فقط تصور کن! (IV)

هیجان، نوآوری، محبوبیت – حرکت!
موسیقی بیتل ها عین تناقض بود: تلفیقی بی بدیل از شور و هیجان، نوآوری و در عین حال جدیت. شعرهای بیتل ها با محتوا بود، اما در عین حال شوری در شنونده ایجاد می کرد که پلیس مجبور می شد هربار برای حفظ امنیت اعضای گروه و تماشاگران تدابیر امنیتی خاصی را در نظر بگیرد.

سبک موسیقی آنها هم ترکیبی جالب داشت؛ سرچشمه الهام آنها را شاید بتوان سبک های متنوعی چون: بلوز سنتی، ریتم و بلوز چاک بری، راک اند رول الویس پریسیلی، ترانه های عامیانه انگلیسی و شعرهای باب دیلن دانست. حتی نفوذ موسیقی مذهب های هندی هم در آثار آنها حس می شود و همین آنها را به سمت تجربه مخدرهای توهم زا سوق داد.

بیتل ها در پی حذف قید و بندها بودند و برای رسیدن به این هدف کلیشه های ملودیک و هارمونیک را آگاهانه از آوازهایشان حذف کردند. همین، موسیقی آنها را سنگین تر و پیچیده تر می کرد. آوازهای این گروه، اغلب به جای تکیه بر گام های ماژور و مینور بر مبنای مدهایی ساخته می شدند و واژگان هارمونیک آنها غنایی بیش از اغلب آثار راک داشت.

این آوازها گاه دارای تغییر وزن و عبارت هایی با طول های نامنظم هستند. در این میان چیزی که از همه بیشتر جلب توجه می کرد، استفاده بیتل ها از صداهای متنوع الکترونیک و غیر الکترونیک بود که پیش از آنها شاهدش نبودیم.
« هی پسر، امروز خبر خوندم
راجع به مردم خوش شانسی که موفق شده بود
اما بقیه خبرها ناراحت کننده بودند،
من فقط مجبورم که بخندم
و عکس دیدم »

A Day in the Life، با این جملات شروع می شود. این آهنگ آخرین آواز سیکل Sgt. Pepper s Lonely Hearts Club Band است که در آن گیتار الکتریک با نمودی بی سابقه وارد موسیقی راک می شود. Sgt. Pepper s Lonely Hearts Club Band را واقعا می توان نقطه عطفی در تاریخ موسیقی راک دانست.

این آلبوم یکی از نخستین صفحه های راک بود که به صورت یک سیکل یکپارچه آوازی تنظیم شده بود و شعرهای آن چنان درخور توجه بودند که بر جلد آلبوم چاپ شد. ۱۳ آواز این سیکل به مدد نمایشی مجازی در یک تالار موسیقی انسجام می یابند؛ تالاری که در آن شنوندگان با تماشای تنوعی گیج کننده از پرده های نمایشی سرگرم می شوند.
«هی پسر، امروز یک فیلم دیدم
ارتش انگلیس تازه جنگ را برده بود
مردم رویشان را برمی گرداندند
اما فقط من مجبور بودم در حالی که کتاب می خواندم، نگاه کنم »

در اینجا با زبانی ساده ما با واقعیتی خشن و دردناک روبه رو می شویم. طرح این آواز چیزی به این شکل است:
پستلود A2 اینترلود دوم B اینترلود اول A2 A1 A مقدمه
در بخش های A2 A1 A اواز جان لنن که با ظرافت تمام به شیوه ای گسسته اجرا می شود و از خشونت و جنگ می گوید، کیفیتی «غیرواقعی» دارد. در بخش A1 با واژه های He blew his mind out آغاز شده و با ادای واژه House of Lords بر یک نت زیر پایان می یابد. آغاز بخش A2 با ادای عبارت a film today saw I و پایان آن با پرداختی محو شده و تریل گونه از واژه های turn you onاست این واژه ها زمینه ساز پیدایش اینترلود وهم انگیز اول هستند؛ اینترلودی که در آن بلوک غول آسای صدای الکترونیک و ارکستر _بر زمینه ضرب هایی کوبشی_ تلنبار شده و رفته رفته قوی تر می شود و اوج می گیرد.

این صدای حجیم ناگهان بریده می شود تا راهگشای ضربان هایی بی وقفه و زنگ ملایم یک ساعت شماطه دار شود. پل مک کارتنی، چنان که گویی از یک رویای آزارنده بیدار شده باشد، به توصیف رخدادهای زندگی روزانه خود می پردازد (بخش B). بخش B به سبب ضرب نیرومندتر، ریتم سرزنده تر و حالت طبیعی تر صداهای آوازی، با بخش های آغازین در تضاد است. واژه های I went into a dream باا آغاز دومین اینترلود – که در آن صدای دوردست آوازی واژه ah را ادا می کنند و صداهای ارکستر نیز به تدریج از نظر ملودیک برجستگی می یابند، می آمیزد.

پس از بازگشت بخش A2-I read the news و آخرین واژه ها (turn you on) پستلودی می آید که شبیه به اینترلود اول اما از نظر ساختار صداهای الکترونیک و ارکستری از آن نیز قوی تر است. پستلود با یک آکورد بم می ماژور که محو آن نیم دقیقه به درازا می کشد پایان می گیرد. این محو کندگویی می خواهد تنش های مهیب سیکل آوازی را از میان ببرد.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

نگاهی گذرا به جریان بندی های موسیقی ایران؛ به بهانه سالروز درگذشت پرویز مشکاتیان (I)

شاید تنها یک جمله باشد؛ ولی نه تنها یک جمله نیست. نهان‌های بسیاری از کنار این جمله بر خواهند گذشت:«مشکاتیان دیگر از خواب بر نخواست.» اگر دنیای مردگان تشریفاتی همچون دنیای زندگان داشته باشد، بسیاری به پیشوازش خواهند آمد. تمام رفتگان موسیقی و بسیاری از مشاهیر ادبیات به احترامش از جا بلند می‌شوند و کلاه از سر بر می‌دارند که کارهای او جزو طلایی‌ترین آثار موسیقی ایران بود. از حافظ و آقا علی اکبر خان فراهانی بگیر تا روح الله خالقی و حتی نورعلی برومند…

ریتم و ترادیسی (IX)

با این حال، حتی مفیدتر از فهرست های رویدادها، تجسم داده های MIDI به صورت پیانو-رُل مطابق شکل ۱۲ است. در این نوع ارائه، محور عمودی نشان گر شماره های نت MIDI است (مانند F2=53) و نت های متناظرِ شستی های پیانو به صورت گرافیکی بر هر دو طرف شکل نشان داده شده اند. زمان در طول محور افقی حرکت می کند، و با ضرب ها و میزان ها مشخص شده است. هنگام نمایش سازهای کوبه ای، هر سطرْ متناظر با یک ساز متفاوت (به جای یک نت متفاوت) است. برای مثال، در مشخصات کلی MIDI برای طبل، سطر متناظر با C1 طبل بزرگ با شماره ی نت MIDI برابر ۳۶ است، D1=38 طبل کوچک است و ۴۲=۱♯F و ۴۴=۱♯G و ۴۶=۱♯A انواع مختلف سِنج پایی هستند. این موارد در شکل همراه با شماره ی نت MIDI متناظرْ برچسب گذاری شده اند.

از روزهای گذشته…

مستر کلاس های هومن خلعتبری برگزار می شود

مستر کلاس های هومن خلعتبری برگزار می شود

هومن خلعتبری، رهبر ارکستر و کر و پیانیست در تاریخ ۹ تا ۱۱ ژوئن امسال در لندن به برگزاری مستر کلاس اجراء و آواز برای ایرانیان می پردازد. قرار است این مستر کلاس ها در کشور های نزدیک ایران که نیاز به ویزا ندارد برگزار شود تا هنرجویان ایرانی بتوانند در این دوره شرکت کنند.
وینتان مارسالیس، تکنیک درخشان ترمپت (I)

وینتان مارسالیس، تکنیک درخشان ترمپت (I)

وینتان مارسالیس (Wynton Marsalis)، به عنوان موسیقیدانی نابغه، فرهنگ دوست و بشردوستی دلسوز، ترمپت نوازی افسانه ای، آهنگسازی حرفه ای و استادی خستگی ناپذیر وصف شده است. این تعهد زندگی وینتان است که دانش و مهارت افراد را باید در موسیقی جاز بالا برد. او تاثیری بی مانند بر فرهنگ ملی و بین المللی گذارده است.
درگذشت پیِر بولِز، آهنگساز و رهبر ارکستر (II)

درگذشت پیِر بولِز، آهنگساز و رهبر ارکستر (II)

او با کنارگذاشتن فرم های رسمی سنتی همچون سونات، فوگ و … که هنوز مورد علاقه ی آهنگسازان هم نسلش بود، به نوعی موسیقی انتزائی دست یافت که هیچ تأثیری از گذشته را به ذهن متبادر نمی کرد. بولِز را به عنوان آهنگساز، گاهی کشیش اعضم کلیسای پسا-سریالیسم قلمداد می کنند. اما به عنوان رهبر ارکستر این وصله به او نمی چسبد، چرا که آثار ۱۵۰ سال از تاریخ موسیقی، از واگنر و مالر تا عصر حاضر را به روی صحنه برده است.
گفتمان موسیقی ایرانی در فضای عامیانگی (IV)

گفتمان موسیقی ایرانی در فضای عامیانگی (IV)

اینکه قطعات «غیر موزون»، «به شکل باکلام» دارای «ریتمِ برگرفته از وزن یا بحر عروضی شعر» است، که «به صورت آزاد» اجرا می شوند، منسجم نیست: چگونه قطعه های«غیر موزون»، «ریتمِ برگرفته از وزن» را دارند، و مبهم است، چرا که«صورت آزاد»، تعریف نشده است و وضع «قطعات غیر موزون به شکل بی کلام» هم بررسی نشده است، و اصولاً (نثرالنغمات) بمعنی «غیر موزون» نیست. در ادبیات «نثر موزون» شناخته شده است. (گلستان سعدی و (نک جعفرزاده ۱۳۹۶ وزن در فرم آواز ص ۲۳۴) نکته مبهم دیگر«موسیقی قدیم» است که قدمتش معلوم نیست. در ضمن در این اثر واژه های «دستگاه» و «مقام» هم مترادف هستند. (همچنین در مورد استفاده از واژه «ضرب» برای دو مفهوم مختلفِ نقره یا «بیت» فرنگی و تاکید یا «اکسان» فرنگی نگاه کنید جعفرزاده ۱۳۹۶ ص ۲۰۰)
سلطانی: مینی مالیسم کورتاژ را می توان مینی مالیسم جسورانه نامید

سلطانی: مینی مالیسم کورتاژ را می توان مینی مالیسم جسورانه نامید

مراحل اولیه ی مینی مالیسم همراه بود با روح مکاشفه و کشف مدل هایی از موسیقی خارجِ اروپا. هم زمان با یانگ که مشغول آموختن دروس هنری بود، ریچ طبالی غرب آفریقا را مطالعه کرده و در پی آن بود که بداند ساختارهای موسیقی ایجاد شده از ایده های پایه تا چه حد می توانند بسیط و گسترده شوند.
گری مور

گری مور

به عقیده اغلب منتقدین او بهترین موسیقیدانی است که تا به حال از مجموعه جزایر انگلستان پای به عرصه هنر گذاشته است و در دوران کار حرفه ای خود که آغاز آن به سالهای ۶۰ برمیگردد به جز چند مورد استثنا، تمام انواع موسیقی و سبکهای مختلف آنرا با چیره دستی آزموده و گروههایی چون Thin Lizzy، Colosseum II و Skid Row با حضور او به مراحل بالای شهرت و محبوبیت رسیده اند.
نابغه‌ی موسیقی از نظرگاهِ ژان ژاک روسو

نابغه‌ی موسیقی از نظرگاهِ ژان ژاک روسو

مدخل “نابغه‌ی موسیقی” در دائره المعارف موسیقی روسو با دیگر مدخل‌ها متفاوت است. گویی روسو از چیزی یا پرسشی از جانب کسی برآشفته است، لحن و نوع طرح موضوع در این مدخل کاملا با کل کتاب متفاوت است و زبانی پر شور و طغیانگر دارد. توضیح این نکته ضروریست که آنچه که به دایره المعارف موسیقی روسو مشهور شده در حقیقت مدخل های مربوط به موسیقی دائره المعارف مشهور دوره ی دیرکتوار فرانسه به سردبیری دنی دیدرو بوده که روسو مسئول نوشتن آن بوده است و بعدها حدود هفتصد مدخل موسیقایی آن بصورت جداگانه ویرایش و منتشر شده است. (سعید یعقوبیان)
تدارک ارکستر (III)

تدارک ارکستر (III)

این دسته به ترتیب اندازه از کوچک به بزرگ ویلن، ویلا، ویلن سل و کنترباس هستند. در این میان ویلن غالبآ مسئولیت اجرای ملودی ها را به عهده دارد چرا که توانایی آن در بیان احساسات بی نظیر بوده و صدای کششی آن میتواند نقش یک راوی را در ارکستر ایفا کند. در ارکستر، ویلن ها به دو دسته (گروه ویلن اول و گروه ویلن دوم) تقسیم میشوند که هر دسته شامل تعدادی نوازنده ویلن است که معمولآ پاساژهای یکدیگر را ادامه میدهند و با یکدیگر مینوازند.
مبداء تاریخی به نام مسیح استرادیواری  <br>(messiah stradivari)

مبداء تاریخی به نام مسیح استرادیواری
(messiah stradivari)

ویلنی که در سال ۱۷۱۶ میلادی به دست Antonio Stradivari ساخته شد و توسط ویلن ساز مشهور فرانسوی Jean-Baptiste Vuillaume در قرن نوزدهم، مسیح نام گرفت. به راستی بعد از یافتن ویلن مسیح استرادیواریوس، چه وقایعی رخ داد؟ آنچه را که امروز از ویلن مسیح استرادیواری در قالب تصاویر و عکسها می بینیم ،بیانگر مطالبی است که سردرگمی آشکاری را در مورد صحت و حقیقت این ساز به تائید می رساند.
پیشرفت همچون یک اصل بنیادین (I)

پیشرفت همچون یک اصل بنیادین (I)

سرآغاز سده‌ی بیستم پر بود از امیدواری. امیدواری به انسان، امیداوری به آینده‌ی او که پرتو دانش و فناوری روشنش کرده بود. خوشبینی در فضا موج می‌زد، که خرد سرانجام نادانی و جنگ و بیماری و همه‌ی نادرستی‌های دیگر را ریشه‌کن خواهد کرد و خوشبختی ماندگار خواهد شد. در چنین فضایی امروز از دیروز و فردا از امروز بهتر بود. در پندار مردمی که در این دوره می‌زیستند تغییر و دگرگونی مفهوم فَرگَشت (تکامل) و پیشرفت داشت.