فخرالدینی: رهبری ایرانی اصول دیگری دارد

فرهاد فخرالدینی
فرهاد فخرالدینی
من آرزو کردم کاش قطعات با کلام یا بی‌کلام که آن دوران نوشته بودم را استاد صبا می‌دیدند؛ چون آنها از نظر خودم بسیار بهتر بود اما هیچوقت نتوانستم به استاد صبا بگویم که قطعاتی که قبلا نوشته‌ام را ببیند و نظرشان را بشنوم ولی بعدها پشیمان شدم که چرا این کار را نکردم… استاد صبا مرد بسیار مهربانی بود و بعضی‌ وقت‌ها بیشتر از نیم ساعت از خاطرات خود برای ما تعریف می‌کرد و همینطور فرصت مناسبی برای من بود که کارهایم را به ایشان نشان دهم ولی هیچ وقت چنین اجازه‌ای ندادم که از استادم چنین درخواستی داشته باشم، اگر امروز بود چنین کاری را می‌کردم.

پورقناد: در بین موسیقیدان های آن دوره، تقریبا هیچ کس، رهبری را به صورت حرفه ای نیاموخته و اگر هم بعدا در این زمینه تحصیل کرده اند، ابتدا بدون گذراندن دوره ای در این زمینه چوب رهبری به دست گرفتند؛ چرا شما که با رهبرانی مثل آقای توماس کریستین داووید در ارتباط بودید، هیچوقت به فکرتان نرسید به صورت کلاسیک رهبری را آموزش ببینید؟
– به فکرم رسید، ولی احساس میکردم و میکنم که رهبری موسیقی کلاسیک با موسیقی ایرانی سازگاری ندارد. موسیقی ایران به دور از نمایش‌های خاصی موسیقی‌غربی ا‌ست. موسیقی ایرانی به حال و هوای خاص خودش نیاز دارد. آدم‌های نظیر روح الله خالقی در من اثرات مثبتی گذاشتند. فیگورهای رهبری در درجه اول برای من مهم نبود؛ بلکه منش‌های یک رهبر ارکستر برای من مهم بود. به طور مثال یاد یک خاطره‌ای افتادم که در این زمینه برایتان تعریف می‌کنم؛ یک روز که آقای خالقی ارکستر را رهبری می‌کرد، یکی از نوازندگان گفت: “استاد این قطعه را همانطوری که نوشتید باید بزنم؟” این گفته کمی تعجب آور بود و من منتظر بودم ببینم که استاد خالقی در جوابش چه می‌گوید، استاد خالقی که خودکار دستش بود و با آن رهبری می‌کرد؛ قلم را به سوی این نوازنده پیش برد و گفت: “اگر می‌توانی طور دیگری بنویسی بنویس و ما همانطور می زنیم.”

این درس بزرگی بود برای من که تشنه یادگیری بودم؛ چرا که در چنین شرایطی ممکن است اوضاع ارکستر به کلی بهم بریزد. اگر آقای خالقی می‌گفت که تو سواد این کار را نداری که اظهارنظر کنی، وضعیت ناآرامی به وجود می‌آمد ولی با لحن ملایم و با آن شیوه جواب آن نوازنده را داد که آن نوازنده بسیار شرمنده شد و گفت: “من منظوری نداشتم و یک سوال پرسیدم.”

از این گذشته، به طور کلی موسیقی ایرانی پر از ظرایف است و تزئیناتی دارد که در موسیقی غرب نیست. در موسیقی ایرانی یک ظرایفی وجود دارد که نیاز است حتما در نت نویسی، ظرایف نوشته شود مانند مالش‌هایی که وجود دارد و همه اینها نیازمند دقت خاصی‌ است. اجرای موسیقی ایران یک شناخت لازم دارد؛ یعنی هر نت آن باید با شناخت نواخته شود و اگر این شناخت از موسیقی ایرانی حاصل نشود به هیچ وجه نمی‌توان حالت موسیقی ایرانی را پیدا کند؛ در همین راستا، اگر قوی‌ترین نوازنده ها هم این شناخت را نداشته باشند، سازشان به دل شما نمی‌نشیند… ما همه اینها را امتحان کرده‌ایم!

موسیقی ایرانی دارای ظرایف خاصی خارج از تکنیک غربی ا‌ست که تا اینها را به دست نیاوریم، یک رهبر ارکستر ملی خوب نمی‌شویم.

4 دیدگاه

  • ارسال شده در آبان ۹, ۱۳۹۰ در ۱۱:۰۳ ق.ظ

    be nazare man har chand aghaye fakhredinni az asatid ma hastand vali dar morede inke miguyand rahbarie orchestre irani ba jahani fargh darad man kami be fekr foru miravam.akhar tamami in adab o rosum az gharb amade va shayad betavan goft ke ha r rahbari daraye style khodash hast .va dar tamami in taarifi ke kardand kalami az moerteza hannaneh harf nazadand dar hali ke dar orchestre farabi ham semat dashtannd va ghablan harf ash ra mizadanad .omidvarim fke az ma mokadar nabashand vali be har hal kash yade hame ra ke mikonand kassani ke hata nazdik budand ra az ghalam nandazand har chand ahamiati nadarad.donyaye emruz donyaye ajibist.

  • ارسال شده در آبان ۹, ۱۳۹۰ در ۱۱:۰۸ ق.ظ

    hala zadan chand asar hannaneh anghadre mohem nist ke khodeshn beharhal az hamkarane u budand va man yadam azt ke dar orchestre melli chizi ke baesse narahatie man shod in bud ke be partiture assare hannanenh part ghanun va daf va sazhaye sonati ezafe kardand ke poedare man hargez chenin kari ra naneveshte bud.vali be har jhal man shakhsan ishan ra dust daram va barayeshan arezuye movafaghiat mikonam.

  • MOHSEN
    ارسال شده در آذر ۱۲, ۱۳۹۱ در ۲:۳۱ ب.ظ

    سلام استاد تو رو بخدا موسیقی خالی نام جاوید وطن رو برای دانلود بزارید یا به ایمیلم بفرستید خواهش میکنم . ما باید برای دهه فجر این سرود رو اجرا کنیم به عنوان مسابقه اما اهنگ خالیش رو گیر نیاوردیم . ممنون از شما

  • ارسال شده در آذر ۱۲, ۱۳۹۱ در ۱۱:۲۶ ب.ظ

    دوست گرامی حقوق مادی و معنوی این اثر به آقای پیمان سلطانی تعلق دارد و به هیچ سازمانی تا کنون اجازه استفاده از این اثر داده نشده است. به زودی آلبوم وطنم با صدای آقای شهرام ناظری به انتشار می رسد.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

امینی: انتقال نت ها کار وقت گیری است

قرار است یعنی این مجموعه آلبوم ۸ تایی در یک جزوه پارتیتور چاپ شود و گروه‌ها از این به بعد می‌توانند یک پارت ارکستر کامل هم داشته باشند و اگر خواستن استفاده کنند.

ال سیستما، مدلی موسیقی و اجتماعی متولد ونزوئلا (VI)

در پی تظاهرات های ضد دولتی ماه های اخیر که به کشته شدن یکی از نوازندگان اِل سیستما به نام آرماندو کانیزالس (Armando Cañizales) نیز منجر شد، گوستاوو “خشونت و سرکوب” را شدیدا محکوم کرد و از رییس جمهور، نیکلاس مادورو درخواست کرد که “به صدای مردم گوش فرادهد”.

از روزهای گذشته…

راک اند رول در بریتانیا (I)

راک اند رول در بریتانیا (I)

British rock and roll یا Brit rock با تاثیر پذیری از سبک راک اند رول (rock and roll) و ریتم اند بلوز (rhythm and blues) آمریکایی به وجود آمد اما انرژی و ضرورتهای تازه ای را به آن افزود، الهام از موسیقی گذشته و کسب محبوبیتی فراگیر برای موسیقی ریتم اند بلوز سیاهان آمریکا و همچنین جهانی کردن موسیقی مذهبی (gospel music) از مهمترین شاخصه های این موسیقی است. بیشترین عاملی که موسیقی راک را ناب کرده است، توانایی آن در هماهنگ کردن تماشاگران و پذیرش تاثیرات تازه می باشد.
بررسی تطبیقی سه نغمه‌نگاری مختلف ردیف میرزا عبدالله برای سنتور (XII)

بررسی تطبیقی سه نغمه‌نگاری مختلف ردیف میرزا عبدالله برای سنتور (XII)

علاوه بر اینها در نگارش منا دقت بیشتری در نوشتن فواصل رعایت شده که در نغمه‌نگاری ردیف با اهداف اجرایی کمتر به چشم می‌خورد؛ وی با آوردن علامت (-) در کنار علائم تغییر دهنده مثلا در دستگاه چهارگاه (منا ۱۳۸۴: ۱۷۳) سعی در ثبت نزدیک‌تر به حقیقت نغمات و فواصل اجرا شده داشته است.
کنسرتوی رموز

کنسرتوی رموز

کلارینت، تمی ساده و زیبا را، تنها با اجرای شش نت، می نوازد. بزودی، اولین تجربه به اوج رسیدن تم اول، با پیوستن بادی ها و زهی ها آغاز می گردد و در کوتاه زمانی، شنونده همراه با ارکستر، سرگردان درموج این موسیقی جابجا می گردد.
اپرای آیدا (II)

اپرای آیدا (II)

اپرای آیدا در کشورهای آمریکای لاتین و آمریکای جنوبی (۱۸۷۳)، ایالات متحده (۱۸۷۳،۱۸۸۶، ۱۹۴۹)، آلمان (۱۸۷۴)، اسپانیا (۱۸۷۴)، اتریش (۱۸۷۴)، مجارستان (۱۸۷۵)، لهستان (۱۸۷۵)، فرانسه (۱۸۷۶)، روسیه (۱۸۷۵)، پراگ (۱۸۷۵)، انگلستان (۱۸۷۶)، موناکو (۱۸۷۷)، استرالیا (۱۸۷۷)، سوئد (۱۸۸۰) و برزیل (۱۸۸۶) نیز اجرا شد.
تأثیر موسیقی ایران در موسیقی عهد اسلامی (II)

تأثیر موسیقی ایران در موسیقی عهد اسلامی (II)

حجاز آواز حزین و بزمی بود که آن را نصب العرب می‌نامیدند و موسیقی‌دانان حیره شیوه‌های {اجرایی} هنرمندانه‌تر این آواز را می‌دانستند و عود کاسه چوبی را نیز عربها از مردم حیره اقتباس کردند و به جای عود با کاسه پوست دار {که} مزمر نامیده می‌شد و در حجاز معمول بوده بکار می‌بردند و همچنین در حیره چنگ و تنبور رواج داشت.
مارک مینکووسکی رهبر فرانسوی اپرا (I)

مارک مینکووسکی رهبر فرانسوی اپرا (I)

مارک مینکووسکی (Marc Minkowski) رهبر برجسته فرانسوی، بیشتر در سبک باروک و موسیقی نئوکلاسیک فرانسوی فعالیت دارد. او تولد یافته در ۱۹۶۲ پاریس است و پیش زمینه خانوادگی او چهره هایی است از دانشمند، موسیقیدان و ادیب… مارک حرفه موسیقی خود را به عنوان نوازنده “باسون” (فاگوت) آغاز کرد، هم در ارکسترهای مدرن و هم در گروههایی مانند “هنرهای فلورانس”، “رنه کلنسی” در وین، “لا چپل رویال”. تحصیل موسیقی او زیر نظر چارلز براک (Charles Bruc) در دانشگاه موسیقی رهبری پیره مونتئوکس در هانکوک، ماینه و آمریکا بوده است. او سابقه رهبری بسیاری از کنسرتهای مشهور در کشور فرانسه را در کارنامه خود دارد.
Sonny Boyاسطوره سازدهنی بلوز(II)

Sonny Boyاسطوره سازدهنی بلوز(II)

در نوامبر سال ۱۹۴۱ Sam Anderson رادیو KFFA را که نخستین رادیوی محلی در هلنا بود تاسیس کرد. تا قبل از آن مردم هلنا، رادیوی محلی نداشتند و تنها برنامه های رادیوی Memphis را دریافت می کردند. با پشتیبانی یک شرکت مواد غذایی به نام Interstate Grocery Company که محصولاتش را با نام تجاری King Biscuit به بازار عرضه می کرد، سانی بوی توانست در دسامبر آن سال در یک برنامه رادیویی با نام King Biscuit Time (KBT) به اجرای زنده بلوز بپردازد.
محمد رضا درویشی و کلیدر (IV)

محمد رضا درویشی و کلیدر (IV)

یکی از مشکلات بزرگی که هنوز گریبانگیر موسیقی در ایران است، مشکل عدم وجود منتقد و تحلیل گر جدی و تخصصی در موسیقی است و سالها است که ما در موسیقی شاهد منتقدین و تحلیلگران متخصص در موسیقی نیستیم. به همین خاطر هر از چند گاهی شاهد هستیم چند خبرنگار و روزنامه نگار برای خالی نبودن عریضه دست به قلم می شوند و نقد هایی نه چندان جدی و تخصصی در زمینۀ موسیقی می نویسند.
ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (XXIII)

ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (XXIII)

قابل توجه مردان کاتولیک و آقایان و کشیش ها و مدیران مدارس و متخصصان موسیقی. یک مرد جوان، دارای ذوق و قریحه ی بالا، درخواست کار به صورت پاره وقت به عنوان معلم ارگ و پیانو و ویلن دارد. او سال ها تجربه ی نواختن ارگ در ارکسترها را داشته است. هدف این تبلیغ پیدا کردن شغل مناسب برای وی است. او بیست و یک سال سن دارد و دارای خلق و خویی آرام و متین می باشد. حومه ی لندن مکان مناسبی برای اوست. از اول سپتامبر در خدمت گذاری آماده می باشد.
بررسی و تحلیل گوشه های آواز افشاری از نگاه استاد عباس کاظمی

بررسی و تحلیل گوشه های آواز افشاری از نگاه استاد عباس کاظمی

استاد عباس کاظمی ،ردیف دان و حافظ ردیف سیدرحیم اصفهانی ، شاعر و استاد بزرگ آواز و نی ایران در قرن معاصر بوده است . فردی که بی شک ، اگر شرایط زمانه و رنج های زندگی به او امان می داد ، شاید بسیاری از شما او را به عنوان نماد آواز و موسیقی ایرانی می شناختید. اما تاریخ و آیندگان همیشه در خلاف زمان حرکت می کنند و در میان روزها و سال های سپری شده ، کسانی را پیدا می کنند ، که اگرچه از آنها در زمان حیات خویش نامی برده نشده است ولی نسل های بعد ، حاصل تلاش و رنج آنان را فراموش نخواهد کرد …