نگاهی گذرا به کتاب‌های آموزش هارمونی
متنشر شده در سال‌های اخیر (۸۹-۸۳) قسمت هفتم

در [۱] تمرین‌ها اکثرا از نمونه‌های آثار آهنگسازان انتخاب و از هنرجو خواسته شده آن‌ها را هارمونی کند یا اینکه با توجه به عادت‌های موسیقایی عصر مورد بررسی، خود دست به ابتکار بزند و بخش‌های داده شده را تکمیل سازد. برای مثال در تکالیف صفحه‌ی ۱۰۵-۱۰۴ چند نمونه از «هندل»، «راتگبر»، «کروگر» و باخ در اختیار هنرجو قرار گرفته تا هارمونی کند. یا تمرین‌هایی از «پاسیون متی» باخ، در ص ۱۱۷ که تماما به ملودی‌های برداشته شده از این اثر باخ اختصاص دارد یا نمونه‌ی تمرینی منحصر به فرد که در آن از خواننده خواسته شده بر روی شعری از «گریفوس» موسیقی بنویسد و «و هر جا که متن به اوج احساس می‌رسد از آکورد Sn استفاده کنید» ص ۱۰۹ (۷) و (۸).

در [۹] به جز پایان فصل اول، «مدهای گریگورین»، به طور مشخص تمرینی وجود ندارد که در جایی از متن طرح شده باشد. [۴] هم تمرین با پیانو وجود دارد، هم تمریناتی به شکل معمول برای حل و شیفره گذاری. تمرین‌های با پیانوی این کتاب بیشتر به نواختن بخش‌هایی از آثار دیگر آهنگ‌سازان اختصاص دارد و می‌توان آن‌ها را معادل تمرین‌های شفاهی [۳] دانست با این تفاوت که در این‌جا خود هنرجو می‌نوازد. [۶] بیشتر تمرین‌های کتبی برای هارمونی کردن باس‌ها و گاهی نیز تمرین‌هایی برای نواختن با پیانو دارد.

در پایان این کتاب نیز مجموعه‌ ای از ۶۹ ملودی کرال آمده که احتمالا باید برای تمرین چهار بخشی نویسی مورد استفاده قرار گیرد. [۵] هم تمرین‌هایی برای هارمونی کردن باس و سوپرانو و گاهی نیز تمرین‌هایی برای نواختن با پیانو دارد. [۷] نمونه‌ی جالبی از تمرین‌ها را آورده که در دیگر منابع کمتر به چشم می‌خورد.

در این گونه تمرین که باعث توسعه‌ی درک انتقادی هنرجو می‌شود از وی خواسته شده قوت و ضعف مورد ذکر شده را در تمرین تشخیص دهد: «قسمت‌های ضعیف هارمُنی‌نویسی زیر را مشخص نمایید» ص ۷۹ یا «یکی از ملُدی‌های زیر را موتسارت و دیگری را آهنگ‌سازی غیر حرفه‌ای ساخته است. آهنگ‌ساز هر یک از ملُدی‌ها به نظر شما چه کسی است؟ با تهیه‌ی فهرستی از نکته‌های قوی و ضعیف هر ملُدی، دلایل خود را بیان نمایید» ص ۸۶ (۹).[۸] به عکس تمام نمونه‌های پیش تنها و تنها تمرین پیانو دارد. تمرین‌هایی که همگی طراحی نویسنده‌ی کتاب هستند.

کیفیت ترجمه‌ی (۱۰) این کتاب‌ها چندان مطلوب نیست. شاید بتوان گفت ترجمه بزرگ‌ترین مشکل این متن‌ها را تشکیل می‌دهد. ازبین این ۸ متن (یکی از متون ترجمه نیست) [۳] و بعد از آن [۸] بهترین ترجمه را دارد (۱۱). فارسی نسبتا روان و بدون اشتباه که باعث می‌شود خواننده بدون دردسر آن را مطالعه کند.

البته در این میان [۸] توضیحات کمی دارد و بیشتر حجم کتاب را مثال‌ها و تمرین‌ها پر کرده‌اند و همین کار مترجم را نسبت دیگر نمونه‌ها آسان‌تر می‌کند. [۱] همان‌طور که در مقدمه‌اش نیز خود مترجم به آن اشاره کرده است «نثر کتاب بسیار فشرده و از اینرو ترجمۀ آن به گونه‌ای که هموراه روش من بوده است، سلیس و روان نیست. شاید اگر مترجم زبردستی آن را به فارسی برمی‌گرداند، هر دو منظور، یعنی وفاداری به متن و سلاست زبان، حاصل می‌شد. احتمال می‌دهم این امر –اگر با نوشته‌های دیگرم مقایسه شود- بزرگ‌ترین نقص ترجمۀ کتاب حاضر باشد. به هر حال خواننده با اندکی دقت و کوشش می‌تواند به منظور نویسندۀ کتاب پی ببرد.» ص ۱۰٫

موضوع این اعتراف صادقانه که تا حدود زیادی درست نیز هست، باعث شده که این کتاب بسیار خوب هارمونی را نتوان خیلی راحت مورد استفاده قرار داد. [۲]متن بسیار کمی دارد، در همین اندک هم می‌توان دشواری‌های ترجمه را دید: «استثنائا نت باس یک آکورد معکوس اول یا نت پنجم گاهی تکرار می‌شوند. از این رو چنین نت‌های ایجاد شده باید با دقت جابجا شوند…» ص ۹۵٫ نمونه‌هایی مانند این جملات مبهم در متن کم نیست.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

پنج دوره ضبط قاجاریه و نقش هنرمندان استان مرکزی (I)

قرن نوزدهم ظهـور فنـاوری جدیـد تمـدن بشـری اسـت تلگـراف، تلفـن، عکاسـی، سـینما، لامـپ الکتریـک و بسـیاری از اختراعـات دیگـر حاصـل ایـن قـرن اسـت که مهمتـرین ایـن اختراعات ضبط و پخش صوت بود که تحول بزرگی را در ماندگار بودن صدا ایجاد کرد. نخسـتین اختـراع تومـاس آلـوا ادیسـون دسـتگاه ضـبط و پخـش صـدا بـر روی ورق قلـع بـود که در سـال ۱۸۷۸ مـیلادی انجـام داد؛ چنـد سـال بعـد دسـتگاه فنـوگراف را اختـراع و تولیـد کرد. در فنـوگراف ضـبط و پخـش بـه روی اسـتوانه هـای مـومی انجـام مـی شـد که پیشـرفت خـوبی در کیفیـت صـدا بـود.

مروری بر آلبوم «عشیران»

عشیران سومین محصول ایده‌های موسیقایی زوج کردمافی-کاظمی (پس از آلبوم‌های «بداهه‌سازی» و «بزمِ دُور») در طول حدود ده سال گذشته است؛ سه اثری که در دور کردنِ «گفتمان احیا» از چندرگگی کامیاب‌تر از تجربه‌های دیگر بوده‌اند چرا که هم از اجرا و نواختن، و از عمل موسیقایی برآمده‌اند و هم وصل‌های جاندارتری به موسیقیِ دستگاهی داشته‌اند.

از روزهای گذشته…

سه سال از خاموشی برجسته ترین چنگ‌نواز ایرانی گذشت

سه سال از خاموشی برجسته ترین چنگ‌نواز ایرانی گذشت

سه سال پیش در همین روزها بود که فرزانه نوایی، بزرگترین چنگ‌نواز ایرانی، از بین ما رفت. فرزانه نوایی ۴۸ سال داشت و پس از هشت سال پیکار با بیماری سرطان، در اتریش، کشوری که در سال‌های پس از انقلاب در آن زندگی می‌کرد درگذشت.
موسیقی اینتریتیو

موسیقی اینتریتیو

به نوعی از موسیقی بداهه یا از پیش ساخته شده گفته می شود که در آن یک سیستم هوشمند – معمولآ نرم افزار – بنا بر ویژگیهای محیطی تصمیم میگیرد که چه قسمتی از موسیقی نواخته شود. نمونه آشکار کاربرد موسیقی Interactive استفاده از آن در صنعت تولید بازیهای کامپیوتری است که روزبروز پیشرفته تر می شود. در برخی از مباحث به موسیقی از پیش نوشته و تنظیم شده موسیقی خطی و به نوع Interactive آن موسیقی غیر خطی یا Nonlinear گفته می شود.
تحول در موسیقی ایرانی از قاجار تا کنون (II)

تحول در موسیقی ایرانی از قاجار تا کنون (II)

کمانچه این ساز که یکی از قدیمی ترین سازهای ایرانی محسوب می شود و اولین نشانه های وجود آن مربوط به سال ۹۵۰ میلادی است، دارای سه سیم ابریشمی بوده که از پایان دوره قاجار به تقلید از ویولون، چهار سیمه شده است. جنس سیم های کمانچه نیز مانند ویولون شده است ولی اکثرا نیم پرده پایین تر از کوک کنسرتی (لا ۴۰۰۹) کوک می شود.
موسیقی pop دهه ۶۰ ، ریشه Rock

موسیقی pop دهه ۶۰ ، ریشه Rock

با پایان گرفتن جنگ جهانی دوم در سال ۱۹۴۵، سربازان آمریکایی پس از چهار سال به جمع خانواده باز گشتند. در طی پنج تا ده سال بعد از آن تعداد نوزادان و کودکان در آمریکا چنان به طرز بی سابقه ای افزایش یافت که این دوران در تاریخ آمریکا “Baby Boom” نام گرفته است.
EMI

EMI

گروه ای.‌ام.‌آی (EMI Group) صنعت موسیقی و الکتریک، نام یک شرکت موسیقی بریتانیایی مشتمل بر شرکت بزرگ موسیقی ای.‌ام‌.ای میوزیک – که هدایتگر چندین ناشر است و واقع در کنزینگتون لندن می‌باشد و یکی از چهار شرکت نشر بزرگ موسیقی دنیا است – و خود ای.‌ام‌.آی میوزیک پابلیکیشن واقع در نیویورک است.
موسیقی و جنسیت (V)

موسیقی و جنسیت (V)

آن چه در فرجامش به غریزه ی نابودی شناخت و معرفت فرجام می یابد، سیاست است نه هنر. هنر قادر است حتی از کثیف ترین رویدادها، قلمروی از شناخت را بگشاید. این سیاست است که در فرجام خود، هر شناختی را به فرجام ناشگون از خودبیگانگی می کشاند.
پنج ترانه اول سال نو میلادی

پنج ترانه اول سال نو میلادی

در این هفته با توجه به شروع سال جدید میلادی و عید کریسمس، بازار ترانه های مناسب با این حال و هوا داغ است و تقریبا تمام خوانندگان مطرح جدید و قدیمی به اجرای سرودها یا ترانه هایی با موضوع کریسمس دست زده اند.
ویژگیهای ارتعاشی چوب و کوک کردن صفحات ویولن (V)

ویژگیهای ارتعاشی چوب و کوک کردن صفحات ویولن (V)

حساسیت ارتعاش یک صفحه مرتعش شده را می توان در آزمایشگاه آکوستیک با روشهای پیشرفته Jansson و Alonso اندازه گیری کرد (تصویر ۹-۱). برای این کار صفحه مورد نظر بوسیله نوارهای لاستیکی آویزان می شود و بر روی آن محرک و اندازه گیر صوت نصب می گردد. با تغییر دادن فرکانس به آرامی، حساسیت ارتعاشی بدست می آید و در همین حال نتیجه میدان (وسعت) ارتعاش اندازه گیری می شود.
سایه روشن تاریخ موسیقی ما (X)

سایه روشن تاریخ موسیقی ما (X)

یکی از مهم‌ترین شاخه‌های پژوهشی تاریخ موسیقی در سال‌های گذشته ترسیم روند تحول موسیقی ایرانی (حداقل نظری) است و پاسخ به این سوال که چگونه ساختارهای اجرایی قدیمی به دستگاه‌های امروزی تبدیل شده است (۳۲). در این مورد نیز باید گفت که دست کم از برخی ساده‌اندیشی‌های گذشته مانند منسوب کردن ساختارهایی از قبیل هفت دستگاه به ساختارهای اجرایی اواخر دوره‌ی ساسانی که تنها اسمی از آن در دست ما باقی مانده دور شده‌ایم (۳۳).
واکاوی نظری موسیقی امبینت (XI)

واکاوی نظری موسیقی امبینت (XI)

موسیقی امبینت خوب از طریق برخی شگردهای آهنگسازی، ساخت بافت و فضای صوتی و ریتم های غالبن کشدار شنونده را به سفری دعوت می کند که می تواند سرخوش، زیبا، هراس آور یا نگران کننده باشد. در این سفر شنونده، خود یکی از عناصر فعال موسیقیِ جاری است نه تنها یک دریافت کننده منفعل. جان شفر جای دیگر در همانجا می نویسد: «بهترین موسیقی امبینت آن است که شنونده را با خود درگیر کند و به او اجازه دهد تا هر طور که میل دارد احساس کند و به هر روشی که می خواهد با آن ارتباط برقرار کند.»