دراو ارگان

ساختمان اولیه ارگ های هموند از پشت
ساختمان اولیه ارگ های هموند از پشت
درباره دراو ارگان (Drawbar Organ)
هموند توانست با اختراع چرخهای دوار مولد صدا، امواج سینوسی را به هر طریقی که علاقه داشت با یکدیگر ترکیب کند و الگوهای مورد علاقه خود را تهیه کند. اما او برای ساخت یک دستگاه موسیقی شبیه به ارگ کلیسا نیاز به ایجاد تغییراتی در اختراع خود بود در غیر اینصورت ارگ او همانند ارگ های کلیسا فضای زیادی را اشغال می کرد.

او از تعدادی مهندس کمک گرفت و اولین نمونه از ارگ هموند را ساخت. اما متاسفانه قسمت مولد صدای این ارگ حجمی معادل یک انباری را به خود اختصاص داد همچنین سیم پیچی مربوط به این ساز بسیار پیچیده و دست و پا گیر بود. اگرچه این دستگاه تولید صدای موسیقی می کرد اما به هیچ وجه آن چیزی نبود که هموند آنرا در ذهن خود می پروراند، نه ارزان بود و نه کوچک و قابل حمل توسط یک اتومبیل.

در هرصورت نمونه اول ساخته شد و تنها می بایست به طریقی با آن موسیقی نواخت. یک پیانو دست دوم خرید و کیبرد آنرا بگونه ای تغییر داد که با زدن هر کلاویه دو کنتاکت فلزی به یکدیگر وصل می شدند. بنابراین از هر کلاویه دو سیم به بیرون کشید. سیم های کلاویه ها را از وسط کارگاه به داخل انباری کشاند و به مولدهای گردان صدا وصل کرد. تعداد سیم ها بسیار زیاد بود و همین باعث شد که در نهایت یک کشف بزرگ دیگر اتفاق بیفتد.

کشف تازه و عجیب
او برای اینکه سیم ها به دست و پا گیر نکنند آنها را به دور هم پیچاند و بصورت کلاف به داخل اطاق حاوی چرخها برد. باورکردنی نبود اما هنگامی که یکی از کلید های پیانو را فشار می داد تا یکی از چرخهای مولد صدا تولید صوت کنند، از دیگر مولد های صدا نیز اصواتی به گوش می رسید و در مجموع صدایی که از دستگاه شنیده می شد بسیار زیبا و دوست داشتنی بود.

شکل موج خروجی نمایش دهنده یک ترکیب پیچیده از امواج بود که پس از بررسی مشخص شد که این امواج با هم رابطه هارمونیک دارند.

روزهای سالهای ۱۹۳۳ و ۱۹۳۴ پر از التهاب بود و اغلب خیلی دیر می گذشت. پس از حدود یک ماه کار سخت در آزمایشگاه، هموند به همراه همکارش توانست ۹۱ چرخ مولد صدا با اشکال گوناگون بسازد تا بتواند بسیاری از صداهای زیبا که مورد پسند مردم بود را تولید کند.

نمونه اولیه ارگ او به گونه ای بود که فقط اجازه نواختن یک نت در آن واحد را میداد و لازم بود تا برای اجرای هم زمان چند نت و نتهای مختلف علاوه بر شکل چرخ ها، بتوان آنها را با سرعت های متفاوت به گردش در آورد. لذا بنظر می رسید که باید یک گیربکس بسیار دقیق برای انتقال و تغییر سرعت موتورها طراحی و ساخته شود. موتورهایی را که قبلا” هموند به تولید انبوه رسانده بود قدرتی حدود یکصدم اسب بخار داشتند و فقط با یک سرعت به حرکت در می آمدند.

audio file Hammond Organ + Guitar, Black Orpheus

استفاده از کلید های میله ای
Drawbars
کنترل رنگ صدا با دراوبارز
او پس از غلبه بر مشکلات اجرایی این سیستم، یک شبکه پیچیده (برای زمان خود) متشکل از ۱۵۰۰ سوئیچ های کوچک را طراحی کرد و ساخت، به گونه ای که با فشار دادن یک کلاویه بطور اتوماتیک هارمونیک های آن نت نیز با آن نواخته می شد. کلید هایی که در اختیار نوازنده بود به او اجازه می داد تا صدای هارمونیک ها را به دلخواه کم و یا زیاد کند. این کلید ها که حالت میله ای داشتند بعدها به کلید های Drawbar معروف شدند.

کلید های دراوبار (Drawbar) که امروزه گاهی به تن بارز (Tone Bars) هم نامیده می شوند از پر قابلیت ترین توانایی ارگ های هموند – و نمونه های مشابه ساخت آن – است که به نوازنده اجازه ترکیب اصوات و انتخاب رنگ صدای مورد نظر خود را می دهد.

در اندیشه برداشت های دیگر از موسیقی دفاع مقدس (I)

پیش از شروع به نوشتن این مطلب، یکی از دوستان نویسنده در تاریخ دفاع ۸ ساله، به آرامی و با تاکید، یادآور شد که ما «موسیقی جنگ» نداریم بلکه موسیقی دفاع مقدس داریم؛ در واقع، تاکیدش بر پرهیز از واژه «جنگ» بود. دوست ما بار سیاسی و حتی تاریخی این واژه را در نظر داشت. درست می گفت که ما مردمی جنگ طلب نیستیم. ولی نمی شد انکار کرد که همین واژه منحوس که به قول ملک الشعرای بهار «فغان ز جغد جنگ و مرغوای او که تا ابد بریده باد نای او در تمام ۸ سالی که ایران درگیر آن بود، میلیون ها بار از طریق رسانه های نوشتاری و شنیداری و دیداری، پخش شد.

موسیقی پنهان در هندسه (III)

به غیر از پاره خط S1S2 و S1S8 که اضلاع چند ضلعی بوده و قطر نیستند، در چندضلعی ها بین طول ضلع و طول قطرها روابط ریاضی خاصی برقرار می باشد. در مثال بالا که هشت ضلعی منتظم است، بین اقطار و طول ضلع روابط زیر برقرار است:

از روزهای گذشته…

پنجمین کنسرتو

پنجمین کنسرتو

“خواستها، خواه شدید باشد خواه نه، هرگز نباید طوری بیان شود که نفرت آور گردد. موسیقی نیز در سهمناکترین حالت خود، نباید گوش را آزار دهد، بلکه آنجا هم باید گوش را بنوازد و پیوسته موسیقی بماند.” (موتسارت، ۱۷۸۱)
به‌استقبال «ماراتن پیانو» در پردیس هنرهای زیبای دانشگاه تهران (I)

به‌استقبال «ماراتن پیانو» در پردیس هنرهای زیبای دانشگاه تهران (I)

درست یک‌روز پیش از پریشانی حملات چهارشنبه، در لابه‌لای گرما و خشکی فضای اداری دانشگاه، گروه موسیقی دانشگاه تهران رویدادی را سامان داد که بی‌شک خجسته بود. «ماراتن پیانو» عنوان برنامه‌ای بود که در لابی دانشکده‌ی هنرهای نمایشی و موسیقی دانشگاه تهران و یکی از کارگاه‌های گروه موسیقی برگزار شد و طیّ آن، بیش از پنج‌ساعت انواع و اقسام قطعات از رپرتوار موسیقی کلاسیک غربی توسط نوازندگان گوناگون –عموماً دانشجویان- اجرا شد. تنها وجه اشتراک این قطعات این بود که در آن‌ها ساز پیانو نقشی را برعهده گرفته بود. این رپرتوار از حیث فرم، سبک و نیز دوره‌ای که قطعات به آن تعلق داشتند بسیار متنوع بود و قطعاتی از آهنگسازانی چون باخ، شوبرت، استامیتز، گریگ، راخمانینف، موتسارت، بورن، پروکفیف، هیندمیت، برامس، کورت وِیل، پولنک و سن ‌سانس در آن اجرا شد.
مروری بر کتاب «بنیان های آموزش موسیقی» اثر ادگار ویلمز (III)

مروری بر کتاب «بنیان های آموزش موسیقی» اثر ادگار ویلمز (III)

پدیده صدا در قالب آواز می تواند ریتم درونی کودک را بیدار کند و در شکل حرکات بدنی صورت بپذیرد. یعنی عامل ریتم در آواز نهفته است. آوازها یک فرآیند موسیقایی ناخودآگاه هستند که در آموزش موسیقی بیشترین اهمیت را دارند. آواز استعدادهای موسیقایی کودک (ذاتی یا گاهی ارثی) مانند حس ریتم، سرعت، تقسیمات دوتایی، سه تایی، فواصل ملودیگ و گام ها و آکوردها، حس تنال و مدال وارزش نهفه در کلام و حس شعری را بیدار می سازد.
اِدیت پیاف، گنجشککِ آواز فرانسه (VII)

اِدیت پیاف، گنجشککِ آواز فرانسه (VII)

سال ۱۹۶۱ به درخواست برونو کوکَتریس (Bruno Coquatrix)، ادیت پیاف در اُلمپیایِ پاریس (Olympia de Paris) که به خاطر مشکلات مالی در حال ورشکستگی بود، یک سری کنسرت برگزار کرد که جزِ, به یادماندنی ترین و متأثر کننده ترین کنسرت هایش بود. ادیت با اجرای این برنامه ها، اُلمپیا را از ورشکستگی نجات داد اما وضعیت جسمی خودش بسیار وخیم بود و بیماریِ آرتریت او را از کاراُفتاده کرده بود و تنها با تزریق مقدار زیادی مورفین می توانست به خواندن ادامه دهد و خود را بر روی صحنه سر پا نگه دارد.
چگونه سکوت مرگ را یادآوری می کند (V)

چگونه سکوت مرگ را یادآوری می کند (V)

قاعده ی هارمونیک ها خلاص شود ودر عین حال می دانیم که صدای خالص از دامان طبیعت گرفته می شود و پس از پالایش و فیلتر به دست ما نمی رسد، این امکان به وجود می آید، زمانی که صدا از دستان ما خارج می شود و مجدداً به دامان طبیعت باز می گردد ،به حیاتش ادامه می دهد. سؤال این جاست که در چنین شرایطی چگونه می توان پذیرفت که “سکوت” (Silence) اثر جان کیج (John Cage) در اتمسفر “۳۳:′۴ اش خالی از صدا بوده است؟ موسیقی کیج موسیقی طبیعت و انسان است، موسیقی ماندگار است؛ چرا که از مجموعه صداهای موجود در طبیعت استفاده می کند.
ادیت در ویولن (VI)

ادیت در ویولن (VI)

هدف از این نوشته بررسی انگشت گذاری (ادیت دست چپ) یکی از جملات پایین رونده ی سریع در بخش دوم (Recitativo) کنسرتو ویولن شماره دو ماکس بروخ است. از آنجا که غالب ادیت های چاپی در دسترس موجود از این جمله که برای انگشت گذاری آن ارائه گردیده، دارای روشی مشابه در شکل انگشت گذاری بوده و درعمل اجرای سولیست را دارای پرش و قطع های بزرگ صدایی و نیز دشواری در امر اجرا می سازد، در این مطلب به بررسی نحوه انگشت گذاری این جمله پرداخته خواهد شد.
فکر نمی کنم در هیچ کجای دنیا در تلویزیون موسیقی بتهوون پخش کنند!

فکر نمی کنم در هیچ کجای دنیا در تلویزیون موسیقی بتهوون پخش کنند!

یکی از خوانندگان سایت امروز نامه ای را برای ما ارسال کردند که با توجه به اهمیت و جالب بودن موضوع بدون کوچکترین تغییری در محتوا تنها با کمی تغییر در نحوه ارائه، آنرا برای شما منتشر می کنیم. امیدواریم مسئولین و سیاست گذاران موسیقی کشور نیز توجهی به این موضوع داشته باشند.
روی اوربیسن، صدایی با نفوذ (II)

روی اوربیسن، صدایی با نفوذ (II)

وی صدای خود را اگر عالی نه، اما جاودان می پنداشت. در ششمین سال تولدش پدرش به او گیتاری هدیه داد. اوربیسن در سن هفت سالگی دراین باره گفت: ” من تصمیم خودم را گرفته بودم، دیگر هیچ چیزی برایم اهمیتی نداشت… ” موسیقی همه زندگی او شد. تاثیر اصلی موسیقی بر روی اوربیسن جوان موسیقی کانتری بود، به ویژه از اشعار لفتی فریزل (Lefty Frizzell) بسیار متاثر شده بود.
اشتوکهاوزن، عقل گرا و عارف (IV)

اشتوکهاوزن، عقل گرا و عارف (IV)

این نیاز به با گذشت، چند سال بیش از پیش احساس شد، مخصوصا در نتیجه ارتباط اشتوکهاوزن با موسیقی و مذهب شرقی. اشتوکهاوزن پس از معروف شدن، تور کنسرت هایی را در سراسر دنیا برگزار کرد. برخوردهایی که اشتوکهاوزن در طی این تورها با فرهنگ هندی و ژاپنی داشت، تمایلات مذهبی که از دوران کودکی تا کنون درون او خفته بودند را بیدار ساخت.
یادآوری های پیرامون بررسی سه شیوه هنر تک نوازی  <br>در موسیقی ایرانی، پژوهش مجید کیانی (VII)

یادآوری های پیرامون بررسی سه شیوه هنر تک نوازی
در موسیقی ایرانی، پژوهش مجید کیانی (VII)

شاعر و نویسنده همدوره ردیف های موسیقی سنتی، آقا غلامحسین، میرزا عبدالله و آقا حسینقلی: قاآنی شیرازی، شاعر رسمی دربار ناصرالدین شاه است که غیر از قصیده سرایی و مداحی به شیوه سعدی نیز غزل می گفته و کتاب «پریشان» را به سبک «گلستان» سعدی با «اندکی تغییر» نوشته است. مراجعه به این کتاب «ملال تکرار» را دقیقا نشان می دهد. (۴)