گفتگو با آن سوفی موتر (IV)

آن سوفی موتر
آن سوفی موتر
موتر: در حقیقت من از آن دسته موزیسین ها هستم که باید با موسیقی که می نوازم ارتباط احساسی بگیرم. به عبارت دیگر اگر نواختن یک قطعه تنها یک فعالیت ذهنی باشد، من نیازی به اجرای آن بر روی صحنه نمی بینم. چون در این صورت ممکن است نتوانم آن را به اندازه کافی خوب، متقاعد کننده و پر شور بنوازم، در نتیجه مخاطب هم نمی تواند آن را درک کند، از آن لذت برده و الهام بگیرد.

مثلا گوبایدولینا قطعا آهنگسازی است که فرم را به خوبی شناخته است. آثار او ژرفای احساسی دارند و قدرت نت نویسی و ارکستراسیون او باور نکردنی است. داستان شکل گیری کنسرتوی In Tempus Praesens او بسیار شگفت انگیز است. داستان از این قرار است که گوبایدولینا، این سازه عظیم آوایی را در ذهن خود می شنود و سعی می کند آن را بر روی کاغذ بیاورد، قابل فهم ساخته و نظم ببخشد … اما همانطور که در حال نوشتن نت هاست ناگهان صداها این موسیقی در ذهنش محو می شود.

او نتوانسته سریع عمل کند، حقیقت تأثیر گذارتر این است که گوبایدولینا گاهی صداهایی را در ذهنش می شنود که با هیچ ارکستری نمی توان آنها را نواخت. در نتیجه آنچه او بر روی کاغذ می آورد، تنها بخش کوچکی از آنچه باید باشد است و به عقیده من همین درصد کم نیز واقعا مو را بر تن انسان سیخ می کند. این تجربه ای است که می تواند زندگی انسان را متحول کند زیرا گوبایدولینا از عظمت نمی هراسد. اما بعضی از آهنگسازان معاصر از عظمت ابا دارند زیرا احساس می کنند که ما به عینیت کامل نیازمندیم اما من مانند آنها فکر نمی کنم.

من واقعا گوبایدولینا را تحسین می کنم، زیرا او نیز مانند باخ آهنگسازی چیره دست، ماهر و کاملا با تجربه است. او نسبت ها را به خوبی می شناسد، مثلا، رابطه بین پنج قسمت کنسرتو ویولون را می داند. این نوع آهنگسازی به این معنی نیست که او هرچه به ذهنش می آید را می نویسد چون باشکوه و عظیم هستند بلکه کار او سه مرحله متفاوت را در بر می گیرد.

گوبایدولینا نخست رجیسترهای بالا و پایین را در رنگ های روشن و تیره می نویسد. این ویولون کنسرتو داستان سوفیاست، الهه ای که وجود تنهایی است که در برابر جامعه قرار گرفته است. قطعا رجیسترهای بالای ویولون نمایانگر سوفیا هستند و در پارتیتور ارکستر، تنها یک ویولون وجود دارد. سپس زهی های تیره و تسخیرگر را می شنویم که بخش تاریک پارتیتور را تشکیل می دهند.

گوبایدولینا پس از ایجاد تعادل بین بخش های روشن و تیره که خود رویکردی فلسفی است، سپس به کار دشوار وارد کردن آنها در معادله می رسد. او در این مرحله با رابطه تمپوها در هر پنج بخش کنسرتو سرو کار دارد. این کار واقعا محاسباتی است و در اینجاست که رابطه او با باخ آشکار می شود.

اما ویژگی خاص این اثر این است که معماری آن هیچگاه ایجاد مزاحمت نمی کند بلکه شما را شیفته خود می کند. باز ممکن است به نظر برسد که این کار برون ریختن آن چیزی است که در ذهن شکل گرفته اما نکته در این است که این اثر به زبان گوبایدولینا نوشته شده است و هیچ شباهتی به آثار دیگران ندارد البته نمی توان این را نیز انکار کرد که گوبایدولینا برخاسته از سنتی است که کاملا تحت تأثیر موسیقی قرن ۱۸ و ۱۹ بوده است. اما گوبایدولینا این موسیقی را از آن خود کرده است و سبک خاص خود را دارد.

نایلز: که کار آسانی هم نیست، درست است؟
موتر: وقتی پای حرف آهنگسازها می نشینم به دردی که پشت هر قطعه نهفته است پی می برم. مخصوصا در این کنسرتو درد زیادی نهفته است. مثلا چهل میزان پیش از کادانس را در نظر بگیرید. از نظر گوبایدولینا در این صحنه سوفیا تقریبا به صلابه کشیده می شود. در این لحظه حساس ارکستر موتیفی کوبه ای دارد که مانند سنگی پا بر جا می ایستد: سرنوشتی گریز ناپذیر و ویولون نیز در تلاش فرار است.

پس از یک درنگ طولانی غیر قابل باور، کادانس شروع می شود. این قطعه باورنکردنی است و من واقعا تحت تأثیر قرار گرفتم وقتی دیدم که مخاطبان در اجرای نخست آن در سوئیس می توانستند آن را درک کنند. من بر این باورم که در هر هنر بزرگی پیامی گنجانده شده که حتی اگر برایمان نا آشنا نیز باشد می توانیم با آن ارتباط بر قرار کنیم.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

شهرام صارمی از مدیریت اجرایی جشنواره موسیقی فجر استعفا کرد

در پی استعفای اعتراض آمیز علی ترابی، شهرام صارمی مدیر اجرایی سی و پنجمین جشنواره موسیقی فجر، یک روز پس انتصاب مدیر جدید دفتر موسیقی وزارت ارشاد با انتشار نامه‌ای سرگشاده از سمت خود استعفا کرد.

مروری بر آلبوم «سالنامه»

سالنامه در میان آثار فیاض، بیش از همه در مسیرِ «در گذر» است. علاوه بر مشابهت در فرایند آهنگسازی و نوعِ کنار هم نشاندنِ و برخورد با مواد و مصالح موسیقی، حضور صریحِ برخی نقش‌­مایه­‌های «در گذر»، مدگردی­‌های متنوع، استفاده از نوازندگانِ گروه در مقامِ خواننده و ساختار کلی مجموعه، این همانندی را پررنگ­‌تر می­‌کند.

از روزهای گذشته…

والی: ردیف یعنی رپرتوار استاد

والی: ردیف یعنی رپرتوار استاد

این کار خیلی خوب است. من در مورد کار خودم صحبت می کنم و می گویم معتقدم سیستم دستگاهی، یک سیستم کامل و مستقل است. بعضی هستند که می خواهند دو سیستم مختلف را ترکیب کنند، بعضی هم می خواهند سیستمی بوجود بیاورند که بازدهی مخصوص به خودشان را داشته باشد.
رهبر ارکستر

رهبر ارکستر

رهبر ارکستر کیست؟ وظیفه او چیست؟ چگونه با نگاه ها و اشاره هایش همه سازها را کنترل و هدایت می کند؟ چرا با این وجود بسیاری از مردم در این فکر هستند که او در میان نوازندگان کار خاصی انجام نمی دهد؟ آیا او تنها، فردی است که باید لباسهای شیک و تمیز بپوشد و مانند ناظم یک مدرسه به هنگام اجرا مراقب حرکات نوازندگان باشد؟
استفاده از تیونر برای کوک سنتور (II)

استفاده از تیونر برای کوک سنتور (II)

آموزش کوک سنتور به طریقه ی سنتی(با تکیه بر گوش): کار و تمرین بر روی اصوات تا گوش هنرجو قادر به تشخیص صدای درست شود. این روش البته مستلزم صرف وقت زیادی است و کار و انرژی فراوان را هم از طرف معلم و هم از طرف شاگرد نیاز دارد.
بهاریه سال ۹۴ و دو شب اجرا از ارکستری که هنوز تشکیل نشده است!

بهاریه سال ۹۴ و دو شب اجرا از ارکستری که هنوز تشکیل نشده است!

سایت گفتگوی هارمونیک به رسم ده ساله ی اخیر، سر آغاز هر نوروزی را با عرض شادباش به اهالی موسیقی، آرزوی بهروزی برای ایشان و ارائه ی مطلبی آغاز می کند و گاه در آن سعی می شود به اتفاقات مهمی که در یک سال گذشته ی موسیقی کشور رخ داده است، بپردازد. اما از آنجا که سخن از چگونگی روند موسیقی کشورمان طی چند سال اخیر منجر به بازگویی تلخکامی های این اهالی خواهد شد و به قول قدیمی تر ها شگون ندارد سال نو را با این دست گلایه ها شروع کنیم، بهتر دیدم فقط از مهمترین اتفاق سال گذشته حرف بزنم: اجرای ارکستر سمفونیک تهران. اما آیا واقعاً این یک اتفاق بزرگ بود؟ به طور قطع می توان گفت تعطیلی و سکوت این ارکستر که تا امروز سه – چهار سال طول کشیده است، اتفاق مهمتری تلقی می شود.
حنانه: عدالت این نیست که همه چیز بر گردن من باشد

حنانه: عدالت این نیست که همه چیز بر گردن من باشد

با ارکستر سمفونیک فارابی در رادیو تهران ضبط و در یوسنکو پخش شد، بعد هم ارکستر سمفونیک ایرلند آن را اجرا کرد که در رادیوی ایرلند پخش شد. فکر میکنم با کیفیت خوب هم نوار ضبط شده این ارکستر را روی ریل داشته باشم.
سر توماس بیچام، رهبر بزرگ انگلیس (IX)

سر توماس بیچام، رهبر بزرگ انگلیس (IX)

برای بیچام موزار «قلب موسیقی اروپا» به شمار می رفت و بنابراین برای آهنگ های موزار احترام بیشتری قائل بود تا اکثر آهنگ سازان دیگر. او رکوئیم ناتمام را ویرایش کرد و دست کم دو اپرای بزرگ را ترجمه کرد و بدین ترتیب مخاطبان کاونت گاردن را با Cosi fan Tutti، The Impressario و Abduction from Sergalio آشنا کرد.
علینقی وزیری؛ ناسیونالیسم دولتی و روشنفکر موسیقی (V)

علینقی وزیری؛ ناسیونالیسم دولتی و روشنفکر موسیقی (V)

این مقایسهٔ ـ از دید امروزی – آشکارا تحقیرآمیز،(۱۸) که به نظر نمی‌رسد در آن روزگار نزد ترقی‌خواهان زیاد ناپسند و آزارنده بوده باشد بخش بزرگی از سیستم ارزش‌گذارانهٔ هنری (یا شالوده‌های حمایتی آن) را فراهم می‌کرد و حقانیتی به دگرگونی‌های هنری می‌داد که برآمده از نیاز به نظم و … در زندگی روزمره بود.
مسترکلاس آمروپا پراگ میزبان امیر حسین اسلامی

مسترکلاس آمروپا پراگ میزبان امیر حسین اسلامی

مستر کلاس نوازندگی “Ameropa” که هر سال در تابستان در شهر پراگ برگزار می شود، در تابستان ٢٠١٣ جشن بیستمین سال برگزاری این مستر کلاس را برگزار می کند. این جشن شامل یک هفته مستر کلاس سازهای ارکستر سمفنیک و یک هفته مستر کلاس تمرین در ارکستر های مجلسی می باشد.
موسیقی مردمی، موسیقی هنری، موسیقی مردم پسند: امروزه این دسته بندی ها چه معنایی دارند؟ (IV)

موسیقی مردمی، موسیقی هنری، موسیقی مردم پسند: امروزه این دسته بندی ها چه معنایی دارند؟ (IV)

از دیدگاه انتقادی، در حالیکه در مناطق محروم جهان، بسیاری از مردم تنها کنترل محدودی بر زندگی خود دارند، در بخش های توسعه یافته تر جهان محدوده های انتخاب ها و فرصت ها به صورت قابل توجهی متنوع تر است. در جهان غرب می توانید انتخاب کنید که در چه فضای موسیقایی ای می خواهید شرکت کنید، و اغلب، انتخاب ها وابسته به چنین دسته بندی های ظاهراً منسوخی مانند موسیقی مردمی، هنری و مردم پسند، صورت می گیرد. در واقع بسیاری از مردم به فهم فضایِ موسیقی هنری (و هنرهای والا به صورت کلی) به صورتی نخبه گرایانه ادامه می دهند. اعتبار آنها قطعاً به واسطه حمایت نهادی قوی با بودجه های قابل توجه برای حمایت از ارکسترهای دولتی، کنسرواتورها، سالن های کنسرت، موزه ها و…، تأمین می شود. دولتی که چنین نقشی را بر عهده دارد، هنرهای والا را به عنوان ابزاری برای پیشبرد “فرآیند متمدن سازی”، با افزایش تدرجی سطح “فرهنگ” مردم به عنوان یک کل، قلمداد می کند.
نگاهی به آثار ضبط شده جناب میرزا حسینقلی (I)

نگاهی به آثار ضبط شده جناب میرزا حسینقلی (I)

میرزا حسینقلی فراهانی فرزند علی اکبر خان فراهانی در کودکی پدرش را از دست داد و نتوانست از وی در تار نوازی بهره مند گردد و نزد پسر عموی خود آقا غلامحسین و برادر بزرگش میرزا عبدالله تحت تعلیم قرار گرفت و بواسطه مهارت فوق العاده و حافظه قوی و استعداد سرشار، به سرعت در نوازندگی پیشرفت کرد و سرآمد نوازندگان تار شد و مدتی نیز ریاست گروه موسیقی دربار را بعهده داشت.