خانم ها، ساکت لطفا! (I)

پنجم آذر ۱۳۸۸ یکی از آن روزهایی بود که با تمام وجود از «زن» بودنم، احساس شادمانی کردم؛ زیرا می توانستم به کنسرت هنگامه اخوان بروم. این کنسرت در تالار وحدت فقط برای یک شب یا بهتر بگویم یک «بعد از ظهر» بر پا شد، چون هرچند هم که هوا تاریک باشد، نمی توان ساعت ۱۷ را جزیی از شب دانست. هنگامه اخوان برای هر ایرانی، هر چقدر هم که با موسیقی سنتی بیگانه باشد، با تصنیف هایی چون «موسم گل»، «باز آمدم» و… شناخته شده است.

او این برنامه را به یاد درویش خان، برگزار کرده بود، پس قبل از شروع برنامه، خانمی با ظاهری آراسته روی صحنه آمد و درباره این هنرمند، کمی صحبت کرد.

همان طور که می دانیم، غلامحسین درویش، معروف به درویش خان از هنرمندان اواخر دوره قاجار است. او در سال ۱۲۵۱ در تهران به دنیا آمد اما اصالت طالقانی داشت. پدرش خود نوازنده سه تار بود و زمانی که متوجه شد فرزندش هم به موسیقی علاقمند است او را به مدرسه ی موسیقی دارالفنون فرستاد. او کم کم در نواختن تار و سه تار مهارت کافی پیدا کرد و هم زمان با انقلاب مشروطه رهبر ارکستر کنسرت های انجمن اخوت شد. «پیش درآمد» موسیقی ایرانی هم از ابداعات او برای جلوگیری از کسالت بار شدن و یکنواخت بودن موسیقی است. دوم آذر ۱۳۰۵ درشکه این هنرمند با یک ماشین تصادف کرد و ایران را از دیگر ابداعات او محروم نمود.

مجری بعد از خواندن زندگی نامه ی مختصری از این هنرمند، فرصت را به گروه «بهار» داد تا با بیان موسیقایی یاد درویش را گرامی دارند. در این جا بود که هنگامه اخوان بالاخره،بعد از نوازندگان، روی صحنه آمد. در آن سالن حتما مادران زیادی حاضر بودند و بعضی از آنها کودکان زیر ۴-۵ سالشان را هم همراه خود آورده بودند.

تازه نوازندگان سازهایشان را کوک کرده بودند و سالن آمده شنیدن بود که یکی از همین بچه ها شروع به گریه کرد ونظم و تمرکز همه را به هم زد. یکی از مسایلی که محافل تک جنسی وجود دارد، آن است که افراد کمتر ملاحظه همدیگر را می کنند، همانطور که می بینیم در استادیوم هایمان الفاظ ناشایستی با صدای بلند فریاد زده می شود، در این محفل زنانه هم راحتی زیاد خانم ها مشکل ساز بود. در سالن می توانستید چندین گروه از خانم ها را ببینید که حتی در وسط برنامه هم به خوردن و صحبت کردن مشغول بودند. گاه این صداها آنقدر بلند بود که توجه همه به آنها جلب می شد، در اینجا بود که ناخودآگاه به یاد شعر سعدی افتادم که می گوید:
«اشتر از شعر عرب در رقص آید و عجب
گر ذوق نیست ترا کژ طبع جانوری»!

کنسرت با آن پرلود غیر منتظره شروع شد، ولی نوزاندگان خوب توانستند مساله را حل کنند. چیزی که همه موسیقی دان می دانند آن است، که آنها باید در پشت صحنه مشقت تمرین های زیاد و گاه طاقت فرسا را تحمل کنند و روی سن زمان بهره برداری از این زحمت ها و خوشی است. نوازندگان روی صحنه باید از اجرا در کنار یکدیگر احساس رضایت کنند، چیزی که بر خلاف بیشتر ارکسترهای ما، در این ارکستر کوچک با نوازندگان اغلب جوانش به خوبی دیده می شد.

حس رضایت در بین آنها موج می زد، چه در زمانی که خود مشغول اجرا بودند و چه زمانی که به اجرای یکدیگر گوش می دادند. البته این احساسشان هم به حق بود، آنها با اجرای کوک و هماهنگ خود ثابت کردند که هم تک تک نوازندگان قابلی هستند و هم آنسامبل خوبی دارند. البته متاسفانه مجال اجرای سولو هر یک از این نوازندگان نبود. اما سه تار، تار، تمبک، عود و کمانچه همراهی کننده آواز بودند.

2 دیدگاه

  • روح الارواح
    ارسال شده در آذر ۲۳, ۱۳۸۹ در ۶:۳۸ ب.ظ

    من یک مردم ولی از شنیدن این خبر بیشتر از حضور درکنسرت یک خواننده مرد خوشحال شدم.

  • علی
    ارسال شده در بهمن ۳۰, ۱۳۸۹ در ۶:۴۹ ب.ظ

    نمیدونم بخندم یا گریه کنم!

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

شهرام صارمی از مدیریت اجرایی جشنواره موسیقی فجر استعفا کرد

در پی استعفای اعتراض آمیز علی ترابی، شهرام صارمی مدیر اجرایی سی و پنجمین جشنواره موسیقی فجر، یک روز پس انتصاب مدیر جدید دفتر موسیقی وزارت ارشاد با انتشار نامه‌ای سرگشاده از سمت خود استعفا کرد.

مروری بر آلبوم «سالنامه»

سالنامه در میان آثار فیاض، بیش از همه در مسیرِ «در گذر» است. علاوه بر مشابهت در فرایند آهنگسازی و نوعِ کنار هم نشاندنِ و برخورد با مواد و مصالح موسیقی، حضور صریحِ برخی نقش‌­مایه­‌های «در گذر»، مدگردی­‌های متنوع، استفاده از نوازندگانِ گروه در مقامِ خواننده و ساختار کلی مجموعه، این همانندی را پررنگ­‌تر می­‌کند.

از روزهای گذشته…

گزارشی از دومین نشست «نقدِ نقد» (V)

گزارشی از دومین نشست «نقدِ نقد» (V)

فیاض ادامه داد: من به روشنی به خاطر دارم که اگر ۳۰ سال پیش می‌گفتیم که فلانی نقد می‌کند، معنی‌اش این بود که فلانی با چیزی مخالفت می‌کند ولی در ذهن حداقل بنده و فکر می‌کنم شمار بسیار زیادی از دوستانی که در آذر ۱۳۹۷ زندگی می‌کنند منتقد کسی نیست که ایراد بگیرد. این جا یک رویداد همزمانی را شاهد هستیم. یعنی ما همزمان دوستانی را داریم که در زمانی زندگی کرده‌اند که نقد عبارت بوده است از موضع‌گیری مخالف با یک موضوع و بعد به مرور با کنش‌های نسل‌های دیگری معانی دیگری پیدا کرده است و این از جمله جاهایی است که من شکاف نسلی را می‌بینم. اگر به خیلی از عزیزانی که مثلا ممکن است ۲۰ سال از من بزرگ‌تر باشند بگوییم قرار است نقد شوید با نوعی جبهه‌گیری آن‌ها مواجه می‌شویم، چون فکر می‌کنند منتقد به معنی مخالف است.
نگرشی به تجدد طلبی در هنر و فرهنگ ایرانِ قرن بیستم (XXV)

نگرشی به تجدد طلبی در هنر و فرهنگ ایرانِ قرن بیستم (XXV)

یکی دیگر از ویژگی های دوران بعد از انقلاب، در رابطه با تجدد طلبی، توجه موسیقیدانان ایرانی به تئوری پردازی و جنبه علمی موسیقی است. کار مهمی که در آغاز توسط علینقی وزیری با کج گذاشتن خشت اول شروع شده بود و با نوشته های روح الله خالقی تقریبا خاتمه یافته بود. در دهه اول بعد از انقلاب موسیقی سازان ایرانی فراغتی دارند و به تفکر و تئوری پردازی روی می آورند. اما مشکل اصلی در این مشغولیت آکندگی فضای گفتمان موسیقی از بیان عامیانه است. نوشته های محمد رضا لطفی و مجید کیانی (همچنان که نوشته های وزیری و خالقی) نمونه های بارز چنین وضعیتی هستند (این نوشته ها در مقاله های بعدی نقد شده اند).
اپراخانه (I)

اپراخانه (I)

خانه اپرا یک ساختمان تأتر است، برای اجرای اپراهایی که شامل صحنه، محل قرار گرفتن ارکستر، صندلی های شنوندگان و امکانات پشت صحنه برای رختکن و تغییرات صحنه می باشد. بعضی از سالنها بطور وی‍ژه برای اجرای اپرا ساخته شده اند و بعضی از آنها بخشی از یک مجموعه بزرگتری از یک مرکز اجرای هنرهای نمایشی می باشند.
نمودی از جهان متن اثر (VI)

نمودی از جهان متن اثر (VI)

اگر به مثال‌ها و روندی که طی شد، نگاهی دوباره بیندازیم متوجه می‌شویم که علت در خود تجزیه نهفته است؛ از میان ویژگی‌های متعدد قطعه کدام‌یک را برای کار انتخاب کنیم؟ قطعه را چگونه بر اساس این ویژگی‌ها تحلیل کنیم؟ اینها دو پرسشی است که وضعیت تحلیل‌گران را به هنگام برخورد با یک قطعه‌ی موسیقی به‌خوبی توصیف می‌کند. اگر به ایده‌ی توجه بی‌طرفانه‌ی لرد شافتسبری برگردیم و به یاد آوریم که در این ایده قرار بود داوری و گرایش حضور نداشته باشد، وضعیت متناقض حادث شده، بهتر پیش رو قرار می‌گیرد؛ پاسخ دادن به هر دو پرسش بالا نیازمند داوری است.
گزارش مراسم رونمایی کتاب «بررسی ساختار تصنیف‌های عارف قزوینی» (IV)

گزارش مراسم رونمایی کتاب «بررسی ساختار تصنیف‌های عارف قزوینی» (IV)

در مرحلۀ هشتم، جمع‌بندی کلی از تصنیف کرده‌ام و نظر شخصی داده‌ام که آیا این تصنیف به لحاظ پیوند شعر و موسیقی موفق بوده است؟ آیا تنوع در شعر و ملودی در آن وجود دارد؟ آیا تحریرها در هجاهای مناسبی قرار گرفته‌اند؟ و به‌طور کلی، به اینکه از نظر نگارنده تصنیف موفق بوده یا خیر صحبت کرده‌ام و در مرحلۀ آخر، تمام اجراهایی که تاکنون از تصنیف اجرا شده با مشخصات کامل درج شده است.
تغییر زمان برگزاری جشن ده سالگی گفتگوی هارمونیک به جمعه ۲ خرداد

تغییر زمان برگزاری جشن ده سالگی گفتگوی هارمونیک به جمعه ۲ خرداد

دوستان گرامی، به دلیل پاره ای از مشکلات، جشن ده سالگی گفتگوی هارمونیک با یک روز تاخیر، در روز جمعه ۲ خرداد ساعت ۱۷ در فرهنگسرای نیاوران برگزار می شود.
لیدی بلانت و مسیح (V)

لیدی بلانت و مسیح (V)

در نمونه ویلن مسیح نیمه پائینی دریچه در محدوده ای با تراکم کمتر در چوب واقع شده است در صورتی که کاملا در جهت عکس در نمونه لیدی بلانت نیمه پائینی دریچه ها در محدوده متراکم تری در حیطه عرضی چوب قرار گرفته است که این موضوع خود نیز به تنهایی از جهات مختلفی قابل بررسی است که ما به بخش مختصری دراین میان اشاره نمودیم.
رابرت فارنون : افسانه ای در عرصه موسیقی لایت ( بخش اول)

رابرت فارنون : افسانه ای در عرصه موسیقی لایت ( بخش اول)

رابرت فارنون را می توان بزرگترین آهنگساز موسیقی لایت نیمه دوم قرن بیستم در جهان به شمار آورد. این آهنگساز کانادایی الاصل که آثار برجسته ای در زمینه موسیقی فیلم نیز ارائه کرده، بدون شک در صورت اقامت در هالیوود به شهرت و ثروت قابل توجهی دست می یافت، اما در کمال ناباوری و برخلاف تصور همگان، کشور انگلستان را به عنوان محل اقامتش برگزید.
مردان حرفه ای آواز ایران (II)

مردان حرفه ای آواز ایران (II)

به همین دلیل ما سال هاست با روایت های متعدد و متکثر روبه رو شده ایم و هیچ راوی ای نتوانسته است ما را در برابر انسجام روایت ها متقاعد کند. برای همین است که هنوز هم تعداد اندکی از راویان آوازیِ قبل، به گونه ای باور نکردنی به اذهان نفوذ می کنند و صدای اقتدار و عامل وحدت و انسجام به حساب می آیند. ما اکنون به یک راویِ سنخیِ آواز نیازمندیم که همزمان به رنجی که از بیگانگیِ انسان ها و نابسامانی جامعه می برد، چاره ی خود را در پناه بردن به درونِ جهانِ خود بیابد.
گفتگو با یوگنی کیسین

گفتگو با یوگنی کیسین

در سال ۱۹۸۴ در روسیه نوازنده ای به جهان معرفی شد که در اجرای خود کنسرتو پیانوهای شوپن را به نحو احسن نواخت نکته مهم در این قضیه این بود که این اجرا توجه نوجوانی ۱۲ ساله به وقوع پیوست و تا به امروز توانسته است با مهارت خویش دنیای موسیقی را معطوف به خود نماید.