“ماندگاری کر، ارزش زیادی دارد” (II)

مهدی قاسمی
مهدی قاسمی
برای علاقمندان گروه کر شهر تهران، این سئوال وجود دارد که آیا با وقفه ای که در کار گروه پیش آمد، هنوز مشعل روشنی از گروه قدیمی شما به دست شما رسیده یا همه اعضا جدید هستند؟
بله، چند نفر از مهمترین اعضای کر ما در بخش باس و چند خواننده خوب ما در بخش سوپرانو هنوز هستند و من همچنان امیدوارم که از اعضای قبلی کر، برگردند و مشغول همکاری با ما شوند البته این را هم باید اضافه کنم که مهم نیست که یک نفر تمام عمرش در یک کار بخواند، ممکن است کسی یک سال، دو سال، پنج سال … در کر فعالیت داشته باشد و در واقع این مهم است که تجربیات افراد با سابقه به کسانی که تازه وارد کر شده اند، منتقل شود.

گروه کری بود در همسایگی جایی که من در کانادا زندگی میکردم به نام گروه کر لیساید، این کر از سال ۱۹۲۵ تا حالا فعال بود، ممکن است این گروه به خاطر اینکه کر حرفه ای نبود، هر ۱۰ یا ۱۵ سال کل اعضاییش تغییر میکردند ولی همین که این گروه زمان زیادی فعال هست باعث میشود، تجربیاتی منتقل شود و با تغییر اعضا، گروه دوباره از صفر شروع نمیکند. در این دوره فعالیت من دو هدف اصلی دارم یکی اینکه کار خوب ارائه دهم و دوم اینکه گروه را با برنامه ریزی هایی که کرده ام سالها حفظ کنم.

من فکر میکنم در مورد کر ما این اتفاق افتاده و کسانی که وارث چند نسل از خوانندگان کر هستند، روی اعضای جدید تاثیر گذار بوده اند و به همین دلیل است که شروع فعالیت ما با اعضای جدید، از سطحی پایین تر از گروه قبلی نیست و دقیقا ادامه همان فعالیت است و چیزی از آخرین کنسرتمان با گروه قبلی، کم ندارد.

آخرین کنسرت کر شما با گروه اعضای قبلی که مربوط به چهار سال پیش است، رپرتواری جز و آذری در دو کنسرت آخر اجرا کردید، گروه کر شما حداقل در سطح ایران، آنرمان گروهی درجه یک بود، آیا فکر میکنید با ۶ ما تمرین این گروه جدید به همان کیفیت رسیده است؟
شما لطف کردید و گفتید گروه درجه یک ولی هم گروه قبلی و هم گروه جدید ما دارای نقایصی هست که خودم میدانم و اگر ندانم گروه پیشرفت نمیکند، ولی در کل، گروه سطح خوبی دارد و گمان میکنم توانستیم با استفاده از تجربیات گذشته، امروز کر را با شش ما تمرین به سطح کر قبلی برسانیم.

در مورد آموزش هم سعی داریم به صورت جدی هر سال با گروه هنرآموزان جدیدی کار کنیم که جایگزین افراد ضعیفتر در کر شوند، مثل گروه های حرفه ای و دیگر برنامه قبلی که سعی میکردیم با اعضای جدید کر را بزرگتر کنیم را ادامه نمیدهیم.

جمعیت کر را چقدر در نظر گرفتید؟
ما گروه را ۵۰ نفره در نظر گرفته ایم، دقیقا ۳۰ خواننده زن و ۲۰ خواننده مرد، ولی جا دارد که مخصوصا خوانندگان مرد بیشتر باشند. من علاقه داشتم گروه ۶۰ تا ۸۰ نفر عضو داشته باشد هرچند با این تعداد، کمی حضور و غیابها مشکلتر میشود و همینطور تمرین سختر تر خواهد بود، به خصوص که تجربه کار با گروه ۲۵۰ نفره هم داشته ام و مشاهده کرده ام که عملا کیفیت کار پایینتر از کر امروز ما بوده است.

در مورد رپرتوار این کنسرت اخیرتان صحبت کنید.
قطعات این برنامه برای اولین بار بود که در ایران اجرا میشد، یک قطعه شش قسمتی از الگار که بر اساس اشعار همسر الگار ساخته شده به نام “مناظری از باواریا”. این مجموعه به سبک موسیقی فولک آلمانی هم شعر و هم موسیقی اش ساخته شده است. این قطعات برای کسانی که آثار الگار را میشناسند چندان الگاری صدا نمیدهد. این قسمت برنامه با همراهی پیانوی خانم مهدوی اجرا شد. در قسمت بعدی قطعه ای بود از جان راتر آهنگساز معاصر که هنوز در قید حیات است، او رهبر خوبی هم هست و رهبر کمبریج سینگرز است.

گروه کر شهر تهران قطعه ای که ما از راتر اجرا کردیم “منگیفیکات” نام دارد که سال ۱۹۹۰ ساخته شده است که اتفاقا این قطعه را چند وقت پیش در آمریکا اجرا کرد. این قطعه را به همراهی ارکستر مجلسی که سرپرستی آن را علی جعفری پویان به عهده دارد نواختیم ولی به دلیل عدم وجود هارپ و ارگ کلیسا، سینتی سایزرهای صدای این سازها را تقلید کردند. متاسفانه طبق معمول، در این برنامه بعضی از نوازندگان خوب این ارکستر به دلیل حضور در ارکستر سمفونیک تهران و کنسرت این ارکستر در روز اجرای ما، حضور نداشتند ولی حدود ۳۰ نفر از نوازندگان ما را همراهی کردند که اجرای رضایت بخشی را این ارکستر به اجرا گذاشت.

قصد ندارید در کنسرتهای آینده باز به سراغ آٍثار آهنگسازان ایرانی بروید؟
من اشتیاق اجرای آثار کرال ایرانی را همیشه داشته ام ولی متاسفانه رپرتوار گسترده ای در این زمینه نداریم. من حتی قصد دارم در آینده مسابقه ای برای ساخت قطعات کرال ایرانی برگزار کنم که منجر به ساخت قطعاتی شود که در آینده رپرتوار خوبی در این زمینه داشته باشیم.

روزنامه شرق

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

آثار مرتضی حنانه به نفع زلزله زدگان کرمانشاه عرضه می شود

برای اولین بار فروشِ پارتیتورهایی از آثار آهنگساز بزرگ و صاحب سبکِ ایرانی استاد زنده یاد مرتضی حنانه به نفع زلزله زدگان غرب کشور عرضه می شود. امیرآهنگ آخرین شاگرد مرتضی حنانه اعلام کرد: به زودی ده پارتیتور از آثار استاد مرتضی حنانه توسط من و نظارت امیرعلی حنانه در اختیار علاقمندان آثار این آهنگساز برجسته و صاحب سبک قرار می گیرد.

شهرام ناظری و کامکارها پیشگام کمک به زلزله زدگان شدند

شهرام ناظری و گروه موسیقی کامکارها کنسرت خیریه بزرگی را در تالار وزارت کشور برگزار می کنند که تمامی عواید آن به زلزله زدگان کرمانشاه* اختصاص پیدا می کند. شهرام ناظری، خواننده موسیقی مقامی و دستگاهی ایران، ضمن ابراز همدردی با هموطنان و همزبانان کردش، درباره برگزاری این کنسرت خیریه گفت: درست است که ما نمی توانیم همه مشکلات را حل کنیم اما بخشی از آنها را قطعا می‌توانیم. امیدوارم که مسئولین و هنرمندان در این زمینه بیاندیشند و راهکارهای خوبی برای آن پیدا کنند. من شخصا بسیار علاقمندم که در این زمینه با مردم کرد همدردی کنم و از همین روی برنامه ای را به همراه گروه موسیقی کامکارها برای روز ۲۹ آبان ماه است در سالن وزارت کشور تدارک دیده ام.

از روزهای گذشته…

عمر فاروق، موسیقیدان ترک (IV)

عمر فاروق، موسیقیدان ترک (IV)

موسیقی متن سلیمان به صورت ویدئو نیز عرضه شد و این جا بود که اکارت ران (Eckart Rahn) مدیر Celestial Harmonies برای اولین بار کار فاروق را شنید. او می گوید: «کلیپ را تماشا کردم و فکر کردم که هیچ گاه نشنیده ام که کسی این طور فلوت بزند.» او نام آهنگ ساز را یادداشت کرد و به دنبال برایان کین رفت.
آلفرد اشنیتکه و سبک پلی استایلیسم(II)

آلفرد اشنیتکه و سبک پلی استایلیسم(II)

اشنیتکه Concerto Grosso شماره یک خود را در سال ۱۹۹۷ به پایان رساند، این اثر در تاریخ ۲۱ مارس همان سال توسط ارکستر Leningrad Chamber اجرا شد. در ارکستر فوق گیدون کرمرGidon Kremer و تاتیانا گریدنکو Tatiana Gridenko تک نوازی ویولن و یوری اسمیرنوف Yuri Smirnov نوازندگی کیبورد را بر عهده داشتند.
موسیقی و معنا (I)

موسیقی و معنا (I)

مراد از «معنا» چیست؟ وقتی می‌گوییم چیزی دارای «معنا»ست، در حقیقت ادعا می‌کنیم که آن چیز، به چیزِ دیگری ورای خود اشاره دارد، یا با آن همراه است، یا می‌تواند برای پی بردن به وجود آن به کار آید. میان پدیده یا پیشامد نخست با آنچه در ورای آن است، نوعی ارتباط وجود دارد. به بیان دیگر، آن چیز دارای دلالت است و یا به زبان ساده‌تر به امری ورای خود ارجاع می‌دهد. هنگام پرداختن به موسیقی تمایل داریم معنایی برای آن قائل شویم. به نظر می‌رسد موسیقی دارای معناییست، هرچند که این معنا می‌تواند برای ما کاملاً شخصی باشد. بررسی بحث‌ها و پژوهش‌های نظری درباره‌ی موسیقی نشان می‌دهد که «معنای موسیقی» عموماً موضوعی محوری‌ست؛ به ویژه زمانی که موسیقی در بستر اجتماعی آن پژوهش می‌شود (نک. Feld & Fox 1994). هر چند ممکن است موسیقی نیز دلالتی داشته باشد، در مقایسه با زبان نمی‌توان گفت موسیقی به چه چیزی ارجاع می‌دهد، یا از اساس به چیز مشخصی اشاره می‌کند یا نه.
مصاحبه با ایگور ایستراخ (III)

مصاحبه با ایگور ایستراخ (III)

سالهاست که گیدون کرمر (Gidon Kremer) را می شناسم، و رافائل الگ (Rafael Oleg) را از زمانیکه جایزه مسابقات مسکو را برنده شد می ستایم. من و او اکنون از اعضای هیئت داوران هستیم. من همیشه مشغول نواختن و تدریس هستم. اکنون، در حالت کلی با نوازندگان با استعداد چینی، ژاپنی و کره ای در ارتباطم مانند جولیا کرانک (Julia Krank)، نوازنده کانادایی متولد کره که جایزه مسابقات ایندیانا پولیس را برد… تعدادشان زیاد است!
معرفی یک هنرمند: سرپاس مختاری‌ (III)

معرفی یک هنرمند: سرپاس مختاری‌ (III)

تسلط مختاری بر ردیف و دستگاه و گوشه‌های موسیقی ایرانی کاملا مشهود است. به‌ کارگیری تنوع ریتم، گاه در آثارش چنان است که پیش از او سابقه نداشته است. مانند پیش‌درآمد ماهور که برای اولین بار در وزن‌های مختلف می‌سازد و شاید به همین دلیل است‌ که صفوت او را در احساس ضرب بی‌همتا می‌داند.
Ummagumma

Ummagumma

آلبوم Ummagumma چهارمین کار گروه پینک فلوید در سال ۱۹۶۹ به بازار آمد و بسیاری از مفسران موسیقی آنرا در حد و اندازه آلبومهایی چون Animals و یا حتی The Wall میدانند.
نگاهی به همنشینی سازهای محلی و ملی

نگاهی به همنشینی سازهای محلی و ملی

پس از تجربیات تاثیرگذار فرامرز پایور در زمینه گروه نوازی سازهای ایرانی، نوع انتخاب انواع سازها برای گروه نوازی توسط او به شکل استانداردی در گروه نوازی موسیقی ایرانی درآمد. سازهای مورد استفاده او در گروه، کمانچه چهار سیم (که مدتها بود به مانند ویولون ۴ سیم شده بود)، تار، سنتور (سنتور مورد استفاده پایور نه خرک بود که آن هم امروز به صورت استاندارد در آمده گرچه گاه از انواع دیگر سنتور با خرک های بیشتر هم استفاده میشود)، تنبک، عود، نی (هم به صورت سنتی هفت بند و هم به شکل کلید دار که توسط حسین عمومی در گروه او استفاده میشد ولی برخلاف دیگر سازها، این نی هنوز ناشناخته مانده است)، قیچک (به شکل تغییر یافته چهار سیم، به همراه نوع آلتوی آن) و رباب (به شکل تغییر یافته) بود.
گفتگو با آرش محافظ (III)

گفتگو با آرش محافظ (III)

سیستم دستگاهی با سیستم مقامی تناقضی ندارد. سیستم دستگاهی جدید است و ربطی به تیموری و صفوی ندارد. یک چیزی بین اواخر صفوی قرن هجدهم دوره زندیه و اوایل قاجار است. بین قرن ۱۸ و ۱۹٫ شما هر تقسیم از هر استادی گوش کنید کوتاه و نهایتاً ۵دقیقه است. در آن نهایتا ۲ ،۳ دقیقه‌ی اول فقط مقام اصلی است و بقیه مدگردی است. هنر موزیسین مقام‌شناس این است که بعد از آن می‌خواهد چکار کند. در ایران هم همینطور بوده اما بعد از اواخر صفوی که دربار سلیقه‌ی نازلی داشته و بعد از سقوط اصفهان و حمله‌ی افاغنه، ظهور دربار زندی با موسیقی نازل‌تر، بخش بزرگی از رپورتوآر آهنگسازی از بین می‌رود. قطعه‌ها فراموش شدند. آنقدر وضع اجتماعی خراب بوده و عرضه و تقاضای موسیقایی به هم ریخته بوده که منتقل نشده. وقتی تا این حد موسیقی تحت انحطاط بوده که از صدها قطعه حتی یکی به دوره‌ی بعد منتقل نشده، مسلماً خیلی از مقام‌ها و ریتم‌ها از بین رفته است. به‌نظر می‌رسد با این ضربه‌ی وحشتناک یکسری موزیسین به این نتیجه می‌رسند که دوباره هرچه مانده را سازماندهی کنند تا از بین نرود. به‌نظر دستگاه اینگونه شکل گرفته که چند مقام همگن‌تر را چیده‌ و مجموعه‌ی جدیدی ایجاد کرده‌اند.
بیان جنسیَّت در موسیقی (I)

بیان جنسیَّت در موسیقی (I)

هر چند تفکیک جنسیتی در بررسی ارزش هنری یک اثر، نگرشی خطاکارانه تلقی میشود، لیکن نحوه ی تاثیرگذاری تکنیک های هنری ارائه شده در یک اثر، خواه و نا خواه از ویژگی های درونی هنرمند سرچشمه می گیرد که جنسیت یکی از آنهاست. تفاوت های طبیعی مابین جنس های نر و ماده در گیاهان و جانوران نیز به اصالت و نهادینگیِ این اختلافات اشاره دارد.
طبقه‌بندی سازها (V)

طبقه‌بندی سازها (V)

از نظام ماهیلون تا نظام ایجاد شده توسط قوم‌موسیقی‌شناسان آلمانی به نام‌های «اریش فون هورن باستل» (۱۹۳۵-۱۸۷۷) و «کورت زاکس» (۱۹۵۹-۱۸۸۱) که شهرت‌شان را از طریق پژوهش در تاریخ موسیقی‌ای که به اروپا منحصر نمی‌شد، کسب کرده بودند، فاصله‌ی اندکی بود. در ۱۹۱۴ آن‌ها «Systemik der Musikinstrumente» را منتشر کردند، تنها طبقه بندی‌ای که امروزه هنوز، اگر چه با قدری بازبینی، در مقیاسی وسیع به کار می‌رود.