خانم ها، ساکت لطفا! (I) – گفتگوی هارمونیک Harmony Talk

خانم ها، ساکت لطفا! (I)

پنجم آذر ۱۳۸۸ یکی از آن روزهایی بود که با تمام وجود از «زن» بودنم، احساس شادمانی کردم؛ زیرا می توانستم به کنسرت هنگامه اخوان بروم. این کنسرت در تالار وحدت فقط برای یک شب یا بهتر بگویم یک «بعد از ظهر» بر پا شد، چون هرچند هم که هوا تاریک باشد، نمی توان ساعت ۱۷ را جزیی از شب دانست. هنگامه اخوان برای هر ایرانی، هر چقدر هم که با موسیقی سنتی بیگانه باشد، با تصنیف هایی چون «موسم گل»، «باز آمدم» و… شناخته شده است.

او این برنامه را به یاد درویش خان، برگزار کرده بود، پس قبل از شروع برنامه، خانمی با ظاهری آراسته روی صحنه آمد و درباره این هنرمند، کمی صحبت کرد.

همان طور که می دانیم، غلامحسین درویش، معروف به درویش خان از هنرمندان اواخر دوره قاجار است. او در سال ۱۲۵۱ در تهران به دنیا آمد اما اصالت طالقانی داشت. پدرش خود نوازنده سه تار بود و زمانی که متوجه شد فرزندش هم به موسیقی علاقمند است او را به مدرسه ی موسیقی دارالفنون فرستاد. او کم کم در نواختن تار و سه تار مهارت کافی پیدا کرد و هم زمان با انقلاب مشروطه رهبر ارکستر کنسرت های انجمن اخوت شد. «پیش درآمد» موسیقی ایرانی هم از ابداعات او برای جلوگیری از کسالت بار شدن و یکنواخت بودن موسیقی است. دوم آذر ۱۳۰۵ درشکه این هنرمند با یک ماشین تصادف کرد و ایران را از دیگر ابداعات او محروم نمود.

مجری بعد از خواندن زندگی نامه ی مختصری از این هنرمند، فرصت را به گروه «بهار» داد تا با بیان موسیقایی یاد درویش را گرامی دارند. در این جا بود که هنگامه اخوان بالاخره،بعد از نوازندگان، روی صحنه آمد. در آن سالن حتما مادران زیادی حاضر بودند و بعضی از آنها کودکان زیر ۴-۵ سالشان را هم همراه خود آورده بودند.

تازه نوازندگان سازهایشان را کوک کرده بودند و سالن آمده شنیدن بود که یکی از همین بچه ها شروع به گریه کرد ونظم و تمرکز همه را به هم زد. یکی از مسایلی که محافل تک جنسی وجود دارد، آن است که افراد کمتر ملاحظه همدیگر را می کنند، همانطور که می بینیم در استادیوم هایمان الفاظ ناشایستی با صدای بلند فریاد زده می شود، در این محفل زنانه هم راحتی زیاد خانم ها مشکل ساز بود. در سالن می توانستید چندین گروه از خانم ها را ببینید که حتی در وسط برنامه هم به خوردن و صحبت کردن مشغول بودند. گاه این صداها آنقدر بلند بود که توجه همه به آنها جلب می شد، در اینجا بود که ناخودآگاه به یاد شعر سعدی افتادم که می گوید:
«اشتر از شعر عرب در رقص آید و عجب
گر ذوق نیست ترا کژ طبع جانوری»!

کنسرت با آن پرلود غیر منتظره شروع شد، ولی نوزاندگان خوب توانستند مساله را حل کنند. چیزی که همه موسیقی دان می دانند آن است، که آنها باید در پشت صحنه مشقت تمرین های زیاد و گاه طاقت فرسا را تحمل کنند و روی سن زمان بهره برداری از این زحمت ها و خوشی است. نوازندگان روی صحنه باید از اجرا در کنار یکدیگر احساس رضایت کنند، چیزی که بر خلاف بیشتر ارکسترهای ما، در این ارکستر کوچک با نوازندگان اغلب جوانش به خوبی دیده می شد.

حس رضایت در بین آنها موج می زد، چه در زمانی که خود مشغول اجرا بودند و چه زمانی که به اجرای یکدیگر گوش می دادند. البته این احساسشان هم به حق بود، آنها با اجرای کوک و هماهنگ خود ثابت کردند که هم تک تک نوازندگان قابلی هستند و هم آنسامبل خوبی دارند. البته متاسفانه مجال اجرای سولو هر یک از این نوازندگان نبود. اما سه تار، تار، تمبک، عود و کمانچه همراهی کننده آواز بودند.

2 دیدگاه

  • روح الارواح
    ارسال شده در آذر ۲۳, ۱۳۸۹ در ۶:۳۸ ب.ظ

    من یک مردم ولی از شنیدن این خبر بیشتر از حضور درکنسرت یک خواننده مرد خوشحال شدم.

  • علی
    ارسال شده در بهمن ۳۰, ۱۳۸۹ در ۶:۴۹ ب.ظ

    نمیدونم بخندم یا گریه کنم!

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

امامی: استقبال خوبی از برنامه ما در سوئیس شد

من علاقه زیادی به موسیقی قدیم ایران داشته ام و سعی کرده ام در حد توانم بر روی آن حوزه موسیقی کارکرده و بر روی موسیقی دوره قاجار و هم قبل از آن دوره مطالعات مختصری داشته ام و به طبع در آثارم از آن ها بهره می برده ام در این سال ها آلبوم های تولید کرده ایم با همراهی دوستانم مثل آلبوم برافشان و آلبوم چهار سو که با آهنگسازی دوست خوبم حمید شریفی بوده و همچنین آلبوم بزم ۲ با آهنگسازی دوستانم سعید کورد مافی و علی کاظمی که همه این آلبوم ها توسط انتشارات ماهور منتشر شده است و تمامی این آثار رویکردی که ما داشته ایم استفاده از امکانات بالقوه موسیقی قدیم ایران بوده است و اینکه این امکانات بالفعل کرده و امکاناتی نظیر فرم و دورها و متدهای متفاوتی که در آن موسیقی وجود داشته است و الان کمرنگ شده است و یا کمتر استفاده می شوده است. این امکانات در هر صورت به ما راهی را نشان می دهند که شاید از این طریق بتوان رنگ و بوی تازه از موسیقی ایران رو شنید، البته شاید! در هر صورت راهی است که می شود در بستر تاریخی اصالت ها را حفظ کرد و موسیقی گذشته را به این شکل منتقل کرد.

بررسی برخی ویژگی های ساختاری آثار پرویز مشکاتیان (X)

شورانگیز (چهارمضراب شور): این قطعه با الگوی ساختاری چهارمضراب طراحی و ساخته شده است. وزن اصلی قطعه دو ضربی ترکیبی بوده و از ابتدا تا انتها با سرعت ثابت و بدون تغییر ادامه می یابد. نکتۀ بارز و اصلی این اثر در استفادۀ آهنگساز از ترکیبات متفاوت و متنوع در وزن و ضرباهنگ اثر است و با اینکه وزن اثر تا انتها ثابت است ولی تغییرات درونی در سرضرب ها و استفاده از حالات متنوع آنها فضایی متفاوت به این اثر بخشیده است.

از روزهای گذشته…

جک برایمر، سلطان انگلیسی کلارینت (I)

جک برایمر، سلطان انگلیسی کلارینت (I)

جک برایمر (Jack Brymer) کلارینت نوازی بود که سبک آرامش بخش نوازندگی و تُن آرام او الهام بخش یک نسل از نوازندگان پس از جنگ بود. همانطور که بسیاری از موسیقیدان ها پس از شنیدن فلوت نوازی جیمز گالوی تصمیم به نواختن فلوت کردند، تنوع و شکوه نوازندگی برایمر نیز کلارینت را برای انگلیسی ها جذاب تر از ویولون ساخت.
رمانتیک ترین خواننده سه نسل

رمانتیک ترین خواننده سه نسل

خولیو ایگلسیاس (Julio Iglesias) محبوب ترین خواننده لاتین در سالهای ۷۰ و ۸۰ بوده و بیش از ۱۰۰ میلیون آلبوم او در سراسر جهان به فروش رفته است. شیوه ملایم و رمانتیک خولیو در خواندن ترانه های عاشقانه طوری بود که در سراسر جهان و در فرهنگها و زبانهای مختلف طرفداران بی شماری پیدا کرد.
پیت فاونتین همچنان مینوازد

پیت فاونتین همچنان مینوازد

نیو اورلینز- خانه پیت فاونتین (Pete Fountain) – نوازنده افسانه ای کلارینت جاز- در نزدیکی خلیج سنت لوییس، تصویری زنده از داستان زندگی او بود – صفحه های طلایی، عکسهایی که با چهار رئیس جمهور دارد، یادداشتهای تشکر آمیز از فرانک سیناترا (Frank Sinatra)، کلارینتهای عزیزش و سازهای قدیمی و کلاسیک دیگر.
کنترپوان ، آشنایی – قسمت اول

کنترپوان ، آشنایی – قسمت اول

کنترپوان (counterpoint) در موسیقی عبارت است از ارتباط بین دو یا چند نت موسیقی که در ریتم و کشش زمانی کاملا مستقل بوده ولی در هارمونی به یکدیگر وابستگی دارند.
گزارش مراسم رونمایی کتاب «بررسی ساختار تصنیف‌های عارف قزوینی» (III)

گزارش مراسم رونمایی کتاب «بررسی ساختار تصنیف‌های عارف قزوینی» (III)

مرجان راغب افزود فصل بعدی کتاب «بررسی خصوصیات عارف قزوینی» و سوابق او در خوشنویسی، شعر، موسیقی و سیاست می‌پردازد. فصل بعدی کتاب، به «آثار مکتوب عارف قزوینی» می‌پردازد که شامل دیوان عارف، زندگی‌نامۀ خودنوشت او، و عارف‌نامۀ هزار است و در کتاب به تفاوت آنها پرداخته شده است. فصل بعدی «منابع سه‌گانۀ موجود از تصنیف‌های عارف» بررسی و همراه با جدول‌هایی مقایسۀ تطبیقی شده‌اند.
Figured Bass

Figured Bass

روشی است که در اوایل قرن ۱۷ – بخصوص توسط کلودیو مونتوردی – برای مشخص کردن نتهای مورد استفاده در آکوردها بکار برده می شد که به آن در فارسی باس شماره گذاری شده نیز گفته می شود، همچنین برخی این نحوه نمایش آکوردها را شیفراژ آکوردها می نامند. اولین بار موسیقیدانان ایتالیایی برای همراهی ملودی از این روش استفاده کردند، بعدها موسیقیدانان باروک،از این روش بصورت متداول برای مشخص کردن هارمونی در قسمت باس استفاده کردند. بعنوان مثال در کارهایی که برای هارپسیکورد یا ارگ تهیه می شد از این روش برای نمایش آنچه نوازنده باید برای همراهی با خواننده و یا با دست چپ بنوازد استفاده می شد.
دورژاک، آهنگسازی از چک (II)

دورژاک، آهنگسازی از چک (II)

خانه دورژاک در نیویورک نزدیک به ساختمان پرلمان (Perlman Place) بود و با آنکه رئیس جمهور چک؛ والکالف هاول (Václav Havel) از دولت آمریکا خواست تا از آنجا به عنوان مکانی تاریخی محافظت شود اما دولت آمریکا این خواسته را نپذیرفت و آنجا را برای ساخت مرکز درمانی برای بیماران دارای ایدز تخریب کرد. اگرچه برای گرامی داشت و حفظ نام دورژاک مجسمه وی را در میدانی نزدیک بیمارستان برافراشتند.
«خُرده‌روایت‌های صوتی» (V)

«خُرده‌روایت‌های صوتی» (V)

جمله‌های تکمیل کننده‌ی زیر نیز بلاتکلیفی معنایی مخاطب را در تجربه‌ی شنیداری خرده‌روایتها، بیش از پیش برطرف می‌سازد (ایگلتون، ۱۳۹۱: ۶۵):
اولین دوره دوسالانه آهنگسازی احمد پژمان برگزار می شود

اولین دوره دوسالانه آهنگسازی احمد پژمان برگزار می شود

مرکز موسیقی “نغمه سازخانه طهران” در ادامه برگزاری مستر کلاس های خود، اولین دوره دوسالانه آهنگسازی احمد پژمان را برگزار می کند؛ متن فراخوان این مسابقه به این شرح است:
چشمه ای جوشیده از اعماق (III)

چشمه ای جوشیده از اعماق (III)

برای پارت سکوت فرصتی است برای اندیشیدن. اندیشیدن به اینکه آیا چیزی برای گفتن داریم یا نه و اینکه آیا اساساً چیزی باید گفته شود یا نه؟ در چنین نگاهی اهمیت سکوت ها هیچ کم از گفته ها نخواهد بود و پارت نیز بر همین نکته تأکید دارد: سکوتها بسیار مهم اند. او سبکی که حاصل دوره سکوت خود بود را “تینتینابلی” (tintinabuli) نامید.