در‌آمدی بر دیسکوگرافی و کتابشناخت ردیف دستگاه‌های موسیقی ایران (IV)

معرفی ضبط‌ها (دیسکوگرافی)
– تار فخام‌الدوله بهزادی(مجموعه‌ی ۳ نوار، از مجموعه‌ی مهدی کمالیان و ۲ سی‌دی ماهور با عنوان بخش‌هایی از ردیف میرزا حسینقلی)،‌ فخام‌الدوله‌ی بهزادی، آوای بارید.

– ردیف سه‌تار استاد سعید هرمزی، سعید هرمزی، ۱۳۸۲، ماهور، M. CD-122.

– ردیف سازی موسیقی ایران (ردیف میرزاعبدالله)(مجموعه‌ی ۶ نوار)، اجرا با سه‌تار: داریوش طلایی، ۱۳۷۷، ماهور. (۱۷)

– موسیقی دستگاهی ایران: ردیف آقا‌حسینقلی(مجموعه‌ی ۴ نوار/۳ سی‌دی از ماهور)، اجرای علی‌اکبرخان شهنازی، ۱۳۷۷، انجمن موسیقی ایران. M. CD-108~110.

– ردیف نوازی: ردیف میرزا عبدالله به روایت نورعلی‌خان برومند(مجموعه‌ی ۸ نوار/ ۵ سی‌دی)، سه‌تار: حسین علیزاده، ۱۳۷۱، ماهور. M. CD-93~97.

– ردیف نوازی: ردیف میرزا عبدالله به روایت نورعلی‌خان برومند(مجموعه‌ی ۸ نوار/ ۵ سی‌دی)، تار: حسین علیزاده، ۱۳۷۱، ماهور.

– ردیف دوره‌ی عالی استاد علی‌اکبرخان شهنازی(مجموعه‌ی ۴ نوار/ ۳ سی‌دی ماهور)، علی‌اکبر شهنازی، ۱۳۷۴ (ض ۱۳۵۶)، انجمن موسیقی ایران.

– ردیف میرزا عبدالله هفت دستگاه موسیقی ایران (مجموعه‌ی ۵ نوار/ سی‌دی)، سنتور: مجید کیانی، ۱۳۶۷ (ض ۱۳۶۷)، ایران صدا.

– هفت دستگاه موسیقی ایران روایت میرزا عبدالله (مجموعه‌ی ۵ نوار/ ۴ سی‌دی)، کمانچه: علی‌اکبر شکارچی، ۱۳۷۲، ماهور.

– جواب آواز بر اساس ردیف آوازی به روایت استاد محمود کریمی (مجموعه‌ی ۵ نوار)، تار: ارشد تهماسبی، ۱۳۷۴، ماهور.

– ردیف آوازی موسیقی سنتی ایران (مجموعه‌ی ۶ نوار/ ۵ سی‌دی)، آواز: محمود کریمی، ماهور. M. CD-125~129.

– دوره‌های سنتور استاد ابولحسن صبا (محموعه‌ی ۶ نوار)، سنتور: سعید ثابت، ۱۳۷۳؟، چهارباغ. (۱۸)

– ردیف موسی معروفی (مجموعه‌ی ۱۲ نوار/ )، تار: سلیمان روح افزا، ۱۳۷۷، ماهور.

– موسیقی آوازی ایران: آواز‌های ادیب خوانساری (مجموعه‌ی ۴ نوار/ ۳ سی‌دی)، آواز: ادیب خوانساری همراه با تار ابراهیم سرخوش، ۱۳۸۳، ماهور، M. CD-133~135.

– ردیف راست کوک و چپ کوک استاد ابولحسن صبا (مجموعه‌ی ۶ نوار/ سی‌دی)، ویلن: همایون خرم، ۱۳۸۴، چهارباغ، CH 059~61.

– هفت دستگاه موسیقی ایران (مجموعه‌ی ۴ نوار/ سی‌‌دی از ماهور)، تار: مرتضی نی‌داوود، ۱۳۸۴، چهارباغ. M. CD-180.

– ردیف سه‌تار به روایت استاد یوسف فروتن(مجموعه‌ی ۳ سی‌دی)، سه‌تار: یوسف فروتن، ۱۳۸۳، ماهور. M. CD-171~173.

– ردیف نوازی و بداهه نوازی هفت دستگاه موسیقی ایرانی (مجموعه‌ی ۶ نوار)، کمانچه: اصغر بهاری، چهارباغ.

– جواب ساز: ردیف میرزا عبدالله به آواز (مجموعه‌ی ۲ نوار/ سی‌دی)، تنظیم و آوازا: محسن کرامتی، ماهور، M. CD-142. (19)

– درس‌هایی از استاد نورعلی برومند، نورعلی برومند (مجموعه‌ی ۴ سی‌دی)، سه‌تار: نورعلی برومند، ماهور، M. CD-176.

– ردیف آوازی و تصنیف‌های قدیمی (مجموعه‌ی ۳ نوار/ ۳ سی‌دی)، آواز: عبدالله دوامی همراه با تار محمدرضا لطفی، ماهور. M. CD-111~113.

– ردیف موسیقی ایران با اجرای سه تار و آواز استاد حسن کسایی (مجموعه‌ی ۶ سی‌دی‌)، سه‌تار و آواز: حسن کسایی، ۱۳۸۷ (ض ۱۳۸۵)،آوای نوین اصفهان. (۲۰)

– ردیف موسیقی ایران با اجرای نی استاد حسن کسایی (مجموعه‌ی ۴ سی‌دی)، نی: حسن کسایی، ۱۳۸۹ (ض ۱۳۸۶)، آوای باربد. (۲۱)

– ردیف میرزا عبدالله (مجموعه‌ی ۶ نوار)، سه‌تار: مهرداد ترابی، ۱۳۸۲، چهارباغ.

– ردیف سازی موسیقی سنتی ایران ردیف تار و سه‌تار میرزا عبدالله به روایت و اجرای نورعلی برومند (مجموعه‌ی ۶ سی‌دی)، تار: نورعلی برومند، ۱۳۶۷، سروش. SITC-201~206 .

– ردیف میرزا عبدالله (مجموعه‌ی ۴ سی‌دی)، سنتور: محمدرضا رستمیان، ۱۳۸۴، چهارباغ. CH 065. (22)

– ردیف‌نوازی و بداهه‌نوازی هفت دستگاه موسیقی ایرانی (مجموعه‌ی ۶ نوار)، سه‌تار: محمود تاجبخش، ۱۳۸۲، چهارباغ.

– آموزش نی (مجموعه‌ی ۳ نوار)، نی: جمشید عندلیبی، ۱۳۷۳، چهارباغ.

– ردیف جامع آوازی موسیقی سنتی ایران به همراه سه‌تار داریوش صفوت (مجموعه‌ی ۶ نوار)، آواز: حاتم عسگری فراهانی، سروش، ۱۳۷۱٫ (۲۳)

– ردیف آوازی به روایت حاتم عسگری فراهانی همراه با سه‌تار دکتر داریوش صفوت (دوره‌ی اول) (مجموعه‌ی ۴ نوار)، آواز: حاتم عسگری فراهانی، ؟،دانشگاه هنر. (۲۴)

– جواب آواز استاد عبدالله دوامی (مجموعه‌ی ۳ سی‌دی)، سه‌تار: نیما فریدونی، ۱۳۸۴، پارت.

– جواب آواز استاد عبدالله دوامی (مجموعه‌ی ۳ سی‌دی)، تار: نیما فریدونی، ۱۳۸۴، پارت. (۲۵) و (۲۶)

– ردیف آقا حسینقلی به روایت استاد حاج علی اکبر خان شهنازی (۱ سی‌دی به قالب mp3/ مجموعه‌ی ۵ نوار)، تار: رضا وهدانی، ؟، نشر راویان.

– ردیف میرزا عبدالله به روایت نورعلی برومند (مجموعه‌ی ۵ سی‌دی)، تار: ارشد تهماسبی، ؟، حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی.

– ردیف نی برگرفته از ردیف عبدالله دوامی، نی: مسعود جاهد (مجموعه‌ی ۵ سی‌دی)، ۱۳۸۹ (ض ۱۳۸۸)، ایران گام.

– آشنایی با دستگاه‌ها و آوازهای موسیقی ایرانی: برگزیده‌ی آثار اساتید قدیم موسیقی (مجموعه‌ی ۱۲ سی‌دی)، ؟، موسسه‌ی فرهنگی هنری آوای مهربانی. (۲۷)

– ردیف آوازی موسیقی ملی ایران، آواز: نورالدین رضوی سروستانی به همراهی تار داریوش طلایی (مجموعه‌ی ۱۳ سی‌دی)، ۱۳۸۸ (ض از ۱۳۶۸)، موسسه مشکات. (۲۸)

– ردیف سازی و آوازی مکتب اصفهان (مجموعه‌ی ۱۸ سی‌دی)، گردآوری و اجرا: حسن منصوری، ۱۳۸۹، حوزه هنری استان اصفهان.

– ردیف آوازی استاد اسماعیل مهرتاش به روایت و اجرای محمد منتشری (مجموعه‌ی ۸ سی‌دی)، آواز: محمد منتشری همراه با سه‌تار هوشنگ فراهانی و تار فخرالدین حکیمی، ۱۳۹۰، ماهور. (۲۹)

پی نوشت
۱۷- آثاری که هم روی نوار و هم روی سی‌دی منتشر شده‌ است تنها یک بار فهرست شده و به عنوان تاریخ انتشار، اولین نشر (رسانه‌ای که زودتر منتشر شده) آنها مورد توجه بوده‌ است.
۱۸- تاریخ نوشته‌ی فرامرز پایور که در این آلبوم به چاپ رسیده، ۱۳۷۳ است بنابراین ممکن است تاریخ انتشار نیز همان باشد.
۱۹- تا زمان آخرین این مقاله دو سی‌دی/نوار از این مجموعه منتشر شده و معلوم نیست که بقیه‌ی آن در چند سی‌دی/نوار و تحت چه شماره‌ای منتشر خواهد شد.
۲۰- این نمونه قبل از انتشار به صورت رسمی بر روی کاست و سی‌دی (احتمالا بدون رعایت حق کپی!) در اختیار علاقه‌مندان قرار داشت. این ضبط از دو جهت نمونه‌ی جالبی است، یکی این‌که در آن روایت دیگری از ردیف اجرا شده و دیگر این‌که نمونه‌ای است از سه‌تار نوازی حسن کسایی.
۲۱- تاریخ‌های ضبط این منبع و منبع پیش از آن را محمدجواد کسایی در (کسایی ۱۳۸۹: ۱۱۵) شرح داده است. همچنین او شرح می‌دهد که حسن کسایی یک بار در سال ۱۳۵۳ ردیف را در رادیو تلویزیون ملی وقت در مرکز اصفهان ضبط کرده است و این ضبط تا مدتی در اختیار عموم قرار داشته اما بعدا بر اثر آسیب دیدن بایگانی رادیو در جریان تحولات بعد از انقلاب از دسترس خارج شده است (کسایی ۱۳۸۹: ۱۱۵). بسیار بعید است که این نسخه پیش از انقلاب رسما منتشر شده باشد کسایی نیز تنها اشاره می‌کند که نسخه‌های با کیفیت مطلوب از این ضبط در اختیار بعضی علاقه‌مندان هست اما مشخص نکرده چرا آن ضبط را منتشر نساخته و به ضبط جدیدی دست زده‌اند.
۲۲- مشخص نشد که اجرای این اثر از روی کدام روایت یا نغمه‌نگاری ردیف میرزا عبدالله انجام شده است.
۲۳- در چاپی که انتشارات سروش و مرکز حفظ و اشاعه‌ی موسیقی به سال ۱۳۷۱ منتشر کرده‌اند کتاب کوچکی نیز همراه مجموعه بوده که در آن توضیحاتی در مورد مبانی موسیقی دستگاهی ایران داده شده است (حلالی ۱۳۸۶: ۶۲۸).
۲۴- در این مورد با وجود این که احتمال می‌رود با چاپ بعدی انتشارات دانشگاه هنر یکی باشد، چون بررسی میسر نشد هر دو منبع جداگانه نقل شدند.
۲۵- در زمان نخستین انتشار این مقاله نگارش‌ها یا ضبط‌های دیگری نیز در دست انتشار بود که تعدادی از آنها اکنون منتشر شده‌اند و بعضی هنوز در انتظار انتشار مانده‌اند. در این جا برای کامل کردن اطلاعات مربوط به منابع و به عنوان نمونه‌ای از این ردیف‌ها می‌توان به ضبط ردیفی از جلال ذوالفنون که از سال های دهه‌ی ۱۳۶۰ در اختیار موسسه‌ی بتهون بوده یا نگارش «حسین یاحقی» که در اختیار موسسه‌ی آوای شیدا است یا نغمه‌نگاری ردیف نورالدین رضوی سروستانی اشاره کرد.
۲۶- موارد دیگری نیز از نغمه‌نگاری یا ضبط ردیف مشاهده شده که به دلیل کمبود شواهد یا عدم تطابق کامل با شرایط این مقاله از آوردن آن در بخش اصلی خودداری شد. از جمله‌ی این موارد که از دیدگاه ضبط ردیف بسیار جالب توجه است نمونه‌ای است تحت عنوان «آشنایی با شیوۀ آواز استاد بنان» که اخیرا انتشارات چهارباغ منتشر کرده. تا آن‌جا که اطلاعات در دست است، «غلامحسین بنان» ردیف ضبط شده‌ای نداشته، اما ناشر برای انتقال شیوه‌ی آوازی و «ردیف» وی از میان اجراهای خصوصی و عمومی وی گوشه‌های دستگاه‌ها را انتخاب کرده و آن‌ها را انتشار داده است. در میان ضبط‌هایی که در این مقاله فهرست شده این تنها مورد است (البته اگر ردیف بودن چنین اثری مورد پذیرش باشد) که ردیفی پس از مرگ صاحب آن با چیدمانی از ضبط‌هایش تدوین می‌شود (در کتابچه‌ی سی‌دی‌ها قید نشده که انتخاب‌کنندگان چه کسانی بوده‌اند). شاید این نشانه‌ای باشد از اوج قدرت گرایش به ردیف به عنوان کارگان موسیقی کلاسیک ایرانی و عاملی اعتبار بخش به یک موسیقی¬دان برجسته، به شکلی که حتا برای خواننده‌ای هم که ردیفی نداشته (و بعید است که مایل به داشتن آن بوده باشد)، ردیفی با چیدمان قطعاتی از میان اجراهای هنریش درست شده است.
۲۷- این نمونه از اجراهای استادانی گلچین شده که دقیقا هم‌نسل و هم‌عصر نبوده‌اند و به نظر می‌رسد که مانند «آشنایی با شیوۀ آواز استاد بنان» نوعی ردیف گلچین شده است اما با توجه به هدفی که گلچین‌کنندگان داشته و نوع اجراهایی که انتخاب کرده‌اند برخلاف نمونه‌ی یاد شده در فهرست اصلی آورده‌ شد.
۲۸- متاسفانه این نسخه از ردیف به طور بسیار محدودی منتشر و تنها برای متخصصان رونمایی شده و تنها اخیرا در دسترس عموم قرار گرفته است.
۲۹- از چند نقطه نظر این ضبط را می‌توان نمونه‌ای جالب و منحصر به فرد دانست؛ اول از همه این که طبق نوشته‌ی بروشور مبتنی بر «محفوظات ردیفی» حسین یاوری، عباس کاظمی، عباس غازی و احمد هنرمند است، یعنی هم ردیفی است گردآوری شده و هم براساس دانسته‌های کسانی شکل گرفته که تاکنون کمتر مرجع نقل ردیف قرار گرفته‌اند. دوم این که این ردیف تحت عنوان «مکتب اصفهان» دسته‌بندی شده و برای یکی از معدود دفعات به شکلی عینی در آن صحبت از گوشه‌ها، تیکه‌ها و جملات افزوده‌ای می‌شود که گردآورنده و راوی معتقد است متعلق به مکتب اصفهان هستند. به همین دلیل ارزش این سند برای مطالعات محتوایی ردیف -که با هدف کاوش تفاوت‌های مکاتب مختلف انجام گیرد- بسیار زیاد است و از یک طرف به روشن شدن این بحث که آیا مکاتب مختلف ردیف حقیقتا وجود دارند؟ و اگر وجود دارند تفاوتشان در محتوای گوشه‌هاست؟ و از طرف دیگر به روشن شدن ویژگی‌های احتمالی مکتب اصفهان یا مناطق مرکزی ایران یاری می‌رساند. این امر به‌ویژه اگر نغمه‌نگاری این ردیف چنان که در بروشور امید داده شده، میسر گردد، بسیار آسان‌تر خواهد شد. سوم این ردیف از معدود ضبط‌هایی است که سعی در پوشش هر دو گونه‌ی ردیف دارد (هم آوازی است و هم سازی) و هر دو جنبه را هم یک نفر اجرا کرده است. چهارم با وجود این که هنوز محتوای این ردیف را مطالعه نکرده‌ایم اما احتمالا حدود ۳۰۰ گوشه‌ی جدید فرصتی جالب برای مطالعه‌ی چگونگی نگاه این مکتب به واحدی به نام گوشه‌ است.

2 دیدگاه

  • شهرام
    ارسال شده در آذر ۲۳, ۱۳۹۰ در ۱۲:۵۶ ب.ظ

    فهرست خیلی ناقص است.

  • آروین صداقت کیش
    ارسال شده در آذر ۲۴, ۱۳۹۰ در ۱۰:۳۰ ق.ظ

    شهرام عزیز،
    لطفا بنویسید کدام فهرست ناقص است (نغمه نگاری ها یا ضبط ها)؟ اگر اطلاعاتی از نغمه نگاری یا ضبطی دارید که با تعریف این مقاله از نغمه نگاری یا ضبط ردیف مطابقت دارد و در اینجا هم فهرست نشده لطفا در همین جا بنویسید تا باعث تکمیل مقاله ی حاضر شود.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

شناخت کالبد گوشه‌ها (IX)

حقیقت یافتن یکی از دو سوی این متناقض‌نما دیگر بستگی به مولف و کارش ندارد بلکه بیشتر مربوط به واکنش جامعه‌ی موسیقی است و آن کسانی که کتاب را می‌خوانند و به کار می‌بندند. احتمالا آگاه بودن بر این نکته که تحلیل ردیف به عنوان نوعی دستور زبان چه کاستی‌هایی دارد یا می‌تواند به بار آورد، همان کاستی‌ها را به نقطه‌ی قوتی در دگرگونی تلقی ما از دامنه‌ی خلاقیت در موسیقی دستگاهی تبدیل خواهد کرد، حتا اگر شده با مطرح کردن پرسش‌هایی درباره‌ی حدود تفسیر و … به بیان دیگر اگر دستاوردهای تحلیلی کتاب به عنوان یک حقیقت مسلم یا یک و تنها یک تفسیر قطعی درک شوند سوی اول روی می‌دهد و اگر به عنوان یک تفسیر خاص اما معتبر از میان بسیار تفسیرها، سوی دوم.

آثار مرتضی حنانه به نفع زلزله زدگان کرمانشاه عرضه می شود

برای اولین بار پارتیتورهایی از آثار آهنگساز بزرگ و صاحب سبکِ ایرانی استاد زنده یاد مرتضی حنانه به نفع زلزله زدگان غرب کشور عرضه می شود. امیرآهنگ آخرین شاگرد مرتضی حنانه اعلام کرد: به زودی ده پارتیتور از آثار استاد مرتضی حنانه توسط من و نظارت امیرعلی حنانه در اختیار علاقمندان آثار این آهنگساز برجسته و صاحب سبک قرار می گیرد.

از روزهای گذشته…

هماهنگی در موسیقی ایران (III)

هماهنگی در موسیقی ایران (III)

خوب بخاطر دارم وقتی اولین بار می خواست برای آهنگی در مایه سه گاه، هم آهنگی بنویسد دچار اشکال بود و بالاخره دریافت که شاهد سه گاه را نباید پایه آکورد قرار داد زیرا پنجم آکورد ناقص می شود. بنابراین بعد از مطالعات زیاد گام سه گاه را طوری نوشت که نت شاهدش درجه سوم گام باشد مثلاً در سه گاه سی کرن (راست کوک ویلن) آکورد درجه اول را: سل، سی کرن، ر تعیین کرد و آنها که امروز بخیال خود مبتکر هماهنگ کردن نغمات ایرانی هستند و همین اسلوب را بکار می برند شاید ندانند که این ابتکار نخست از طرف وزیری بوده است. یا اینکه تشخیص داد که گام شور پایین رونده است و آکورد در درجه اول شور لا (راست کوک ویلن) لا – دو – می نیست بلکه لا – ر – فا است و از این قبیل مثالها زیاد که موجب طول کلام می شود.
بررسی ساختار و نقش دانگ‌های مورد استفاده در گوشه‌های راک ردیف میرزاعبدالله (VII)

بررسی ساختار و نقش دانگ‌های مورد استفاده در گوشه‌های راک ردیف میرزاعبدالله (VII)

از میان دانگ‌هایی که در تصویر پیشین نمایش داده شده‌اند، به‌استثنای دانگ M1 و تتراکرد رـ سل بالا‌دسته، سایر دانگ‌ها در گوشه‌های راک مورد استفاده قرار می‌گیرند. این نکته هنگامی جالب‌تر می‌شود که بدانیم اینها، دارای فواصل متغیری نیز هستند و با لحاظ‌کردن این تغییرات، می‌توان شش دانگ مختلف را در راک شناسایی کرد. این دانگ‌ها عبارت‌اند از:
مروری کوتاه بر چهار کتاب از فرهاد فخرالدینی (I)

مروری کوتاه بر چهار کتاب از فرهاد فخرالدینی (I)

کناره‌گیری فخرالدینی از رهبری ارکستر موسیقی ملی ایران در سال ۸۸ فرصت خوبی به او داد تا نوشته‌های پراکنده‌ی خود و از همه مهمتر خاطرات خود و همسرش را سر و سامانی دهد و آثار مکتوب دیگری از خود به جا بگذارد. فخرالدینی در گذشته نیز تنها به آهنگسازی مشغول نبوده و گاه دغدغه‌ها و یافته‌های خود را نیز منتشر کرده است. سلسله مقاله‌های «ریتم در موسیقی ایران» در شماره‌های ۱۱۱ تا ۱۱۷ مجله موسیقی در سال ۱۳۴۶، مقاله‌‌ای در مورد شیوه‌ی ثبت و نگارش الحان موسیقی عبدالقادر مراغه‌ای در جلد سوم کتاب ماهور در سال ۱۳۷۲، مقالات دیگری در شماره‌‌های مختلف فصلنامه‌ی ماهور و موارد دیگر، گواه این مدعا هستند. اما بی‌شک دهه‌ی نود شمسی برای فخرالدینیِ مؤلف جایگاه ویژه‌ای دارد چرا که بین سال های ۹۰ تا ۹۴ چهار کتاب از او به چاپ رسید. یادداشت حاضر مروری است کوتاه بر فحوای این چهار اثر مکتوب از فرهاد فخرالدینی:
مهاجری: گمان می کنم وارد دنیایی متفاوت شده ام

مهاجری: گمان می کنم وارد دنیایی متفاوت شده ام

شاهین مهاجری یکی از معدود آهنگسازان میکروتنالیست مطرح در عرصه بین المللی است ولی در کنار آهنگسازی و فعالیت های فشرده در زمینه نویسندگی موسیقی، گاهی نیز به نوازندگی تنبک می پردازد. تیر ماه امسال مقاله “فواصل زمانی” شاهین مهاجری در جشنواره سایت های موسیقی مورد تقدیر قرار گرفت و در آخرین ماه امسال او دومین جایزه خود را، اینبار در زمینه آهنگسازی میکروتنال برده است. با او درباره فعالیت و موفقیت هایش به گفتگو می نشینیم.
پیوند نام اثر موسیقایی با محتوا و نقد آن (I)

پیوند نام اثر موسیقایی با محتوا و نقد آن (I)

آهنگساز با برگزیدن نامی برای اثر خود چه هدفی را دنبال می کند و اگر تصمیم می گیرد اثرش عنوانی نداشته باشد، در حقیقت از چه چیزی چشم پوشی کرده است؟ اینکه در تاریخ موسیقی غرب بویژه تا قبل از امپرسیونیستها و سمبولیستها، معدود آثار موسیقی نام خاص مطلق داشته اند و باخ، موتسارت، بتهوون و بسیاری دیگران به آسانی، با یک عدد! و با اشاره ای به فرم اثر، بسیاری از قطعاتشان را نامگذاری کرده اند و صدها اثر حتی بعد از آن دوران نیز به همین شیوه نامگذاری شده، ناشی از چه عواملی است و ریشه این نام ها و نامگذاری ها از کجا آب می خورد!؟ چه چیزی برای استراوینسکی به هنگام نامگذاری باله ای با عنوان “پرندهی آتش”! مهم است که برای شوپن چندان اهمیتی ندارد؟ یا این هر دو در چه نکته ای در این خصوص اختلاف نظر بنیادی با هم دارند؟
موسیقی و نابینایان (II)

موسیقی و نابینایان (II)

یکی از دغدغه های من ارزیابی جایگاهی ست که هر فرد می تواند در مقابل موسیقی اتخاذ کند. بر این اساس نابینایی یکی از آن وضعیت هایی است که در نظر من میتواند تقسیم بندی و رتبه بندی دیگری از هنر ارائه دهد.
گزارشی از جلسه نقد «پیمان عشق» و پخش مستند «هزارداستان امیرجاهد» (II)

گزارشی از جلسه نقد «پیمان عشق» و پخش مستند «هزارداستان امیرجاهد» (II)

پس از پیمان سلطانی، کامیار صلواتی در پاسخ به این سئوال که روند بازسازی تصانیف دوره قاجار را چگونه می بینید گفت: «به دلیل تکصدایی بودن آثار موسیقی مربوط به دوره قاجار، کار آهنگسازی و چندصدایی روی آثار موسیقی این دوره بسیار مورد استقبال آهنگسازان معاصر قرار گرفته است ولی من می خواهم از نگاهی دیگر به دسته بندی آثار بازسازی شده، چه به صورت تکصدایی و چه چند صدایی بپردازم؛ ظرف دوره ای و زمانی ای که هر آهنگساز و موزیسین در آن قرار می گیرد، او را ناخودآگاه تحت تاثیر پارادایمهای مسلط خود قرار میدهد.
موسیقی پست مدرن (I)

موسیقی پست مدرن (I)

موسیقی پست مدرن از لحاظ سبک و وضعیت، قابل بررسی است. به‌عنوان یک سبک موسیقایی، موسیقی پست مدرن شامل ویژگی‌های هنر پست مدرن، یا به عبارتی، هنر بعد از مدرنیسم است. (ر.ک. مدرنیسم در هنر موسیقی شماره‌ی ۷۱). این سبک، از التقاط در فرم و ژانر موسیقی جانب‌داری می‌کند و اغلب ویژگی‌های ژانر‌های مختلف را ترکیب کرده یا از گزینش قطعات به صورت پراکنده بهره می‌گیرد. این موسیقی به خود-ارجاعی و طعنه‌آمیز بودن گرایش دارد و مرز میان هنر متعالی و باسمه‌ای را محو می‌کند.
نقدی بر مقاله پیمان سلطانی، «آهنگ شعر معاصر» (V)

نقدی بر مقاله پیمان سلطانی، «آهنگ شعر معاصر» (V)

پیمان سلطانی می نویسد “اما هنگام خوانش همین مصرع بر اساس موسیقی بیرونی با تاکید بر روی “نه” ، “آ” ، “نه” و “به” دور ریتمیک از ۶ تایی پابت به ۴-۸-۶-۴ تایی تغییر می کند. همین طور در مصرع دیگری “به سوگواری زلف تو این بنفشه دمید” تاکیدات موسیقی بیرونی به شکل ۷-۳-۷-۴ تایی بر وزن ۶ تایی ثابتِ موسیقی درونی منطبق می شود، وزن این شعر را ۸ هجای کوتاه و ۸ هجای بلند تشکیل داده است و از آنجایی که هجای بلند دوبرابر هجای کوتاه است می توان گفت، وزن عروضی مجموعا از ۲۲ هجای کوتاه تشکیل شده است.
مشاهدات موسیقی شناس آلمانی از موسیقی ایران (III)

مشاهدات موسیقی شناس آلمانی از موسیقی ایران (III)

با این همه، بستگی شرقیها را به سنت‏ها نمی ‏توان با موازین‏ اروپائی سنجید. امروز دوتار که سازی ایرانی است و در شمال شرقی و منطقه افغانستان نواخته می ‏شود با سیم‏های‏ نایلونی بسته می‏ شود. یک نوازنده فقیر از این تارها استفاده‏ می ‏کند زیرا تارهای زهی اگر چه بیشتر دوام می‏ کند گرانتر است. یک مثال بارز دیگر: در شیراز یک گروه ده نفری‏ از رادیو کابل یعنی «ارکستر رادیو کابل» کنسرت می‏ داد. جالب بود که از یک طرف آنها سنت های ملی خود را در موسیقی ارائه می‏ کردند، اما از جانب دیگر به تقلیدهای‏ نازیبا دست می‏ زدند. افغانستان در زمان قدیم با ایران یک‏ دولت داشت.