ضیائی: در اروپا سازگران با اصول آکوستیک آشنا هستند

رضا ضیائی
رضا ضیائی
رضا ضیایی احتمالا تنها ایرانی مستر لوتیر دنیاست. او سازسازی را از سال ۱۳۷۰ در ایران آغاز کرده و پس از گذراندن دوره هایی در پایتخت سازسازی دنیا یعنی شهر کرمونای ایتالیا و سایر کشورهای اروپایی؛ از سال ۲۰۰۷ دارای عنوان مستر لوتیر شده است. ضیایی در سفرهایی که به تهران دارد، به آموزش، تحقیق و ساخت سازهای گروه خانواده ویولون و همینطور تحقیق در زمینه تکامل سازهای ایرانی می پردازد. رضا ضیایی دارای مطالب فراوانی در زمینه سازسازی، فیزیک آکوستیک مربوط به سازها، مطالبی مربوط به استیل نوازندگی، چوب شناسی، تاریخ سازسازی ایتالیا و … است که بیشتر آنها در مجله های الکترونیکی به انتشار رسیده است. ضیایی هم اکنون مشغول به آموزش تخصصی سازهای خانواده ویولون در تهران می باشد. با او به گفتگو مینشینیم در باره وضعیت سازسازی در ایران و اروپا

آموزش سازسازی در مدارس غربی به چه اشکالی تدریس میشود و آیا مدرک دانشگاهی برای این رشته وجود دارد؟
آموزش ساخت سازهای موسیقایی با توجه به نوع ساز متفاوت می باشد، اما در تمام موارد به صورت کاملا اصولی مراحل آموزشی و پرورشی طی شده و با شیوه گام به گام قوانین علمی و عملی لازم را برای علاقه مندان این رشته در نظر گرفته اند که دارای پشتوانه تاریخی و فرهنگی است. با توجه به وجود مدارس متعدد ساز سازی در سایر کشورها که به صورت دولتی، نیمه دولتی و خصوصی مشغول به فعالیت می باشند و همچنین تنوع زمان بندی آموزشی در این رشته، طبقه بندی کیفیت آموزشی در مراکز مختلف دنیا امری اجتناب ناپذیر است که نهایتا به نوع و کیفیت مدرک ارائه شده از آن مجموعه بستگی دارد اما عموما مدارکی که از مراکز معتبر دریافت می شود و سوابق علمی و تاریخی مطرحی نیز دارند، برای ادامه تحصیل در این رشته مشکلی نخواهند داشت.

ترم هایی که سازندگان ساز در غرب، ملزم به گذراندن آن هستند چیست و آیا نواختن همان ساز جزو الزامات است؟
در این باره نیز با توجه به موارد قید شده در اساسنامه مراکز و همچنین در بخش مقاطع آموزشی، تفاوتهایی را مشاهده می کنیم اما به طور مشخص و دقیق، این مدارس و مراکز آموزشی، مبانی و اصول لازم و ضروری این علم را در دستور کار لحاظ کرده و دانشجو را ملزم به آموختن و موفقیت در این دروس علمی و عملی می دانند. دروس پایه ای همچون هنر و تاریخ هنر – تئوری موسیقی، زبان، علوم پایه، طراحی فنی و صنعتی، اصول شناخت مواد، ریاضیات، فیزیک، هندسه، آزمایشگاه شیمی و… و در بخش آموزشهای عملی، آموزش استفاده از ابزار، آموزش استفاده از ابزار های نجاری، روش ساخت ابزارهای اولیه، ساخت سازه های ساده، خلاقیت عملی، تکنیک های استفاده از رنگ، تنظیم ساختار، تنظیم صدا، روشهای تعمیر و… از جمله مواردی است که غالبا ثابت می باشد.

در مورد نوازندگی نیز واحد هایی را باید با موفقیت به پایان رسانید، واحد هایی همچون تئوری موسیقی، تاریخ موسیقی، کلاس ساز، نوازندگی گروهی و… که با توجه به قوانین آن مدرسه می تواند در سطوح مختلفی از کیفیت ارائه شود.

مدارک مختلفی که بعد از گذشتن مراحل مختلف آموزش سازسازی به کارآموز داده می شود به ترتیب چیست؟
آنچه تا به حال خود تجربه نموده و با آن مواجه بوده ام، زمانبندی دوره های ساخت ساز درمراکز دولتی و نیمه دولتی از ۱ سال تا ۵ سال بوده است که شخص متقاضی به صورت پیوسطه مشغول به کسب علم می شود. این دوره ها به صورت آموزشهای اولیه و ضروری در مسیر کسب دانش و مهارت تا دوره های آموزشی پیشرفته در اختیار هنرجویان قرار می گیرد و نهایتا درجات مختلفی از قبیل Assistant، violin maker، violin repairer & restorer، master violinmaker، luthier، master luthier را شامل می شود که در برخی از مراکز هنرجو را در پایان کار با توجه به دوره زمانی معین و طی شده violin maker و master violin maker در نظر می گیرند اما در جامعه متخصصین ویلن، مدارس و مراکز سازسازی، مبانی بنیادین ورود به دنیای علم و هنر ویلن را فراهم می سازند که می تواند به صورت عمومی شخص را تا مرحله assistant & violin maker هدایت نماید.

6 دیدگاه

  • ارسال شده در اسفند ۲۰, ۱۳۹۰ در ۸:۲۱ ق.ظ

    درود بر رضا جان عزیز ….

  • ماهانا
    ارسال شده در اسفند ۲۲, ۱۳۹۰ در ۴:۳۷ ب.ظ

    سلام
    من نمی دونم این قضیه چیه که سازندگان ایرانی (به غیر از استاد قنبری مهر) به جای اینکه به طور متناسب به صدای ساز و ظاهر ساز رسیدگی کنند، انقدر به رنگ و ظاهرسازی اهمیت می دهند!
    سازندگان ساز ویولن در ایران به کپی کردن از سازها، تقلید و نمونه سازی از ویولن های مشهور مانند آثار آماتی و استرادیواری روی آوردند. اما این در حالیه که کیفیت صدای سازهایشان در حد یک ساز کارگاهی و معمولی چینی هم نیست!
    من امیدوارم به جای اینکه سازندگان ساز کار دستی درست کنند، به اهداف واقعی و خواسته ی نوازندگان هم اهمیت بدهند.

  • morteza prvaneh
    ارسال شده در اسفند ۲۳, ۱۳۹۰ در ۵:۲۴ ب.ظ

    kash be jaye in maghalat biiyan ye kare osoli konan .kelasaye amoozeshii va dorehaye takhasoosii saz sazi ra bendazan ta sathe keyfi sazandeghan irani bala bere .khaste shodim az in sazaye darepit baba .ah

  • پارسا
    ارسال شده در فروردین ۱۸, ۱۳۹۱ در ۱۰:۵۵ ق.ظ

    امروز که بر خلاف گذشته در این سرزمین صحبت از القاب علمی جدید و به کار گرفته ناشده توسط سایر سازگران چون مسترلوتیر از جانب شما هستیم؛ لطف کنید نام آموزگارانی که از آنها در ایران و یا خارج از اینجا آموخته اید به همراه مراکز آموزشی و مدارس مورد تحصیل تان را که در طی مصاحبه به آنها اشاره نموده اید؛ ذکر بفرمایید.

  • رامین رنجبر
    ارسال شده در مرداد ۱۱, ۱۳۹۱ در ۳:۵۰ ب.ظ

    درود و صد درود انشاالله پاینده باشی

  • پیمان
    ارسال شده در اردیبهشت ۱۲, ۱۳۹۷ در ۱۰:۵۲ ب.ظ

    با سلام و عرض خسته نباشید. میشه اگه امکانش هست ی شماره تماس از استاد ضیایی بگذارید ممنون میشم.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

«شیوه‌ی نوازندگی» در موسیقی ما چه معنایی دارد؟ (I)

اگر در موسیقی کلاسیک غربی کار می‌کنیم دادن جواب همه‌فهم به این سوال نسبتا ساده است. یعنی روشی که هر نوازنده آثار را می‌نوازد. بخشی به رابطه‌ی فیزیکی‌ای که یک نوازنده با سازش دارد مربوط است، یعنی مسائلی مثل روش دست گرفتن ساز یا پشت ساز نشستن، نحوه‌ی انگشت گذاشتن، انتقال نیرو به ساز (تقریبا اِکول) و … بخشی هم به مسایل صوتی، مثل صدایی که از ساز درمی‌آورد، دامنه‌ی شدت و ضعف‌هایی که می‌تواند به هر نت یا پاساژ بدهد، شیوش‌های مختلفی که می‌تواند هنگام نواختن هر نغمه یا تکنیک ایجاد کند و بخشی هم به مسایل تکنیکی مثل دامنه‌ی ویبراتوها و از این قبیل.

جمال الدین منبری پس از سالها سکوت به روی صحنه می رود

ارکستر ملی ایران به رهبری فریدون شهبازیان و خوانندگی جمال الدین منبری و پوریا اخواص، ۱۶ اسفند ماه ۹۷ ساعت ۲۱:۳۰ دقیقه در تالار وحدت به روی صحنه می رود. این برنامه آخرین کنسرت سال ۹۷ ارکستر ملی با رهبری شهبازیان خواهد بود.

از روزهای گذشته…

منتشری: میراث آوازی ما را باید جوانان حفظ کنند

منتشری: میراث آوازی ما را باید جوانان حفظ کنند

مساله دیگری که به یاد آوردم – و اتفاقا در رادیو نیز گفتم – این است که یک غزل از مولانا یافتم که اسم اکثر گوشه های آوازی ما در آن غزل وجود دارد. من در رادیو گفتم که مولانا که انسان کوچکی نبوده است پس این مطلب ارزش موسیقی ما را می رساند که چنین کسی آن قدر به ردیف های آوازی ما اشراف داشته است که اسم آن ها را آورده است. ببینید که چه جالب است؛ آن را برای شما می خوانم:
این آب‌های اهلیِ وحشت… (II)

این آب‌های اهلیِ وحشت… (II)

جوزپه تارتینی (۱۷۷۰-۱۶۹۲) نوازنده و آهنگساز ایتالیایی، از مکتب‌آفرینان نوازندگی ویولن تا قبل از پاگانینی است. این موسیقیدان دوره‌ی باروک، با وجود اینکه در طول حیات خود بیش از ۱۴۰ کنسرتو ویولون ساخت، اما امروزه بیشتر با اثری شناخته می‌شود که در سال ۱۷۱۳ و در ۲۱ سالگی پس از دیدن کابوسی آن را ساخته بود. کابوسی که در آن، شیطان بر سر قبض روح آهنگساز با او نزاع دارد و در جایی، از تارتینی می‌خواهد تا ویولون‌اش را به او دهد تا برایش بنوازد.
واریاسیون های موتسارت

واریاسیون های موتسارت

از کارهای زیبای موتزارت می توان به واریاسیون های او روی قطعات و ملودی های معروف اشاره کرد.
آثار ایرج صهبایی امروز در کیف اجرا می شود

آثار ایرج صهبایی امروز در کیف اجرا می شود

امروز در فستیوال «Music Premieres of the Season» کیف، آثار ایرج صهبایی در کنار آثاری از آهنگسازان روس به اجرا در می آید. این کنسرت در ساعت ۱۹ در تالار لیسنکو (Lysenko) با همکاری ارکستر مجلسی سولیستهای کیف به رهبری ولادمیر سیرنکو اجرا می شود.
صفحه های علی اکبر شهنازی؛ سیمرغ قله تارنوازی (II)

صفحه های علی اکبر شهنازی؛ سیمرغ قله تارنوازی (II)

در این سری ضبط دو اثر تک نوازی دیگر به شماره کاتولک ۳ و ۱۲۹۲- ۷ می باشد که روی آن نوشته ترکیبات شهنازی. از صفحات بســیار جالب در این سری ضبط ۲ روی صفحه با صدای مجید وفادار و تار علی اکبر خان شهنازی است که تنها اثر از صدای آواز و تصنیف مجید وفادار نوازنده ویلن و آهنگســاز برجسته می باشد.
استیو گاد: پرکارترین درامر تاریخ موسیقی

استیو گاد: پرکارترین درامر تاریخ موسیقی

استیو گاد (Steve Gadd) یکی از مشهورترین درامرهای عصر حاضر، در نهم آوریل سال ۱۹۴۵ در شهر روچستر نیویورک متولد شده است. در طول فعالیت هنری اش با افراد صاحب سبک و سرشناسی چون پل سیمون Paul Simon، استیلی دان Steely Dan، جو کوکر Joe Cocker، باب جیمز Bob James، Chick Corea، اریک کلپتون Eric Clapton و ادی گومز Eddie Gomez همکاری داشته است و شاید بتوان گفت عمده شهرت خود را مدیون این قبیل فعالیتهاست. استیو گاد را می توان به جرات یکی از پرکارترین درامرهای تاریخ موسیقی به شمار آورد.
سان را و فلسفه کیهانی (VIII)

سان را و فلسفه کیهانی (VIII)

سان را و آبراهام همچنین لیبل مستقلی را در اواسط دهه ۵۰ راه اندازی کردند که در ابتدا نامش El Saturn Records بود اما مانند آرکسترا، این لیبل نیز چند بار تغییر نام داد. تمرکز این لیبل در آغاز سینگل های ۴۵ rpm سان را و دیگر آشنایان هنرمند او بود اما سپس در دهه ۵۰ دو آلبوم کامل به نام های Super-Sonic Jazz را در سال ۱۹۵۷ و Jazz In Silhouette را در سال ۱۹۵۹ منتشر کرد.
نقدی بر کتاب موسیقی و آواز در ایران

نقدی بر کتاب موسیقی و آواز در ایران

به تازگی نشر ثالث کتابی با عنوان موسیقی و آواز در ایران نوشته‌ی لوید میلر با ترجمه محسن الهامیان، روانه بازار کرده است. لوید میلر از جمله دانشجویان خارجی بود که در دهه‌ی ۱۳۵۰ شمسی به قصد فراگیری موسیقی ایرانی به ایران آمدند و در دانشگاه تهران یا مرکز حفظ و اشاعه‌ی موسیقی سنتی ایران (وابسته به سازمان رادیو و تلویزیون ملی ایران در آن زمان) مشغول یادگیری موسیقی بودند. اکثر این دانشجویان این فعالیت را به عنوان بخشی از دوره تحصیلی خود در رشته های مرتبط با فرهنگ شرق انجام می‌دادند هر چند که برخی از آنان در نهایت به عنوان شهروند (فرهنگی)، در فرهنگ مورد مطالعه خویش جذب و پذیرفته شدند .
خانه اپرای واشنگتن

خانه اپرای واشنگتن

خانه اپرای واشنگتن ساختمانی دو و نیم طبقه ای است که در منتها الیه غربی منطقه تجاری مرکز شهر به نام میزویل کنتاکی قرار دارد. دیوار دو طرف و دیوار پشتی ساختمان با آجر قرمز پوشیده شده اند در حالیکه نمای ساختمان با استفاده از آجر بژ رنگ ساخته و با آجر قرمز، سنگ و چدن تزئین شده است.
«رو به آن وسعت بی‌واژه» به روایت موسیقی

«رو به آن وسعت بی‌واژه» به روایت موسیقی

«رو به آن وسعت بی‌واژه» عنوان آلبوم تازه‌ای است از رضا والی؛ آهنگساز ایرانی مقیم آمریکا. نام آلبوم از اثری به همین نام (برای نی و ارکستر سمفونیک) گرفته شده است؛ اثری در سه بخش که با الهام یکی از سروده‌های سهراب سپهری آفریده شده است. اجرا کننده اثر، ارکستر مدرن بوستون در قالب یک سی.دی بوده است.