فقط تصور کن! (IV)

هیجان، نوآوری، محبوبیت – حرکت!
موسیقی بیتل ها عین تناقض بود: تلفیقی بی بدیل از شور و هیجان، نوآوری و در عین حال جدیت. شعرهای بیتل ها با محتوا بود، اما در عین حال شوری در شنونده ایجاد می کرد که پلیس مجبور می شد هربار برای حفظ امنیت اعضای گروه و تماشاگران تدابیر امنیتی خاصی را در نظر بگیرد.

سبک موسیقی آنها هم ترکیبی جالب داشت؛ سرچشمه الهام آنها را شاید بتوان سبک های متنوعی چون: بلوز سنتی، ریتم و بلوز چاک بری، راک اند رول الویس پریسیلی، ترانه های عامیانه انگلیسی و شعرهای باب دیلن دانست. حتی نفوذ موسیقی مذهب های هندی هم در آثار آنها حس می شود و همین آنها را به سمت تجربه مخدرهای توهم زا سوق داد.

بیتل ها در پی حذف قید و بندها بودند و برای رسیدن به این هدف کلیشه های ملودیک و هارمونیک را آگاهانه از آوازهایشان حذف کردند. همین، موسیقی آنها را سنگین تر و پیچیده تر می کرد. آوازهای این گروه، اغلب به جای تکیه بر گام های ماژور و مینور بر مبنای مدهایی ساخته می شدند و واژگان هارمونیک آنها غنایی بیش از اغلب آثار راک داشت.

این آوازها گاه دارای تغییر وزن و عبارت هایی با طول های نامنظم هستند. در این میان چیزی که از همه بیشتر جلب توجه می کرد، استفاده بیتل ها از صداهای متنوع الکترونیک و غیر الکترونیک بود که پیش از آنها شاهدش نبودیم.
« هی پسر، امروز خبر خوندم
راجع به مردم خوش شانسی که موفق شده بود
اما بقیه خبرها ناراحت کننده بودند،
من فقط مجبورم که بخندم
و عکس دیدم »

A Day in the Life، با این جملات شروع می شود. این آهنگ آخرین آواز سیکل Sgt. Pepper s Lonely Hearts Club Band است که در آن گیتار الکتریک با نمودی بی سابقه وارد موسیقی راک می شود. Sgt. Pepper s Lonely Hearts Club Band را واقعا می توان نقطه عطفی در تاریخ موسیقی راک دانست.

این آلبوم یکی از نخستین صفحه های راک بود که به صورت یک سیکل یکپارچه آوازی تنظیم شده بود و شعرهای آن چنان درخور توجه بودند که بر جلد آلبوم چاپ شد. ۱۳ آواز این سیکل به مدد نمایشی مجازی در یک تالار موسیقی انسجام می یابند؛ تالاری که در آن شنوندگان با تماشای تنوعی گیج کننده از پرده های نمایشی سرگرم می شوند.
«هی پسر، امروز یک فیلم دیدم
ارتش انگلیس تازه جنگ را برده بود
مردم رویشان را برمی گرداندند
اما فقط من مجبور بودم در حالی که کتاب می خواندم، نگاه کنم »

در اینجا با زبانی ساده ما با واقعیتی خشن و دردناک روبه رو می شویم. طرح این آواز چیزی به این شکل است:
پستلود A2 اینترلود دوم B اینترلود اول A2 A1 A مقدمه
در بخش های A2 A1 A اواز جان لنن که با ظرافت تمام به شیوه ای گسسته اجرا می شود و از خشونت و جنگ می گوید، کیفیتی «غیرواقعی» دارد. در بخش A1 با واژه های He blew his mind out آغاز شده و با ادای واژه House of Lords بر یک نت زیر پایان می یابد. آغاز بخش A2 با ادای عبارت a film today saw I و پایان آن با پرداختی محو شده و تریل گونه از واژه های turn you onاست این واژه ها زمینه ساز پیدایش اینترلود وهم انگیز اول هستند؛ اینترلودی که در آن بلوک غول آسای صدای الکترونیک و ارکستر _بر زمینه ضرب هایی کوبشی_ تلنبار شده و رفته رفته قوی تر می شود و اوج می گیرد.

این صدای حجیم ناگهان بریده می شود تا راهگشای ضربان هایی بی وقفه و زنگ ملایم یک ساعت شماطه دار شود. پل مک کارتنی، چنان که گویی از یک رویای آزارنده بیدار شده باشد، به توصیف رخدادهای زندگی روزانه خود می پردازد (بخش B). بخش B به سبب ضرب نیرومندتر، ریتم سرزنده تر و حالت طبیعی تر صداهای آوازی، با بخش های آغازین در تضاد است. واژه های I went into a dream باا آغاز دومین اینترلود – که در آن صدای دوردست آوازی واژه ah را ادا می کنند و صداهای ارکستر نیز به تدریج از نظر ملودیک برجستگی می یابند، می آمیزد.

پس از بازگشت بخش A2-I read the news و آخرین واژه ها (turn you on) پستلودی می آید که شبیه به اینترلود اول اما از نظر ساختار صداهای الکترونیک و ارکستری از آن نیز قوی تر است. پستلود با یک آکورد بم می ماژور که محو آن نیم دقیقه به درازا می کشد پایان می گیرد. این محو کندگویی می خواهد تنش های مهیب سیکل آوازی را از میان ببرد.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

پوریا رمضانیان: تسکینِ ۷۵۰ نفر؟!

این زرنگ‌بازی است که من بگویم به‌خاطر تسکین مردم‌ام کنسرت می‌دهم. تسکینِ ۷۵۰ نفر فقط؟ تکلیف دست‌کم ۵۰ ملیون نفر آدم چیست؟ پس این حرف بدترین دروغ است. سوماً، باز حتی اگر حق با شما باشد و بهبودِ حالِ همان هفتصد نفر را هم غنیمتی بدانیم، چرا باید بلیط بفروشم؟ قطعاً در این شرایط بهتر است کنسرت را رایگان کنم که لااقل کمترین خیری رسانده باشم. و درنهایت این‌که، بماند که در جای دیگر می‌شود مفصل‌تر در این مورد سخن گفت که اصلاً رسالت «موسیقی جدی» تسکین نیست، بلکه تربیت است.

بیانیه گروه کر شانته درباره عدم حضور در جشنواره موسیقی فجر

هنر برای هنرمند اعتراض است. او این اعتراض را نثار هرچیزی می‌کند که مانع رشد است و سلامت. تراژدی یونانی با سرنوشت انسان دست‌وپنجه نرم می‌کند، موسیقی بتهوون بر روزمرگی می‌تازد، شعر حافظ از تزویر و ریا می‌نالد، و نقاشی‌های کاراواجو تا اعماق درون شخصیت‌هایش را به‌مبارزه می‌کشد.

از روزهای گذشته…

Elton John ، مروری بر فعالیت هنری – قسمت دوم

Elton John ، مروری بر فعالیت هنری – قسمت دوم

بین سالهای ۱۹۷۲ و ۱۹۷۶ ، Elton John و Bernie Taupin تبدیل به ماشین های غیر قابل کنترلی شده بودند که آلبوم های بسیار زیبا و موفق به بازار عرضه میکردند. بعنوان مثال آهنگ Roket Man برای مدت ۴ سال ۱۶ بار بعنوان Top 20 انتخاب شد و این در حالی بود که کارهای دیگری چون Crocodile Rock ، Daniel ، Philadelphia Freedom و … نیز بارها جزو Top 20 های جدول بودند.
یادداشتی بر موسیقی‌های انتخابیِ فیلمِ «رضا»

یادداشتی بر موسیقی‌های انتخابیِ فیلمِ «رضا»

فیلم در شکل مرسوم و مألوف‌اش موسیقی متنِ ساخته شده ندارد اما پر از موسیقی‌ست. موسیقی‌های انتخابیِ کارگردان در فیلمی که نوشته و بازی‌اش نیز کرده، اولین توفیق را از بهره‌گیریِ متناسب از محوریتِ شهر اصفهان در فیلمنامه به دست می‌آورد. اصفهان را نه مکرر و در صورت‌هایی کلیشه‌ای، بلکه در ساکسفونِ تنها در شبهای اصفهانِ امروز و در یک آوازخوانیِ سنتیِ دورهمی زیر پل خواجو می‌بینیم.
به قلم یک بانوی رهبر (VII)

به قلم یک بانوی رهبر (VII)

پژوهش ها نشان داده اند که موزیسین های ارکستر کمترین میزان رضایت شغلی را نسبت به دیگر کارمندان تجربه می کنند: آن ها ورودی و کنترل کمی دارند. بنابراین، موزیسن ها از فرصت هایی برای شنیده شدن کارشان استقبال می کنند. در این مورد هم من در انتخاب هنرمند میهمان و برنامه ریزی موزیسین ها را درگیر می کنم هرچند تصمیم نهایی به عهده خودم است اما شدیدا معتقدم که ایده های خلاق به نفع همگی از جمله سازمان، موزیسین ها، مخاطب و خود من است.
اصطلاحات مربوط به beat یا ضرب

اصطلاحات مربوط به beat یا ضرب

… back beat اصطلاحی است در موسیقی برای ضربهای شماره دو و چهار در میزانهای چهار ضربی، به همین دلیل از این اصطلاح برای میزانهای ۱۲/۸ – معادل ۴/۴ ضربدر ۳/۲ – نیز استفاده می شود. این اصطلاح در مقابل down beat که به ضرب اول میزان گفته می شود کاربرد دارد.
به بهانه معرفی آثار چند صدایی آهنگسازان ایران و ترکیه (II)

به بهانه معرفی آثار چند صدایی آهنگسازان ایران و ترکیه (II)

شوربختانه، تصور آتاتورک از نوگرایی و ملی گرایی، عرصه را برای اقوام غیر ترک این کشور بسیار ترک کرد، تا حدی که اقوام بزرگی مثل ارامنه، یونانی ها، ایرانی ها و کردها تحت فشار دولت ترکیه یا مجبور به تغییر زبان و فرهنگ خود شدند یا با زور اسلحه کشور را ترک کردند. در این دوره، بسیاری از کلماتی که از دید دولت آتاتورک، ترکی محسوب نمی شد، ممنوع شد، حتی کار به جایی رسید که بعضی از حروف هم از ادبیات رسمی حذف گشتند؛ بعضی از فرم های موسیقی که سابقه چند صد ساله در این کشور داشتند، به دلیل تصورات ناسیونالیستی حذف و بسیاری از نوازندگان خانه نشین شدند.
چند سوال!

چند سوال!

شبکه ی آموزش در برنامه ای تحت عنوان دستان در تاریخ ۱ شهریور ۹۲ میزبان کیوان ساکت بود.* متاسفانه یا خوشبختانه فقط چند دقیقه ی پایانی برنامه را دیدم اما همین مقدار کافی بود تا سوال های بسیاری در ذهنم نقش بندد.
منبری: اهالی هنر نیاز به دیده شدن دارند

منبری: اهالی هنر نیاز به دیده شدن دارند

صحبتهایی بود که سروش به صورت یک سری و در چند آلبوم آثار تولید شده در سه سال فعالیت انجمن را منتشر کند. من و دکتر ریاحی و مزدا انصاری و امیر بکان و کاظم داوودیان هیأت موسس آن انجمن بودیم. آقایان دهلوی و روشن روان و مرحوم بیگلری پور و بنده و دکتر ریاحی هم شورای آموزش و پژوهش بودیم که به کارها نظارت داشتیم. زمانی هم گروه موسیقی دانشکده صدا و سیما را تأسیس کردیم که بنده هم جزء هیأت ژوری بودم و در تدوین اساسنامه اش هم بودم و خلاصه چه عرض کنم… رسیدیم به اینجایی که مشاهده می کنید. در مورد انتشار آلبوم هم پروسه سختی شده که سراغش نرفتم.
Il Carlo IX di Francia del 1566 (قسمت دوم)

Il Carlo IX di Francia del 1566 (قسمت دوم)

از نظر زیبایی شناسی بسیار پویا و انسانی مطابق با فرمهای طبیعی در حرکت بودند ونوای ویلن ها در خانواده آماتی از شکوهی عمیق خبر می دهد که به دور از جنجال ها و هیاهوی محیط حضور خود را تثبیت می کند و چه زیبا که هنر ویلن با آماتی ها بنیان گذاری و ادامه یافت ما همچنان گذشتگان خاندان آماتی را سپاس می گذاریم و کوشش آنان را در ایستایی این پدیده شگرف احساس می کنیم هر چند که شاید نامی از آنها در تاریخ نباشد.
گفت و شنودی درباره سازهای ابداعی (I)

گفت و شنودی درباره سازهای ابداعی (I)

چندی پیش به بهانه انتشار یک فایل تصویری از اجرای موسیقی ایرانی با سازی ابداعی («دل و دل» طراحی شده توسط محمدرضا شجریان)، بحثی در یکی از صفحه های فیس بوک پیش آمد که تبدیل به گفت و شنودی طولانی شد. پس از اتمام این بحث بعضی از دوستان تقاضا کردند که این نوشته در سایت باز نشر شود و امروز اولین قسمت این گفت و شنود را که پس از تغییرات و ویرایشی کلی آماده شده است می خوانید. به دلیل اجازه نداشتن از دوستانی که در بحث شرکت کرده اند و انتشار خصوصی این نوشته در جمع دوستان در یک صفحه شخصی، نام هیچ کدام از طرف های گفتگو در این نوشته نمی آید و تنها به جای نام دوستان «الف» و «ب» نوشته می شود و بخشهایی از نوشته های دوستان که به دلیل انتشار در سایت تغییر یافته است در (…) و “” نمایش داده می شود. برای مشخص تر شدن دو طرف بحث، نوشته های دوستان بر زمینه خاکستری و نوشته های نگارنده، در زمینه سفید نمایش پیدا می کند.
تعزیه خوانی (V)

تعزیه خوانی (V)

نوحه مهم ترین شکل آواز جمعی است، در این فرم، تعزیه خوان و گروه هم خوان و گاه مخاطبان، به صورت سوال و جواب، یک آواز مذهبی را که دارای ریتم مشخص است را اجرا می کنند. تعزیه ها اغلب با پیش خوانی، شروع می شد.پیش خوانی نیز شامل اجرای نوحه ها و مقدمه ای برای شروع نمایش بود.