تدارک ارکستر (IV)

o سازهای کوبه ای
شامل تیمپانی، ساید درام (شبیه اسنر درام در موسیقی پاپ)، سنج، درام باس (بزرگتر از کیک درام در موسیقی پاپ) میباشد. صرفه نظر از تیمپانی که تا حدودی قابلیت کوک شدن دارد، دیگر ساز های مذکور غیرقابل کوک هستند. از دیگر سازهای ضربی غیرقابل کوک در ارکستر میتوان این سازها را نام برد: مثلث، وود بلوکس (wood blocks) و حتی ویپ (whip)

به علاوه سازهای کوبه ای کوک پذیر که بعضآ در ارکستر استفاده میشوند عبارتند از: زیلیفون، ماریمبا، گلوکن شپیل و ویبرافون.

o دیگر سازهای ارکستری:
هارپ بیشتر از دوران رمانتیک به بعد در ارکسترها به کار گرفته میشود و در مواقعی تعداد آن در ارکستر به دو عدد میرسد. پیانو نیز معمولآ برای تک نوازی در ارکستر قرارمیگیرد. سازهای دیگری مثل گیتار، سلست، ارگ نی دار و غیره…

o خوانندگان یا گروه کر
صدای هر خواننده در طبقه فرکانسی خاصی قرار میگیرد که او را قادر میسازد قطعه ای را که در آن وسعت قرار گرفته را اجرا کند. این طبقه بندی به ترتیب از زیرترین تا بم ترین وسعت صدایی عبارتند از:
♪ سوپرانو (Soprano): زیرترین صدا در طبقه بندی صدایی برای خانم ها که میتواند بسیار تیز باشد (زیرترین صدا = بالاترین فرکانس)
♪ متسو سوپرانو (Mezzo-soprano) : صدای میانی و معمول خانمها که به این گروه در خارج از اپرا، آلتو هم میگویند.
♪ کنترآلتو (Contralto) : صدای بم و عمیق زنانه که در کارهای مدرن بیشتر شنیده میشود.
♪ تنور (Tenor): زیرترین صدا در طبقه بندی صدای آقایان
♪ باریتون (Baritone): صدای میانی در صدای خوانندگان مرد (نه خیلی بم نه زیر)
♪ باس (Bass): بم ترین و عمیق ترین صدا در خوانندگان (پایین ترین فرکانس)
به علاوه صدای انسان میتواند شامل این وسعت های صدایی نیز باشد:
سوپرانوی پسرانه یا تربل (treble): صدای پسر بچه ها

کاستراتو (Castrato): نوعی از صدای خوانندگان مرد (عقیم) که بصورت استثنایی صدایی با وسعت سوپرانو، متسو سوپرانو و کنترآلتو را اجرا میکردند (آخرین خوانندگان کاستراتو تا اواخر قرن ۱۹ زندگی کردند)

کنترتنور (Counter Tenor): مردانی که با تمرین سعی میکنند صداهای زیر را اجرا کرده و با صدای سوپرانوی پسرانه آواز بخوانند.

تدارک و اجرای ارکستر
اصولا برای اجرای ارکستری و به صورت اخص یک موسیقی کلاسیک از سالنهای کنسرت استفاده میشود البته میتوان از مکانهای غیر رسمی مانند تالارها و سالنهای اجتماعات، مدارس و کلیسا و غیره برای این منظور بهره برد. به صورت کلی، یک کنسرت موسیقی کلاسیک را در یکی از این دو دسته میتوان فرض کرد:

۱- کنسرتی که بوسیله یک ارکستر یا یک گروه سازی و آوازی اجرا میشود ۲- یک رسیتال که بوسیله یک ساز سولو و به همراهی پیانو اجرا دارند. برای هر دو نوع اینها اجرا را به دو نیم بخش جداگانه تقسیم میکنند و در پایان اجرای نهایی نیز میتوان یک اجرای آنکور یا بیز را هم در نظر گرفت. (قطعه آنکور به آهنگی گفته میشود که در لیست اجراهای رسمی گروه قید نمیشود ولی معمولآ بنا به درخواست شنوندگان برای ادامه کنسرت امکان دارد اجرا شود.) اجرای آنکور در کنسرت های رسیتال متداول تر هستند.

یک برنامه ریزی برای کنسرت بدین صورت خواهد بود:
♫ نیم ساعت قبل از شروع کنسرت شنوندگان به سالن وارد شده و در جایگاه مینشینند.
♫ در زمان شروع برنامه، کلیه اعضای ارکستر به جز لیدر به روی صحنه میروند. (لیدر یا کنسرت مایستر کسی است که ویلن اول را مینوازد و روی اولین صندلی از سمت چپ ارکستر مینشیند.)
♫ لیدر به صحنه رفته و تشویق میشود.
♫ رهبر ارکستر و سولیست (اگر سولیست داشته باشیم) روی صحنه میروند و تشویق میشوند.
♫ رهبرارکستر باتون (چوب رهبری) را بالا برده و اعضای ارکستر آماده اجرا میشوند. در این لحظه میبایست سالن سکوت کنند.
♫ اجرای اولین قطعه آغاز میشود. این قطعه میتواند نوعی کنسرتو یا اورتور باشد. چنانچه قطعه نخست بیش از یک موومان داشته باشد، مابین اجرای موومانها هیچ تشویقی از سوی حضار صورت نمیگیرد، مگر در فرم های خاصی که این اجازه به مخاطبان داده میشود.
♫ در پایان قطعه اول تشویق حضار را داریم که در این لحظه رهبر ارکستر برای سپاسگزاری متقابل، موقتآ از جایگاه خود خارج میشود تا مخاطبان ارکستر را تشویق کنند و سپس به جایگاهش باز میگردد.
♫ در نیمه اول کنسرت، یک قطعه دیگر از زمان لازم باشد اجرا میشود.
♫ نیمه دوم اجرای گروه ارکستر اصولآ یک قطعه سمفونیک و سنگین و درخور است.
♫ چنانچه نیمه دوم اجرا برای گروه ارکستر خیلی سنگین و خسته کننده نبوده باشد، میتوان بعد از تشویق پایانی حضار یک قطعه آنکور را هم در نظر گرفت.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

پنج دوره ضبط قاجاریه و نقش هنرمندان استان مرکزی (I)

قرن نوزدهم ظهـور فنـاوری جدیـد تمـدن بشـری اسـت تلگـراف، تلفـن، عکاسـی، سـینما، لامـپ الکتریـک و بسـیاری از اختراعـات دیگـر حاصـل ایـن قـرن اسـت که مهمتـرین ایـن اختراعات ضبط و پخش صوت بود که تحول بزرگی را در ماندگار بودن صدا ایجاد کرد. نخسـتین اختـراع تومـاس آلـوا ادیسـون دسـتگاه ضـبط و پخـش صـدا بـر روی ورق قلـع بـود که در سـال ۱۸۷۸ مـیلادی انجـام داد؛ چنـد سـال بعـد دسـتگاه فنـوگراف را اختـراع و تولیـد کرد. در فنـوگراف ضـبط و پخـش بـه روی اسـتوانه هـای مـومی انجـام مـی شـد که پیشـرفت خـوبی در کیفیـت صـدا بـود.

مروری بر آلبوم «عشیران»

عشیران سومین محصول ایده‌های موسیقایی زوج کردمافی-کاظمی (پس از آلبوم‌های «بداهه‌سازی» و «بزمِ دُور») در طول حدود ده سال گذشته است؛ سه اثری که در دور کردنِ «گفتمان احیا» از چندرگگی کامیاب‌تر از تجربه‌های دیگر بوده‌اند چرا که هم از اجرا و نواختن، و از عمل موسیقایی برآمده‌اند و هم وصل‌های جاندارتری به موسیقیِ دستگاهی داشته‌اند.

از روزهای گذشته…

بررسی الگوی ثبت شده از سه تار هاشمی (I)

بررسی الگوی ثبت شده از سه تار هاشمی (I)

در این مقاله سعی شده است، بخشی از نکاتی را که برای ساخت ساز و داشتن الگویی مناسب در نظر گرفته می شود را با استفاده از طرح یکی از سازندگان مشهور سه تار به نام محمود هاشمی (۱۳۲۳-۱۳۷۵) مورد مطالعه قرار دهیم.
نگاهی به کنسرت ارکستر ملل در باغ ملی

نگاهی به کنسرت ارکستر ملل در باغ ملی

ارکستر ملل پس از چندین ماه سکوت، برنامه خود را در محوطه سرباز باغ ملی به اجرا گذاشت. این برنامه ارکستر ملل در واقع یک کنسرت مستقل نبود، بلکه برنامه ای ویژه روز جهانی، محوطه ها و یادمانهای تاریخی بود، به همین مناسبت پس از قرائت بیانیه کمیته ملی موزه های ایران (ایکوم ایران) و بیانیه معاونت میراث فرهنگی به مناسبت این روز، ارکستر ملل به اجرای پنج قطعه بسنده کرد.
والی: می گفتند گوش شما با شنیدن سری و کرن خراب میشود!

والی: می گفتند گوش شما با شنیدن سری و کرن خراب میشود!

انگیزه بسیار زیاد بود، مثلا یک جشنی ترتیب دادیم و تمام قطعات ملیک اصلانیان را زدیم، چهارگاهش را زدیم و در تالار فارابی از طرف مدرسه این برنامه را اجرا کردیم. بچه ها بسیار علاقمند بودند. بعدا که من آمدم شنیدم آقای همایون خسروی کارهای آقای حسین ناصحی را اجرا کردند و متاسفم که این آثار که میتوانست به عنوان یک اثر تاریخی با ارزش باشد، ضبط نشد.
منا: ملاک ما مستندات صوتی بوده است

منا: ملاک ما مستندات صوتی بوده است

کتاب اول در واقع به شرح حال استاد محجوبی می پردازد و یک بیوگرافی از رضا محجوبی است که چکیده این پژوهش است و بعد مستندات از قبیل تصاویر، اشعار و… در مورد رضا محجوبی آمده است و بعد هم کلیه اسناد مهم و دست اولی که از رضا محجوبی در قالب کتابها عرضه شده بودند، گردآوری شده و در نهایت هم با اشخاصی که رضا محجوبی رو دیده اند، چه موسیقی دان یا دوستدار موسیقی مصاحبه شده است که جای خیلی از آن ها امروز خالی هست یعنی زمانی این کتاب منتشر شده است که خیلی از آن ها روی در نقاب خاک کشیده اند.
آموزش گیتار به کودکان (III)

آموزش گیتار به کودکان (III)

در تئاتر اصطلاحی فرانسوی به نام “میزانسن” وجود دارد که به عناصری همچون طراحی صحنه، نور، دکور و … اطلاق می‌شود. در واقع مناسب‌ترین بستری که بازیگران برای ایفای نقش بر أساس نمایشنامه در آن قرار می‌گیرند تا بهترین بازی و نمایش را از خود ارائه دهند. این موضوع در تمامی أمور حرفه‌ای قابلیت تعمیم دارد. هر چیزی وقتی در جای مناسب قرار بگیرد رشد و شکوفا می‌شود. بنابراین ایجاد یک محیط مناسب برای تمرین موسیقی شاید مهمترین کاری باشد که می‌بایست والدین انجام دهند. قسمتی از اتاق را برای تمرین موسیقی آماده کنید. حتا می‌توانید گوشه‌ای از دیوار را با طرح‌ها و گیتاریست‌های مطرح مزُین کنید. از اشکال فانتزی ِموسیقایی استفاده کنید. در نهایت یک میزانسن “موسیقایی” را ایجاد کرده‌اید.
نکاتی در آموزش نوازندگی (I)

نکاتی در آموزش نوازندگی (I)

در رابطه با اصول آموزش نوازندگی و مسائل مرتبط با آن، همواره هنرجویان نوازندگی با سوالات و ابهاماتی روبرو هستند که می تواند باعث سردرگمی آنها گردد. هدف از ارائه این مقاله، که به شکل پرسش و پاسخ مطرح می گردد، بررسی و گشودن دریچه هایی بر روی مسائل آموزشی هنر نوازندگی است.
سخنرانی صداقت کیش در نقد نغمه  (III)

سخنرانی صداقت کیش در نقد نغمه (III)

حال ببینیم با مساله‌ی انسجام و در هم تنیدگی عناصر داستانی در چنین شعری چه برخوردی می توانست انجام بگیرد. یکی از معمول ترین راه ها که موسیقی کلاسیک غربی آن را مدیون ریشارد واگنر است این است که شما برای هر یک از شخصیت‌های داستانتان یک تم یا موتیف کوتاه در نظر بگیرید و هر گاه که ظاهر می‌شوند آنرا یا یک واریاسیونی از آن را بنوازید و این موضوع را در متن موسیقی‌تان بتنید.
ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (II)

ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (II)

پدر و مادر الگار، خانه ی زمان تولد وی را که “فیرس” (The Firs) نامیده می شد، اجاره کرده بودند. پدر الگار که ویلیام نام داشت، تجارتی به سامان و تثبیت شده در زمینه ی موسیقی داشت. از این رو تنها می توانست آخر هفته ها را همراه الگار در کلبه ی کوچکشان بگذراند. به نظر می رسد که زندگی در آن کلبه و در شهر برادهیت، انتخاب مادر الگار بوده است که با ذوق و قریحه ی هنری ای که در نهاد خود داشته است، می خواسته که فرزندانش در محیطی طبیعی و در شرایط روستا به زندگی خود ادامه دهند.
دو مضراب چپ (قسمت دوم)

دو مضراب چپ (قسمت دوم)

تکنیک دومضراب تقریبا در آثار تمامی سنتور نوازان قدیم و معاصر مشاهده می شود و تقریبا جزء اولین و اصلی ترین تکنیک های رایج مضرابی در آثار سنتور نوازان است. دومضراب به صورت چهار نت متوالی و با مضراب (راست – راست – چپ – چپ ) است و بهaudio file این صورت اجرا می شود.
پرواز سیمرغ

پرواز سیمرغ

دیروز در برنامه مخصوصی که برای خبرنگاران موسیقی برگزار شد، برای اولین بار شاهد اجرای ارکستر بزرگ سیمرغ بودیم. ارکستر سیمرغ با حدود ۴۰ نوانده در حال حاضر بزرگترین ارکستر سازهای ایران کشور است و میرود تا در روزهای آینده پس از ماه ها تمرین پروژه بزرگ خود را به روی صحنه ببرد. نوازندگان این ارکستر با میانگین سنی ۲۵ سال، جوانانی با توانایی های بالای نوازندگی و از بهترین های امروز موسیقی ایران زمین هستند.