مراسم تجلیل از دهلوی

خانم قاجار، آقایان دهلوی، صهبایی و پور حسینی در جلسه پرسش و پاسخ
خانم قاجار، آقایان دهلوی، صهبایی و پور حسینی در جلسه پرسش و پاسخ
در تاریخ ۸۳/۰۵/۲۵ به همت اساتید و دوستداران موسیقی در خانه هنرمندان مراسم تجلیل از مقام استاد حسین دهلوی برگزار شد، خبرنگار Harmony Talk گوشه هایی از این مراسم را بازگو میکند.

این بزرگداشت در آمفی تئاتر خانه هنرمندان برگزار شد که با وجود کوچک بودن سالن، برنامه ای منظم و تقریبا” بی نقص اجرا شد. در ابتدای این برنامه خانم قاجار (پیانیست) و آقای حسینی (خواننده) به سخنرانی و اجرای قطعه “فروغ عشق” (که در این برنامه بدون ارکستر و با پیانو اجرا شد) پرداختند. در پایان مراسم نیز استاد دهلوی، صهبایی، قاجار و حسینی به سوالات حاضرین جلسه، پیرامون مسائل مختلف موسیقی پاسخ دادند.

شاید بیشترین تاکید این برنامه روی تئوریزه کردن آواز بود که آقای حسینی مفصلا” در مورد لزوم نگارش یک کتاب تئوری برای آموزش آواز صحبت کردند. این مهمترین بخش برنامه بود، چرا که می تواند شروع جریانی باشد که به بهبود وضع کنونی آواز در موسیقی کشور کمک شایانی نماید.

آواز در ایران سالهاست که بخاطر عدم وجود تئوری مدون به بیراهه می رود و در میان خوانندگان ایرانی کمتر از تعداد انگشتان دست خواننده ای هست که از استیل درست و قدرت لازم برای بهره گیری از تواناییهای کامل حنجره برخوردار باشد! هنوز علامت خاصی برای نت نویسی تکنیکهای آواز ایرانی مانند: غلت یا تحریر مشخص نشده است (البته علائمی از طرف بعضی از پژوهشگران پیشنهاد شده که هنوز بطور رسمی در بین مدرسین آواز کاربرد ندارد)، از طرفی بعضی از معلمین آواز ایرانی به هیچ وجه تمایلی به استفاده از نت برای تدریس آواز ندارند و حتی در مورد صداسازی هم هیچ کمکی به هنرجو نمی کنند! ( که متاسفانه مهمترین دلیل این موضوع، نداشتن دانش کافی این مدرسین، در این زمینه هست.) یکی از مهمترین خدمتهای دهلوی به موسیقی ایران، تدوین این استانداردها بوده که در این مراسم یاران دهلوی بسیار هوشمندانه این موضوع را مطرح کردند.

Hosseini, Dehlavi, Sarir
محمد سریر، دهلوی، پور حسینی در انتهای مراسم
در قسمت پایانی مراسم قسمتی از اپرای “مانی و مانا” پخش شد و خانم قاجار در مورد گرفتن قول اجرای این اثر صحبت کردند؛ سپس پروفسور منوچهر صهبایی در مورد اجرای چند اثر از استاد دهلوی مثل “سوییت بیژن و منیژه” و “شوشتری برای ویلن” در اروپا اجرا شده بود صحبت کردند. (قطعه شوشتری برای ویلن چندی پیش توسط پرفسور صهبایی در اروپا برای پیانو و ویلن تنظیم شده و با ویلن آقای آریا صهبایی اجرا شده است). لازم به ذکر است که منوچهر صهبایی بیش از ۱۰ سال است که با هزینه شخصی به اجرای آثار آهنگسازان ایران می پردازد.

در انتهای مراسم استاد دهلوی به همراه سایر هنرمندان به پاسخ سوالات حضار پرداختند و در این قسمت به معضل وجود مدیران غیر متخصص در مراکز سیاستگذاری موسیقی اشاره کردند. در پاسخ یکی از حضار، که از منتشر نشدن بعضی از آثار ایشان گله کرد گفتند: قبل از انقلاب از طرف دولت فردی را به لندن برای یادگیری روش دقیق پارتیتور نویسی فرستادیم که ایشان متاسفانه هم اکنون در شمال، برای گذران زندگی به تاسیس گاوداری پرداختند!

پس ازپایان این مراسم علاقمندان تا ساعتی – با استفاده از فرصت به دست آمده – برای تبادل نظر با اساتید موسیقی مشغول به صحبت شدند و بعضی تا درب ورودی اساتید را همراهی کردند.

مروری بر مجموعه‌ی «رنگ‌های قدیمی»

«رنگ‌های قدیمی» شامل ۶۵رنگ (از سال۱۲۸۴ تا ۱۳۱۶ از ضبط‌هایی که در دسترس گردآورنده بوده) و یک متنِ شش‌صفحه‌ای­‌ست‌ که بدون آن و با پالایش صوتی بهتر، می‌توانست محصولی دست­‌کم خنثی به‌دست دهد. متن، نتیجه‌گیری‌های نامستدلی دارد. چند نمونه:

تحقیقی درباره باربد؛ موسیقیدان دوره ساسانی (VII)

نخچیرگان به مجموع الحان سی گانه ی باربد شامل می شد. باربد آفریننده ترانه های نوروزی نیز به شمار می رود. از این ترانه ها می توان به فرخ روز، سروستان، ارغنون، لبینا اشاره کرد. آثار باربد را موسیقیدانان قرون بعدی چون شعبه، جنس، آوازه، و شاخه های مهم مقام ها توضیح و توصیف کرده اند، عبدالقادر مراغه ای در مقاصد الالحان ماهیت تاریخی و موسیقی لحن و آثار باربد را خاطرنشان نموده و آن را زمینه دوره اول تشکیل مقام ها شمرده است.

از روزهای گذشته…

ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (V)

ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (V)

این انتخاب، انتخابی عجیب به نظر می آمد. خانه ای در مرکز شهر بود و دیگر مناظری از دهکده و طبیعت زیبا نداشت. همچنین، برای یک شخصیت ملی بزرگ و معروف مانند الگار که نیاز زیادی برای سفرهای متعدد به لندن داشت، هیرفورد حتی دورتر از مالوِرن بود. شاید به علت جدا افتادگی هیرفورد بوده که الگار آن را برای نواختن موسیقی احتیاج داشته و برای خرید انتخاب نموده است.
اصول نوازندگی ویولن (XV)

اصول نوازندگی ویولن (XV)

همانطور که پیشتر درباره الگوی دست گیری آرشه اشاره شد، نرمچه شست راست بر کناره بالایی دهانه پاشنه و یا در حالت مطلوب تر در ناحیه لبه بالایی دهانه پاشنه و چوب آرشه قرار می گیرد و فرم کلی این انگشت به شکل صاف و بدون انحنا به سمت داخل و در حالت مطلوب تر به شکل هلالی به سمت خارج دست می باشد.
و اینک بی‌کرانگی…

و اینک بی‌کرانگی…

شهریور‌ماه ۹۲ و در آستانه‌ی شصت‌سالگیِ محمد‌سعید شریفیان (۱)، آلبومی از ساختههای این موسیقیدان و آهنگساز منتشر شد با نام: ” کوه‌ها، رودها و اینک بی‌کرانگی…” . این اثر ارکسترال، در دهه‌ی شصت و بین سالهای ۶۵ و ۶۶ ساخته شده و مدتی بعد، ضبط و سپس به شکل محدودی منتشر شده بود و حال پس از گذشت سال‌ها، بازبینی و بازنشر شده است. به رغم اینکه نام سمفونی بر این اثر گذاشته نشده و در جلد آلبوم نیز این عنوان بکار ‌نرفته است‌، ولی این آلبوم در حقیقت یک سمفونی کامل در چهار موومان است که به ترتیب «کوه‌ها»، «رودها»، «دشت‌ها» و «و اینک بی‌کرانگی…» نامگذاری شده‌اند.
نی و قابلیت های آن (III)

نی و قابلیت های آن (III)

در ادامۀ مطالب قبلی در مورد ساز نی و سازهای هم خانوادۀ آن به معرفی و بررسی چند ساز بادی محلی در موسیقی مناطق مختلف ایران می پردازیم. سورنا یا سُرنا به معنی بوق و با لغت “Horn” در انگلیسی از یک ریشه می‌باشند. در اصل در میان اقوامی که زبان هند و اروپایی اولیه را صحبت می‌کردند این ساز به علت اینکه از شاخ حیوانات ساخته می‌شد به این اسم نامیده شده است.
کوک و کاربرد آن در سنتور لاکوک (I)

کوک و کاربرد آن در سنتور لاکوک (I)

سنتورِ سل کوکِ نُه خرک نتهاى آن به ترتیب از خرک اول تا نهم اینگونه هستند: مى، فا، سل، لا، سى، دو، ر، مى و فا. کوکِ این سنتورِ سُل کوک در نوشته “استفاده از تیونر برای کوک سنتور” کاملاً شرح داده شده است. دلیلی که به این سنتور سل کوک مى گویند این است که نت خرک سومِ آن که اسم آن سُل مى باشد با صداى نت سُل تیونر یا دیاپازون کاملاً هماهنگ است. بنابراین بقیه نت ها هم با تیونر هماهنگ خواهند بود (هم اسمى و هم صدایى). تیونر یا دیاپازون وسیله اى است که صداى درست و دقیق هر نت را طبق استاندارد و قواعد بین المللى مشخص مى کند.
افسانه‌ی شعرشناسِ خنیاگر (II)

افسانه‌ی شعرشناسِ خنیاگر (II)

پیش از این دوره آهنگ با کلام ساختن اغلب بر شعری بود پرداخته‌ی ترانه‌سرا، اما با تغییر ذائقه‌ی پیش آمده پس از گسست ژرف آن سال‌ها، موسیقی‌دانان شعر کلاسیک ایران را دستمایه‌ی کار کردند. بی داوری در مورد آن که کدام‌یک از این روش‌ها پسندیده‌تر است و بدل کردن تفاوت‌های سبکی به دگم‌های ایدئولوژیک، با یک مرور سریع خاطره‌های تاریخی می‌توان گفت که آثار مشکاتیان از این نظر بهترین‌های شیوه‌ی دوم هستند.
مستر کلاس موسیقی ایرانی در جولیارد

مستر کلاس موسیقی ایرانی در جولیارد

روز جمعه دوّم فوریه به دعوت پروفسور بهزاد رنجبران آهنگساز ایرانی و استاد کنسرواتوار جولیارد نیویورک در ادامه مجموعه کلاسهای world music که بخشی از درس اختصاصی دانشجویان جولیارد به شمار میرود، مستر کلاس موسیقی ایرانی برگزار شد.هنرمندان این دوره، سیامک جهانگیری نوازنده نی مقیم ایران و بهروز جمالی موسیقیدان ایرانی مقیم امریکا بودند.
گروه ریمونز (III)

گروه ریمونز (III)

آلبوم تک آهنگی “Baby I Love You با طرح جلدی از گروه دختران راک “رونتسگ” (Ronettes)، از بزرگترین موفقیتهای ریمونز بود که در رده هشتم قرار گرفت. در سال ۱۹۸۱ ششمین آلبوم ریمونز “رویاهای شیرین” (Pleasant Dreams) عرضه شد. تولیدات آنان بار دیگر رونق گرفت و این بار گراهام گولد من (Graham Gouldman) از موسیقی پاپ انگلستان بود که آنان را حمایت کرد.
گزارش جلسه پنجم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی»

گزارش جلسه پنجم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی»

بعد از ظهر چهارشنبه ۲۵ بهمن ماه ۱۳۹۱، پنجمین جلسه‌ی «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» با عنوان «آشنایی با برخی بحث‌ها در زیباشناسی و فلسفه» (که در نقد مورد استفاده‌اند) در خانه‌ی موسیقی برگزار شد.
گذشتن از مرز کلمات با «تریو اولریش درِکس‌لِر» (II)

گذشتن از مرز کلمات با «تریو اولریش درِکس‌لِر» (II)

آهنگ سوم حالا تمام شده و نوبت به قطعه‌ی چهارم می‌رسد که اسمش هست «ترانه‌ی شنها» (Song of Sands). اولریش توضیح می‌دهد که این قطعه، ترانه‏‌ای‌ست درباره‏ی انرژی و پویایی. ترانه‏ی شنها شروع می‌شود. ضرباهنگی پُرجنب و جوش و لنگی خاصی که مخصوص جَز است، با ملودی‌های کوتاه و بریده‏بریده‏ی کلارینت‏باس با رَنگی خَش‌دار آغاز می‏شود. آن ضرباهنگ ادامه می‏یابد و این ملودی‏ها، جنب‏وجوش نهفته در نٌتها را به صدا بدل می‏کنند. بازی‌های ظریف و خلوت با ریتم بین درامز و پیانو به آهنگ پایان می‌بخشند.