نقدی بر اختتامیه بیستمین جشنواره موسیقی فجر (I)

مراسم اختتامیه بیستمین جشنواره موسیقی فجر، ۱۹ بهمن در تالار وحدت برگزار شد و با وجود بارش برف تا بالکن سه تالار مملو از جمعیت بود. اولین گروه، کر کلیمیان بود که به اجرای برنامه پرداخت، این گروه همراه با یک پیانو قطعه کرال “آزادی” ساخته ارزشمند گلنوش خالقی را اجرا کرد که روی هم رفته هماهنگ و دقیق اجرا شد، هر چند شنیدن این قطعه با گروههای کر بزرگتر جذابیت بیشتری دارد.

پس از “آزادی” قطعه کرال خلیج فارس اجرا شد، این قطعه توسط رهبر گروه آقای امیل ملک ساخته شده بود. در قسمتهای بعدی سخنرانیهای مسئولین موسیقی از جمله سخنرانی وزیر فرهنگ ارشاد را شنیدیم.

سپس نوبت به قسمتی رسید که به قول مجری برنامه ظاهرا” قرار بود که مروری باشد بر ۲۰ جشنواره گذشته موسیقی فجر، در حالی که حاضرین در این مراسم تنها شاهد فیلمی کوتاه و نه چندان گویا از جشنواره ها بودند آن هم نه کل ۲۰ جشنواره گذشته که اکثر قسمتهای این فیلم گزیده های ۳ تا ۴ سال اخیر بودند و تنها چند صحنه از فیلمهای قدیمی در آن دیده می شد با این چند صحنه می شد آرشیو تالار و یا حداقل دسترسی اهل موسیقی را به آرشیو تخمین زد! آیا فیلم برنامه های زیبایی که در جشنواره های فجر گذشته اجرا شده به سرنوشت مجله های “آهنگ” دچار شده؟ (چند سال پیش یکی از پژوهشگران به سراغ آرشیو مجله “آهنگ” رفته بود که با وجود تلاش بسیار، موفق به جمع آوری کل آهنگها نشده بود)

پس از آن، کلیپ دیگری در مورد جشنواره بیستم پخش شد که باز در این فیلم هم تدوینگر محترم با انتخاب تصاویری کوتاه و در هم بر هم بیشتر باعث درهم ریخته شدن اعصاب تماشاگران شد. جالب اینکه تصاویر و موسیقی انتخاب شده برای هر دو فیلم تا حد زیادی با هم بی ارتباط بودند که این خود باعث شده تا کلیپها کمی جنبه طنز پیدا کنند.

در قسمت بعدی برنامه جوایز بیستمین جشنواره فجر به برگزیدان داده شده که این میان تقدیر از هنرمندان پیشکسوت ارکستر سمفونیک تهران حرکت زیبا و پسندیده ای بود که در جشنهای پیشین کمتر مورد توجه قرار گرفته بود؛ البته در حاشیه اضافه می کنم در این مراسم از مدیر موسیقی صدا و سیما بخاطر ۲۶ سال ترویج فرهنگ موسیقی هنری و اصیل و غیره، تقدیر شد!

نوبت به اجرای موسیقی رسید؛ گروه موسیقی “نی نواز” به اجرای موسیقی همراه با رقص پرداخت که مخصوصا” اجرای رقص روی ریتمهای لنگ توسط گروه چشمگیر بود هر چند از هماهنگی بالایی برخوردارنبود. مثلا” سرنا نواز گروه به هنگام نواختن افشاری و سه گاه، چند نت را به طرز فاحشی کم و زیاد اجرا کرد. قسمت بعدی برنامه اجرای موسیقی و رقص گروه کردی “شیما” اختصاص یافت، برنامه این گروه هم جالب بود ولی رقصندگان با یکدیگر هماهنگی کاملی نداشتند.

درباره قطعه سمفونیک خلیج فارس اثر شهرداد روحانی

این اولین بار نیست که موسیقی ای به اصطلاح نادقیق «مناسبتی» (یا به اصطلاح غلط تر: سفارشی) برای مایملک ملی این مرز و بوم ساخته می شود. گفته قدما- یعنی الفضل للمتقدم- لااقل برای حیطه هنرها و به خصوص موسیقی، مصداق چندانی ندارد. به بیانی رسانه یی تر: اینجا امتیاز آوردن بر حسب شایسته سالاری است و نه پیش افتادن های غالبا تصادفی و رابطه یی در جریانی که اصلامعلوم نیست «مسابقه» باشد.

مروری بر آلبوم «بازشنودی از نی دوره قاجار؛ صفدرخان و نائب اسدالله»

غیر از موسیقی کلاسیک غربی که تنوع در عینِ تناسب را درآن به غایت رسانده‌اند در دیگر موسیقی‌های کلاسیک، سازهای بادی در اقلیت‌اند. در موسیقی ایران این قلت به نهایت رسیده و امروز تنها ساز بادیِ حاضر، نیِ موسوم به هفت‌بند است. نه تنها دیگر سازهای بادیِ ممکن و آزموده مانند کلارینت بلکه سازهایی را که برای خود جایگاهی یافته بودند نیز انگ‌های توتالیتری دهه‌های گذشته از میدان راندند.

از روزهای گذشته…

آموزش گیتار به کودکان (V)

آموزش گیتار به کودکان (V)

علم روانشناسی کودک تنبیه‌هایی که باعث سرخوردگی و تحقیر کودک شود را از اساس نفی و تقبیح می‌کند. مطلقا هنرجوی کوچک و دوست داشتنی ما علاقه‌ای به دیدن چهره‌ی عبوس و لحن صدای بالای مدرس ندارد که چنین برخوردی می‌تواند سوهان روح و مخل آرامش هنرجو شود و حتی باعث شود که از جلسه‌ی بعد در کلاس حاضر نشود!
ناکسوس

ناکسوس

افسانه های اساطیری یونان اینگونه بیان می کنند که نکسوس (Naxos) نام جزیره ای است که زئوس (Zeus) خدای خدایان یونان باستان در آنجا بزرگ شده است. این منطقه در یونان باستان بین سالهای ۴۰۰۰ تا ۱۰۰۰ پیش از میلاد موقعیت خاصی داشته و مرکز تمدن بوده است. اما بدون شک علاقمندان به موسیقی معمولآ با شنیدن نکسوس، به یاد محصولات شرکتی با همین نام در زمینه موسیقی خواهند افتاد. نکسوس زائیده تفکرات یک آلمانی عاشق موسیقی، بنام کلاوس هیمن (Klaus Heymann) می باشد که پایگاه فعالیت خود را در هنگ کنگ قرار داد.
اصفهان از دوک الینگتون

اصفهان از دوک الینگتون

هنگامی که نام دوک الینگتون (Duke Ellington) را می شنویم، در ذهن قطعه هایی مانند “In a sentimental mood” یا “Sophisticated lady” یا “Take The A Train” و… تداعی می شود، قطعه هایی که بدون شک جزو پایه های موسیقی جز (Jazz) محسوب می شوند. اما حتما” برای شما جالب خواهد بود که بدانید آقای دوک الینگتون علاوه بر یک موسیقیدان، رهبر ارکستر و نوازنده پیانو جز، به تحقیق راجع به موسیقی ملل مختلف هم پرداخته است.
سپنتا؛ نقطه پایان یک مکتب (III)

سپنتا؛ نقطه پایان یک مکتب (III)

بدین ترتیب موسیقی‌شناس مکتب وزیری کار بر روی آثار باقی‌مانده از عهد قاجار را برمی‌گزیند و در تحلیل‌هایش اگر چه گاه و بیگاه نقدی هم نثار ناکوکی و … آنها می‌کند اما نتیجه‌ی کار نه تنها نفی نیست بلکه اغلب همراه با دلبستگی زیباشناختی به آثار آنان است. او به ویژه به خوانندگان مشهور آن عصر علاقه داشت و ضبط‌های بعضی‌شان را واجد ارزش‌های هنری می‌دانست.
بوگی ووگی (I)

بوگی ووگی (I)

بوگی ووگی (Boogie Woogie)، موسیقی ای پرتحرک و رنگارنگ با تاریخی به همان اندازه پر نقش و نگار است. مبدا پیدایش این موسیقی که در ابتدا به عنوان موسیقی رقص سیاهپوستان فقیر جنوب آمریکا شناخته شده، چندان مشخص نیست.
نقدی بر نقد کتاب «پیوند شعر و موسیقی» (III)

نقدی بر نقد کتاب «پیوند شعر و موسیقی» (III)

نمونه های زیادی از انواع فرهنگ های موسیقایی بدوی در جهان وجود دارد که در آنها، نوازنده و آهنگساز و حتی شاعر و خواننده یکنفر است؛ در موسیقی قرون وسطای اروپا هم این پدیده زیاد دیده می شود. ارتباط دادن این مسئله با تفکرات عرفانی و فلسفی ایرانیان، نوعی فلسفه بافی است که متاسفانه در نوشته های نوازندگان مرکز حفظ و اشاعه موسیقی بسیار دیده می شود (۱) ضمن اینکه همین فلسفه بافی هم بدون توجه به مشکلاتی که در اسناد تاریخی اش دارد، دچار مشکلات منطقی است؛ همانقدر که یک اثر بداهه نوازی تحت تاثیر نواخته گذشتگان اش است (۲)، یک قطعه کلاسیک هم در موسیقی غربی، تحت تاثیر تکنیک های هارمونی، کنترپوان، فرم و… گذشتگان اش است.
رگه، پدیده ای جهانی از اقلیم کاراییب (V)

رگه، پدیده ای جهانی از اقلیم کاراییب (V)

سبک هایی که عوامل اجتماعی، سیاسی و فناورانه و اقلیمی هرکدام با تاثیرهای خود آن را شکل داده بود. به این ترتیب حالا کلوپ هایی که نهایتا ظرفیت ۲۰۰ نفر را داشت، با انتقال سیستم صوتی غول پیکر به حیاط یا محوطه بیرون از کلوپ هم می توانست پذیرای هزار تا دو هزار نفر باشد و هم می توانست این تعداد مشتری را با موسیقی منحصر به فرد و ریتمیک اسکا که فرزند ناخلف منتو، سول و جز آمریکایی بود، حسابی سرگرم کند.
آقایان ارکستر ملی متعلق به شما نیست

آقایان ارکستر ملی متعلق به شما نیست

ارگان های دولتی غالباً عادت کرده اند که چهره های هنری را به گونه ای خاص به کار گیرند، به کار گرفتنی که بیشتر در چهارچوب سیاست های فرتوت خودشان است، چرا که تصور می کنند در حوزه ی هنر هم، پول، نمودار قدرت و نفوذ است، حال آن که پول در برابر هنر خود فاقد معناست.البته این سیاست دولت های غیر دمکراتیک است که پیوسته می کوشند همه چیز را از تملک بشر خارج کرده و خود را مالک واقعی و دائمی آن کنند. برخی از مسؤولین در این نوع از حکومت ها نیز بر این باورند که می توانند چهره های هنری و حتا دانش، آگاهی و اعتبار آن ها را توقیف کنند.
پست کلاسیکال آثار داوویان را اجرا میکند

پست کلاسیکال آثار داوویان را اجرا میکند

کاظم داوودیان در نوزدهم ماه می ۲۰۱۲ برابر با سی اردیبهشت ماه ۱۳۹۱ خورشیدی همراه با آنجل گیل اردونز (Angel Gil-Ordóñez) به اجرای آثارش در ایالات متحده آمریکا می پردازد. این برنامه ترکیبی است التقاطی از موسیقی ایرانی که توسط آنسامبل زهی اجرا می شود. داوودیان و آنسامبل او تلاش می کنند تا برنامه ای را بر روی صحنه ببرند که از مرزهای فرهنگی فراتر رفته و زمینه آشنایی مخاطبان گسترده تری را با موسیقی ایرانی فراهم می آورد.
طبقه‌بندی سازها (I)

طبقه‌بندی سازها (I)

مدت‌ها قبل سازها و نوازندگان از شـأن امروزین برخوردار نبودند. فلوت، چنگ و طبل در اصل هیچ‌گاه به نیت لذت بخشیدن به‌کار نمی‌رفتند. هنگامی که این سازها برای اولین بار ساخته شد، برای شکار، آماده سازی غذا و ارتباطات، دفع حمله‌ی دشمنان یا ارواح شیطانی، خشنود ساختن خدایان و از بین بردن هراس، مورد استفاده قرار می‌گرفت. بدین ترتیب آن‌ها به بقای جسم و جان نژاد بشر یاری می‌رساندند.