- گفتگوی هارمونیک Harmony Talk - http://www.harmonytalk.com -

اولین کنگره‏ بین المللی موسیقی در تهران (I)

مطلبی که پیش رو دارید به مناسبت چهل و دومین سالگرد اولین کنگره‏ بین المللی موسیقی در تهران توسط عبد الحمید اشراق در آذر ماه ۱۳۸۲ در مجله بخارا نوشته شده است که به دلیل اهمیت این مطلب در گفتگوی هارمونیک به انتشار می رسد.

چهل و دو سال از اولین کنگره‏ بین المللی موسیقی در تهران گذشت
عبد الحمید اشراق

در فروردین سال ۱۳۴۰ ش؛ اولین کنگره بین المللی موسیقی در تهران‏ تشکیل شد. موضوع این کنگره “حفظ سنت‏های موسیقی اصیل ملی و عامیانه” بوده و هدف آن‏ بحث و گفتگو به منظور پیدا نمودن راه‏هایی برای حفظ موسیقی سنتی و عامیانه کشورها بود. این کنگره توسط “شورای بین المللی موسیقی” که در سال ۱۳۲۸ ش تأسیس شده بود و مرکز آن سازمان یونسکو در پاریس بود پیشنهاد شد و مورد قبول ایران قرار گرفت.

این شورا موسسه‏ای غیر دولتی و غیر تجارتی بود که با کمک یونسکو فعالیت خود را آغاز کرد و تا آن تاریخ در چند شهر از کشورهای دیگر نیز چون هامبورگ، پاریس، برلن، آمستردام و… کنگره‏هایی تشکیل داد. تا آن زمان تعداد کشورهای عضو شورای بین المللی موسیقی، ۳۵ کشور بود که ایران نیز عضویت آن را قبول کرده بود.

اهداف برگزاری این کنگره در تهران: آشنایی با آثار و مفاهیم هنری، برخورد هنرمندان غرب و شرق که در نهایت مبادلهء نظرها و گفتارهای آن‏ها به‏ صورت مجله‏ای به چند زبان چاپ شد و تحت اختیار کشورهای عضو قرار گرفت. اعضای هیأت ایرانی در این کنگره عبارت بودند از: دکتر مهدی برکشلی که در آن زمان رئیس‏ کمیتهء موسیقی ملّی ایران بود؛ دکتر زاون هاکوپیان، علینقی وزیری، دکتر مهدی فروغ، روح الله‏ خالقی و ملیک اصلانیان و کشورهایی که شرکت کرده بودند عبارت بودند از: فرانسه، یوگسلاوی،‏ ویتنام، برزیل، آلمان، ترکیه، امریکا، انگلستان، ژاپن، پاکستان و… و کلا پنجاه نماینده از کشورهای مختلف در تهران حضور داشتند.

در اولین جلسه پس از مشورت و رأی گیری، دکتر مهدی برکشلی به عنوان رییس کنگره انتخاب شد و وی چهار نفر را به عنوان معاونین و همکاران‏ خود انتخاب نمود. در بین آنان پروفسور دانیلو، موسیقی‏شناس و مستشرق فرانسوی که شهرت‏ جهانی دارد را به عنوان مخبر برگزیدند.

روز اول، دکتر جهانشاه صالح، که در آن زمان وزیر فرهنگ بود، گفت: «موسیقی در زندگی بشر همیشه اثر بزرگی داشته و تاریخ بشریت از ابتدا نشان‏ می‏دهد که نیاکان ما هنگام شادی هلهله می‏کردند و دست می‏زدند و هنگام مصیبت به گریه و زاری می‏پرداختند و این حالات همیشه با موسیقی همراه بوده است.» علی اصغر حکمت بیشتر در باب فعالیت‏های یونسکو در حوزهء فولکلور موسیقی جهان‏ صحبت کرد و نتایجی که از این کنگره حاصل خواهد شد را بیان کرد.