افسانه ۱۹۰۰

صحنه ای از فیلم
صحنه ای از فیلم "افسانه 1900"
از زیبا ترین و خوش ساخت ترین فیلم ها در زمینه موسیقی فیلمی است با نام “The Legend of 1900”. این فیلم ساخته کارگردان معروف ایتالیایی بنام جوزپه تورناتوره (Guiseppe Tornatore) و بر اساس داستانی از آلساندرو باریسو (Alessandro Baricco) تهیه شده است، نقش اول فیلم نیز توسط تیم روث (Tim Roth) هنرپیشه انگلیسی بازی می شود.

فیلم داستان زندگی مردی است که هیچگاه پا روی خشکی نگذاشته و همواره در یک کشتی تا هنگام مرگ زندگی می کند و پیانو می نوازد.

در ژانویه سال ۱۹۰۰ میلادی پس از جشن شادی سال نو یکی از کارگران کشتی هنگام تمیز کردن سالن میهمانی نوزادی را پیدا می کند و چون نمی تواند پدر و مادر این کودک را پیدا کند تصمیم می گیرد که او را شخصآ در کشتی بزرگ کند و نام او را لیموی ۱۹۰۰ (Lemon 1900) می گذارد.

کودک در کشتی بزرگ می شود و یک شب وقتی همه خواب بودند در کشتی صدای زیبای نواخته شدن پیانو می آید و… همه متوجه میشوند که “Lemon” کوچک استعداد زیادی در نواختن پیانو دارد. او در کشتی بزرگ شده و بعدها به عضویت گروه موزیک کشتی در می آید و نوازندگی پیانو او همواره با شادی و استقبال میهمانان کشتی همراه بود.

از آنجایی که “Lemon” درس موسیقی از هیچکس نگرفته بوده موسیقی سبک مخصوص به خود البته نزدیک به جز (Jazz) داشت. به علت ترس بی موردی که “Lemon” از خشکی داشت یا احساس تعلقی که به کشتی و دریا می کرد هیچ گاه حاضر نمی شود حتی یکبار تا پای پله های کشتی آمده به خشکی قدم بگذارد.

“Lemon” دارای شخصیتی کاملا” رمانتیک و انسانی است و اصلا” علاقه ای ندارد که حتی موسیقی او به خشکی برسد. یکبار هنگامی که از یکی از موسسات ضبط صدا برای ضبط کارهای او به کشتی می آیند اتفاق جالبی رخ می دهد.

مسئولین ضبط موسیقی پس از شنیدن یکی از قطعات کاملا” رمانیتک و روان لمون، بهت زده شده و اقرار میکنند که موسیقی این شخص در هیچ جای جهان پیدا نمیشود و میتواند در دنیا غوغا به پا کند.

از طرف دیگر در حین نواختن همین قطعه موسیقی از کنار پنجره دختری با چهره کاملا” روستایی عبور می کند و لمون برای اولین بار در زندگی به دام عشقی هرچند کوتاه می افتد.

لمون شخصیتی بسیار خجالتی دارد و اصلا” جرات ابراز علاقه به دختر را نمی کند. اما تصمیم میگیرد که صفحه ای که کمپانی ضبط موسیقی از کار او تهیه کرده بود را به دختر هدیه بدهد.

از دیگر اتفاق های جالب فیلم دوئل نواختن پیانو لمون با نوازنده ای است که خود را جلی رول مورتن (Jelly Roll Morton) که با غرور، خودش رو کاشف موسیقی Jazz می داند. همه میهمانان کشتی در سالن جمع هستند که ناگهان جلی وارد سالن می شود و نفس همه در سینه حبس می شود.

جلی به طرف پیانو می رود و به لمون که پشت پیانو نشسته است با لحن کنایه آمیز می گوید : “فکر میکنم تو جای من نشستی!”

لمون در ابتدا سعی می کند به او دست بدهد اما جلی تمایلی به اینکار ندارد… از پشت پیانو کنار میرود تا جلی شروع به نواختن کند.

برای شروع جلی اقدام به نواختن یک قطعه زیبای جز (Jazz) می کند و تمام حاضرین را تحت تاثیر این موسیقی می گذارد. لمون که میبیند مردم از این قطعه موسیقی لذت برده اند، بخاطر شخصیت آرام و علاقه شخصی که به موسیقی دارد تصمیم می گیرد در دوئل خود را سبک تر از جلی نشان دهد. لذا یک قطعه ساده اجرا می کند تا شاید بتواند از زیر بار این دوئل بیرون بیاید.

اما جلی سرسختانه علاقه به ادامه مبارزه دارد، در دور بعد مسابقه جلی یک قطعه سخت تر اجرا می کند. این بار نوازنده ترمپت که دوست لمون بود با او صحبت می کند و او را وادار میکند که جواب این قطعه را با یک قطعه سنگین بدهد.

لمون به پشت پیانو می رود و عینا” قطعه ای را که جلی زده بود با تنظیم بهتر و زیبا تر اجرا می کند که این باعث تعجب و خوشحالی حاضرین می شود.

در انتها جلی با خشم پیچیده ترین قطعه ای را که می تواند اجرا کند (یک رگتایم بسیار زیبا با تم شرقی) را اجرا می کند ولی باز اینبار نیز لمون (Lemon) با بداهه نوازی (Improvise) کردن، قطعه جلی را با سرعت بالا اجرا می کند…

قسمت بسیار احساسی فیلم مربوط می شود به آخر آن هنگامی که قرار است کشتی را بخاطر غیر قابل استفاده بودن منفجر کنند. بله لمون حاضر نیست از کشتی بیرون بیاد و دیالوگی که در پایان فیلم بین لمون و دوست نوازنده ترومپت او در خرابه های کشتی رخ می دهد، بشدن احساست انسان را تحت تاثیر قرار می دهد.

نکته دیگر اینکه آهنگ پایانی فیلم توسط غول بزرگ موسیقی راک راجر واترز (Roger Waters) ساخته شده است.

گفتگوی هارمونیک

افق‌های مبهم گفت‌وگو (V)

متن نیز «دیگری» دریافت‌کننده است. نه چون از آنِ دیگری است یا از فرهنگ دیگری است بلکه چون خود «دیگری» است. فارغ از این که از ورای آن مؤلف را ببینیم که در بخش نخست دیدیم، خواه‌ناخواه دیگری است. خود متن امری است جدا از «خود»، ممکن است لحظه‌ای به درون بیاید اما ماندگار نمی‌شود. متن جزئی از هیچ دریافت‌کننده‌ی مثالی‌ای نیست همچنان که حتا جزئی از مؤلفش هم نیست. از این رو متن بیش از هر مؤلفه‌ی دیگری نیازمند مفاهمه و دریافت است. حلقه‌ی آنچه تاکنون گفته شد به یاری درک دیگری متن است که کامل می‌شود.

درباره «سرزمین کلاغ‌های مهاجر»

مؤسسه فرهنگی هنری «آوای ماد» آلبوم «سرزمین کلاغ‌های مهاجر» به آهنگسازی مزدک کوهستانی را روانه بازار موسیقی کرده است. این آلبوم شامل هفت قطعه برای ویولن و ارکستر زهی است که با تفکرات موسیقایی قرن بیستمی و با رگه‌هایی از موسیقی ایرانی هرچند نهفته در لایه‌های موسیقی پلی‌تنال و بعضاً آتنال موسیقی غربی تصنیف شده‌اند. به گفته مزدک کوهستانی او در این آلبوم تلاش داشته که از آنچه موسیقی مدرن گفته می‌شود فاصله بگیرد. بابک کوهستانی در نقش سولیست این اثر حضور داشته است.

از روزهای گذشته…

مستر کلاس «موسیقی ایرانی شناسی» خسرو جعفرزاده برگزار می شود

مستر کلاس «موسیقی ایرانی شناسی» خسرو جعفرزاده برگزار می شود

خسرو جعفرزاده در روزهای ۱۶، ۱۷ و ۱۸ خرداد در سه جلسه ۲ ساعته، به آموزش کتاب خود، «موسیقی ایرانی شناسی» در آموزشگاه کوشان پور می پردازد. در این دوره، ابتدا مدرس به تشریح مکاتب مختلفی که پیشتر بوسیله آن موسیقی ایرانی تئوریزه می شده می پردازد و در ادامه به روش پیشنهادی خود خواهد پرداخت.
فخرالدینی: راه اندازی ارکستر بدون حامی دولتی مشکل است

فخرالدینی: راه اندازی ارکستر بدون حامی دولتی مشکل است

فرصتی به وجود آمده که با کمک آقای تفرشی که در واقع در نقش مدیر برنامه هستند به اتفاق سالار عقیلی ارکستر راه اندازی کنیم. ما ۴۵ نفر از بچه‌های نوازنده را جمع کردیم که بعضی در ارکستر ملی قبلی هم بوده اند و می خواهیم به طور مستقل کاری را شروع کنیم؛ تمرینات از ۹ مهر آغاز می‌شود. در این کنسرت هشت قطعه جدید و هشت قطعه تکراری اجرا خواهیم کرد.
برخی از مشکلات پزشکیِ نوازندگانِ سازهای بادی‌برنجی (III)

برخی از مشکلات پزشکیِ نوازندگانِ سازهای بادی‌برنجی (III)

فشار داخل دهان نوازنده در حین نواختن سازهای بادی‌برنجی ممکن است بسیار بالا باشد و اختلالات گوش و حلق و بینی نظیر «ناکارآمدیِ وِلوفارنژیال» (۱۳) را سبب شود. این بیماری، ناتوانی بدن در بستن موقتی مجرای ارتباطی حفرۀ بینی و دهان به دلیل نقص در عملکرد کام نرم یا دیوارۀ پشتی یا جانبیِ حلق است که باعث فرار هوا از طریق بینی در طی نواختن، برگشت مایعات به بینی و صدای تودماغی (۱۴) و ناهنجار می‌شود. همین طور ممکن است نوازنده به بیماریِ لارینگوسل (۱۵) مبتلا شود: بیرون‌زدگی غشای مخاطی بخشی از حنجره که ممکن است به‌سمت داخل حنجره باشد و باعث خشک و خش‌دارشدنِ صدا و انسداد مجرای تنفسی شود و یا به‌سمت بیرون باشد و منجربه ایجاد برآمدگی قابل مشاهده در ناحیۀ گردن شود. ناکارآمدی ولوفارنژیال با استراحت و تمرینات دهانی، بهبود می‌یابد و برای درمان لارینگوسل نیز به‌ندرت نیاز به جراحی خواهد بود و عمدتاً با استراحت و مراقبت التیام می‌یابد.
هوشنگ ظریف: در ضبطها کنترباس زده ام!

هوشنگ ظریف: در ضبطها کنترباس زده ام!

من ساز آقای لطف الله مجد را بسیار دوست داشتم و وقتی هم به هنرستان رفتم، آقای خالقی پرسیدند، چه سازی دوست داری بزنی؟ گفتم تار! همان موقع من با چوب، یک چهارچوب درست کرده بودم، یک دسته که به آن میخ شده بود داشت و به آن نخ بسته بودم …! به تار علاقه زیادی داشتم.
از اثر تا عمل موسیقایی (I)

از اثر تا عمل موسیقایی (I)

فلسفه‌ موسیقی از دهه ۱۹۸۰ پرجنب‌ و ‌جوش‌ترین و بارآورترین حوزه مطالعات فلسفه هنر بوده ‌است و نصیب ما از این‌همه؛ هیچ، دست‌کم تا چندی پیش. جز درایه‌ «فلسفه موسیقی» «دانشنامه استنفورد» که تاکنون سه‌بار به فارسی برگردان شده و پراکنده مقاله‌هایی همانند مقاله دوران ساز «لوینسون»، «یک اثر موسیقی چیست؟» بازتاب چندانی از آن اندیشه‌کاری‌ها در جامعه‌ فلسفه یا موسیقی ما نیست. اما اکنون «حسین یاسینی» مترجمی که انتخاب و کیفیت ترجمه‌ قبلی‌اش («درک و دریافت موسیقی») یکی از بهترین‌های معاصر و تاثیرگذارترین‌ها بر محیط‌های آموزشی است، یکی از پژوهش‌های فلسفه‌ موسیقی، «پدیدارشناسی موسیقی؛ بداهه گفت و شنود موسیقایی» «بروس الیس بنسن» را به فارسی برگردانده است. با اینحال انتخاب او این بار به قدر بار پیشین یکسر حسن نیست بلکه همزمان سرشته به نیک‌و‌بد است.
جایزه جز بی بی سی

جایزه جز بی بی سی

بی بی سی همه ساله طی مراسمی برترین های موسیقی جز (Jazz) را انتخاب می کند. این مسابقه جایزه جز بی بی سی (BBC Jazz Award) نام دارد، امسال نیز همانند سالهای گذشته این مراسم از طرف شبکه های رادیویی دو و سه برگزار خواهد شد و در چهار گروه آلبوم جز سال، نوآوری در موسیقی جز رادیوی سه، هنرمند سال رادیوی دو و بهترین های جز، هنرمندان و آثار خوب آنها انتخاب خواهد شد.
روش سوزوکی (قسمت پنجاه و هفتم)

روش سوزوکی (قسمت پنجاه و هفتم)

این کودکان استعداد شاعرانه شان را هرگز از دست نخواهند داد و معلمان دبستانشان برای من تعریف می‌کنند که آنها برای نقاشی‌های کوچولوشان‌ هایکو های کوچکی می‌نویسند: به این گونه من یک استنباطی به شما می‌دهم که در کنار تدریس ویولن ما چه کارهایی با این کودکان انجام می‌دهیم، برای اینکه این کودکان را شکوفا کنیم در ادامه مایل هستم که کمی ‌درباره چگونگی تمرین‌های ویولون را به اطلاعتان برسانم.
مستند مارتین اسکورسیزی (I)

مستند مارتین اسکورسیزی (I)

مارتین اسکورسیزی (Martin Scorsese) که دلبستگی و عشق عمیقی به این نوع موسیقی دارد و جا به جا آن را در برخی از فیلم هایش از جمله “آخرین والس”، “دار و دسته نیویورکی” و “گاو خشمگین” نشان داده، اخیرا مجموعه مستندی به نام “بلوز”را به سفارش شبکه چهار بی بی سی در هفت قسمت در باره ریشه های موسیقی بلوز و حوزه تاثیر و نفوذ آن از کناره های می سی سی پی تا غرب آفریقا تهیه کرده است.
هلن گریمود (II)

هلن گریمود (II)

هلن سونات شوپن و راخمانیوف را ضبط کرد، همچنین Barcarolle و Berceuse شوپن و کنسرتوی شماره.۳ بارتوک (B. Bartók) به همراه بولز (Boulez) و ارکستر سمفونیک لندن ضبط شد (این ضبط های هلن گریمود، در سال ۲۰۰۵ دارنده جایزه منتقدین ریکورد آلمان، جایزه آکادمی ریکورد و جایزه توکیو شدند و جایزه کلاسیک میدم در سال ۲۰۰۶). هر دوی این آثار در سال ۲۰۰۵ به بازار عرضه شدند.
علوانی فقط یک آواز نیست (VII)

علوانی فقط یک آواز نیست (VII)

پس غیر از گوش دادن به طور علوانی و مقایسه کردن فواصل این آواز در مباحث تئوری هم به این نتیجه می رسیم که فواصل اجرای این طور شباهت زیادی با فواصل و ذائقه موسیقایی جنوب کشور دارد. همین نکته باعث وجود یک طور خاص در کل مکاتب عرب شده است.