موسیقی ایرانی در ارکستر سمفونیک نروژ؛ دیدگاههای رهبر ارکستر

ارکستر سمفونیک رادیو و تلویزیون نروژ به تازگی شماری از ساخته های جاوید افسری راد آهنگساز و سنتور نواز ایرانی را اجرا کرد؛ سالارعقیلی خواننده سرشناس موسیقی سنتی ایران نیز خواندن قطعات با کلام این کنسرت را برعهده داشت.

کنسرت در سالن اپرای نروژ برگزار شد و از یک ماه قبل کلیه ورودیهای آن پیش فروش شده بود. این ارکستر سمفونیک هر ساله در مراسم اعطای جایزه صلح نوبل در اسلو کنسرت هایی را اجرا می کند.

“رونه هالورسن” (Rune Haluorsen) رهبر ارکستر نروژی از اجرای چنین برنامه ای به عنوان یک ضرورت موسیقیایی و فرهنگی نام می برد. وی در توجیه این دیدگاه خود می گوید: اینگونه برنامه ها از یک سو نوعی تعامل فرهنگی است و از سوی دیگر تاثیرات موسیقیایی و هنری مثبتی دارد چرا که نوازندگان دو یا چند فرهنگ را به چالش می کشد و بر دانش و آگاهی هر کدام می افزاید و اگر به خوبی اجرا شود، پنجره ای خوبی را در برابر هنرمند می گشاید.

هالورسن اضافه کرد، در ارکستر سمفونیک رادیو و تلویزیون نروژ، تاکنون چند بار در قالب کنسرتهایی با موسیقی دیگر فرهنگها، به روی صحنه رفته است ولی تجربه کار با موسیقی ایرانی در کنسرت تازه اسلو پر بار تر و عمیق تر بود.

وی می افزاید: در برنامه هایی که با موسیقی دیگر فرهنگها داشته ایم این احساس در اجرا وجود داشت که نوازندگان خارجی، میهمان ارکستر نروژی هستند اما در کنسرت اخیر این جدایی احساس نمی شد و نوازندگان ایرانی و اعضای دائمی ارکستر آنچنان همخوان و همراه بودند که احساس یکپارچگی غالب بود.

به گفته رهبر ارکستر نروژی، این دستاورد ناشی از دانش و ابتکار جاوید افسری راد آهنگساز و همچنین هنرمندان ارزنده ایرانی است که در کنسرت مشارکت داشتند.


رونه هالورسن
بهنام و رضا سامانی با سازهای کوبه ای، جمال محمدی با نی، للوا، کمانچه و قوشمه و افسری راد با سنتور ارکستر سمفونیک رادیو و تلویزیون نروژ را همراهی کردند.

هالورسن تاکید کرد که افسری راد هنرمندی ایرانی است ولی زیر و بم موسیقی کلاسیک را به خوبی می شناسد و به همین دلیل در تدوین قطعات سمفونیک ظرایف و ملزومات هر دو موسیقی را در هم تنیده است.

وی درباره مشکلات ارائه این کار گفت: طبیعی است که چنین برنامه هایی خالی از مشکل نیست. دو سنت موسیقیایی متفاوت قرار است کنار هم قرار گیرند که هر کدام ارزشها و چارچوب ویژه خود را دارند.

وی توضیح داد: از جمله مشکلات این است که فواصل در موسیقی کلاسیک و ایرانی با یکدیگر متفاوت است، ریتمها منطبق با یکدیگر نیستند و علاوه بر آنها نوازندگان خارجی با ربع پرده هایی که در موسیقی ایرانی بکار می رود، آشنایی ندارند. با این حال با خلاقیت و همکاری آهنگساز و هنرمندان همه این مسائل به نیکی حل شد.

بیورن نیمان

رهبر ارکستر اضافه کرد که هوشیاری و شیوه نواختن بهنام و رضا سامانی در رعایت واریاسیونهای ریتمیک تاثیر خوبی داشت و این نوازندگان کمک بزرگی برای اجرای صحیح کار بودند.

هالورسن همچنین از سالار عقیلی به عنوان خواننده ای توانا نام برد و گفت که آشکار است که عقیلی با وجود جوان بودن دارای تجربه زیادی است و راهکارهای خواندن با ارکسترهای بزرگ را به نیکی می داند.

“بیورن نیمان” (Bjorn Nyman) نوازنده فنلاندی کلارینت ارکستر سمفونیک نروژ می گوید که در تمرینها و اجرای این کنسرت تجارب نو و ارزنده ای بدست آورده است. وی اضافه کرد که رعایت ربع پرده ها و تفاوت فواصل و گامهای موسیقی ایرانی و موسیقی کلاسیک از جمله مسائل ظریف این کنسرت بود که نوازندگان غربی تا حد امکان با دقت خویش آنها را رعایت کردند.

امه ری کارداس

وی اضافه کرد: موسیقی ایرانی پر از احساس و ظرافت است و در اجرای قطعات تلاش می کردیم که این احساس را نیز بیان کنیم. “امه ری کارداس” (Emery Crdas) نوازنده پر تجربه ویونسل نیز اجرای این کنسرت را برای ارکستر سمفونیک نروژی بسیار با ارزش خواند و گفت که ارکسترهای کلاسیک غربی نیازمند باز شدن چنین پنجره هایی هستند تا به افق های نویی در کار موسیقی نزدیک شوند.

این هنرمند ایتالیایی که از سالها پیش سابقه آشنایی و همکاری با جاوید افسری راد را دارد، می افزاید: موسیقی ایرانی حرکتی بدون زاویه، دوار و دلپذیر دارد که نوازنده را در جریانی دلنشین به جلو می برد.

وی گفت: هرگاه موسیقی ایرانی می نوازم این احساس را دارم که از ظاهر نت ها گذشته و به بطن و فراسوی آنها راه می یابم.

یک دیدگاه

  • یاسر جعفری
    ارسال شده در خرداد ۱۰, ۱۳۹۱ در ۲:۰۰ ب.ظ

    خیلی زیبا بود لذت بردم بازم از این کارها بکنید لطفا اسامی خوانندگان و نوازندگان و اهنگسازان ارکستر سمفونیک ایران را برروی سایتتان قرار دهید .

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

نظر من، نظر شما، نظر او

خیلی پیش می‌آید که در واکنش به یک نقد بشنویم؛ «این نظر نویسنده است». آیا تا به‌حال دقیقاً فکر کرده‌ایم که چنین جمله‌ای یعنی چه؟ کسی که این جمله را می‌گوید درواقع دارد اعتبار حکم‌های درون نقد را زیر سؤال می‌برد. می‌گوید آنها از جنس «نظر شخصی» هستند. اولین مفهومی که از نظر شخصی به ذهنمان می‌آید چیزی است مثل این جمله «قورمه‌سبزی خیلی خوب است». این «نظر» گوینده است درباره‌ی یک غذا. آنجا «شخصی» بودنش معلوم می‌شود که یک نفر دیگر پیدا می‌شود و درست برعکسش را می‌گوید و ما هم راهی پیدا نمی‌کنیم که بگوییم کدام درست گفته. فقط می‌توانیم بگوییم با اولی موافقیم یا با دومی. یعنی وابسته به «شخص» گوینده یا شنونده است.

تحقیقی درباره باربد؛ موسیقیدان دوره ساسانی (III)

محمدالله مستوفی گوید: در زمان بهرام کار مطربان بالا گرفت چنانکه مطربی روزی بصد درم قانع نمیشد بهرام گوراز هندوستان دوازده هزار لولی آورد که نوادگان ایشان هنوز در ایران مطربی می کنند.

از روزهای گذشته…

گفتگوی ما ده ساله شد!

گفتگوی ما ده ساله شد!

جشن دهمین سالگرد فعالیت ژورنال موسیقی گفتگوی هارمونیک دیروز، دوم خرداد در فرهنگسرای نیاوران به اجرا رسید. چنانکه مستحضرید، قرار بود جشن در روز اول خرداد در فرهنگسرای نیاوران برگزار شود و افراد بسیاری برای همراهی ما در این برنامه، اعلام آمادگی کرده بودند ولی به دلیل یک سوء تفاهم در ساعت برگزاری این برنامه، مسئولان فرهنگسرای نیاوران پیش نهاد تعویق برگزاری جشن به روز دوم خرداد را دادند.
پت متنی و گیتار ابداعیش

پت متنی و گیتار ابداعیش

پت متنی (Patrick Bruce Metheny) را باید یکی از موفق ترین نوازندگان دنیای نوازندگی گیتار دانست. شخصی که با اجراهای خود توانست در دهه ۷۰ الی ۸۰ اعتبار خاصی را در دنیای موسیقی کسب نماید همچنین وی یک از رکورد داران کسب جایزه گرمی میباشد. عمده فعالیت وی شامل اجرا همراه با گروهش Pat Metheny Group و بصورت دونوازی و یا همکاری با دیگر گروهها و نوازندگان میشود.
روش سوزوکی (قسمت پنجاه و هفتم)

روش سوزوکی (قسمت پنجاه و هفتم)

این کودکان استعداد شاعرانه شان را هرگز از دست نخواهند داد و معلمان دبستانشان برای من تعریف می‌کنند که آنها برای نقاشی‌های کوچولوشان‌ هایکو های کوچکی می‌نویسند: به این گونه من یک استنباطی به شما می‌دهم که در کنار تدریس ویولن ما چه کارهایی با این کودکان انجام می‌دهیم، برای اینکه این کودکان را شکوفا کنیم در ادامه مایل هستم که کمی ‌درباره چگونگی تمرین‌های ویولون را به اطلاعتان برسانم.
ویولون مسیح استرادیواریوس (IV)

ویولون مسیح استرادیواریوس (IV)

بنابراین ما این ۴ گزینه را برای سنجش و انطباق در اختیار داریم و فقط در رابطه با صفحه رو محدوده خطوط محیطی وجود ندارد که طبیعتا اگر بخواهیم با شواهد بیشتری به استدلال بپردازیم بهتر است صفحه زیر را مورد تحقیق قرار دهیم زیرا که هر چهار گزینه در ارتباط با آن موجود هستند و البته به طور معمول بیشتر صفحه زیر به جهت الگوبرداری مورد استفاده قرار می‌گیرد تا صفحه رو.
مقایسه‌ی روش‌های آموزش ساز عود در موسیقی ترکی (VI)

مقایسه‌ی روش‌های آموزش ساز عود در موسیقی ترکی (VI)

موتلو تورون هنگام تدریس در هنرستان این متد را تهیه کرده‌است. او گفته است روش خود را به ویژه با این نگاه نوشته است که مناطق صوتی متفاوت، به هنگام نواختن ساز به وضوح شنیده شوند. این متد اطلاعاتی درباره‌ی ساختار عود، کوک کردن، سیم انداختن، نگهداری و همچنین مجموعه‌ای از اتودهای مختلف را در سه فصل ارائه می‌کند. فصل اول شامل فنون مضراب زنی، فنون دست‌ باز، اتودهای پوزیسیون و اتود ستون (۷) اصلی است. در فصل دوم، ستون‌های جانبی و در فصل سوم، سبک‌ها، نُوانس، مدگردی و تقسیم عود ذکر شده است (Torun,1993).
هنر شنیدن موسیقی (I)

هنر شنیدن موسیقی (I)

بیشتر مردم به موسیقی گوش نمیدهند، فقط به آن عکس العمل نشان میدهند. این در واقع پایه و اساس موسیقی پاپ است. شما میتوانید از هر طرفدار پرو پا قرص یک گروه یا خواننده پاپ بخواهید تا به شما بگوید موسیقی مورد علاقه اش درباره چیست و میتوانید مطمئن باشید که تعدادی جمله بی سر و ته یا حداکثر چیزی درباره “اشعار” خواهید شنید که صد البته ربطی به “موسیقی” آن ندارد. پرسش درباره ساختار موسیقایی مانند تونالیته یا بخشهای هارمونیک ترانه معمولا با سکوت و نگاهی تهی و بی احساس روبرو خواهد شد.
نگاهی به موسیقی رپ با رویکرد جامعه شناسی (V)

نگاهی به موسیقی رپ با رویکرد جامعه شناسی (V)

جنبش اجتماعی چپ جدید: بلند شدن صدای دانشجویان چپ گرا در اروپا به ویژه در فرانسه جهان غرب را با یک شوک بزرگ مواجه ساخت. شورش بزرگی که دانشجویان در ۱۹۶۸ به راه ‌انداختند، بدون گرایش به شوروی سابق، نسبت به رویه ‌های ظالمانه و فاصله طبقاتی در نظام سیاسی اقتصادی لیبرالیسم معترض بود. ریشه این جنبش در مکتب فرانکفورت قرار داشت که یورگن هابرماس آخرین و برترین فیلسوف آن به شمار می رود. جنبش تسخیر وال‌ استریت که به جنبش ۹۹% نیز مشهور است، از نسل های بعدی همان دانشجویان چپ گرا محسوب می شود.
گزارش مراسم رونمایی «ردیف میرزاعبدالله به روایت مهدی صلحی» (XV)

گزارش مراسم رونمایی «ردیف میرزاعبدالله به روایت مهدی صلحی» (XV)

به‌نظرم باز هم در این کتاب نکات دیگری هست که جا دارد روی آنها کار شود و کشف شود و مهم‌ترین چیزی که من در این کتاب فهمیدم اینکه ردیف سه‌تار با ردیف تار متفاوت است. حتی احتمال می‌دهم میرزاعبدالله دو ردیف متفاوت برای تار و سه‌تار داشته است. چون بسیاری جملاتی که در نت‌نگاری هدایت از این ردیف آمده خیلی پیچیده است و آقای میرعلینقی گفتند قبلاً لحن ردیف روستایی بوده و الآن شهری شده است. من زیاد با این اصطلاحات آشنا نیستم و از آنها خوشم نمی‌آید ولی به‌نظرم ردیف امروزی موسیقی ما خیلی ساده شده است. در واقع کتاب هدایت را نمی‌شود با تار نواخت. این‌قدر ریزه‌کاری دارد که اجرایشان با تار زیبا نمی‌شود. در تار به دلیل اینکه جفت‌سیم دارد و در آن فاصلۀ سیم‌ها از هم بیشتر از سه‌تار است اجرای خیلی از این ریزه‌کاری‌ها صدایی آشفته و ناهماهنگی می‌دهد.
ارکستر سمفونیک لندن (I)

ارکستر سمفونیک لندن (I)

ارکستر سمفونیک لندن (London Symphony Orchestra)، مهمترین ارکستر انگلستان و همچنین یکی از مشهورترین ارکسترهای دنیا می باشد. از سال ۱۹۸۲ این ارکستر در مرکز هنری باربیکن (Barbican) لندن قرار گرفت و امروز بسیاری از مشهورترین آثار موسیقی کلاسیک ضبط شده، با این ارکستر ضبط شده است.
آواز بنان (I)

آواز بنان (I)

مقاله ای که پیش رو دارید به قلم زنده یاد استاد غلامحسین یوسفی در اسفند ۱۳۶۴ نوشته شده و در مجله کلک شماره ۱۱-۱۲ (بهمن ـ اسفند ۱۳۶۹) به انتشار رسیده است. این نوشته را به مناسبت گرامی داشت یاد استاد غلامحسین بنان باز نشر می کنیم: