پگی لی

Peggy Lee
Peggy Lee
تمام خوانندگان باید از توانایی شگفت انگیز او درس بیاموزند، حضور او سرشار از ظرافت و جذابیتی خالص و با عظمت است. (فرانک سیناترا ۱۹۹۴)

در یک شب شاد و پر سر وصدا، مهمانان با سرخوشی گپ میزدند بگونه ای که صدای خنده و گفتگو بلندتر از صدای دسته موسیقی بود. این محل کلوبی در پالم اسپرینگز به نام Doll House بود. پگی لی با تمام قدرت صدایش میخواند اما به نظر نمی رسید هیچ کس اهمیتی به شنیدن صدای او بدهد.

در این شرایط ایده ای به ذهن او خطور میکند، در ترانه بعدی پگی لی، صدایش را تا حد یک زمزمه پایین آورد، صدایش از صدای جمعیت پایین تر بود و تماشاگران کم کم از همهمه خود کاستند و به آوای پگی لی گوش سپردند. این داستان شاید ساختگی باشد اما به خوبی موجودیت احساسی خاص صدای لی را به تصویر میکشد.

audio file I’m a fool to want you

عده کمی از مردم این داستان را میدانند، زیرا ۵۰ سال از زمانی که او اجازه نقل این ماجرا را داده میگذرد. صدای طبیعی لی تا زمان بیماری شدیدش در سال ۱۹۸۰ کاملا قوی و پرمایه بود. هنگامی که با آن صدای زمزمه وار میخواند، تمام وجود خود را با اشاره ای ظریف و آشکار برملا میکرد. پگی لی هرگز سعی نکرد صدای خواندن خود را حتا تا حد گفتگو بالا ببرد. پگی لی مردم را با نرمی و آهستگی صدایش به دور خود جمع میکرد، مانند دیزی بوکانان (Daisy Buchanan)، قهرمان داستانی از اسکات فیتزجرالد (Scott Fitzgerald).

برخلاف بسیاری از خوانندگانی که با آوایی بلند و گسترده و نمایشی میخوانند، لی هنگامی موفق میشد شنونده ای را به حلقه شنوندگان خود اضافه کند که به او با نرمی و ملایمتی وصف نشدنی و مملو از صمیمیت نزدیک می شد. او آنجا بود، چهره به چهره تماشاگر، هرچند نمیتوانست مانند یک بازیگر لوده تماشاگرانش را با خنده و چشمک میخکوب کند، اما کافی بود نیم ضرب در یک ترانه مکث کند یا نتی را کمی بالاتر یا پایین تر از معمول بخواند، آنوقت بود که همه مجذوب میشدند. پگی لی به عنوان یکی از افسونگرترین خواننده های پاپ، به خوبی از قدرت چنین اشاراتی باخبر بود.

audio file The boy from Ipanema

لی در طی نیم قرن تماشاگران کنسرت، خریداران صفحه و بینندگان فیلم را مسحور خود کرده و در دهه نود نیز با پشت سر گذاشتن هفتادمین سالگرد تولدش، همچنان در زمینه اجرا، تولید صفحه و ترانه سرایی فعال بود. او تنها یک بازمانده دوران گذشته نبود، بلکه یک فاتح و قهرمان بود. با وجود چند بیماری خطرناک، چهار ازدواج ناموفق و ظهور راک اند رول، لی تنها زنی است که توانست در دهه ۴۰،۵۰ و ۶۰ ترانه هایی در فهرست Top Ten داشته باشد.

لی، تنها زنی بود که علاوه بر داشتن مقام خواننده بزرگ پاپ کلاسیک و Jazz، توانست در زمینه ترانه سرایی برای خودش و دیگر خوانندگان به سطح بسیار بالای حرفه ای دست یابد. از طرفی قابلیت بازیگری او در حدی بود که توانست کاندیدای جایزه اسکار شود.

گفتگوی هارمونیک

روشی برای کمک به هنرجویان در انتخاب کوک درست (II)

الف- مطمئن شوید دست چپ روی انگشت دوم و سوم متعادل شود و انگشتان، بالای نت هایشان شناور باشند و به راحتی روی آن‌ها فرود آیند.

«پرورده یِ عشق» (IV)

سخن دیگر اینکه توجّه شهیدی به تنوّع شعر و خواندن شعر شاعران مختلف مثال زدنی است و صرفا به دو یا سه شاعر برجسته اکتفا نکرده است. بنابر سنّت های سینه به سینه در آواز ایرانی بیشتر آواز را با غزل و آن هم غزل سعدی و بعدها غزل حافظ می خوانند و در مرتبه ی پایین تر غزل و مثنوی عطّار و مولانا یا رباعیّات خیّام، در این میان با وجودِ نبوغ شعری بی نظیر و تصاویر بدیع و محتوایِ عاشقانه یِ برجسته یِ سروده های نظامی، شعر حکیم نظامی گنجوی در آواز ایرانی مورد غفلت واقع شده است، عبدالوهّاب شهیدی نظامی خوانی ست بی نظیر که به خوبی از عهده ی بیان احساساتِ عمیق شعر نظامی برآمده و در این زمینه در مجموعه ی برنامه ی گلها آثار ماندگاری از خود به یادگار گذاشته است: هنگامی که در audio file برنامه ی گلهای رنگارنگ ۳۸۸ در مثنویِ ابوعطا، زاری های مجنون را بر درگاهِ کعبه زمزمه می کند:

از روزهای گذشته…

اصول کاربردی هارمونی (قسمت دوم)

اصول کاربردی هارمونی (قسمت دوم)

رویکردهای مبتنی بر بینش هانریش شنکر (heinrich schenker) از این امتیاز برخوردارند که بیش از روش های دیگر، بر پایه «شنیدن» تکیه دارند. خصوصاً این فرضیه که همه آکوردها از اهمیت ساختاری یکسانی برخوردار نیستند و این امر که معنای هارمونیک یک قطعه نسبت به زمینه ی خطی آن تغییر می یابد، از بینشی انتقادی خبر می دهد.
حسن کسایی، آقای نی

حسن کسایی، آقای نی

نام استاد کسایی با نی چنان عجین شده که تصور یکی بدون دیگری امریست محال. نی از جمله سازهایی است که در تاریخ موسیقی ایران جایگاه پرفراز و فرودی از دربار پادشاهان ساسانی تا همدم بودن با شبانان داشته؛ ولی هیچگاه نتوانست قابلیت اصلی خود را نشان دهد که بتواند مانند سازهایی از قبیل عود، تار،سنتور و انواع مختلف سازهای آرشه ای و مضرابی جایگاه نسبتا ثابتی در بین موسیقی دانان و مردم پیدا کند.
تاریخ مختصر موسیقی ایران، پیش از اسلام تا صفویه (I)

تاریخ مختصر موسیقی ایران، پیش از اسلام تا صفویه (I)

حکومت های فلات ایران پراکنده بودند. اولین تجربیات یکجانشینی ولی فاقد یک سلطنت کلی و یکپارچه. یکی از تمدن های مهم سیلک کاشان است. آریایی ها پس از ورود یک حکومت یکپارچه ایجاد می کنند که تمام تمدن پیش از آریایی در آنها وجود دارد. بررسی تمدن پیش از آریایی نشان می دهد که آنها تحت تاثیر بین النهرین، آشور، بابل و کلده هستند. خود بین النهرین ریشه در مصر دارد.
درباره «گفت و شنید»

درباره «گفت و شنید»

سوئیت سمفونیک «گفت و شنید» که توسط «پیمان سلطانی» و بر اساس خمسه نظامی گنجوی آهنگسازی شده از امروز وارد بازار موسیقی کشور شد. در این آلبوم که نوازندگان ارکستر فیلارمونیک ارمنستان آن را اجرا کرده‌اند، غلامرضا رضایی و سعید ادیب آواز خوانده‌اند و یارتا یاران هم خوانش شعرها را به عهده داشته است. نوشته ای که پیش رو دارید توضیحاتی از عوامل این اثر است که با هم می خوانیم:
گوستاو سانتائولالا

گوستاو سانتائولالا

گوستاو سانتائولالا تهیه کننده و آهنگ سازی که سبک موسیقی اش ترکیبی است از راک، موسیقی آفریقایی و آمریکای لاتین، متولد سال ۱۹۵۲ در شهر بوینس آیرس در آرژانتین، برنده جایزه اسکار بهترین موسیقی متن برای فیلم “کوهستان بروک بک” در سال ۲۰۰۶ است. در حال حاضر آلبوم های او جزو پرطرفدارترین آلبوم های آمریکای لاتین است.
مردان حرفه ای آواز ایران (III)

مردان حرفه ای آواز ایران (III)

خوشبختانه صدیق تعریف جزو آن دسته از خوانندگان موسیقی نبوده که یه شبه بر فراز بادبان های سرگردان سوار و فردای آن نیز به افقی سرنگون گردد. او در هر اجرا پرسشی جدید را به پیش می کشد و در ادامه امضایش را به آرامی و با اطمینان پای اثرش می گذارد. آنچه در ذهن مخاطب، پس از رویت اجرای آوازی تعریف باقی می ماند، تصویر مشخصی از رمز گشایی نشانه های موسیقی یک قرن آواز دستگاهی است. به این صورت که گاه باد خبر می دهد که دریا آرام شده و گاه آنچه پشت چشمانت است، با نسیمی به آن سوی دریا روانه می شود. یعنی آوایی سراسر در ستایش انسان. از اینرو در پایه های روش شناسی اجراهای آوازی تعریف را می توان اجتماعی با نفوذ در میان غالب طبقه ها دانست.
اهمیت بخش باس در تنظیم قطعات (I)

اهمیت بخش باس در تنظیم قطعات (I)

بدون شک ترانه و قطعات موسیقی زیادی وجود دارند که برای بسیاری از علاقمندان به نوازندگی، جذابیت لازم برای اجرا را دارند. مشکل اغلب هنگامی بوجود می آید که نوآموز موسیقی به نت قطعه مورد علاقه خود دسترسی نداشته باشد یا به نتی دسترسی دارد که برای ساز دیگری تنظیم شده است. در این نوشته سعی می کنیم تا حد امکان راهنمایی هایی برای تنظیم یک قطعه برای ساز سولو ارائه کنیم.
در اندیشه برداشت های دیگر از موسیقی دفاع مقدس (IV)

در اندیشه برداشت های دیگر از موسیقی دفاع مقدس (IV)

این آثار برگزیده هیچگاه انتشار وسیع نیافتند. ارگان هایی که صدها، هزارها و بلکه میلیون ها عکس، تراکت، پوستر، جزوه های ریز و درشت و انواع و اقسام لوح های یادبود را برای بزرگداشت خاطره دفاع مقدس تولید کرده بودند، به نشر محصول زحمت شبانه روزی، استعداد و اعتقاد ده ها هنرمند موسیقیدان (آهنگساز، نوازنده، تنظیم کننده، صدابردار، رهبر، خواننده و… شاعران آن سرودها)، اهتمامی نکردند.
پژمان اکبر زاده

پژمان اکبر زاده

متولد ۱۳۵۹ شیراز نوازنده پیانو و پژوهشگر persia_1980@yahoo.com
اپرای توسکا (II)

اپرای توسکا (II)

در فوریه ۱۷۹۸ لشکر فرانسه روم را اشغال نمود و مدعی جمهوری رومن جدیدی شد. شخصیت “سزار آنجلوتی” در اپرا (بر اساس شخصیت تاریخی لیبوریو آنجلوسی) که یکی از رهبران جمهوری و حاکم روم بود، ساخته شده. پاپ مجبور به فرار به توسکانی شد. پادشاه نپال سعی به نجات پاپ کرد اما خودش نیز مغلوب شد. در ژانویه ۱۷۹۹ جمهوری نپال اعلام حاکمیت کرد. در آوریل ۱۷۹۹ زمانی که ناپلئون در مصر بود، ارتش روسی – اتریشی به شمال ایتالیا راه یافت و انگلیسیها را شکست داد.