شدن تلاش کنیم و به دنبال کسب مهارتهای تکنیکی و تاکتیکی (درک جوهر موسیقی) باشیم. طبق گفته ها و شنیده ها و تجربه ی اهل فن، اطمینان داشته باشید که “ساز خوب، نوازنده ی خوب را پیدا خواهد کرد”.

13 دیدگاه

  • amin
    ارسال شده در آذر ۱, ۱۳۸۹ در ۹:۱۲ ق.ظ

    saiam…..plz send me a address of ur mail ,so that i think we culd have some relation about santoor and sort or thing,,,,i am waiting

  • احسان
    ارسال شده در آذر ۵, ۱۳۸۹ در ۱:۳۱ ب.ظ

    سلام. دست مریزاد. مطلب بسیار سودمندی بود.بی نهایت سپاس.

  • زینب
    ارسال شده در مهر ۱۸, ۱۳۹۰ در ۱۰:۱۹ ب.ظ

    سلام دوست عزیز،بسیار بسیار سپاس از این نوشته جالب.موفق باشید.

  • زینب
    ارسال شده در مهر ۱۸, ۱۳۹۰ در ۱۰:۲۱ ب.ظ

    salam,sepase faravan az in neveshtehaie mofid o sekhavatmandane.movafagh bashid.

  • ارسال شده در مهر ۲۱, ۱۳۹۰ در ۱۱:۱۹ ب.ظ

    سلام
    اشکالی نداره از مطلبتون توی سایتم استفاده کنم
    در ضمن مطلبتون باحاله

  • فاروق
    ارسال شده در اسفند ۹, ۱۳۹۰ در ۱۲:۵۹ ق.ظ

    استاد خیلی متشکرم من همیشه مطالب شما را میخوانم فوق العاده مفید و راه گشاست امیدوارم ادامه داشته باشد.شاد باشید.

  • مهدی
    ارسال شده در آذر ۲۱, ۱۳۹۱ در ۳:۲۰ ب.ظ

    با سلام ممنون از نظراتتون که باعث دلگرمیه

  • نازنین
    ارسال شده در دی ۳, ۱۳۹۲ در ۵:۳۵ ق.ظ

    من چندین باره که به این سایت میام و مطالبشو میخونم و باید بگم به نظر خیلی نظرات جالبی نویسندگان این سایت دارند که ادم رو به عمیق فکر کردن هدایت میکنه واقعا جا داره که ازتون تشکر کنم

  • حسین
    ارسال شده در تیر ۱۴, ۱۳۹۳ در ۱:۵۴ ق.ظ

    ببینم ۱ یا ۲ یا سه و چهر چه مشکلی داره که از حروف لاتین و یونانی برای ترتیب نوشته ها استفاده میکنی ….فکر کنم یه اصلاحیه لازم داره من یکی ترتیب چنین اعدادی رو نمیدونم

  • ارسال شده در تیر ۱۴, ۱۳۹۳ در ۱۱:۵۴ ق.ظ

    دوست گرامی، مشکلی که وجود داشت، در کنار هم قرار گرفتن اعداد فارسی یا انگلیسی در تیتر، کنار شماره صفحه ها بود؛ برای اینکه این دو شماره کنار هم قرار نگیرند و باعث اختلات شوند، ما اعداد یونانی را برگزیدیم. در ورژن های قبلی سایت، کنار هم قرار گرفتن دو عدد، غیر از مخشوش شدن عدد باعث راست چین و چپ چین شدن غیر عادی تیتر هم می شد.
    برای آشنایی با اعداد یونانی می تواند آنها را در گوگل سرچ کنید و با روش شماره گذاری آنها آشنا شوید.
    با سپاس

  • ناشناس
    ارسال شده در تیر ۱۵, ۱۳۹۵ در ۶:۲۵ ب.ظ

    مرسی عالی بود

  • مولانا
    ارسال شده در اسفند ۳۰, ۱۳۹۵ در ۱:۱۵ ق.ظ

    در مطلب پیش گفتم که تغییراتی دز ساخت ساز سنتور داده ام. سوال من این است که آیا تا کنون کسی به فکرش نرسیده که وقتی خرگهای سفید سنتور در سمت چپ سنتور قرار دارند باید گوشیهای سنتور در سمت چپ باشند و چرا وقتی خرکهای زرد سنتور در سمت راست قرار دارند .گوشیهای زرد به سمت چپ سنتور نروند؟ سوال دوم؟ آیا سخت و طاقت فرسا نیست که مثلا در سنتور ۹خرک باید ۷۲ گوشی در سمت چپ سنتور آن هم بفاصله میلیمتر از هم کوک بشه؟ و تمام فشار وارده بر سنتور اکثرا سمت چپه. حالا هی میان پل اضافه میکنند. یکی ۵پل .دیگری ۶پل. یکی اسمشو میذاره پل رگلاژ.یکی دیگه میگه جزو اسراره. یه ساز خوب ایرانی داریم آخرش کسی نیومد برای کوکش فکری بکنه.و هر ۲هفته باید کوک بشه.انشاله در آینده نزدیک برای شیطانک و پلها طرحهایی دارم که در صورت تمایل مطالبشو بذارم/ با تشکر مولانا از ساری.

  • آذردخا
    ارسال شده در آبان ۲۳, ۱۳۹۷ در ۱۱:۳۴ ق.ظ

    سلام، روز بخیر، من یه هنر جوی تازه کارای هستم که تصمیم گرفتم به صورت خودآموز نوازندگی سنتور رو یاد بگیرم، برای هرید سنتور استاد یا کسی رو ندارم که کمم بگیرم، و به این سایت سر زدن برای تشخیص سنتور خوب و مناسب برای یه تازه کار، اخساس میکنم مطالبتون خیلی از موضوع اصلی دور شده و به مسایل حاشیه بیشت از حد مجاز پرداخته شده، شبیه داستان خاله زنکی..فلان استاد این رو گفتن بنظرم یکمی هم با قضیه فنی برخورد میکردید بهتر بود

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

آلبوم «در محاصره» با آهنگسازی منتشر شد

یکی از کنسرت‌های ارکستر «خنیاگران مهر» به سرپرستی و آهنگسازی بهزاد عبدی در قالب آلبوم صوتی تصویری «در محاصره» به خوانندگی محمد معتمدی، توسط نشر «پردیس موسیقی معاصر» منتشر شد. آلبوم «در محاصره» مشتمل بر یکی از کنسرت‌های ارکستر «خنیاگران مهر» به سرپرستی بهزاد عبدی که مرداد ماه سال ۱۳۹۵ به خوانندگی محمد معتمدی در تالار وحدت تهران روی صحنه رفت، در قالب یک اثر صوتی تصویری توسط نشر «پردیس موسیقی معاصر» وارد بازار موسیقی شد. این مجموعه همزمان با کنسرت‌های اروپایی ارکستر «خنیاگران مهر» در کشورهای فرانسه، سوئیس، کانادا و آمریکا نیز به صورت فیزیکی و دیجیتال در دسترس مخاطبان قرار گرفته است.

مروری بر کتاب «موسیقی ایرانی در شعر سایه»

«سایه» در دوره‌ای از موسیقی ایران تأثیرگذار بوده است. این تأثیرگذاری می‌تواند موضوع مقاله‌ای تحلیلی-انتقادی باشد. چنین پژوهش‌هایی نه تنها در مورد سایه بلکه در مورد دیگر هم‌دوره‌هایش نیز باید صورت گیرد (که به هر دلیل هنوز انجام نشده). سایه با موسیقی دستگاهی نیز در حد یک موسیقی‌دوستِ بسیار پیگیر که معاشرت‌هایی با اهالی این موسیقی داشته، آشنایی‌هایی دارد. از مجموع صحبت‌های او در منابع مختلف چنین برمی‌آید که این آشنایی، علمی و چندان عمیق نیست و بالطبع شامل داده‌هایی درست و غلط از دیده‌ها و شنیده‌هاست (مانند بیگجه‌خانی را شاگرد درویش‌خان دانستن! و موارد دیگر). واژگانِ موسیقایی نیز در شعرِ او فراوان‌اند.

از روزهای گذشته…

One of my turns

One of my turns

در بسیاری از بیوگرافی های نوشته شده راجع به راجر واترز (Roger Waters) آمده است، او مردی بوده که به اندازه صدها مرد دیگر در زندگی سختی و زجر کشیده است. از مرگ زود هنگام پدر و بی مهری های مادرش گرفته تا نمک نشناسی های همسر او.
ایزایی و مکتب ویولون بلژیک (V)

ایزایی و مکتب ویولون بلژیک (V)

کلا نسبت به منتشر کردن نوشته هایم تردید دارم؛ مطالب زیادی برای منتشر کردن دارم اما آنقدر شاهد چاپ مطالب ضعیف، خسته کننده و بی ارزش بوده ام که ترجیح می دهم که به ارزش نوشته هایم شک کنم تا اینکه اشتباهی را که دیگران مرتکب شدند را تکرار کنم. ما می توانیم از گام های (scales) دبوسی و آهنگسازان پس از او استفاده کنیم، همچنین آکورد های جدید آنها و توالی چهارمها و پنجمها، زیرا فرمول های تکنیکی جدید همیشه پس از یافته های هارمونیک دست می دهند.
مقایسه‌ی روش‌های آموزش ساز عود در موسیقی ترکی (VII)

مقایسه‌ی روش‌های آموزش ساز عود در موسیقی ترکی (VII)

هدف از انتخاب نوع خاصی از دست‌گرفتن مضراب در اجرای عود، دستیابی به صدایی دقیق و رساست. مضراب نقش تعیین‌کننده‌ای در میزان زیر و بمی صدا، نُوانس و نیروی محرک آن دارد. هنگامی که روش‌ها براساس نگهداشتن مضراب و فنون آن قیاس ‌شوند، روشن خواهد شد که در بیشتر اوقات، مضراب تارگان در عین نرمی و بی‌عیب و نقصی، چالاک است. علاقه‌ی تارگان به موسیقی غربی در این خصوص تأثیرگذار بوده است و در مواقعی می‌توان حالت‌های گیتارنوازی را در به کارگیری مضراب او مشاهده کرد.
با هم به راه افتادیم، بی او برگشتیم (I)

با هم به راه افتادیم، بی او برگشتیم (I)

قرار بود، ساعت نه‌وسی دقیقه‌ی بامداد روز یکشنبه، مراسم تشییع از منزل شخصی‌اش آغاز شود. اما به‌دلیل گروه بی‌شماری از یاران و مشتاقانش که هر لحظه از راه می‌رسیدند تا در آخرین وداع با استاد گرانقدر شریک باشند، حرکت مشایعین تا ده‌وده دقیقه‌ی بامداد به تعویق افتاد و در این دقایق بود که همه به راه افتادیم.
درگذشت سراینده اشعار Unchained Melody

درگذشت سراینده اشعار Unchained Melody

اسوشیتدپرس- های زارت Hy Zaret، سراینده اشعار ترانه جاودانی Unchained Melody که یکی از محبوبترین ترانه های مکررا اجرا و ضبط شده قرن بیستم به شمار میرود، در سن ۹۹ سالگی درگذشت.
تأثیر موسیقی ایران در موسیقی عهد اسلامی (VII)

تأثیر موسیقی ایران در موسیقی عهد اسلامی (VII)

همین مورخ می‌نویسد: «از خلفای عباسی هارون بود که درجات موسیکاران را همچنان برقرار کرد که اردشیر پاپکان ساز کرده بود و همو بود که طریقت پادشاهان ساسانی را برگزید. در این نظم و ترتیب، ابراهیم موصلی و ابن جامع و زلزل (منصور الضارب) درجه یکم را می‌داشتند. زلزل نوازندگی می‌کرد و ابن جامع خوانندگی و سلیم بن سلام (ابو عبیدالله کوفی) و عمروالغزل و امثال ایشان درجه دوم را حائز بودند و درجه سوم به کسانی داده شده بود که تنبور می‌زدند و سنتور می‌نواختند و ضرب گیر بودند.
درباره کتاب «شورانگیز» (I)

درباره کتاب «شورانگیز» (I)

چاپ دوم کتاب و سی‌دی «شورانگیز: آشنایی مقدماتی با دستگاه‌های موسیقی ایرانی برای سنتور» به گزینش، نت‌نگاری و تنظیم رامین صفایی توسط نشر خنیاگر منتشر شد. شورانگیز، ‌چنان‌که از نامش برمی‌آید، تلاشی است برای برانگیختن شور و شوق هنرجویان سنتور برای یادگیری دستگاه‌ها و ردیف موسیقی ایرانی؛ کتابی است برای هنرجویانی که می‌خواهند با کلیتی از دستگاه‌های موسیقی ایرانی و مهم‌ترین گوشه‌های آن آشنایی یابند و همۀ دستگاه‌ها و آوازهای ردیف را به‌جز نوا و راست‌پنجگاه در بر دارد.
نقدی بر هارمونی زوج (IV)

نقدی بر هارمونی زوج (IV)

معمولا وقتی در نوشته ای نام گام دورین می آید و به دوره ای ویژه اشاره نمی شود، منظور “گام دورین سده های میانه” است که هنوز در موسیقی جاز و پاپ نیز مورد استفاده است مانند: آهنگ معروف «بیلی جین» از مایکل جکسون و «الینور ریگبی» از بیتل ها.
جلیل شهناز و چهارمضراب (V)

جلیل شهناز و چهارمضراب (V)

در این چهارمضراب نیز مانند قطعه‌ی قبل بخش اول جملات ملودیک کاملا بر اساس الگوی پایه شکل گرفته است. به بیان دیگر این جملات کارکرد دوگانه‌ی پایه/ملودی دارد،هر چند به زودی موتیف کوتاه دیگری ظاهر می‌شود که آن‌هم برای لحظاتی به نظر می‌رسد پایه‌ی دوم این چهارمضراب است. اما با توجه به آن که این طرح یک میزانی هم دیگر تا پایان قطعه تکرار نمی‌شود، نمی‌توان این فکر را پذیرفت.
موسیقی بلوز (IV)

موسیقی بلوز (IV)

اکثر آهنگهای بلوز ریتم ۴/۴ دارند. استفاده از نتهای استاکاتو و آکوردهای سنکوپ دار رایج است. Triplet (نواختن سه نت در یک ضرب) زیاد به کار می رود و نتهای چنگ (۱/۸) اغلب با ریتم سوئینگ (Swing) نواخته می شود۱٫