فقط تصور کن! (IV)

هیجان، نوآوری، محبوبیت – حرکت!
موسیقی بیتل ها عین تناقض بود: تلفیقی بی بدیل از شور و هیجان، نوآوری و در عین حال جدیت. شعرهای بیتل ها با محتوا بود، اما در عین حال شوری در شنونده ایجاد می کرد که پلیس مجبور می شد هربار برای حفظ امنیت اعضای گروه و تماشاگران تدابیر امنیتی خاصی را در نظر بگیرد.

سبک موسیقی آنها هم ترکیبی جالب داشت؛ سرچشمه الهام آنها را شاید بتوان سبک های متنوعی چون: بلوز سنتی، ریتم و بلوز چاک بری، راک اند رول الویس پریسیلی، ترانه های عامیانه انگلیسی و شعرهای باب دیلن دانست. حتی نفوذ موسیقی مذهب های هندی هم در آثار آنها حس می شود و همین آنها را به سمت تجربه مخدرهای توهم زا سوق داد.

بیتل ها در پی حذف قید و بندها بودند و برای رسیدن به این هدف کلیشه های ملودیک و هارمونیک را آگاهانه از آوازهایشان حذف کردند. همین، موسیقی آنها را سنگین تر و پیچیده تر می کرد. آوازهای این گروه، اغلب به جای تکیه بر گام های ماژور و مینور بر مبنای مدهایی ساخته می شدند و واژگان هارمونیک آنها غنایی بیش از اغلب آثار راک داشت.

این آوازها گاه دارای تغییر وزن و عبارت هایی با طول های نامنظم هستند. در این میان چیزی که از همه بیشتر جلب توجه می کرد، استفاده بیتل ها از صداهای متنوع الکترونیک و غیر الکترونیک بود که پیش از آنها شاهدش نبودیم.
« هی پسر، امروز خبر خوندم
راجع به مردم خوش شانسی که موفق شده بود
اما بقیه خبرها ناراحت کننده بودند،
من فقط مجبورم که بخندم
و عکس دیدم »

A Day in the Life، با این جملات شروع می شود. این آهنگ آخرین آواز سیکل Sgt. Pepper s Lonely Hearts Club Band است که در آن گیتار الکتریک با نمودی بی سابقه وارد موسیقی راک می شود. Sgt. Pepper s Lonely Hearts Club Band را واقعا می توان نقطه عطفی در تاریخ موسیقی راک دانست.

این آلبوم یکی از نخستین صفحه های راک بود که به صورت یک سیکل یکپارچه آوازی تنظیم شده بود و شعرهای آن چنان درخور توجه بودند که بر جلد آلبوم چاپ شد. ۱۳ آواز این سیکل به مدد نمایشی مجازی در یک تالار موسیقی انسجام می یابند؛ تالاری که در آن شنوندگان با تماشای تنوعی گیج کننده از پرده های نمایشی سرگرم می شوند.
«هی پسر، امروز یک فیلم دیدم
ارتش انگلیس تازه جنگ را برده بود
مردم رویشان را برمی گرداندند
اما فقط من مجبور بودم در حالی که کتاب می خواندم، نگاه کنم »

در اینجا با زبانی ساده ما با واقعیتی خشن و دردناک روبه رو می شویم. طرح این آواز چیزی به این شکل است:
پستلود A2 اینترلود دوم B اینترلود اول A2 A1 A مقدمه
در بخش های A2 A1 A اواز جان لنن که با ظرافت تمام به شیوه ای گسسته اجرا می شود و از خشونت و جنگ می گوید، کیفیتی «غیرواقعی» دارد. در بخش A1 با واژه های He blew his mind out آغاز شده و با ادای واژه House of Lords بر یک نت زیر پایان می یابد. آغاز بخش A2 با ادای عبارت a film today saw I و پایان آن با پرداختی محو شده و تریل گونه از واژه های turn you onاست این واژه ها زمینه ساز پیدایش اینترلود وهم انگیز اول هستند؛ اینترلودی که در آن بلوک غول آسای صدای الکترونیک و ارکستر _بر زمینه ضرب هایی کوبشی_ تلنبار شده و رفته رفته قوی تر می شود و اوج می گیرد.

این صدای حجیم ناگهان بریده می شود تا راهگشای ضربان هایی بی وقفه و زنگ ملایم یک ساعت شماطه دار شود. پل مک کارتنی، چنان که گویی از یک رویای آزارنده بیدار شده باشد، به توصیف رخدادهای زندگی روزانه خود می پردازد (بخش B). بخش B به سبب ضرب نیرومندتر، ریتم سرزنده تر و حالت طبیعی تر صداهای آوازی، با بخش های آغازین در تضاد است. واژه های I went into a dream باا آغاز دومین اینترلود – که در آن صدای دوردست آوازی واژه ah را ادا می کنند و صداهای ارکستر نیز به تدریج از نظر ملودیک برجستگی می یابند، می آمیزد.

پس از بازگشت بخش A2-I read the news و آخرین واژه ها (turn you on) پستلودی می آید که شبیه به اینترلود اول اما از نظر ساختار صداهای الکترونیک و ارکستری از آن نیز قوی تر است. پستلود با یک آکورد بم می ماژور که محو آن نیم دقیقه به درازا می کشد پایان می گیرد. این محو کندگویی می خواهد تنش های مهیب سیکل آوازی را از میان ببرد.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

افق‌های مبهم گفت‌وگو (V)

متن نیز «دیگری» دریافت‌کننده است. نه چون از آنِ دیگری است یا از فرهنگ دیگری است بلکه چون خود «دیگری» است. فارغ از این که از ورای آن مؤلف را ببینیم که در بخش نخست دیدیم، خواه‌ناخواه دیگری است. خود متن امری است جدا از «خود»، ممکن است لحظه‌ای به درون بیاید اما ماندگار نمی‌شود. متن جزئی از هیچ دریافت‌کننده‌ی مثالی‌ای نیست همچنان که حتا جزئی از مؤلفش هم نیست. از این رو متن بیش از هر مؤلفه‌ی دیگری نیازمند مفاهمه و دریافت است. حلقه‌ی آنچه تاکنون گفته شد به یاری درک دیگری متن است که کامل می‌شود.

درباره «سرزمین کلاغ‌های مهاجر»

مؤسسه فرهنگی هنری «آوای ماد» آلبوم «سرزمین کلاغ‌های مهاجر» به آهنگسازی مزدک کوهستانی را روانه بازار موسیقی کرده است. این آلبوم شامل هفت قطعه برای ویولن و ارکستر زهی است که با تفکرات موسیقایی قرن بیستمی و با رگه‌هایی از موسیقی ایرانی هرچند نهفته در لایه‌های موسیقی پلی‌تنال و بعضاً آتنال موسیقی غربی تصنیف شده‌اند. به گفته مزدک کوهستانی او در این آلبوم تلاش داشته که از آنچه موسیقی مدرن گفته می‌شود فاصله بگیرد. بابک کوهستانی در نقش سولیست این اثر حضور داشته است.

از روزهای گذشته…

ایدئولوژی موسیقی پست مدرن و سیاست‌های چپ (II)

ایدئولوژی موسیقی پست مدرن و سیاست‌های چپ (II)

مروری بر تهوع نشان دهنده‌ی نظر آدورنوست که: “موسیقی نوید آشتی است”. این آن چیزی است که ریشه‌هایش در لحظه‌های آیین قربانی و جشن‌هایی موجود است که اعضای یک جامعه انسانی را به محلی که در آنند مقید یا باز متعهد می کند.
خانه هنرمندان، میزبان زنان موسیقیدان می شود

خانه هنرمندان، میزبان زنان موسیقیدان می شود

اول اسفند ماه، سالن شهناز خانه هنرمندان میزبان اولین نشست زنان موسیقی خواهد بود. در این همایش، یادبود قمرالملوک وزیری به به یکی از بانوان پیش کسوت هنر موسیقی اهدا می شود. در این برنامه محسن قانع بصیری، مسعود میری، پیمان سلطانی، ضیاالدین ناظم پور، علیرضا مهیجی و نیکو یوسفی به سخنرانی در باره موضوعاتی چون: “زن و موسیقی”، “روایت های هزار و یک شبی از زنان موسیقی”، “زنان موسیقی یا موسیقی زنان” و “مظلومیت زنان در عرصه ی تاریخ موسیقی ایران”و… خواهند پرداخت.
یادی از نوازنده کلیمی، یحیی زرپنجه (I)

یادی از نوازنده کلیمی، یحیی زرپنجه (I)

یحیی زرپنجه که نام دوم او هارون جزاسند (Haron Jzasnd) بود در تهران و در خانواده ای موسیقی دوست و موسیقی کار، در به سال ۱۲۷۰ شمسی متولد شد. پدرش آقا ربیع نوازنده دایره بود و آوازهای ضربی هم می خواند. برادرش هم به شیوه مرسوم آن دوره -که تار رایج ترین ساز آن زمان بود- به نواختن مشغول بود. خانواده زرپنجه از آن جا که موسیقی را وسیله ارتزاق و امرار معاش خود قرار داده بودند، فرزندان خود را نیز به یادگیری این فن تشویق می نمودند.
چارلز نیدیش، نوازنده، رهبر و آهنگساز

چارلز نیدیش، نوازنده، رهبر و آهنگساز

چارلز نیدیش اهل نیویورک استاد ساز خود و حتی فراتر از یک کلارینتیست است. چارلز نیدیش امروزه به عنوان یکی از بهترین هیپنوتیزم کنندگان موزیسین ها در حضور مردم توصیف می شود.او مرتباُ به عنوان سولیست و همنواز در برنامه های موسیقی مجلسی دیده می شود با گروههای برجسته ای همچون ارکستر سمفونیک سنت لوئیس، ارکستر سمفونیک Minneapolis، ارکستر مجلسی ارفیوس Orpheus،I Musici di Montreal، تافل موزیک(Tafelmusik)، گروه هندل/هایدن (Handel/Haydn)، فیلارمونیک رویال، فیلارمونیک Deutsches، ارکستر سمفونیک MDR، ارکستر سمفونیک Yomiuri، ارکستر سمفونیک ملی تایوان ، جولیارد، Guarneri، برنتانو، آمریکا، مندلسن، کارمینا، کلورادو و کوارتت زهی کاوانی.
برنامه کنسرت راجر واترز به نفع فلسطین تغییر کرد

برنامه کنسرت راجر واترز به نفع فلسطین تغییر کرد

راجر واترز، عضو سابق گروه پینک فلوید، مدتی پیش برنامه تور تابستانی خود در اروپا را اعلام کرده بود که اجرای برنامه ای در تل آویو نیز در کنارآن دیده می شد. حدود یک ماه قبل، نامه سرگشاده ای از طرف انجمن هنر مدرن فلسطین و مجمع هنرمندان فلسطین برای راجر واترز ارسال شد که طی آن به شهرت این هنرمند در برقراری عدالت جهانی اشاره شده از او درخواست شده بود که اجرای برنامه در اسرائیل را لغو کند.
یادداشتی بر مجموعه کنسرت‌های «چندشب عود»

یادداشتی بر مجموعه کنسرت‌های «چندشب عود»

شاید اگر با چند جابه‌جایی یا اضافه‌کردن شب چهارم، اجرای نوازندگانی همچون حمید خوانساری، شهرام غلامی، مریم خدابخش، سیاوش روشن و امیرفرهنگ اسکندری و… را در چنین برنامه‌ای می‌شنیدیم، می‌شد سنجه‌های دقیق‌تری از عیار عودنوازیِ امروز ایران بدست داد. با اینحال آنچه در این سه شب رخ داد چنین بود:
سایه روشن تاریخ موسیقی ما (IX)

سایه روشن تاریخ موسیقی ما (IX)

در مورد دوره‌ی پس از اسلام تا حدودی وضعیت بهتر است، گرایش‌های دایره‌المعارفی در سده‌های نخست پس از استقرار اسلام موسیقی را نیز بخشی از دانش‌هایی می‌دانست که باید گردآوری شود. از سوی دیگر اقبال دربارها (مخصوصا عباسی) به موسیقی بسیار زیاد بود، بنابراین کسانی مایل بودند که وقایع موسیقایی را ثبت کنند. همچنین برخی از وقایع موسیقایی نیز در خلال ثبت و تاریخ‌نگاری وقایع دربارهای بزرگ باقی مانده است.
گفتگو با کیاوش صاحب نسق (I)

گفتگو با کیاوش صاحب نسق (I)

به دنبال تهیه مطلب جشنواره موسیقی آهنگسازان معاصر ایران با کیاوش صاحب نسق آهنگساز معاصر و طراح جشنواره آهنگسازان معاصر ایران مصاحبه ای انجام دادیم که در این گفتگو را می خوانید.
نمودی از جهان متن اثر (XIX)

نمودی از جهان متن اثر (XIX)

به نظر می‌رسد در این مورد خاص به طور همزمان سه مورد از ایرادهایی که در بالا به آن‌ها اشاره شده وارد است؛ هم زیباشناخت حاکم بر جریان موسیقی تغییر کرده بود (تغییری که بسیار بنیادین و عمیق بود) و هم تئوری موسیقی (۸۶) و علاوه بر این دو مطرح‌ترین روش آنالیز در دوره‌ی مورد بحث آنالیز شنکری بود که قبلا اشاره کردیم توانایی اصلی‌اش در پرداختن به آثار کلاسیک وینی است (۸۷).
فصلنامه موسیقی زنگار کارگاه تابستانه « موسیقی نویسى» برگزار می کند

فصلنامه موسیقی زنگار کارگاه تابستانه « موسیقی نویسى» برگزار می کند

کارگاه تابستانه «موسیقی نویسی » ویژه دانشجویان رشته موسیقی، روزنامه نگاران و خبرنگاران، هنرجویان و هنرآموزان موسیقی علاقه‌مند به مقاله نویسی به همت فصلنامه موسیقی «زنگار» از تاریخ ۱۴ مردادماه در شهر شیراز برگزار می شود.