خانم ها، ساکت لطفا! (II)

شاید به علت جوان بودن هنرمندان، ترس از آن بود که نتوانند به خوبی از پس اضطراب صحنه برآمده و قطعه ای را جداگانه بنوازند. البته این علت چندان هم به جا نیست، چون جوان ترین نوازنده این گروه یعنی مرجان راوندی (نوازنده عود- متولد ۱۳۶۸) هم سابقه اجرایی بسیاری دارد و حتی در دانشگاه علمی-کاربردی تدریس می کند.

بخش اول برنامه آواز ابوعطا بود که دقیقا روال سنتی را دنبال می کرد: ابتدا مقدمه ای بر اساس ردیف (تنظیم بیتا رضوی) شنیدیم. بعد هم سه تار و تنبک دو نوازی کردند و نغمه فرهمند قطعه ای را با تمبک به صورت سولو نواخت و بسیار مورد توجه همگان قرار گرفت. حالا نوبت اخوان بود که با صدای محزون و قوی خود آوازی را به همراهی سه تار بخواند.

قسمت اول برنامه با تصنیف «امان ز هجر رخ یار»، چهارمضراب حجاز، ضربی رامکلی، آواز چهارپاره همراه سه تار، ضربی ابوعطا، آواز دیلمان ادامه یافت و در نهایت با تصنیف «نرگس مست» و رنگ ابوعطا از درویش خان به پایان رسید. اخوان در این برنامه قطعات آوازی زیادی را اجرا کرد ؛ این آثار با وجود آنکه توانایی و استادی او را نشان می داد، برای شنوندگان و به طور خاص کسانی که شنونده «حرفه ای» یا تعلیم دیده موسیقی سنتی نیستند، سنگین بود. شاید همین مساله هم باعث ازدحام در سالن شده بود، بعضی از افراد به صحبت با یکدیگر اکتفا نکرده و پنهانی با تلفن همراهشان حرف می زدند که این خیلی عجیب بود؛ زیرا مسوولان سالن، این بار تنها به گشتن کیف افراد اکتفا نکرده و تک تک افراد را بازدید بدنی هم کردند!

تقریبا تمام آوازهای قسمت دوم برنامه که در دستگاه ماهور بود از میان اشعار شفیعی کدکنی انتخاب شده بود؛ غیر از آنها این خواننده تصنیف «به گردش فروردین» که شعر و آهنگ از امیر جاهد بود، تصنیف «ز فروردین» با شعر به یادماندنیش از ملک و الشعرای بهار و آهنگ زرین پنجه را هم اجرا کرد. «مرغ سحر» از آثار مرتضی نی داوود در موسیقی سرزمین ما برای خوانندگان، مانند کاپریس های پاگانینی برای ویلونیست ها در موسیقی کلاسیک است: تسلط افراد به موسیقی را نشان می دهد.

این آثار چون بارها با افراد مختلف اجرا و ضبط شده اند در حافظه علاقمندان به خوبی ثبت شده اند و به در حین اجرا به سرعت با اجراهای دیگر مقایسه می شوند. اخوان هم ریسک این مقایسه شدن را پذیرفت و سالن را در انتهای کنسرت غرق در هیاهو کرد. سرانجام کنسرت با رنگ ماهور از نی داوود خاتمه یافت. سالن از این انتخاب به هیجان آمده بود و مشتاقانه درخواست قطعه بیز می کرد. تماشاگران با فریاد قطعه مورد علاقه اشان را از اخوان می خواستند و در نهایت کار را به جایی رساندند که خواننده مجبور شد تذکر دهد، ساکت باشند.

بعد کمی با اعضای گروه صحبت کرد و با هم به توافق رسیدند، اما هنوز ما نمی دانستیم بر سر چه؟ تا اینکه ارکستر دوباره شروع به نواختن کرد، بانوی آواز ایران چه انتخاب به جایی کرد و با خود ما را به اواخر دهه ۵۰ برد: « از خون جوانان وطن لاله دمیده». او که با «مرغ سحر» همه را هیجان زده کرده بود با این انتخاب ضربه آخر را به تماشاگران زد و همه را غرق در بهت به بیرون از سالن هدایت کرد.

مجله هنر و موسیقی

4 دیدگاه

  • سنا
    ارسال شده در آذر ۲۶, ۱۳۸۹ در ۷:۴۹ ب.ظ

    به نظرتون ظبط اشتباه نیست؟؟!!!
    “این آثار چون بارها با افراد مختلف اجرا و ظبط شده اند”

  • ارسال شده در آذر ۲۷, ۱۳۸۹ در ۲:۵۹ ب.ظ

    با تشکر از توجه شما، اصلاح شد.

  • علی
    ارسال شده در اردیبهشت ۱۱, ۱۳۹۰ در ۸:۴۶ ب.ظ

    خسته شدیم از بس در کنسرت ها قطعه تکراری شنیدیم،تا کی؟

  • احسان
    ارسال شده در مهر ۱۰, ۱۳۹۰ در ۱:۴۸ ق.ظ

    ضمن اظهار خوشحالی برای برگذار شدن کنسرت خانم اخوان باید عرض کنم
    به اصطلاح بانوی آواز ایران اعتراض دارم، این واژه بار معناییش چیست یا وقتی شجریان را استاد آواز ایران تلغی میکنیم؟ جالب اینکه طرفداران شهرام ناظری همین عبارت را برای او به کار میبرند. شما را به معبودتان قسم میدهم که از این تقدس گرایی ها بپرهیزید. که از هنرمندان پیشکسوت سایه ای بزرگ میسازد که راه رسیدن نور به جوانتر را سد میکند.
    شما اگر بیننده ی تلویزیون بوده باشید میدید که در این چند روز چقدر درباره ی شجریان سالروز تولدش حرفها زده شد. ایا خواننده های دیگر سالروز ندارند؟ آیا خواننده های دیگر پسر ندارند؟
    چرا باید یک نفر را آنقدر بالا ببریم که وقتی میخواهد پایین بیاید با مغز میخورد زمین
    هر چند انقدر به خانم اخوان و خوانندگان زن دیگر تبعیذ شده که هر چقدر بالا ببریمشان جبران گدشته نمیشود.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

نگاهی به غلبه موسیقی پاپ بر موسیقی کلاسیک در کنسرت «ارکستر سازهای ملیِ» جدید

به یاد می آورم پس از اولین کنسرت ارکستر سمفونیک تهران با عنوان جدید «ارکستر سمفونیک ملی ایران»، غوغایی در جامعه موسیقی به پا شده بود و طرفداران طرح علی رهبری (که تعطیلی ارکستر ملی و ادغام آن با ارکستر سمفونیک تهران و تغییر نام این ارکستر بود) و فرهاد فخرالدینی (که خواستار تشکیل ارکستری مجزا از ارکستر سمفونیک تهران به مانند سالهای گذشته با عنوان ارکستر ملی بود) در مقابل هم صف کشی کرده بودند؛ در نهایت برنده این بحث رهبر سابق ارکستر ملی فرهاد فخرالدینی بود و به سرعت طی برگزاری جلسه ای، ارکستر ملی تقریبا با همان ترتیب سابق شکل گرفت البته با این تفاوت که قرار شد با دعوت از رهبران میهمان، وضعیت تک بعدی ارکستر ملی که به شدت تحت تاثیر موسیقی سبک ارکسترال ایرانی بود تعدیل یابد. *

پویان آزاده: قصد ضبط «چهارگاه برای پیانو و ارکستر» را دارم

در اولین روز برگزاری جشنواره موسیقی فجر، ارکستر ملی به رهبری فریدون شهبازیان، اثری از حسین دهلوی را به روی صحنه برد که بر اساس قطعه ای از جواد معروفی ساخته شده بود. این قطعه که برای یک پیانو و ارکستر با نام «چهارگاه برای پیانو و ارکستر» تنظیم شده بود، با تکنوازی پیانوی پویان آزاده به اجرا رسید. به همین بهانه امروز با پویان آزاده گفتگویی کرده ایم که می خوانید:

از روزهای گذشته…

آفتاب آمد دلیل آفتاب

آفتاب آمد دلیل آفتاب

چهارشنبه هفته گذشته عصمت باقرپوربابلی (دلکش) از بهترین خوانندگان زن ایران در سکوت رسانه های خبری درگذشت! و شاید مرگ او پایانی باشد بر خوانندگان صاحب سبک زن که سالها بخش بزرگی از موسیقی آوازی ایران را در سیطره داشته اند.
دیم اثل اسمایت، آهنگسازی معترض (I)

دیم اثل اسمایت، آهنگسازی معترض (I)

دِیم اثل مری اسمایث (Dame Ethel Mary Smyth) مهم ترین بانوی آهنگساز در موسیقی اوایل قرن بیستم و همچنین یکی از معدود آهنگسازان اپرا در انگلیس بود. او به سال ۱۸۵۸ در وکنیگ، سِری (Woking, Surrey) در خانواده ای ارتشی به دنیا آمد. پدرش، آقای اسمایث، سر لشگر توپخانه ی سلطنتی بود. خانواده ی اسمایث در دوره ی کودکی او زیاد بین هند و انگلستان در سفر بودند که همین تجربه، عشق به سفر و ماجراجویی را در اثل پرورش داد.
هنینگ کراگرود، موسیقیدان اسکاندیناوی (II)

هنینگ کراگرود، موسیقیدان اسکاندیناوی (II)

از رویدادهای مهم این فصل می توان به دعوت مجدد از هنینگ برای همکاری با ارکستر سمفونیک بورنماوث و ارکستر هاله نام برد. هنینگ نوازنده مورد علاقه این ارکسترها است. او هم چنین با ارکستر فیلارمونیک SWD و ارکسترهای سمفونیک غرب استرالیا و تاسمانی نیز همکاری داشته است. در ادامه فعالیت هایش در آمریکای شمالی، هنینگ به ارکستر سفونیک تورنتو سری می زند و در رسیتالی در مرکز لینکلن در نیویورک به اجرا می پردازد.
وزن خوانی یادیاری وکاربرد آن در موسیقی (II)

وزن خوانی یادیاری وکاربرد آن در موسیقی (II)

همچنانکه در قبل گفته شد ، ایقاع الگوی زمانبندی موسیقی در دوران قدیم می باشد. زمانبندی موسیقی در قدیم حاصل تجمع ضربه ها در کنار یکدیگر بوده و در واقع ضربات بر اساس فاصله های معین و متناسب زمانی منظم می شدند.
نی و قابلیت های آن (V)

نی و قابلیت های آن (V)

سازی است از خانواده آلات موسیقی بادی. چنانکه از نامش پیداست، دو استوانه است که به یکدیگر جفت یا متصل کرده اند و به همین سبب آن را جفته هم می نامند.
“رازهای” استرادیواری (XIII)

“رازهای” استرادیواری (XIII)

خط محیطی ساز: نکته مهم در ساخت ساز فرم داخلی آن بود یعنی قسمتی که کلافها و زوارها بر روی آن تنظیم می شدند. استرادیواری قالب های چوبی خود را با استفاده از نقشه های مربوطه که بر روی کاغذ ترسیم کرده بود، می ساخت.
تأملّی پیرامونِ موقعیتِ عقلانیِ موسیقی از طریقِ تبارشناسیِ دو مفهومِ بنیادین

تأملّی پیرامونِ موقعیتِ عقلانیِ موسیقی از طریقِ تبارشناسیِ دو مفهومِ بنیادین

این نوشته شأن تحلیلی و تفسیری خاصی ندارد و فعلاً فقط از یک تشابه بحث می‌کند. این تشابه بعداً دست‌مایه‌ی یک تحلیل عمیق قرار خواهد گرفت و به شکل مقاله عرضه خواهد شد.
فرانک سیناترا (I)

فرانک سیناترا (I)

اگر تا بحال صدای گرم فرانک سیناترا خواننده و هنرپیشه معروف هالیوود در اواسط قرن بیستم را نشنیده اید قسمتهایی از این قطعه معروف او را گوش کنید، این آهنگ در سال ۱۹۶۶ اجرا شد.
روش سوزوکی (قسمت بیست و یکم)

روش سوزوکی (قسمت بیست و یکم)

می خواهم مطلبی را برای حفظ توانایی هایمان اضافه کنم. در یک کتابی خوانده ام که چگونه نینجو تسوها تمرین پرش می کنند؛ یک دانه کنف بردارید و آن را بکارید و هر روز از روی آن گیاه بپرید. یکی از قوانین این است که کنف سریع رشد می کند. اگر کسی آن را هر روز ببیند متوجه تغییر آن نمی شود، اما کنف هر ساعت بدون توقف رشد می کند و این تعجب آور است که کنف در مدت یک یا دو ماه چقدر بطرف بالا رشد می کند. بخصوص اگر انسان آن را برای مدتی طولانی ندیده باشد و بخواهد از روی آن بپرد خواهد دید که توانایی پرش را از دست داده است و پریدن از روی آن اصلا امکانپذیر نیست، اما اگر در مدت رشد کنف هوشمندانه تمرین پرش را انجام داده باشد می تواند با سبکبالی و کاملا طبیعی از روی آن بپرد.
چند کلام در رابطه با مصاحبه احمدرضا احمدی (II)

چند کلام در رابطه با مصاحبه احمدرضا احمدی (II)

این مساله از آنجایی ضروری ست که این اظهارات به شکل غریب و بیمارگونه ای در حال گسترش است، بی آنکه منطقی پشت آنها وجود داشته باشد. به نظر می رسد بی توجهی و بی پاسخ گذاشتن اظهاراتی از قماش فرمایشات آقای احمدی، موجب اپیدمی و تبدیل شدن این اظهارات به نوعی «ژست» شده است که در اکثر آنها، با اهداف مختلف و گاه صرفاَ به دلیل کم دانشی و کم فهمی نسبت به گونه ای از موسیقی، یک نوع موسیقی خاص (به خصوص موسیقی دستگاهی) را با استدلال ها و دلایلی مخدوش و غیرمنطقی هدف قرار می دهد.