سان را و فلسفه کیهانی (VII)

سان را (1914 – 1993)
سان را (1914 – 1993)
سال های نیویورک (۱۹۶۱-۱۹۶۸)
سان را و تعدادی از موزیسین های اصلی گروهش (آلن، گیلمور و بویکینز) در جولای ۱۹۶۱ شیکاگو را ترک کردند و پیش از مستقر شدن در نیویورک سیتی تا پایان سپتامبر در مونترال ماندند. در ابتدا، یافتن مکان هایی برای کنسرت برای آنها دشوار بود و آنها همچنین مجبور شدند که به دلیل گرانی هزینه ها با یکدیگر زندگی کنند. این ناامیدی باعث ایجاد تغییرات بزرگی در موسیقی آرکسترا شد زیرا موسیقی سان را دوره ای تجربه گرایانه را پشت سر گذاشت که از موسیقی فیری جز (free jazz) تأثیر گرفته بود.

آرکسترا در ماه مارس سال ۱۹۶۶ توانست اجرای دوشنبه شب های سالن اسلاگ (Slug’s Saloon) را از آن خود کند که این اجراها باعث شد به مخاطبان و شهرت جدیدی دست پیدا کند. استقبال نسل بیت و طرفداران اولیه جریان سایکدلیک، سان را، را در این دوره به اوج رساند. سان را و گروهش به مدت یک سال و نیم به طور مرتب (و حدود ده سال پس از آن هر چند وقت یک بار) در اسلاگ به اجرا پرداختند که در میان مخاطبان او، منتقدان موسیقی و موزیسین های برجسته موسیقی جز به چشم می خوردند.

نظرهای متفاوتی درباره موسیقی سان را وجود داشت (و حضور کسانی که برنامه ها را بر هم می زدند نیز خیلی غیر عادی نبود)، اما سان را به خوبی از طرف دو تن از معماران موسیقی بی پاپ مورد تشویق قرار گرفت: دیزی گیلسپی (Dizzy Gillespie) یک بار خطاب به سان را اینگونه به او انگیزه بخشید که «ادامه بده سانی، آنها می خواستند همین بازی مزخرف را سر من هم در بیاورند». زمانی که یکی از منتقدان سان را گفت که موسیقی او «خیلی خیلی خارج است»، تلونیوس مانک (Thelonious Monk)، پیانیست، در جواب گفته بود که «بله، اما ریتمش بسیار قوی است.»

سان را در سال ۱۹۷۱ به سرتاسر مصر سفر کرد و همراه با صلاح رجب (Salah Ragab)، درامر مصری، به اجرای کنسرت پرداخت. سان را بار دیگر در سال ۱۹۸۳ به مصر رفت و همراه با صلاح رجب آثاری را ضبط کرد (Sun Ra Meets Salah Ragab).

سال های فیلادلفیا (۱۹۶۸ تا دهه ۱۹۹۰)
وقتی که در سال ۱۹۶۸، ساختمانی که محل اقامت سان را و گروهش در نیویورک بود برای فروش گذاشته شد، سان را و آرکسترا به جرمن تاون در فیلادلفیا نقل مکان کردند. در واقع، خانه خیابان مورتن تا زمان مرگ سان را، مرکز فعالیت های آرکسترا باقی ماند.

علیرغم اینکه ساکنان خیابان مورتن گاهی از سر و صدای تمرین های آرکسترا شاکی می شدند اما معتقد بودند که سان را و گروهش به خاطر صمیمت، دوری از مواد مخدر و رابطه خوبشان با جوانان محله همسایه های خوبی بودند. دنی تامپسون (Danny Thompson)، ساکسیفونیست، در همان محله مغازه ای به نام Pharaoh’s Den که از آن خودش بود را اداره می کرد.

یک بار رعد و برق به درختی در خیابان آنها زد و آن را سوزاند، سان را این را به فال نیک گرفت و جیمز جکسون (James Jacson)، نوازنده چند ساز بادی، با استفاده از چوب سوخته تنه درخت درام Cosmic Infinity را ساخت. گروه آرکسترا هنوز هم برای برنامه دوشنبه های خود در اسلاگ و دیگر برنامه ها به نیویورک رفت و آمد می کردند.

سان را و آرکسترا نخستین تور کنسرت های خود را در ساحل غربی ایالات متحده در اواخر سال ۱۹۶۸ آغاز کردند. آرکسترا با واکنش های گوناگونی مواجه شد؛ حتی هیپی ها که به گروه های ساکدلیک مانند Grateful Dead عادت داشتند نیز با تماشای اجراهای آرکسترا با ۲۰ تا ۳۰ موزیسین، رقاص، خواننده، آتشباز و نورپردازی سنگین سر در گم می شدند.

جان برکز از مجله Rolling Stone نقد مثبتی بر کنسرت آرکسترا در کالج ایالت سن خوزه نوشت که به دنبال آن عکس سان را در تاریخ ۱۹ آوریل ۱۹۶۹ بر روی جلد این مجله چاپ شد تا سان را و نگاه نفوذ ناپذیرش را به میلیون ها نفر خواننده معرفی کند. در جریان این تور کنسرت بود که دمن چویس (Damon Choice)، ویبرافونیست که در آن زمان دانشجوی هنر بود، نیز به آرکسترا پیوست.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

نگاهی به غلبه موسیقی پاپ بر موسیقی کلاسیک در کنسرت «ارکستر سازهای ملیِ» جدید

به یاد می آورم پس از اولین کنسرت ارکستر سمفونیک تهران با عنوان جدید «ارکستر سمفونیک ملی ایران»، غوغایی در جامعه موسیقی به پا شده بود و طرفداران طرح علی رهبری (که تعطیلی ارکستر ملی و ادغام آن با ارکستر سمفونیک تهران و تغییر نام این ارکستر بود) و فرهاد فخرالدینی (که خواستار تشکیل ارکستری مجزا از ارکستر سمفونیک تهران به مانند سالهای گذشته با عنوان ارکستر ملی بود) در مقابل هم صف کشی کرده بودند؛ در نهایت برنده این بحث رهبر سابق ارکستر ملی فرهاد فخرالدینی بود و به سرعت طی برگزاری جلسه ای، ارکستر ملی تقریبا با همان ترتیب سابق شکل گرفت البته با این تفاوت که قرار شد با دعوت از رهبران میهمان، وضعیت تک بعدی ارکستر ملی که به شدت تحت تاثیر موسیقی سبک ارکسترال ایرانی بود تعدیل یابد. *

پویان آزاده: قصد ضبط «چهارگاه برای پیانو و ارکستر» را دارم

در اولین روز برگزاری جشنواره موسیقی فجر، ارکستر ملی به رهبری فریدون شهبازیان، اثری از حسین دهلوی را به روی صحنه برد که بر اساس قطعه ای از جواد معروفی ساخته شده بود. این قطعه که برای یک پیانو و ارکستر با نام «چهارگاه برای پیانو و ارکستر» تنظیم شده بود، با تکنوازی پیانوی پویان آزاده به اجرا رسید. به همین بهانه امروز با پویان آزاده گفتگویی کرده ایم که می خوانید:

از روزهای گذشته…

خداحافظی بی بی کینگ و بازگشت فرانک سیناترا

خداحافظی بی بی کینگ و بازگشت فرانک سیناترا

بی.بی. کینگ (B.B. King) گیتاریست افسانه ای بلوز قصد دارد در اوایل سال آینده یک سری برنامه اجرا کند که “تور خداحافظی بی.بی. در بریتانیا” (B.B.’s Farewell U.K. Tour) نام دارد. برای این پنج اجرای استادیومی، گیتاریست نام دار ایرلندی، گری مور (Gary Moore) به کینگ خواهد پیوست. قرار است در هر کنسرت گری مور برنامه آغاز را اجرا کند و به احتمال زیاد در برنامه پایانی نیز به کینگ ملحق شود.
فلیپ جاروسکی، مردی با صدای زنانه (V)

فلیپ جاروسکی، مردی با صدای زنانه (V)

در سال ۱۹۸۸، جفری گل (Jeffrey Gall) آمریکایی (که بازیگر علی البدل مریلین هورن در «ارلاندوی» هندل بود) نخستین کنترتنوری شد که نقشی اصلی را در Met خواند. اکنون با وجود خواننده های جوانی که نقش هایی را که روسینی و بلینی برای کنتر آلتوها نوشته اند اجرا می کنند، رپرتوار اوایل قرن نوزدهم به صحنه رقابت تبدیل شده است.
به مناسبت ۷ مهر تولد حسین دهلوی (III)

به مناسبت ۷ مهر تولد حسین دهلوی (III)

لازم به یاد آوری است که علاوه بر بسیاری از سنت گرایان، حتی برخی از غرب گرایان هم چون دکتر هرمز فرهت هم در کل با چند صدایی کردن موسیقی ایرانی مخالفت دارند و بر این اعتقادند که این عمل ظرایف و پیچیدگی های موسیقی ایرانی را زایل میکند چراکه به زعم آنها هم موسیقی ایرانی ذاتا خصلت تک نوازی و بداهه پردازی دارد. (از جمله رجوع شود به مصاحبه با هرمز فرهت مندرج در گزارش موسیقی ۱۹).
پنجمین کنسرتو

پنجمین کنسرتو

“خواستها، خواه شدید باشد خواه نه، هرگز نباید طوری بیان شود که نفرت آور گردد. موسیقی نیز در سهمناکترین حالت خود، نباید گوش را آزار دهد، بلکه آنجا هم باید گوش را بنوازد و پیوسته موسیقی بماند.” (موتسارت، ۱۷۸۱)
شارل ازنوور (I)

شارل ازنوور (I)

شارل ازنوور (Charles Aznavour) با نام اصلی شاه نور واریناژ ازنووریان (Chahnourh Varinag Aznavourian) بیست و دوم می سال ۱۹۲۴ در پاریس متولد شد. شارل نویسنده ترانه، آهنگ ساز، خواننده، بازیگر، مولف و دیپلمات فرانسوی – ارمنی است. وی در حال حاضر در شهر ژنو در کشور سوئیس زندگی می کند و سفیر ارمنستان و نماینده دائم این کشور در سازمان ملل متحد است. او همچنین از سال ۱۹۹۵ نماینده دائم ارمنستان نزد سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد (UNESCO) وابسته به سازمان ملل متحد، است.
برونو والتر، رهبر بزرگ آلمانی (II)

برونو والتر، رهبر بزرگ آلمانی (II)

در حالیکه والتر در سال ۱۹۱۱ شهروند اتریش شده بود در سال ۱۹۱۳ آن کشور را به مقصد مونیخ ترک کرد و مدیر موسیقی رویال باواریا (Royal Bavarian Music Director) شد. والتر در ژانویه ۱۹۱۴ اولین کنسرت خود را در مسکو رهبری کرد. والتر در جریان جنگ جهانی اول فعالانه به رهبری پرداخت. او اولین اجرای Violanta و Der Ring des Plykrates از اریک ولفگانگ کورنگولد (Eric Wolfgang Korngold) و Palestrina را از هانس فیتزنر رهبری کرد. او همچنین در سال ۱۹۲۰ نخستین اجرای Die Vogel از والتر برونفلز (Walter Braunfels) را رهبری کرد.
تالار مشاهیر راک اند رول

تالار مشاهیر راک اند رول

بارها نام تالار مشاهیر راک اند رول (Rock and Roll Hall of Fame) را شنیده ایم و همچنین ثبت اسطوره های موسیقی راک و همچنین هنرمندان فعال در این عرصه در این تالار برای سپاس و حفظ نام و آثار این هنرمندان. این تالار مشاهیر و موزه آن در شهر کلیولند ایالت اوهایو آمریکا قرار گرفته است و مکانیست برای حفظ تاریخچه برترین هنرمندان و گروههای راک – تهیه کنندگان و دیگر اشخاصی که به نوعی با این سبک از موسیقی در ارتباط میباشند.
مرور کتاب «موتسارت؛ تصویر یک نابغه»

مرور کتاب «موتسارت؛ تصویر یک نابغه»

موتسارت افسانه‌ای، دردانه‌ی دنیای موسیقی را با نبوغ خارق‌العاده‌اش می‌شناسیم. حتا آنها که موسیقی‌اش را هم نشنیده‌اند احتمالا چیزکی از استعداد شگرف او به گوششان خورده. تصور ما را از این استعداد شگرف (و نیز خودِ مفهومِ نابغه‌ی درک نشده توسط مردم هم‌عصرش) زندگی‌نامه‌های رومانتیک قرن نوزدهمی و دنباله‌های قرن بیستمی‌شان به وجود آوردند و شاخ و برگ دادند. کتاب «موتسارت؛ تصویر یک نابغه» نوشته‌ی «نوربرت الیاس»، جامعه‌شناس برجسته اما راهی دیگر در واکاوی زندگی موتسارت در پیش می‌گیرد؛ پرسش جامعه‌شناسانه از نبوغ.
خبرهای جدیدی از Live 8

خبرهای جدیدی از Live 8

کمتر از یک هفته به اجرای کنسرت های Live 8 در شهرهای بزرگ دنیا باقی مانده است و در دنیای موسیقی هر روز اخبار جدیدی در این باره منتشر می شود.
کنترباس (III)

کنترباس (III)

درامز و باس از مهمترین سازهایی هستند که پس از سولیست در موسیقی Jazz ایفای نقش می کنند. استفاده از یک ساز با صدای باس در موسیقی Jazz به سالهای ۱۸۹۰ باز می گردد، هر چند در اوایل این دوران از توبا (Tuba) یا نوع خاصی از ساکسیفون با صدای باس برای این بخش از موسیقی استفاده می شد.