جیمی اسمیت

Jimmy Smith , 1925 –  2005
Jimmy Smith , 1925 – 2005
درگذشت جیمی اسمیت، از بزرگترین نوآوران و بدعت گذاران استفاده از ارگ های هموند (Hammond) در موسیقی Jazz ، ضایعه بزرگی برای جهان هنر بود. او که به عنوان ” بزرگترین نوازنده ارگ جز جهان” شناخته شده بود، روز ۸ فوریه، در سن ۷۶ سالگی در گذشت.

هرچند که جیمی اسمیت اولین کسی نبود که در موسیقی جاز از ارگ هاموند B3 استفاده میکرد، اما استعداد و ذوق نوازندگی او برای این ساز و توانایی بینظیر او در ادغام ترجیع بندها و ملودیهای موسیقی کلیسایی، بلوز و R&B در بداهه نوازیهای الهام گرفته از موسیقی بی باپ (bebop)، او را در کنار چارلی پارکر (Charlie Parker)، آرت تاتوم (Art Tatum) و جان کولترین (John Coltrane) و دیگر پیشگامان موسیقی جاز قرار داد. این هنرمندان با دگرگون کردن شیوه نواختن ساز تخصصی خود، انقلابی در اجرا و تنظیم موسیقی جاز و روش کار نوازندگان دیگر به وجود آوردند.

audio.gif Hammond Organ Solo

جیمز اسکار اسمیت ۸ دسامبر ۱۹۲۵، در پنسیلوانیا متولد شد و در سال ۱۹۴۸کار هنری خود را به عنوان پیانیست آغاز کرده بود، در ۱۹۵۱ به نواختن ارگ هاموند B3 پرداخت و در فیلادلفیا شهرتی به دست آورد که منجر به سفر او به نیویورک شد. اسمیت در نیویورک توجه آلفرد لاینز (Alfred Lions) و فرانسیس ولف (Francis Wolff)، بنیانگذاران کمپانی ضبط صفحه (Blue Note) را به خود جلب کرد.

قدمهای بزرگ
جیمی در سال ۱۹۵۶ با آلبوم A New Sound, A New Star: Jimmy Smith at the Organ, vol. 1 برای کمپانی Blue Note، موفق شد پیشگام حرکت soul-jazz در عالم موسیقی باشد. بدعت گذاران کهنه کارتری چون فتس والر (Fats Waller) و کنت بیسی (Count Basie) هم تجربیات مختصری با ارگ داشتند اما اسمیت با شیوه نواختن بی نظیر خود و ترکیبهای زیبایی که به وجود می آورد، قدمهای بزرگی در به کارگیری ارگ در موسیقی جاز برداشت. موسیقی او، یک موسیقی غنی، مطابق سلیقه روز و پر از ریزه کاری بود.

audio.gif The Cat

آلبومهایی که اسمیت در طی ده سال کار با کمپانی Blue Note منتشر کرد، امروز به کتاب راهنمای نوازندگان جاز مبدل شده است. آلبومهایی نظیر (The Sermon (1958)، Prayer Meetin’ (۱۹۶۰ و Back at the Chicken Shack (1960) همه به موسیقی محبوب روز مبدل شدند و در جعبه های موسیقی اتوماتیک (jukebox) پخش میشدند و این اتفاقی نادر در موسیقی جاز بوده است.

اسمیت پس از کمپانی Blue Note به کمپانی Verve رفت و در آنجا به تهیه آثاری با ارکستراسیون بزرگتر مشغول شد. از آثار این دوره او میتوان به (Who’s Afraid of Virginia Woolf (1964)، The Cat (1964 و (Peter and the Wolf (1966 اشاره کرد که همگی از آثار کلاسیک جاز محسوب میشوند.

Acid-Jazz
هنگامی که سبک اسید جاز در سال ۱۹۸۷ در لندن متولد شد، اسمیت دچار یکی از بزرگترین تحولات هنری خود شد. آثار دههای ۵۰ و ۶۰ او همچنان توسط DJ ها و خوانندگان سبک رپ استفاده میشد و کمپانی Verve دوباره به سراغ او آمد.

در ۱۹۹۵ آلبوم پر حرارت Damn! اسمیت را منتشر کرد که با آلبوم ملایم تر Angel Eyes: Ballads & Slow Jams در همان سال دنبال شد. آخرین CD اسمیت برای Verve، Dot com Blues در سال ۲۰۰۱ بود.

audio.gif Funky Broadway

در اوایل سال ۲۰۰۵، اسمیت جایزه مهم Jazz Masters Fellowship را دریافت کرد. در فوریه امسال نیزآلبوم Legacy محصول مشترک اسمیت و جویی دوفرانچسکو Joey DeFrancesco، دوست ارگ نوازش به بازار خواهد آمد. دوفرانچسکو در باره اسمیت گفته است: ” جیمی یکی از بزرگترین و نوآورترین موسیقی دانان دوران ما بود. من او و موسیقی او را بسیار دوست داشتم. اسمیت الگوی من، مربی من و دوست من بود.”

گفتگوی هارمونیک

موسیقی و شعر در «گرگیعان و گرگیعان» (II)

بیرون‌رفتن مردم از خانه و برگرفتن و دورافکندن کلوخ در آخرین روز ماه شعبان به احتمال فراوان به نشانه ترک عیش و عشرت و باده‌نوشی در ماه مبارک روزه‌گیران و دورکردن دیو گناه باده‌نوشی از خود بوده است و این آیینی بازمانده از دوره پیش از اسلام بوده که با دگرگونی نظم و روال زندگی عادی مردم در تغییر ماه همراه بوده است (۲) و یا جشن «هالووین» در فرهنگ غربی. «هالووین» یک جشن مسیحیت غربی و بیشتر سنتی می‌باشد که مراسم آن سه شبانه‌روز ادامه دارد و در شب «۳۱ اکتبر» (نهم آبان) برگزار می‌شود. بسیاری از افراد و مخصوصا کودکان و نوجوانان در این شب با چهره‌های نقاشی شده، لباس‌های عجیب یا لباس‌های شخصیت‌های معروف، چهره و ظاهری که آن به‌نظرشان ترسناک باشد خود را آماده جشن می‌کنند و برای جمع‌آوری نبات و آجیل به در خانه دیگران می‌روند. این جشن را مهاجران «ایرلندی» و «اسکاتلندی» در سده نوزدهم با خود به قاره آمریکا آوردند. (۳)

مروری بر مجموعه‌ی «رنگ‌های قدیمی»

«رنگ‌های قدیمی» شامل ۶۵رنگ (از سال۱۲۸۴ تا ۱۳۱۶ از ضبط‌هایی که در دسترس گردآورنده بوده) و یک متنِ شش‌صفحه‌ای­‌ست‌ که بدون آن و با پالایش صوتی بهتر، می‌توانست محصولی دست­‌کم خنثی به‌دست دهد. متن، نتیجه‌گیری‌های نامستدلی دارد. چند نمونه:

از روزهای گذشته…

جاسپر وود، پیشگام نوازندگان جوان (II)

جاسپر وود، پیشگام نوازندگان جوان (II)

وود اکنون [سال ۲۰۰۳] شش سال است که به صورت حرفه ای می نوازد. «نکته ای که به خوبی آموخته ام این است که باید در جوامع کوچک و برای افرادی که به کنسرت ها دسترسی ندارد نیز امکانی فراهم شود تا از این برنامه ها استفاده کنند. مانند کسانی که در خانه سالمندان به سر می برند یا در مدرسه هایی تحصیل می کنند که به هنر اهمیتی داده نمی شود. کودکان موسیقی راک را از تلویزیون تماشا می کنند اما آنها همچنین باید بدانند که موسیقی کلاسیک و نوازندگان و موسیقیدانهای آن نیز وجود دارند».
دیلان‌ به‌ روایت‌ هندریکس‌ – ۲

دیلان‌ به‌ روایت‌ هندریکس‌ – ۲

تونالیته‌ آهنگ‌ و آکوردهای‌ نواخته‌ شده‌ در آن‌ همانهایی‌ است‌ که‌ دیلان‌ نوشته‌ بود و هندریکس‌توالی‌ آکوردها را به‌ همان صورت‌ که بود حفظ‌ کرد. تنها در یک‌ جا (همراه‌ کلمه‌ joke) به‌ جای‌ آکورد A ازآکورد #F مینور نسبی‌ استفاده‌ کرد.
تاثیر موسیقی بر مغز انسان

تاثیر موسیقی بر مغز انسان

موسیقی روح را به حرکت وامی دارد و قادر است تاثیرات قوی و متفاوتی بر جای بگذارد، می تواند انسان را آرام و یا هیجان زده کند. به راستی موسیقی چگونه ما را تحت تاثیر قرار می دهد؟ موسیقی می تواند به روش های مختلف مورد استفاده قرار بگیرد، در علم پزشکی به عنوان یک منبع تحقیقاتی و نیز برای درمان امراضی چون حملات ناگهانی، فشار خون پایین، بیماری های روانی، افسردگی، بی خوابی و به طور کلی می توان گفت به عنوان عامل موثر در بهبود سریع تر بیماری ها، به کار می رود.
چهره ی آدرنو از قابِ اتنوموزیکولوژی (V)

چهره ی آدرنو از قابِ اتنوموزیکولوژی (V)

تا حدودی مشاهده می شود که عقیده ی تکامل گرایی در هارمونی و عناصر ساختاری موسیقی، در اندیشه ی تکامل گرایی قومی ـ فرهنگیِ آدرنو هم رسوخ کرده است هر چند که رابرت ویتکین نسبت دادنِ اینگونه نقد های نژادپرستی و اروپا محوری را به آدرنو، برچسب زنی می داند و معتقد است که آدرنو در نقد پیرو فلسفه است و کاملا از نژاد پرستی به دور است (ویتیکن۵۳:۱۳۸۲ ).
هنر از هنر تا جامعه (II)

هنر از هنر تا جامعه (II)

در دهه شصت، بویژه در فرانسه ژان پل سارتر و همپالگی هایش، حتی این نظر را تئوریزه کردند. آنها یکی از نقشهای فرعی و معمول هنر را تبدیل به نقش اصلی و علت وجودی هنری کردند که سرانجام در جهان امروز بصورت عامل سرسام آور جلوه کرده است. بدین ترتیب از مقوله مهم هنر برای هنر تفسیرهای بسیار غلط ارائه شد که در پس آن میتوانستی بسهولت مفهومی بسیار غلط انداز به نام هنر بمثابه وسیله را ردیابی کنی.
همگون و ناهمگون (V)

همگون و ناهمگون (V)

حداقل سی‌ سال دیر رفته بودیم سی سال پیش، این سؤالات، پاسخ قابل‌توجهی داشته‌اند و به مرور زمان از یاد رفته‌اند. حالا کارها سخت‌تر شده است. صدای آقای افضلی مرا از حال خود بیرون آورد؛ عجب نقش‌خوانی است. صدای گرم و خوبی هم داشت. وسایل ضبط و تکثیر را از ساک درآوردم و صدایش را ضبط کردم:
مصاحبه ای با آنتال سلای

مصاحبه ای با آنتال سلای

در مجارستان آژانسهای برگزار کننده کنسرت بسیار کم است. این یکی از دلایلی است که اجراهای من در طی سال خیلی برنامه ریزی شده نیستند. گاهی اوقات در زمان بسیار کوتاهی کنسرتهای فراوانی دارم و گاه برای ۲ تا ۳ ماه یا حتی بیشتر هیچ اجرای نداشته ام. کنسرتهای من بر اساس نیاز آنان به سولیست بوده، بنابراین ارکسترها و برنامه ریزان کنسرتها تنها زمانی که در یک کنسرت نیاز به نوازنده ویلون سولیست دارند به سراغ من می آیند. برای مثال به همراه ارکستر سمفونیک مجارستان در نوامبر سه کنسرت در آلمان خواهم داشت؛ کنسرتو در D ماژور پاگانینی و کنسرتو در E مینور مندلسون را در تالار بزرگ فیلارمونی اجرا خواهم کرد.
از بداهه نوازی تا آهنگ سازی (II)

از بداهه نوازی تا آهنگ سازی (II)

در موسیقی چنین موضوعات آموزشی را سازه های میانی موسیقی می نامیم. این سازه ها هستند که می توانند موجب آشکار سازی و تجسد زدایی اثر شوند. از دهان ما که اصوات از آن خارج می شوند تا یک ساز که در اثر تمرین، توانایی نوازندگی آن را پیدا می کنیم تا نت ها و قوانین هارمونی و کنترپوآن را می توان سازه های میانی در قلمرو موسیقی نام نهاد که وظیفه شان همان آشکار سازی و تجسد زدایی و تنوع اثری بوده که در درون ما خلق شده است.
سایه روشن تاریخ موسیقی ما (VI)

سایه روشن تاریخ موسیقی ما (VI)

برای حل این مسئله راه‌ها و تعاریف گونه‌گونی وجود دارد؛ وابستگی نژادی، سرزمین (۱۷)، گونه‌شناختی یا فرهنگی (۱۸) یا حتا تمدنی (۱۹) چند نمونه از نگاه‌های مختلفی است که می‌توان به مسئله‌ی وابستگی داشت. خسرو جعفرزاده نیز برای حل این مشکل تا حدودی با شباهت به راه حل اروپایی‌ها پیشنهاد می‌دهد که حوزه‌ی جغرافیایی فرهنگی مورد بحث، بزرگ‌تر و بر تعاریف دنیای قدیم منطبق شود.
Il Carlo IX di Francia del 1566 (قسمت دوم)

Il Carlo IX di Francia del 1566 (قسمت دوم)

از نظر زیبایی شناسی بسیار پویا و انسانی مطابق با فرمهای طبیعی در حرکت بودند ونوای ویلن ها در خانواده آماتی از شکوهی عمیق خبر می دهد که به دور از جنجال ها و هیاهوی محیط حضور خود را تثبیت می کند و چه زیبا که هنر ویلن با آماتی ها بنیان گذاری و ادامه یافت ما همچنان گذشتگان خاندان آماتی را سپاس می گذاریم و کوشش آنان را در ایستایی این پدیده شگرف احساس می کنیم هر چند که شاید نامی از آنها در تاریخ نباشد.